Lại nói Tích Xuân vì cớ trời lạnh bút cứng, đã nghỉ ngơi trọn một mùa đông; năm sau lại gặp một loạt chuyện lục soát Đại Quan Viên, Nghênh Xuân xuất giá, cứ thong thả thế mà thoắt cái lại một năm; hiếm có là Giả Mẫu cũng không nhắc tới, cho nên mãi cho đến nay tiết xuân ấm hoa nở, nàng mới lại bắt đầu chăm chỉ trở lại. Bây giờ tranh đã vẽ được chín phần mười, đình đài lầu gác đều đã đầy đủ, váy áo nhân vật mỗi ngày một rõ nét, chỉ chờ tô điểm lại một chút là hoàn thành cả bản thảo. Cho nên mọi người hễ rảnh rỗi ban ngày là lại sang Noãn Hương Ô để xem tranh, cười nói chỗ này hay nhất, người kia giống ai, ở đây nên thêm một bút hoa chim, chỗ nọ phải che bớt bóng liễu, có người bảo hoa ở Sược Hược Lan là đẹp nhất, có người bảo nước ở Thấm Phương Tuyền quá xanh, mỗi người một ý, bàn luận không thôi. Tích Xuân bèn chỉ vào một bức tranh cuộn sơn thủy cổ của người xưa bên cạnh nói với mọi người: "Hiếm khi hôm nay mọi người tụ tập đông đủ, muội có đúng một chuyện cười muốn kể cho tất cả cùng nghe. Hôm đó là sinh nhật Lâm tỷ tỷ, Đại tỷ tỷ vô cùng yêu thương, ban riêng cho muội một bức tranh sơn thủy. Hôm qua muội mới rảnh rỗi treo lên, ngắm nghía tỉ mỉ, hóa ra lại là một bức đồ giả."
Mọi người đều vô cùng kinh ngạc, đều nói: "Không thể nào có chuyện đó. Trong cung bao nhiêu bảo vật, huống chi đây lại là do nương nương chỉ định ban thưởng, sao lại là đồ giả?" Thế là đều xúm lại trước bức tranh để xem cho kỹ, chỉ thấy bút mực đều đặn, đường nét phất phơ, lại dùng lụa mịn bẻ viền, lót lưng bằng giấy tứ liên thượng đẳng, khoen vàng dải bạc, trục ngàu dọc ngọc, nhìn vào chói lọi, vô cùng sáng sủa đẹp đẽ. Mọi người đều nói: "Đây đích thị là chân tích của Thẩm Chu, sao lại nói là đồ giả? Lại chưa cần bàn đến bản thân bức tranh, ngay cả công phu lót lụa trục ngà này cũng đều là hạng nhất." Tích Xuân cười nhạt nói: "Bút mực vốn dĩ là của Thẩm Chu. Chỉ tiếc là không phải vật vẹn toàn, mà là một bức đã bị lột lớp." Một câu nói thức tỉnh Bảo Ngọc, cười nói: "Trước đây anh cũng từng nghe nói qua nghề 'lột tranh', bảo là dùng đầu kim còn nhỏ hơn kim thêu để khơi mỏng từng lớp tơ, rồi dùng giấy lụa cùng màu bồi mực lót lưng lại, là có thể làm ra một bức tranh y hệt, chỉ là chưa từng thấy tận mắt——có thấy chắc cũng không nhận ra. Không biết tứ muội nhìn ra từ đâu?" Tích Xuân liền chỉ điểm nói: "Chính là công phu đều dồn hết vào phần trang hoàng rồi. Các người nhìn kỹ viền lông của tờ giấy này, con dấu này, đều nhẹ bẫng phù phiếm, không đủ lực gốc, cho nên mới phải tốn hết sức lực để ngụy trang, điểm xuyết cho lóa mắt vàng son, lừa phỉnh người xem, nhưng lớp giấy bồi lót lưng thì lại là lớp cũ ban đầu, cho nên muội biết là nó đã bị lột lớp da đi, rồi nhuộm xé màu lại." Bảo Trâm cười nói: "Đây chính là điều người ta hay gọi là 'hữu danh vô thực' rồi."
Tích Xuân nói: "Nương nương cố tình chỉ định bức tranh này cho muội, thế mà lại ban cho một bức tranh đã lột lớp, nghe cứ như có 'ẩn ý trong tranh', khá là có ý vị đấy chứ. Chỉ là trong cung sao lại có đồ giả cơ chứ?" Bảo Ngọc cười nói: "Câu 'trong tranh có ẩn ý' này của tứ muội mới thực sự có ý vị đấy, chỉ là cả nghĩ quá rồi thôi. Làm sao mà trong cung lại không có đồ giả được chứ? Bọn muốn làm quan đến phát rồ kia, món gì vơ vét được cũng coi như bảo bối mà dâng hiến vào cung, trong lòng họ mong ngóng đó là đồ tốt, liền tưởng thật đó là đồ tốt, làm sao mà phân biệt cho nổi? Chưa chắc người trong cung ai cũng là sành sỏi, có một hai lần nhìn nhầm cũng là chuyện có thể xảy ra. Bằng không thì cũng chẳng có câu cửa miệng trong giới đồ cổ ấy đâu, 'Thả chim ưng cả đời, cuối cùng lại bị chim ưng mổ mắt.' Xem ra chuyện này vốn dĩ cũng rất bình thường." Tích Xuân nói: "Dẫu nói thế, nhưng sao nương nương lại cứ nhằm đúng bức tranh lột này, mà lại còn cố tình ban cho một mình muội? Cứ như thể cố ý muốn cho muội biết đây là tranh giả vậy." Lý Hoàn cười nói: "Cái đó có gì mà kỳ lạ, tự nhiên là vì nương nương biết muội giỏi đường sơn thủy nên mới gảy đúng chỗ ngứa đó thôi. Chúng ta đều không hiểu tranh, không đưa cho muội thì chẳng lẽ đưa cho muội ư? Đúng như lời Bảo huynh đệ nói, muội cũng là cả nghĩ quá rồi đấy."
Thám Xuân lại để tâm, chầm chậm nói: "Lời của tứ muội nghe cũng có lý, nương nương có ý muốn chiều theo sở thích, tặng tứ muội một bức tranh, theo lý thì không nên đưa một bức tranh giả đến; dẫu nói trong cung cũng khó tránh khỏi đồ giả, thế nhưng bức tranh do chính tay nương nương chọn lựa, chắc chắn phải bỏ chút tâm tư, sao lại tình cờ chọn trúng một bức đã lột lớp, lại còn cố tình chỉ định tặng cho tứ muội, cứ như thể cố ý muốn chúng ta nhìn thấu vậy. Mọi người không bằng thử ngẫm nghĩ về ý nghĩa sâu xa của 'tranh giả' xem sao." Bảo Trâm nghe thấy sống lưng lạnh toát, cười nói: "Vừa rồi còn bảo tứ muội cả nghĩ, em ngược lại còn nói nghe càng lúc càng huyễn hoặc. Ngày thường hào khí lắm cơ mà, hóa ra cũng 'chim én sợ cành cong' thế này sao." Thám Xuân liếc nàng một cái, như có điều ngộ ra, cười cười không nói nữa.[10] Lý Hoàn thu hết vào mắt, trong lòng cũng thầm để tâm, nhưng ngoài mặt không phớt lờ, chỉ cười nói: "Trước đây Lâm tỷ tỷ nói bức tranh viên tử này, chậm rãi vẽ cho đủ hai năm công phu, chúng ta hãy còn tưởng là câu chuyện cười. Giờ tính lại, quả nhiên ứng nghiệm câu nói ấy, tròn trịa đúng hai năm."
Đang nói chuyện, bỗng một trận gió thổi tới, làm trục tranh rung lên phần phật, Tích Xuân ôm vai nói: "Lạnh quá." Bèn trách móc nha đầu: "Sao không thả rèm xuống?" Thái Bình nói: "Ban nãy cô nương bảo trong phòng ngột ngạt nên mới vén lên. Em hạ xuống ngay đây." Tiểu Hà vội qua giúp một tay hạ rèm xuống. Lại đổi trà khác lên. Vì Bảo Trâm và Tụ Yên dạo này ít khi sang viên, cho nên mọi người đều nhường hai người trước. Tụ Yên bèn nói: "Phải rồi, mấy ngày không gặp Lâm cô nương, thân thể chị ấy đỡ hơn chút nào chưa?" Bảo Ngọc nói: "Anh vốn định rước em ấy cùng sang đây xem tranh, em ấy bảo vừa uống thuốc xong, người hơi khó chịu, muốn nằm chợp mắt một lúc. Giờ này chưa sang, chắc là vẫn chưa khỏe hẳn. Em có muốn sang thăm em ấy không, chúng ta đi cùng." Tụ Yên nói: "Cũng được." Bảo Trâm bèn cười quay đầu lại nói: "Hỏi thăm hộ tôi nhé, bảo ngày mai tôi rảnh sẽ sang thăm em ấy." Bảo Ngọc nói: "Đã vậy, chúng ta đi luôn thôi." Nói đoạn đứng dậy. Tích Xuân cũng không giữ lại, chỉ ngồi thong thả uống trà, vẫn ngẩn ngơ nhìn bức tranh kia.
Mọi người liền cùng nhau đi ra, phân chia đường đi ngay trước Đạo Hương Thôn, Tụ Yên liền cùng Bảo Ngọc đi về phía Tiêu Tiêu Quán. Do đi đường tắt qua Thúy Đê, Tụ Yên mang giày đế cao đi không nhanh, Bảo Ngọc cố ý giả vờ ngắm cảnh, chốc thì bảo "cành liễu xanh hơn rồi", chốc lại bảo "hoa đào sắp nở rồi", lại chỉ xuống nước nói "mấy con chú vịt này thật tính nóng, mới tháng hai đã xuống sông rồi." Dưới chân kéo dài thời gian, dọc đường đi chậm rãi, ngược lại phải để Tụ Yên đợi mình. Tụ Yên cũng hiểu ý cậu, trong lòng không khỏi cảm kích.
Bảo Ngọc bèn hỏi: "Từ khi Nhị tỷ tỷ đi, ngay cả em cũng chuyển về nhà, hiện nay Tử Lăng Châu lạnh lẽo hiu quạnh vô cùng. Mấy hôm trước anh đi ngang qua đó, tiện đường ghé vào Tử Lăng Châu ngó thử, cỏ mọc còn tươi tốt hơn cả hoa, đám bộc phụ cũng lười quét dọn, gần như thành phế tích rồi. Em vốn chỉ nói về nhà ở ké dăm ngày, sao lại cũng học theo Bảo tỷ tỷ, đi luôn không về nữa rồi?" Hình Tụ Yên cúi đầu hồi lâu mới đáp: "Tử Lăng Châu vốn là phòng của Nhị tỷ tỷ, nay chủ nhân đã đi rồi, em làm khách sao lại có thể không biết điều, cứ ở lỳ mãi ở đó, há chẳng phải là khách lấn át chủ nhà, ứng với câu thành ngữ 'khách chiếm nhà chủ' hay sao?" Bảo Ngọc nói: "Nhị tỷ tỷ không có ở đây, em chính là chủ nhân đường đường chính chính của Tử Lăng Châu, sao lại tính là khách lấn chủ được? Em không nói anh cũng đoán ra được, chắc chắn là thái độ của đám bà tử kia khó coi, đã nói những lời gì khó nghe rồi. Em là người thông minh, việc gì phải chấp nhứt với bọn chúng, cứ coi như không nghe thấy là được. Nếu tức quá, cứ xị mặt mắng cho một trận, hoặc mách Phượng tỷ tỷ, đuổi cổ đi cũng được."
Tụ Yên thở dài nói: "Lúc Nhị tỷ tỷ còn ở đó, đám người kia đã châm chọc khiêu khích, ngay cả Nhị tỷ tỷ cũng đành chịu; nay em lại không phải chủ nhân chính thức, bọn họ tự nhiên lại càng có cớ để nói này nói nọ. Nhị tẩu tử ngày nào cũng bận rộn túi bụi, sao lại có thể vì chút chuyện nhỏ nhặt này mà làm phiền chị ấy chứ? Huống chi rốt cuộc cũng chẳng phải chuyện to tát gì." Bảo Ngọc thấy nàng cúi đầu cau mày, giọng nói mềm mại ngọt ngào, phảng phất dáng vẻ của Đại Ngọc, đầu chải búi tóc đọa mã, giâm nghiêng một chiếc trâm bộ diêu khảm ngọc đính vàng hoa văn bướm vẹn tình, hoa làm theo hình hoa sen Tây Phàm, cánh bướm hai bên phất phơ bay, bên dưới kết tua rua bằng chỉ bạc, dáng điệu như liễu rủ trước gió, bước đi cành hoa đung đưa nhẹ nhàng, trên người mặc chiếc áo kép lụa hoa chìm màu đinh hương, viền hoa trang điểm xanh thẫm ép chỉ vàng bận áo gi-lê, váy Nguyệt Hoa xếp li nhiều lớp, rủ xuống dải lụa thêu viền vàng màu xanh đậu, thoạt nhìn không lấy gì làm diêm dúa, chỉ thấy thanh nhã, lại thêm phong thái dịu dàng, trông thật đáng thương, sớm đã không kìm lòng được, lớn tiếng nói: "Hay là thế này, anh đi dạy dỗ bọn chúng thay em." Tụ Yên vội ngăn lại: "Thế lại càng không có đạo lý này. Việc gì phải rước lời đàm tiếu, lại bảo em là kẻ lẳng lơ khinh suất. Theo lý em vốn không nên nói những chuyện này với anh, anh tuyệt đối đừng kể cho người thứ ba nghe đấy." Thấy Bảo Ngọc cứ nhìn chằm chằm vào cây trâm ấy, liền nói: "Anh thấy chiếc trâm này quen mắt lắm phỏng? Vốn là Nhị tỷ tỷ trước lúc xuất giá đưa cho em làm vật kỷ niệm đấy." Bảo Ngọc cười nói: "Thế thì trách chi." Sắp nói thêm nữa, chợt nghe nửa không trung có tiếng gọi: "Bảo nhị gia đến rồi, Tử Giản rót trà đi." Giật mình ngẩng phắt lên, hóa ra Tiêu Tiêu Quán đã ở ngay trước mắt, cái lồng chim anh vũ không biết vì sao lại treo ngay trước cửa, mà vẫn đang liên môn gọi Tử Quyên vén rèm kìa. Không khỏi cười nói: "Con chim này vậy mà cũng biết nhận người." Tụ Yên cũng cười nói: "Tự nhiên là vì cậu hay sang, nên ngay cả con anh vũ cũng quen mặt rồi."
Tử Quyên đang ở trong sân đếm mấy búp măng non vừa nhô lên khỏi mặt đất, mấy bà tử nha đầu đang phụ giúp tưới nước cho đám lá trúc, nghe tiếng động quay đầu lại, đều cười lên: "Cứ tưởng con chim nói dối, hóa ra nhị gia đến thật." Bảo Ngọc nghe thấy câu này, bỗng lại lên cơn ngẩn ngơ, thầm nghĩ: Tử Quyên đã nói thế, chắc hẳn là con anh vũ đó ngày gọi mấy bận 'nhị gia đến', không biết mỗi lần nó gọi lên như thế, trong lòng Lâm tỷ tỷ nghĩ ngợi thế nào? Đến lúc phát hiện ra con chim nói dối, trong lòng chắc hẳn sẽ thất vọng; mình mà một ngày không sang, anh vũ lại gọi lên mấy bận, muội ấy chẳng phải sẽ chuốc thêm nỗi sầu lo hay sao? Từ nay mình quả nên sang thường xuyên hơn mới phải, bằng không há chẳng phụ công anh vũ gọi uổng, thành ra Lâm muội muội luống công chờ đợi hay sao? Lại nghĩ đến việc mẫu cho dạo gần đây bận rộn sai người treo màn chuyển rương dọn dẹp phòng ốc, chỉ sợ qua tháng này là bắt buộc phải chuyển ra ngoài rồi. Lúc đó mình muốn đến Tiêu Tiêu Quán một ngày mấy bận như bây giờ chắc là không được nữa. Huống chi vào viên thì phải gọi cửa, đi muộn thì phải đợi cửa, sang thường xuyên quá lại sợ rước lời đàm tiếu, chứ biết làm thế nào bây giờ? Cho nên đứng ngẩn ngơ trước cửa, nghe Tử Quyên nói chuyện với Tụ Yên, mà không biết đáp lời, cũng chẳng biết bước vào cửa, cứ ngẩn ngơ ngắm nhìn chiếc lồng chim anh vũ.
Không nhắc đến những suy nghĩ vẩn vơ của Bảo Ngọc, chỉ nói Bảo Trâm và Thám Xuân rời khỏi Noãn Hương Ô, phân chia đường đi ngay trước Đạo Hương Thôn, rồi người trước kẻ sau, sát gót nhau bước đến hàng rào hoa, thấy xung quanh không có ai, Thám Xuân mới khẽ mỉm cười nói: "Ban nãy Bảo tỷ tỷ nhắc nhở rất phải, em lỡ lơi miệng quá." Bảo Trâm nói: "Ban nãy cả phòng đầy người, nghe thấy chỉ chuốc thêm lo lắng chứ có ích gì? Huống chi lại có mấy nha đầu ở bên cạnh, nhỡ có một hai đứa nhiều chuyện coi đây là chuyện lớn tày đình, thêm mắm thêm muối đồn ra ngoài, thì lại càng phiền phức." Thám Xuân gật đầu nói: "Tỷ tỷ nói phải lắm. Chỉ là tỷ tỷ thấy lời em nói có lý không?" Bảo Trâm nói: "Rất có lý là đằng khác. Chị đang định bàn với em chuyện này đây, phải nhắc khéo bên chỗ lão gia mới được. Em vừa rồi nhắc đến 'tranh giả', lại khiến chị nhớ đến một người." Thám Xuân nói: "Em chỉ nghĩ 'tranh giả' có lẽ là ý nói 'lời giả', cho nên nghĩ nương nương trong tranh có ẩn ý. Lại còn dính líu đến người nào nữa cơ à?" Bảo Trâm nói: "Cái kẻ trước kia rất hay sang phủ ta lại còn lần nào đến cũng đòi tìm Bảo Ngọc để nói chuyện, Giả Vũ Cừm ấy, chẳng phải đại danh là Giả Hóa sao? Hắn ta chính là kẻ nhiều chuyện nhất."
Thám Xuân vừa nghe, không khỏi liếc nhìn Bảo Trâm một cái, mặt Bảo Trâm đỏ bừng lên, nói: "Chị cũng chỉ là rảnh rỗi lo giùm các em thôi. Em quên rồi à, trước kia anh trai chị vì Hương Lăng mà kiện tụng ở phủ Ứng Thiên, chính là người đó xử án đấy, cho nên cũng coi như có chút quen biết; lại thêm lần trước Bình Nhi sang chúng ta mượn cao trị đòn đau, bảo là vì mấy chiếc quạt mà suýt mất mạng một người tên là Thạch Ngốc Tử gì đó, viên quan đứng ra giải quyết cũng là hắn. Cho nên chị mới nhớ kỹ." Một câu nói thức tỉnh Thám Xuân, kêu lên "úi chà" một tiếng: "Đây thế là đại họa rồi. Quan chức của hắn, năm xưa vẫn là do Cậu Hai hết lòng bấy lâu nâng đỡ, những năm nay thăng quan tiến chức vèo vèo, đã lên tới chức Đại Tư Mã, đó chính là vị quan thông thiên, dự vào việc triều chính cơ mật đấy. Hắn mà có chuyện gì, chắc chắn là chuyện lớn, chỉ sợ ngay cả Cậu Hai cũng bị liên lụy. Theo ý em, nên bẩm với Thái thái trước, rồi hãy bàn bạc với Lão gia. Lại phải để Lão gia thương lượng với các gia gia bên phủ kia mới tìm ra được chủ ý vẹn toàn."
Bảo Trâm nói: "Hoảng cái gì? Những chuyện này vốn dĩ không đến lượt chúng ta là phận nữ nhi xen vào, cho nên theo ý chị, trước hết phải tìm Phượng Nhị Da tới để nói cho chị ấy biết tình hình. Huống chi chuyện cái quạt ấy, Nhì gia chịu đựng tai họa, chị ấy rõ hơn ai hết, hơn nữa muốn thương lượng với kẻ quản sự bên phủ kia, cũng phải cần chị ấy đứng ra." Thế là hai người cùng đi về phía Thư Huýnh Trai, lại sai một tiểu nha đầu đi mời Phượng Giới.
Chốc lát Phượng Giới đến, Thám Xuân mời nàng ngồi, liền đem chuyện "tranh giả" này từ từ thuật lại. Hi Phượng nghe xong, mặt lúc đỏ lúc trắng, cúi đầu trầm ngâm hồi lâu, mới nói: "Chuyện này tạm thời đừng làm rùm beng lên. Ta phải nghĩ xem làm thế nào để Lão thái thái vào cung một chuyến, xem lúc gặp mặt tình hình nương nương thế nào rồi hãy hay. Bây giờ thà cứ vờ như không có chuyện gì, để tránh làm kinh động bốn phương, lại sinh ra lắm điều tiếng thị phi thì không hay đâu." Bảo Trâm và Thám Xuân đều nói: "Chị nói rất phải. Bọn em cũng có ý này, cho nên mới phải mời chị tới đây."
Đang nói chuyện, bỗng nha đầu của Tiết A Mọc là Đồng Hỉ hớt hơ hhớt hải tìm Bảo Trâm, vỗ tay nói: "Hóa ra cô nương ở đây, khiến em tìm khổ quá. Nãi nãi bảo cô nương mau quay về đi, Lăng cô nương không ổn rồi." Bảo Trâm và Thám Xuân nghe xong, đều giật mình hoảng hốt. Bảo Trâm đứng dậy đi luôn, Thám Xuân nói: "Em đi cùng với chị, cũng để tiễn chị ấy một đoạn." Đợi Thư cũng muốn đi theo. Vừa khéo Bình Nhi sắp xếp chậu cá xong bước vào tìm Phượng Giới, nghe thấy lời này, không khỏi trào nước mắt, cũng muốn đi gặp một lần. Phượng Giới thở dài nói: "Đã vậy thì em đi đi, cũng thay chị làm tròn tấm lòng. Ở đây chị bứt dứt không đi được, không qua tiễn em ấy được rồi."
Chốc lát mọi người nối đuôi nhau ra khỏi viên, Hương Lăng lúc ấy đã được thay chiếu đặt nằm trên giường, Tiết A Mọc và Tiết Bàn đều canh ở bên cạnh khóc lóc. Hương Lăng mê sảng một hồi, bỗng mở trừng mắt, như muốn đòi cháo đòi nước, Tiết Bàn vội xích lại gần hỏi: "Em muốn gì?" Hương Lăng đờ đẫn nhìn hắn hai mắt, hỏi: "Anh là ai?" Lại rành mạch đâu ra đấy, trông có vẻ tỉnh táo hơn lúc nãy đôi chút. Tiết A Mọc trong lòng nghi ngờ, thừa biết đây là hiện tượng hồi quang phản chiếu nhưng cũng vô cùng đau đớn, bèn khóc nói: "Đứa bé ngoan, là ta không làm chủ được cho con, lỡ dở đời con rồi. Con bây giờ có lời gì, cứ nói ra hết đi." Lại chỉ vào trán Tiết Bàn hận mắng: "Đồ nghiệt chướng, đã không biết trân trọng, từ đầu sao lại còn mang về, để uổng mạng người ta." Tiết Bàn đến lúc này cũng hối hận vô cùng, chỉ khóc chứ không nói năng gì, mặc cho Tiết A Mọc mắng nhiếc.
Hương Lăng lắc đầu trên gối nói: "Thái thái cũng đừng vì con mà đau lòng, đây đều là tội nghiệt kiếp trước của con, không thể không như vậy. Nợ của con nay đã trả xong, coi như được về rồi. Chỉ thương cho mẹ con nhớ thương con, khóc lóc thảm thiết quá. Thái thái niệm tình con nhiều năm hầu hạ cẩn thận, mai mốt nếu có dịp buôn bán đi ngang qua, hoặc sai người đi một chuyến, tìm đến nhà ngoại con ở Đại Như Châu gặp mẹ con, nói với người già một tiếng rằng con bất hiếu, không thể gặp mặt được nữa, xin người đừng thương nhớ con nữa." Lại đọc tên họ và chỗ ở của ông ngoại. Tiết A Mọc nghe xong, vừa không hiểu, lại vừa đau lòng, chỉ đinh ninh rằng đứa trẻ ngâm nga lời sảng lúc mê sảng, bèn khóc lóc nói: "Đứa bé ngoan, con nghỉ ngơi đi, dưỡng lại tinh thần đi. Những lời này, đợi khỏe lại rồi hãy hay." Hương Lăng cười nói: "Làm gì còn ngày khỏe lại nữa? Con sống trên đời mười tám năm, ngày tháng vui vẻ tính ra chẳng được mấy ngày, nghĩ lại cứ như một giấc chiêm bao. Ngày thường thái thái cứ hỏi quê quán con ở đâu, cha mẹ là ai, con đều không trả lời được, bây giờ nghĩ lại, một người mà đến cội nguồn cũng quên mất, há chẳng thành kẻ ngốc sao? Khốn nỗi bây giờ khó khăn lắm mới nhớ lại hết được, thì lại sắp phải đi rồi." Lại hướng về phía Tiết Bàn nói: "Anh đã đuổi em đi rồi, sau khi em chết, trên bài vị không được phép viết dòng chữ 'Tiết môn mỗ thị', chỉ được viết 'Chân thị nữ Anh Liên chi vị'." Thế là đã nể tình em lắm rồi. Cũng không cần phải phí sức động thổ chôn cất, chỉ đem thiêu em đi, tro cốt đưa về phương Nam. Nếu tìm được mẹ em, thì giao cho mẹ em; còn nếu không tìm thấy, vứt ở bãi tha ma hay khúc sông nào đó, tiện tay vứt bừa đi cũng thế thôi." Tiết Bàn nghe xong, càng thêm khóc lớn.
Đang lúc nói chuyện, đoàn người Bảo Trâm và Thám Xuân đã đến nơi, nghe thấy Tiết Bàn ở bên trong, không tiện bước vào ngay. Thế là Bảo Trâm một mình đi vào, mời anh trai mình ra ngoài, đám Thám Xuân mới bước vào. Chỉ nghe Hương Lăng vẫn đang móc tim móc phổi thổ lộ tâm can, tự thuật thân thế của mình rằng: "Thiếp tuy mệnh mỏng, mang thân bèo dạt mây trôi này, lại thêm lần nữa gặp cảnh quạt thu ruồng rẫy, nhưng tuyệt đối không phải là hạng người lăng loàn ong bướm. Thiếp vốn họ Chân tên Anh Liên, nhà ở sát vách miếu Hồ Lô ngõ Nhân Thanh phố Mười dải Xưởng Môn Tô Châu, cha hú danh Phí, tự Sĩ Ẩn; mẹ họ Phong, tuy không phải đại phú đại quý, nhưng cũng là vọng tộc chốn địa phương. Chỉ vì năm lên bốn tuổi trong tiết Nguyên Tiêu bị kẻ buôn người bắt cóc, nhiều lần bán đi bán lại, lưu lạc tha hương, khiến cho quên cả quê quán cha mẹ, vĩnh viễn chia lìa, nay nợ mãn về mình, lại thêm âm dương cách trở, vĩnh viễn không còn ngày gặp lại nữa rồi."
Bảo Trâm và những người khác nghe nàng thuật lại những mối duyên bèo dợt ấy, nói rõ ràng rành mạch, không khỏi biến sắc nhìn nhau——nếu nói là lời sảng, nhìn tình hình lại không giống; còn nếu nói là sự thật, thì tuyệt đối không có đạo lý này. Bảo Trâm bèn bỏ mặc Thám Xuân, Bình Nhi, ra ngoài tìm Tiết Bàn, hỏi hắn: "Sáng sớm lúc chị ra cửa vẫn còn bình thường mà, sao tự nhiên lại thành ra thế này rồi?" Tiết Bàn nói: "Anh cũng chẳng biết nữa. Hôm nay ở cửa hàng đối chiếu sổ sách với con trai Trương Đức Huy xong, dọc đường có một đạo sĩ què chặn anh lại, bảo có một mặt gương muốn anh mang cho Hương Lăng xem thử, bảo đảm sẽ khỏi bệnh ngay. Anh hỏi hắn là ai, cớ sao lại biết tên tiểu thiếp của nhà anh. Hắn bảo vốn có quen biết với cha của Hương Lăng, cho nên mới đến gặp mặt, nói xong nhét phăng một chiếc gương vào tay anh rồi bỏ đi. Anh vì tò mò——chưa từng nghe nói cha mẹ Hương Lăng là ai, lại cũng lâu lắm không gặp nàng——cho nên mới mang về nhà cho nàng xem thử. Nào ngờ nàng nhìn gương xong, bỗng nhiên khóc òa lên, rồi ngất lịm đi, đến lúc tỉnh lại, thì bắt đầu nói năng sảng sộ cả lên rồi." Bảo Trâm nghe xong nghi ngờ nói: "Đó là chiếc gương thế nào? Đang ở đâu?" Tiết Bàn nói: "Vì nàng vừa mới ngất xỉu, anh cầm gương định ra ngoài tìm đạo sĩ đó lý luận. Nào ngờ đạo sĩ chẳng thấy đâu, mà chiếc gương không biết đã rơi mất ở xó nào rồi. Chỉ nhớ mặt sau có khắc mấy chữ, hình như là PhONG Nguyệt Bảo Ví gì đó, lại có thêm mấy chữ nhỏ, anh cũng không nhìn rõ." Bảo Trâm lại càng nghi ngờ, nhưng cũng không rảnh để hỏi tỉ mỉ.
Chốc lát phần lớn người trong viên đều đã hay tin, lần lượt kéo nhau đến từ biệt, tốp đi tốp đến. Bảo Trâm đành xốc lại tinh thần tiếp đãi, lại sai Tiết Bàn ra ngoài chuẩn bị quan tài, phướn chay, hương nến các thứ, để đến lúc đó khỏi cập rập. Chợt thấy Bảo Thiềm bước tới, nói nãi nãi mời đại gia qua có lời muốn nói, Bảo Trâm bèn nói đi ra ngoài, còn mình thì quay người đi vào. Chẳng bao lâu sau, liền nghe thấy Hạ Kim Quế cách vách tường ở bên kia đập phá om sòm, mắng gió mắng mưa. Đầu tiên mắng Tiết Bàn không lo gia sự, cứ lăng nhăng mập mờ với kẻ bề trên; lại mắng Bảo Thiềm vô tích sự, ngay cả một lời nhắn cũng truyền đạt không xong, tìm người mà tìm không nổi về. Bảo Thiềm bèn khóc, nói: "Cô nương nhà họ bảo không có nhà, chẳng lẽ em lại xông vào phòng mà lục soát chắc?" Chủ tớ hai người kẻ xướng người họa, thêu dệt ra bao nhiêu chuyện, trong lời ngoài ý, chỉ bảo có người chống lưng cho Hương Lăng, xúi giục Tiết Bàn không chịu về phòng, chia rẽ vợ chồng người ta. Mắng đến hồi sau, dứt khoát lôi cả Bảo Trâm vào chửi luôn, rằng: "Đúng là gia đình đại phiệt có nền nếp, tiểu thư danh giá có gia phong, chưa xuất giá đã học được thói khích bác ly gián tung hỏa mù rồi, chẳng lẽ chia rẽ vợ chồng chúng tôi thì chị có ngày tháng tốt đẹp chắc? Không thể nuôi ở nhà mẹ đẻ cả đời được đâu, sớm muộn gì cũng phải làm dâu nhà người ta, đến lúc đó mới biết cái khổ thủ quả trơ trọi này của tôi."
Tiết A Mọc vừa thẹn vừa tức, biết mọi người đều đã nghe thấy hết cả rồi, không thể chối cãi được nữa, chỉ khóc nói: "Gia môn bất hạnh. Đều tại đứa nghiệt chướng nhà tôi không biết hưởng phước, cho nên mới gặp quả báo này." Mọi người đành phải khuyên giải. Bảo Trâm cũng tức đến khóc theo, lại không tiện đáp lời cãi lại, đành dìu Tiết A Mọc về phòng nghỉ ngơi, sai Đồng Hỉ, Đồng Quý đến đấm lưng bóp vai, nghẹn ngào tủi thân khuyên nhủ: "Hương Lăng đã thế này rồi, mấy ngày nay chỉ sợ có khối việc phải bận rộn đấy. Mẹ mà lại ngã bệnh nữa, chẳng phải là họa vô đơn chí hay sao?"
Lại nói Bảo Ngọc và Tụ Yên đang ở trong Tiêu Tiêu Quán bầu bạn trò chuyện với Đại Ngọc, hỏi nàng sao lại treo con anh vũ ở ngoài sân. Đại Ngọc cười nói: "Người ở trên mặt đất, còn hằng mơ tưởng vượt biển lớn, du ngoạn khắp non sông dòng nước; con chim đó vốn dĩ biết bay, tầm nhìn vốn dĩ rộng lớn hơn lòng người, nay lại bị nhốt trong lồng, chắc hẳn lại càng bất bình hơn. Cho nên mới treo nó ở ngoài sân, dẫu không thể phóng sinh, thì nhìn xa thêm chút cũng tốt." Không đợi Bảo Ngọc và Tụ Yên kịp nói, Tử Quyên đã nhanh nhảu chen vào cười nói: "Cô nương ban đầu còn tính muốn phóng sinh cho nó cơ, bảo nó sinh ra là loài chim, không thể bay cao bay xa, ngược lại bị bắt nhốt vào lồng, dạy nói tiếng người, bị người ta đùa giỡn bao nhiêu năm nay rồi, cũng nên thả nó ra để được thoải mái bay lượn một bận cho thỏa thích. Sau này vẫn là em khuyên can cô nương, nghĩ rằng con chim đó từ nhỏ đã bị cắt cụt cánh nhốt trong lồng, khát có nước suối trong, đói có hạt gạo thơm, nếu thả nó ra, chỉ sợ ngược lại sẽ không biết tự sinh sống một mình nữa ấy chứ? Gió mưa bão bùng, lạnh nóng ngoài kia, đâu phải là thứ nó có thể chịu đựng được? Cô nương ngẫm nghĩ lại mới thôi đấy." Làm cho cả Bảo Ngọc và Tụ Yên đều phì cười.
Bảo Ngọc nói: "Lời này có lý lắm. 'Con người không phải là cá, sao biết được cái vui của cá', em không phải là anh vũ, sao biết anh vũ ở trong lồng không vui chứ? Huống chi nó có thể nhận em làm chủ nhân, chính là bậc chí tôn trong loài chim rồi. Chỉ sợ em bắt nó đi, nó cũng chẳng thèm đi đâu." Đại Ngọc nói: "Lại bắt đầu nữa rồi. Anh có phải là nó đâu, sao lại biết nó muốn ở bên cạnh em mà không đi?" Nói ra rồi, mới thấy không ổn, mặt lập tức đỏ bừng lên như áng mây chiều, vội dùng khăn che miệng ho khan mấy tiếng, để che đậy qua đi. Tử Quyên vừa bưng nước trà dâng lên, vừa nói: "Nhắc đến con anh vũ này, thật sự còn giỏi hơn cả người, không những nói năng trôi chảy, mấy hôm nay nó còn học thêm được một bản lĩnh lớn nữa——được cô nương dạy dỗ, đã nhận biết được mười mấy chữ rồi đấy." Bảo Ngọc và Tụ Yên đều ngạc nhiên nói: "Thật thế ư? Thế này chẳng phải thành tinh rồi sao?" Liền thỉnh Tử Quyên hạ lồng anh vũ xuống, biểu diễn cho họ xem.
Hóa ra Bảo Ngọc vì câu nói ban nãy của Tụ Yên mà vẫn canh cánh trong lòng, chỉ vì Đại Ngọc ở bên cạnh, sợ làm dấy lên nỗi niềm đồng bệnh tương lân của nàng, không tiện nhắc lại nữa, đành nói dăm ba câu chuyện phiếm để giải khuây cho hai người. Thấy Tụ Yên tò mò về con vẹt, liền hùa theo hứng thú của nàng, hết lời xúi giục Tử Quyên lấy lồng chim ra để biểu diễn. Tử Quyên cười đi ra, quả nhiên thả con anh vũ ra, dùng cái giá quấn tơ gấm xách vào, lại lấy mấy tấm thẻ chữ đặt lên bàn, trêu con anh vũ đến gắp lấy. Con vẹt vừa mới ra khỏi lồng, không vội nhận chữ, mà cứ nhảy nhót trên bàn một hồi lâu, mới gắp ra một chữ "Nhật" từ đống thẻ chữ, lớn tiếng ngâm đọc: "Lam điền nhật noãn ngọc sinh yên." Bảo Ngọc mừng rỡ khôn tả, không khỏi cười nói: "Con anh vũ này thật khéo thật đấy, không những biết mặt chữ, mà còn biết xâu chuỗi thành thơ nữa." Tử Quyên nói: "Không những biết xâu chuỗi thành thơ, mà còn biết nhận người nữa cơ. Anh xem câu thơ nó ngâm đấy, tên của cả ba người đều nằm ở trong đó cả." Bảo Ngọc và Tụ Yên ngẫm lại, quả nhiên là vậy, lại càng cảm thấy kỳ lạ. Bảo Ngọc nói: "Anh không tin lại có chuyện thần kỳ thế này, bắt nó nhận thêm một tấm thẻ nữa xem là chữ gì."
Con chim đó không chịu ngắp thẻ, vẫn vừa nhảy nhót vừa ngâm rằng: "Vọng đế xuân tâm thác Đỗ Quyên." Tụ Yên cười nói: "Lần này là nhắc đến tên của Tử Quyên tỷ tỷ rồi." Bảo Ngọc nói: "Không những ghép chữ thành thơ, mà còn biết ứng theo người mà thay đổi nữa, con chim này chẳng phải đã thông linh rồi sao?" Đại Ngọc cười nói: "Anh càng nói càng huyễn hoặc, cái gì mà hoa cũng thành thần, chim cũng thành thần. Chẳng qua là dọn trước em vừa mới dạy nó bài này, cho nên nó cứ lặp đi lặp lại mãi, cũng chỉ biết ngâm vài câu thế thôi, khéo sao tên của mỗi người đều nằm trong đó cả mà thôi." Bảo Ngọc và Tụ Yên ngẫm nghĩ lại, quả nhiên là thế, không khỏi cùng phì cười.
Đang định rút thẻ thử lại lần nữa, Tuyết Nhạn vén rèm bước vào nói: "Vân cô nương đến rồi." Quả nhiên Tương Vân bước vào, hóa ra là đến rước Đại Ngọc cùng đi tiễn Hương Lăng, thấy Bảo Ngọc và Tụ Yên ở đó, thở dài nói: "Hóa ra hai người cũng ở đây cả à, ban nãy Thúy Lũy nhà chúng ta về bảo, Hương Lăng đã chết đến nửa phần rồi, cứ lẩm cẩm nói nhảm trong sương mù chẳng ai nghe hiểu nổi. Giờ mà qua đó, không biết còn kịp gặp mặt lần cuối không?" Vốc mắt Đại Ngọc đỏ hoe lên, vội giục Tử Quyên lấy áo choàng. Bảo Ngọc sợ nàng đau thương quá độ, vội ngăn lại: "Hôm nọ em đã sang thăm chị ấy rồi, bao nhiêu lời cũng đã nói hết rồi. Bây giờ bên đó người vừa đông, mùi vị lại tạp nhạp, thân thể em lại không khỏe, thì đừng đi nữa. Anh đi thăm thay em cũng vậy thôi." Tương Vân cũng nói: "Lời này rất phải. Chị vốn không nên rước em mới phải." Lại hỏi Tụ Yên có đi không. Tụ Yên cúi đầu khó xử. Bảo Ngọc biết nàng sợ chạm mặt Tiết Kha bất tiện, bèn nói thay nàng: "Chi bằng em ở lại đây bầu bạn với Lâm muội muội, hai chúng anh qua đó nói hộ một tiếng là được." Tụ Yên gật đầu. Bảo Ngọc liền vội vã cùng Tương Vân đi mất.
Còn chưa đi đến nơi, đã nghe thấy tiếng một người phụ nữ lớn tiếng kêu la chửi rủa cách bức tường: "Một con nha đầu chết quách đi, mà cũng đáng để khóc lóc thảm thiết làm âmm ĩ béng cả lên thế không biết. Cứ mở miệng là gia tộc vọng tộc thi thư lễ nghĩa, tôi cứ tưởng có quy củ gì ghê gớm lắm cơ, hóa ra lại là cái thói đội trời đạp đất đảo lộn tôn ti trật tự thế này đấy." Bảo Ngọc cau mày nói: "Đây là đứa nào mà dữ dằn vô lý thế." Tương Vân nói: "Còn ai vào đây nữa? Tự nhiên là vị đại danh đỉnh đỉnh Tiết đại nãi nãi chứ ai. Tớ nghe Thúy Lũy nói, mả mụ ta mắng suốt cả nửa ngày rồi, mà cũng chẳng thấy mệt mỏi gì mới lạ chứ." Lời dứt chưa dứt, chợt nghe một tiếng sét đinh tai nhức óc, ầm ầm lăn qua, làm Bảo và Tương giật mình thót tim. Ngẩng đầu nhìn lên, chỉ thấy mây đen bốn phía bủa vây, mịt mờ đặc quánh, bầu trời chớp mắt đã tối sầm lại. Một cơn gió kỳ lạ từ mặt đất cuồn cuộn thổi thốc lên, xoáy tròn như một con rồng đen xộc thẳng lên trời xanh.[8] Cả hai đều cảm thấy trong lòng hoảng sợ, chỉ cảm thấy bức tường cao vút như sắp sụp đổ đến nơi, biết trời sắp mưa to, không dám chần chừ, vội vã bước vào trong viện.
Gặp Tiết A Mọc trước. Người già không chịu nổi sự kích động đau thương, lại vừa bị tức giận, chỉ thấy lồng ngực bức bối, đang nằm nghiêng trên sập chợp mắt, thấy hai người đến, gật đầu thở dài: "Cảm ơn các con đã nhớ đến. Đều ở căn phòng bên kia cả đấy, qua đó ngồi lát rồi hãy ra, người bệnh nặng, đừng để hơi mồ hôi huân nhiễm đến các con. Thấy tỷ tỷ các con, bảo con bé ra ngoài luôn nhé, bận rộn cả buổi trời rồi, đến chén trà cũng chưa kịp uống ngụm nào."
Bảo Ngọc vâng lời, liền đi về phía phòng Hương Lăng, nào ngờ Bảo Trâm không có ở đây, lại không biết bận bịu việc gì rồi. Chỉ có Tập Nhân và Xạ Nguyệt đều ở đó, đang cùng Uyên Ương, Tố Vân, Đãi Thư, Oanh Oanh và một đám người vây quanh khóc lóc, thấy cậu bước vào, đều ngạc nhiên nói: "Sao cậu cũng đến thế này?" Bảo Ngọc gật đầu, bước sát lên trước, nhìn Hương Lăng nhắm nghiền đôi mắt, má ửng đỏ, tựa như đang ngủ say, trông không hề giống một người sắp chết. Bèn khẽ gọi: "Hương Lăng tỷ tỷ, là em đây, chúng em đến thăm chị đây." Gọi liền mấy tiếng, Hương Lăng vẫn trơ trơ bất động. Định giơ tay đẩy, bỗng nghe trên đầu lại một tiếng sét nữa, đánh chấn động cả xà nhà khung cửa kêu răng rắc, trơ mắt nhìn xung quanh tối sầm lại, đến dung mạo đường nét của người đối diện cũng chẳng nhìn thấy đâu nữa, cứ như một thùng sơn đặc quánh không lọt chút gió nào dội thẳng xuống, cả căn phòng tối như hầm ngầm, đưa tay không thấy năm ngón.
Đám nha hoàn đều kinh hoàng la ó, Tập Nhân quờ quạng hai tay khắp nơi tìm Bảo Ngọc, khóc đến hoảng hốt, Bảo Ngọc lớn tiếng nói: "Tôi ở đây." Lại trấn an mọi người: "Đừng sợ, chỉ là trận mưa dông thôi, chắc là mây che mất mặt trời, lát là qua thôi. Đừng lộn xộn, cẩn thận va quẹt bị thương." Tương Vân cũng phụ giúp lớn tiếng trấn áp. Đang lúc hỗn loạn, chợt thấy một người cầm chiếc đèn sen thanh hoa bước tới, dịu dàng nói: "Đừng hoảng, chỉ là sấm sét thôi." Chính là Bảo Trâm.
Mọi người nhìn thấy ánh đèn, bấy giờ mới trấn định lại. Tiếp theo mây mù tản đi, trong phòng lại bừng sáng trở lại. Bảo Ngọc lại gọi Hương Lăng, Tập Nhân bèn đưa tay thử ở mũi nàng một cái, chạm tay lạnh ngắt, không còn chút hơi thở nào nữa, bấy giờ mới bàng hoàng nhận ra nàng đã đi rồi. Không khỏi oà khóc nức nở. Bảo Ngọc dậm chân nói: "Tôi vậy mà không kịp nói với cô nương thêm một câu nào nữa." Thế là cũng khóc theo. Tập Nhân sợ cậu đau thương tổn hại thân thể, lại sợ trời mưa, kéo giằng cậu ra ngoài. Bảo Ngọc dẫu không nỡ, đành chịu sự khuyên lạy khổ sở của Tập Nhân, lại thêm Bảo Trâm cũng khuyên mọi người tản ra, để Tiết Bàn, Tiết Kha mang người vào khâm liệm, đành phải đi. Lúc đi mấy bận ngoảnh đầu nhìn lại, Hương Lăng nằm trên chiếu, dung mạo xinh đẹp, còn có da có thịt hồng hào hơn lúc sinh sống, nốt ruồi son giữa mày đỏ chót rực rỡ như muốn nhỏ máu. Bảo Ngọc nhìn thấy, trong lòng càng thêm đau đớn thần hồn điên đảo.
Vừa ra khỏi viện, mưa đã trút xuống rồi, to bằng cọng lúa, dày như hạt đậu. May mà Thu Vằn và Thúy Lũy mang ô đến đón, mới không bị ướt đẫm. Tương Vân thở dài nói: "Đây đâu phải là mưa, chỉ sợ là trời thủng rồi ấy chứ." Bảo Ngọc không đáp lời, chỉ cắm cúi bước nhanh, khóc lóc suốt dọc đường về Di Hồng Viện, nằm phịch lên giường, chẳng biết mình là ai hay đang ở nơi nào, ngẩn ngơ như mất hồn.
Tập Nhân vừa đau lòng, vừa lo lắng, đành hết lời khuyên giải, lại đem những lời Hương Lăng tự thuật thân thế trước lúc qua đời kể lại một lượt. Bảo Ngọc vô cùng kinh ngạc, thở dài nói: "Anh đã bảo là nàng ta thiên tư thông tuệ, không phải là vật trong ao, quả nhiên không sai. Dẫu không bì được với gia tộc vọng tộc thế hoàn như chúng ta, nhưng cũng là danh môn vọng tộc, thi thư thế gia, chẳng hề kém cạnh cái nhà 'Hạt Tiêu Hạ gia' kia chút nào. Chỉ vì lấy phải tên ngốc họ Tiết làm thiếp, mới rơi vào cái kết cục thế này. Hiếm có là chút thông minh của nàng, lại có thể thông suốt thấu triệt trước lúc lâm chung, thấu ngộ nhân quả, coi như cũng đi rất an yên, ra đi thanh thản." Bấy giờ cậu mới dần nguôi ngoai. Tập Nhân bấy giờ mới trút bỏ được gánh nặng trong lòng.
Lại nói Phượng Giới từ sau khi nghe đoạn đối thoại của Bảo Trâm và Thám Xuân, lại về phòng bàn bạc với Giả Liễn một hồi, đều cảm thấy sự việc có nguyên do, không phải chuyện tầm thường, thế mà lại không thể tháo gỡ nổi. Nghĩ tới nghĩ lui, duy chỉ có cách tìm cách vào cung gặp mặt Nguyên Phi một phen, mới có thể quyết định được. Giả Liễn nói: "Năm ngoái đã nghe nói Vũ Cừm bị giáng chức, khắp nơi chạy chọt luồn lách tìm đường lo lót, hiện nay vẫn chưa xét xử xong. Anh vẫn hay khuyên lão gia rằng kẻ này dã tâm bướng bỉnh, vừa tham vừa ác, thà cứ xa lánh hắn ra còn hơn, thế mà chẳng ai nghe, cứ cho là lời cay đắng. Nghĩ cũng lạ, tính cách hai vị lão gia ở hai phủ vốn khác nhau, vậy mà đều hợp cạ với hắn, chơi thân với hắn. Đại lão gia bảo hắn có tình thú, biết thời thế; Nhị lão gia lại bảo hắn học vấn giỏi, hiểu kinh tế. Cứ như thể bị uống thuốc mê của hắn vậy." Lại dặn dò Phượng Giới: "Lúc nói với Lão thái thái, dùng giọng điệu khoan thai một chút, đừng làm Lão thái thái giật mình."
Phượng Giới cười nói: "Làm sao mà ăn nói bỗ bã nói thẳng ra được chứ. Huống chi Lão thái thái vốn không biết 'Giả Hóa' là ai. Em tự có cách khác." Liệng đem chuyện hôm qua Giả Mẫu nói về việc Bắc Tĩnh Vương phủ nhắm trúng Đại Ngọc kể lại một lượt, bèn nói: "Buồn cười là Thái thái vẫn chỉ xem đó là chuyện tốt. Tâm tư của Lão thái thái bày mươi mươi ra đấy, là sợ gả Đại Ngọc đi thì sẽ làm tổn thương Bảo Ngọc. Anh thử nghĩ xem, năm đó con nha đầu Tử Quyên nói một câu đùa cợt, bảo Lâm muội muội muốn về Nam, mà Bảo Ngọc đã làm loạn lên thiếu hồn phách rồi. Thế mà quả thực gả Lâm cô nương cho nhà khác, há chẳng lật tung cả trời đất lên hay sao?"
Giả Liễn chống tay lên thành vạc ngọc bích, chỉ chăm chú nhìn hai con cá chép quẫy đuôi, lại bốc chút vụn bánh ngọt thả xuống nhữ đám cá đến đớp mồi, cười nói: "Từ khi chậu cá này chuyển vào cửa, anh đã nói món quà này tống đắc hề kiêu, quả nhiên là có ẩn ý lớn. Theo em thì chuyện hôn sự của Bảo huynh đệ, Lão thái thái và Thái thái ngược lại mỗi người một ý bụng khác nhau rồi. Anh cứ tưởng đã sớm chốt chắc Lâm cô nương rồi chứ, chẳng lẽ Thái thái lại có người khác ứng cử sao?" Phượng Giới nói: "Một vàng một ngọc, sao anh lại quên mất thế?" Giả Liễn ngẫm nghĩ một hồi, thở dài nói: "Quả nhiên là thế, anh lại đành không tiện nói nữa rồi. Năm xưa hậu sự của Lâm cô phụ một tay anh lo liệu, còn đang đi nửa đường, đã nhận được thư của Trân đại gia bảo muốn xây viên tỉnh thân, thiếu một khoản bạc lớn, ép anh phải ngày đêm quay về xoay xở. Cho nên đều dồn hết vào trong đó cả rồi. Cộng thêm mấy năm nay giật gấu vá vai, rốt cuộc cũng chẳng dư dả được bao nhiêu, Thái thái lại cứ dăm ba bữa lại viện cớ đến mượn cầm đồ. Bây giờ Lâm muội muội mà lại gả đi nữa, món nợ này càng nói không rõ ràng nổi." Phượng Giới cười nhạt nói: "Có gì mà không rõ ràng? Trong lòng Lão thái thái có gì mà không hiểu. Chẳng qua việc tỉnh thân làm mâm cỗ bề thế, cũng vì thể diện của mọi người, chứ chúng ta nào có chút béo bở gì. Lâm muội muội những năm nay ở trong phủ, thiếu ăn hay thiếu mặc ngày nào? Chỉ có hơn mấy cô nương khác, chứ chưa bao giờ chịu thua kém ai cả. Huống chi Bảo Ngọc tối đa hai năm nữa là thành thân, gia nghiệp lớn nhường ấy, chẳng phải đều là của hai vợ chồng chúng nó sao? Có lỡ dùng trước một ít, cũng chẳng tính là gì." Giả Liễn nói: "Quả thực hai đứa chúng nó một cưới một gả, thì cũng gọn gàng dứt khoát. Chỉ sợ Thái thái có tính toán gì khác, thế thì chẳng phải hại chết người ta sao?"
Phượng Giới dùng chiếc ống nhẫn khắc hoa văn như ý liên hoàn ngọc bích khảm phỉ thúy vướng vào thành vạc, cười nhạt nói: "Lương tâm anh tốt thật đấy. Chỉ tiếc là người ở trên không thèm lĩnh tình. Đại thái thái thì chỉ biết khăng khăng đòi tiền, dăm ba bữa lại thả gió lạnh mỉa mai, nào là chúng ta ở căn phòng này mấy năm, rốt cuộc cũng phải qua bên kia thôi, ý chê chị ở bên này lo toan nhiều, nếu không có chút béo bở nào, há lại chịu làm thế. Nhị thái thái thì đúng là bậc thánh nhân xưa nay, chẳng qua há miệng chờ ăn, có cái gì ăn cái nấy, ăn xong lại còn bảo phải tiết kiệm thì tiết kiệm từ chỗ tôi trước, không được thiệt thòi các cô nương, hôm trước ngược lại còn chê chị không biết gượng chống bộ mặt. Đúng là lời hai đầu đều nói hết, còn khó hầu hạ hơn vị kia nữa. Lại thêm cái đám ăn no rửng mỡ không có việc gì làm, chuyên môn đâm thọc gây sự đứng chầu chực ở bên cạnh, chỗ nào không moi móc ra được dăm ba chuyện. Vì mấy trăm bộ rèm cửa, màn trướng gửi tới ngày hôm qua, sáng sớm hôm nay bao nhiêu người đến chỗ chị thổi gió thổi phào, chốc thì bảo ba bốn năm nay chưa đổi đồ đạc, chốc lại bảo tiết lớn đến đèn còn chẳng thắp nổi, cứ làm như chị ôm giữ bao nhiêu đồ đạc không chịu đưa ra không bằng. Vẫn là lời Lão thái thái nói hôm qua, bảo không cần phải đổi màn cửa của tất cả các nhà, chỉ chọn những chỗ thực sự cũ cần thiết thì thay đổi thôi. Chị chẳng qua chỉ đứng ra qua tay quản lý, thế mà tự dưng ôm phải bao nhiêu là tiếng oán trách. Đúng là cái năm vì Lão thái thái nhất thời vui hứng, tự miệng nói cho Tiêu Tiêu Quán đổi giấy dán cửa sổ sa sắc hồng, còn bao nhiêu kẻ đỏ mắt tị nạnh nữa, nay đến lượt chị phân phối, còn không biết bị họ bươi móc ra bao nhiêu điều hay ho nữa đây." Bèn lại nhắc đến Bảo Trâm, "Xét ra thì, nó là cháu ngoại của Thái thái, chị là cháu dâu, còn gần hơn một tầng. Nhưng nhỡ mà là thân lại càng thân, nó mà làm con dâu, tự nhiên sẽ còn thân thiết với chị hơn trước. Trước đây chị chỉ chả nó không quản lý sự vụ, tính tình hòa nhã, nào ngờ dạo trước vì chị đổ bệnh, Thái thái nhờ nó phụ giúp Đại tẩu tử quản lý gia sự, chị còn ngạc nhiên, sao lại đi nhờ người thân ra tay giúp đỡ, mà lại là phận con gái. Nào ngờ nó lại quản lý đâu ra đấy, lại còn có tính toán chủ kiến trong lòng, từng cây cỏ ngọn cây trong viên đều quen thuộc cả, chị mà ngã bệnh thêm mấy ngày nữa, chỉ sợ nó chưa qua cửa đã nắm quyền quản gia trước rồi ấy chứ. Ban nãy nó với Tam cô nương tìm chị, những lời nhắc nhở ấy của nó, thật khiến chị từ nay phải nhìn bằng con mắt khác đấy. Bảo Ngọc đi đâu ra ngoài, từng đến những đâu, gặp những ai, nói những câu gì, nó đều rõ như lòng bàn tay. Chỉ sợ Thái thái còn chẳng rõ bằng nó ấy chứ."
Đang nói, Bình Nhi đã quay về, nghe thấy nhắc đến Bảo Trâm, liền nói: "Việc này có khó gì đâu. Con nha đầu Oanh Oanh của Bảo cô nương, từ sớm đã nhận mẹ của Minh Yên - tên tiểu đồng đi theo Bảo Ngọc - làm mẹ nuôi rồi. Hễ Bảo Ngọc ra cửa, đều do Minh Yên đi theo, chuyện gì mà không biết? Huống chi nó lại còn chơi thân với Tập Nhân." Phượng Giới liền nhìn Giả Liễn cười nói: "Em nói thế nào nào? Bốn phương tám hướng đều giăng bẫy mai phục sẵn rồi." Lại hỏi Bình Nhi chuyện nhà họ Tiết. Bình Nhi liền đem chuyện Hương Lăng bên đó tắt thở thế nào, Hạ Kim Quế làm mình làm mẩy ra sao, Tiết A Mọc tức giận thế nào thuật lại từng câu từng chữ, khiến Giả Liễn cũng phải thở dài.
Phượng Giới thở dài nói: "Phen này lại khối việc bận rộn rồi. Bảo cô nương có giỏi giang đến mấy, cũng là phận con gái, chỉ sợ không hiểu việc tang ma tang lễ. Sắp tới lại phải nhắc nhở Thái thái, mặc ý người sai ai qua giúp đỡ, bằng không sau này có điều gì sơ suất, không tự trách mình không chu đáo, lại trách chị không coi cô mẫu là người thân thì khổ." Thế là đi về phía phòng Vương phu nhân trước, kể chuyện Hương Lăng, sai Chu Thụy gia đi thăm hỏi bên chỗ Tiết A Mọc, lại hầu hạ Vương phu nhân thay y phục, hai người cùng sang chỗ Giả Mẫu. Hầu hạ bữa tối xong, lại làm vui lòng, bầu bạn trò chuyện dăm ba câu chuyện phiếm.
Chốc lát mọi người giải tán, Phượng Giới nháy mắt ra hiệu với Uyên Ương. Uyên Ương hiểu ý, sai Phách Phách và những người khác lui ra hết, chính mình cũng hạ rèm đi ra ngoài, xách chiếc ghế đẩu nhỏ ngồi ở gian ngoài làm việc. Phượng Giới liền nhỏ giọng nói với Giả Mẫu: "Chuyện Lão tổ tông nói sáng hôm qua, cháu vì chưa từng trải qua nhiều việc, nên nhất thời không thể tiếp thu hết ý nghĩa, suy nghĩ trọn cả một đêm mới xâu chuỗi lại được đầu mối. Quả nhiên là một chuyện khó khăn. Nghĩ Vương gia Bắc Tĩnh dưới một người trên vạn người, ngài ấy mà thực sự đến cầu hôn, chúng ta tuyệt đối không thể từ chối được. Lão thái thái nếu đã có chủ ý chắc chắn, chi bằng tranh thủ thời gian vào cung một chuyến, tìm cách xin ý chỉ của nương nương xem sao. Nếu nương nương đã lên tiếng, ban chiếu chỉ, đến lúc đó Lão thái thái lại từ chối mối mai của Bắc Tĩnh Vương phủ, thì không tính là trái nghịch. Bằng không, dẫu có thoái thác bằng lý do gì đi nữa, chỉ sợ cũng vô ích, đúng như lời Lão thái thái đã nói, dẫu có viện cớ Lâm muội muội đã có nơi có chốn rồi đi chăng nữa, Bắc Tĩnh Vương nếu đã nhắm trúng, thì cũng sẽ ra lệnh ép nhà kia hủy hôn, lại sinh ra chuyện rắc rối, khiến mọi người mất mặt. Duy chỉ có việc nương nương ban hôn ở trước, mới là sách lược vẹn toàn nhất."
Giả Mẫu nghe xong, lại suy nghĩ một hồi, dẫu cảm thấy chưa chắc đã thỏa đáng, nhưng cũng đành không còn cách nào khác, lại vì ngày mai mười sáu tháng hai, chính là ngày được chuẩn y vào cung thăm dò, bèn nói: "Đã thế thì ngày mai con cứ chuẩn bị đi, ta sẽ cùng Thái thái vào cung một chuyến." Sáng sớm hôm sau, quả nhiên sai Giả Liễn mặc triều phục vào trong cung, chỉ nói Giả Mẫu nhớ nhung tôn nữ, xin chỉ kiến giá.
Tiểu thái giám truyền báo từng tầng từng lớp vào trong, hồi lâu có một người đi ra, chỉ nói không gặp. Giả Liễn lại thỉnh Lục Cung Đô Thái Giám Hạ Thủ Trung ra ngoài nói chuyện. Đợi trọn một tuần trà, Hạ Thủ Trung mới tới, vừa gặp mặt đã khó xử nói: "Chuyến này đến không khéo rồi, trong cung đang cách ly tránh bệnh đậu mùa, không cho phép một người ngoài nào vào cả." Giả Liễn cười nói: "Mời công công ra đây, không đơn thuần vì chuyện của gia tổ mẫu đâu. Mà là vì ngày sinh nhật sắp tới của công công, dẫu thời gian trước cháu được người dẫn dắt, mới quen biết một thợ vàng bạc, chế tác được nhiều trang sức vàng đẹp đẽ, cho nên cháu nhân dịp sinh giáp của công công sai hắn đúc một pho tượng nhỏ, tặng công công làm món đồ chơi. Vốn định đến ngày tự tay mang đến phủ công công, lại sợ mạo muội."
Hạ thái giám cười nói: "Đa tạ cậu đã cất công nhung nhớ, cũng không cần mang đến đâu. Ta còn phải hầu hạ trong cung, đâu ra thời gian rảnh rỗi mà bày tiệc rượu? Chi bằng ngày mai sai tiểu thái giám sang phủ lấy là được." Lại hỏi Giả Liễn: "Vội vã muốn diện kiến nương nương như thế, có việc gì quan trọng chăng?" Giả Liễn liền lấy một tấm thiếp bái phỏng ra, nói: "Vốn không nên làm phiền nương nương nhọc lòng. Chỉ vì người em trai này của cháu là cốt nhục cùng một mẹ với nương nương, từ nhỏ đã được nương nương dạy dỗ, tay cầm tay dạy chữ đọc sách, cho nên chuyện hôn nhân đại sự của nó, nhất định phải thỉnh thị ý kiến của nương nương mới dám quyết định. Đây là bát tự ngày sinh của bên đàng gái, kính xin nương nương lãm lãm." Hạ thái giám cười nói: "Đã vậy thì ta mang vào trong là được." Giả Liễn tạ ơn liên hồi, Hạ thái giám chỉ nói "chuyện nhỏ nhặt không đáng bận tâm", giắt thiếp vào tay áo cười tủm tỉm bỏ đi.
Giả Liễn quất ngựa quay về phủ, trước tiên ghé qua thượng phòng. Giả Mẫu và Vương phu nhân đều đã thay xong trang phục triều cống, đoan trang ngồi đợi trong sảnh, nghe thấy lời của Giả Liễn, vô cùng thất vọng. Hóa ra Hoàng thượng tuy có chiếu chỉ chuẩn y cứ mỗi tháng ngày hai mươi sáu cho phép thân thuộc hậu cung cung quyến vào tị kiến, chỉ vì thủ tục rườm rà, bên ngoài thì bị thái giám vơ vét bóc lột, bên trong thì có cung nữ vây quanh, dẫu gặp mặt cũng chẳng thể thổ lộ hết tình cảm huyết thống thâm tình, cho nên quanh năm suốt tháng rốt cuộc chẳng vào cung được mấy bận. Hiếm hoi lắm mới có một chuyến, ngặt nỗi lại gặp ngay lúc tránh dịch đậu mùa. Giả Mẫu thở dài nói: "Đã thế này rồi, cũng đành phải chờ đợi thôi chứ biết sao." Phì phò cởi bỏ mão quan trâm hoa, lui về phòng nghỉ ngơi. Thật là:
Anh vũ ngâm thơ há bõ nghe, còn phải hỏi quẻ mai rùa kia.