Điều Giáo Đại Tống

Lượt đọc: 1754 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 409
Tệ Hại Của Quân Chế

❊ ❊ ❊

Theo lý mà nói, Tây Bắc dẫu cho thế lực tướng môn phức tạp, nay những tướng môn có chút thực lực của Đại Tống là Tào, Phan, Vương, Dương đều ở cả đây, chỉ thiếu mỗi nhà họ Thạch, nếu thực sự muốn động thủ, chỉ cần vài nhà bảo nhau một tiếng là xong.

Thế nhưng, sự việc thật ra không hề đơn giản như vậy.

Vấn đề nằm ở đâu chứ?

Vẫn là vấn đề quân chế của Đại Tống.

Quân đội nhà Tống chia làm bốn loại:

Cấm quân, là quân trung ương, đều thuộc Tam Nha;

Sương quân, là binh địa phương, thuộc về các châu;

Hương binh, là dân binh, chỉ bảo vệ địa phương mình, không đi thú ngoài;

Phiên binh, chính là dị tộc đoàn kết lại thành binh, dùng pháp của hương binh để bảo vệ địa phương mình.

Tống Thái Tổ dùng pháp của Chu Thế Tông, đem kẻ mạnh trong Sương quân đều thăng làm Cấm quân, kẻ ở lại đều là những tàn binh không có sức chiến đấu, dùng để bù số lượng.

Cho nên, lúc ban đầu lão Tào lấy một doanh Sương binh đánh ra trận ngăn chặn Côn Lôn Quan, triều đình mới không ai dám tin, đều thấy quá giả tạo.

Còn như Hương binh, Phiên binh, vốn không phải quân đội chính thức của quốc gia, không cần bàn đến.

Thế nên, trọng tâm của mọi vũ lực, thực tế đều nằm ở Cấm quân.

Những nơi cần thú giữ trong cả nước, phái Cấm quân luân phiên đi tới, gọi là "Phiên thú".

Mà vấn đề, chính là xuất phát từ cái "Phiên thú" này.

Khi mọi người nghị luận về binh chế nhà Tống, đa phần đều thêm vào lời phỉ báng. Cho rằng nhà Đường sở dĩ mạnh, nhà Tống sở dĩ yếu, là vì nhà Tống phế bỏ phiên trấn.

Điều này hoàn toàn là nhảm nhí!

Lúc nhà Đường cường thịnh căn bản không có phiên trấn, đến khi Huyền Tông thiết lập phiên trấn, là vì quốc vận dần suy yếu, chuyển sang thủ thế.

Chiến lược lùi lại phía sau, đặt trọng tâm vào việc kinh doanh biên giới của mình, đó mới là nguyên nhân hình thành phiên trấn.

Còn như lợi hại của phiên trấn, tạm thời không bàn tới, chỉ nói về Đại Tống.

Binh sĩ nhà Tống đều là từ chiêu mộ mà ra, trái ngược với phủ binh chế. Mọi người lại cho rằng đây là một khuyết điểm của binh chế đời Tống, kỳ thực không phải vậy.

Mộ binh chế, tuy có khuyết điểm, nhưng trên phương diện kinh tế, cũng như chính trị, lại có giá trị tương xứng.

Những kẻ gian hãn vô lại trong dân gian, cần phải có nơi dung thân, tốt nhất là có thể trừng trị, cảm hóa, thay đổi bản chất của hắn.

Bọn người này về mặt kinh tế chính là cái gọi là "vô lại", hắn không thể chuyên tâm sản xuất, muốn trừng trị, cảm hóa cực kỳ khó khăn. Chỉ có trong quân đội, kỷ luật nghiêm ngặt nhất, mới có thể ước thúc hắn, khiến hắn thay đổi (xã hội ngày nay cũng tồn tại tình huống tương tự).

Loại người này ở trong quân đội 10 đến 20 năm, đã qua huấn luyện lâu dài, bản chất của đa số người sẽ thay đổi, có thể tham gia sản xuất, trở thành một lương dân.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến từ Bắc Tống khai quốc đến Nam Tống diệt vong, ba trăm năm nhà Tống không bùng nổ khởi nghĩa nông dân quy mô lớn. Dẫu có phản loạn, cũng không vượt khỏi phạm vi một tỉnh.

Gặp năm mất mùa đói kém, thu nạp hương tráng để sung vào Cấm quân. Thử nghĩ xem, đám thanh niên đầu gấu đều bị thu nạp đi hết, bách tính còn làm sao mà phản?

Còn xét về mặt kinh tế, vốn dĩ thích hợp phân chia nghề nghiệp, bình dân xuất lương nuôi binh, hoàn toàn không hỏi đến chuyện chiến sự, đối với xây dựng kinh tế là có lợi không hại. Nếu thực hành phủ binh chế, thì cử quốc đều là binh, thực tế đến tận ngày nay mới có nhu cầu này.

Nhưng nếu binh lính thực sự có thể chống giặc, bình dân vốn không cần phải toàn dân làm lính. Cho nên nói, chế độ mộ binh, về mặt kinh tế và chính trị, có giá trị tương xứng.

Lập pháp của Đại Tống có thâm ý, chỉ tiếc là việc làm không đáp ứng được kỳ vọng, lợi chưa thấy mà hại đã hiện ra mà thôi.

Mà vừa rồi nói đến vấn đề Phiên thú, vấn đề binh lực dần tăng, chế độ Phiên thú khiến cho binh không biết tướng, tướng không biết binh, không tiện cho việc chỉ huy thống ngự.

Mà binh sĩ ở tại địa phương không lâu, vừa không quen thuộc địa hình, lại không có liên lạc với người dân địa phương, ba năm phiên thay một lần, phí tổn đường xá lại bằng một lần xuất chinh, nhọc người hao tài biết bao nhiêu?

Quan trọng hơn là, mỗi khi gặp thiên tai hạn hán, lại thường lấy việc chiêu binh làm kế cứu đói, thế là số binh tăng dần.

Lúc Đại Tống khai quốc, không đầy 20 vạn; cuối thời Thái Tổ, đã tăng đến 37 vạn; cuối thời Thái Tông, tăng đến 66 vạn; cuối thời Chân Tông, tăng đến 91 vạn.

Thời Nhân Tông, Tây Hạ khởi binh, tăng đến 125 vạn. Sau tuy có giảm đôi chút, vẫn còn 116 vạn.

Âu Dương Tu nói: "Tiền tài trong thiên hạ, gần từ Hoài Điện, xa đến Ngô, Sở, không gì là không lấy hết để đưa về kinh sư. An ổn không sự, mà sưu thuế nặng nề, đến mức không thể thêm được nữa."

Nuôi binh nhiều như vậy, dù cho có thể chiến đấu, cũng tồn tại nguy cơ, huống chi là không thể chiến đấu, đối với Liêu đối với Hạ, đều là nhẫn nhục chịu sỉ.

Được rồi, nói xa quá rồi, chỉ nói đến ảnh hưởng đối với muối cải.

Phía trên đã nói rồi, Phiên thú của Đại Tống trái ngược hoàn toàn với hậu thế.

Hoa Hạ hậu thế cũng có luân chuyển Phiên thú, thế nhưng, cái hậu thế luân chuyển là tướng lĩnh. Nghĩa là, tư lệnh mấy đại quân khu, bao gồm thăng tiến điều chức quan lại cấp cơ sở, động là động quan, chứ không phải binh.

Nhưng nhà Tống lại ngược lại, động là động binh, chứ không phải tướng.

Ba năm phiên thay, binh sĩ vừa mới quen thuộc việc thú vệ địa phương, đã bị điều đi, nhọc người hao tài thì không nói, cũng thực sự bất lợi cho phòng vệ.

Mà cứ như vậy, nếu thúc đẩy muối cải, tướng môn cần phải đả thông tư tưởng không phải là một tướng lĩnh ở điểm nút nào đó, mà là gần như phải đạt được nhất trí với toàn bộ quan võ vùng Tây Bắc.

Hơn nữa, Tây Quân mấy đời nghiêm chỉnh, quân lực cường thịnh không giả, nhưng cái này cũng có cái giá của nó.

"Đại Lang cũng biết, căn bản lập thân của mấy nhà tướng môn chúng ta là gì, không có chỗ tốt, ai theo ngươi làm chứ?"

Phan Phong nói ra chân ý trong đó: "Tướng môn sở dĩ gọi là tướng môn, đó là vì quân quan thăng tiến của Đại Tống chúng ta thực hành chế độ cử tiến. Nhà họ Phan ta cử binh làm tướng, tự nhiên chính là người hệ này của nhà họ Phan ta. Đây là cơ sở xây dựng tướng môn."

Đại Tống khai quốc, mấy đại danh tướng đời này qua đời khác cứ cử tiến như vậy, giống như nhập đảng vậy, sớm đã hình thành phái hệ của riêng mình.

"Nhưng mà, cử tướng là cơ sở, những thứ không thể để người thấy kia, mới là hòn đá tảng định quân trói buộc mọi người lại với nhau!"

"Tây Quân vốn dĩ không có mánh khóe ăn lương khống, lương giả, nếu lại cắt đứt mối lợi béo bở của đường muối, thì ai còn theo chúng ta làm nữa!"

"Không có ai theo ngươi, thì còn gọi là tướng môn gì nữa?"

Đường Dịch im lặng thở dài, đây cũng là nguyên nhân quan trọng khiến hắn đến nay vẫn chưa động vào quân cải.

Theo lý mà nói, làm một người hậu thế, lại có hứng thú khá lớn đối với lịch sử, Đường Dịch sao lại không biết, vấn đề lớn nhất của Đại Tống thực ra chính là quân chế.

Sửa đổi quân chế, dù Đường Dịch không làm gì khác, thì ngày tháng của Đại Tống cũng tốt hơn bây giờ không biết bao nhiêu lần.

Thế nhưng, tại sao hắn ở trên triều đình và kinh tế, thậm chí là văn hóa, đều chuẩn bị động tay động chân, duy chỉ không đụng vào quân đội? Dù có đụng, cũng chỉ làm vài thí điểm nhỏ ở Diêm Vương Doanh, không dám có bất kỳ động tác lớn nào?

Chính là bởi vì, hắn càng quen thân với tướng môn, sự hiểu biết đối với quân chế Đại Tống càng sâu, thì lại càng không dám động.

Làm không khéo, là sẽ xảy ra loạn, hơn nữa còn là đại loạn!

"Ta cũng không nói là cắt đứt đường tài lộc của tướng sĩ Tây Quân." Đường Dịch giải thích. "Đều không phải người ngoài, ta liền giao cái đáy với các người vậy, quân chế sớm muộn gì cũng phải động."

"Dù ta không muốn động, bệ hạ cũng sớm đã không chịu nổi quân phí khổng lồ như vậy rồi."

Mấy người ngẩn ra, "Động thế nào?"

"Hiện tại nói những chuyện này còn sớm."

"Chỉ nói đến việc muối cải này, việc này tên đã trên dây, không thể không phát, nhất định phải làm. Còn về phần dầu mỡ trong Tây Quân"

Đường Dịch trầm ngâm một lát, "Nói với phía dưới, đường muối không muốn cắt cũng phải cắt, đây là đại sự quốc gia, kẻ nào cản đường, kẻ đó chết!"

"Nhưng ta cũng sẽ không để tướng sĩ phải chịu thiệt, ta sẽ tìm cho mọi người một con đường kiếm tiền khác!"

Nguồn: Việt Nam Thư Quán
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 26 tháng 9 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.