Ra khỏi kinh thành trăm dặm, thuyền qua Bản Kiều, sông Biện cũng từ chính Tây chảy hướng gấp khúc sang Tây Bắc. Đi tiếp một trăm hai mươi dặm nữa, chính là Dương Kiều trấn.

Đến nơi này, sông Biện thay đổi hẳn so với sự sâu nước, vững bờ trước đó, thế nước trở nên cực kỳ chậm, hai bên bờ cũng chẳng còn ruộng tốt trải dài, đâu đâu cũng là ao hồ, bãi cạn.

Mặt sông tuy rộng lớn vô cùng, nhưng càng đi lại càng cạn, trong sông rải rác những bãi cát, bãi bồi mọc đầy cỏ dài.

Tống Khải chỉ vào mặt sông đã sắp chạm đáy thuyền mà nói: "Đi lên nữa thì thuyền không đi được đâu, nước sông Đại Hà, ba phần nước bảy phần cát, cuốn bùn vàng cát lở vào sông Biện, từ đây đến Biện Khẩu (cửa sông Hoàng Hà ở thượng nguồn sông Biện) đều là những bãi cạn như thế này."

Đường Dịch gật đầu, nạo vét kênh Thông Tế, chính là thông từ Biện Khẩu đến Dương Kiều, còn có hai đoạn đường thủy từ Lạc Thủy thuộc Tây Kinh Hà Nam phủ (Lạc Dương) đến sông Hoàng Hà nữa.

"Sông Biện bên này đã thế này, vậy đoạn Hà Nam phủ kia chẳng phải còn nghiêm trọng hơn sao?"

Đoạn này là nơi thế nước sông Hoàng Hà đổ vào sông Biện, do chênh lệch độ cao thượng hạ lưu sông Biện không lớn, khiến cát sông bồi lấp tại cửa sông, làm tắc nghẽn luồng lạch.

Mà bên Hà Nam phủ kia, còn nghiêm trọng hơn bên này.

Bên đó vốn là Lạc Thủy hợp lưu vào sông Hoàng Hà, thế đất Lạc Thủy cao, thế sông Hoàng Hà thấp, vốn không có mối lo bồi lấp cát.

Thế nhưng, từ thời Đường đến nay, bùn cát ở thượng nguồn cao nguyên Hoàng Thổ không ngừng theo sông đổ xuống, bắt đầu bồi lắng dần khi thế đất ở Hà Trung phủ chậm lại, khiến lòng sông Hoàng Hà năm sau cao hơn năm trước, hình thành sông treo trên mặt đất.

Cứ thế, chỉ cần có chút tình hình nước dâng, Lạc Thủy sẽ đổ ngược lại, bệnh trạng bồi lấp càng thêm nghiêm trọng.

Thuyền chưa cập bến, mọi người đã thấy trên bến tàu có người đang ngóng trông.

Thuyền cập bờ, không đợi bắc cầu nhảy, Đường Dịch đã nóng lòng lao mình lên bờ, Tống Khải và những người khác cũng ùa theo, làm Ngô Dục nhìn mà nhăn mặt.

Dù sao ông cũng là Tuần án sứ trên danh nghĩa, có thể chừa cho ông chút mặt mũi không hả?

Thế nhưng, Đường Dịch và đám người kia đâu còn quan tâm đến chuyện này, cố nhân trùng phùng, vô cùng thân thiết, Đường Dịch đã đi đầu xông tới.

"Tồn Trung, đã lâu không gặp!"

Người trên bờ, chính là Thẩm Quát, Thẩm Tồn Trung.

Thẩm Quát vừa thấy Đường Dịch, cũng hưng phấn nghênh đón.

"Đã nói là hôm nay các người sẽ đến mà, quả nhiên ta đã đoán đúng!"

Tống Khải đi sau vượt trước, đến trước mặt Thẩm Quát, đánh giá từ trên xuống dưới: "Được đấy! Phơi nắng còn đen hơn cả lão tử."

Thẩm Quát cười, đấm cho Tống Khải một cú.

"Ngày nào cũng phơi gió phơi nắng ở công trường, làm sao sướng bằng các người ở thư viện."

Tiện Thuần Lễ vừa tới nơi liền nghe Thẩm Quát càm ràm, bĩu môi trêu chọc: "Thôi đi, ngươi không biết thư viện bây giờ ra sao đâu. Hay là, hai ta đổi cho nhau nhé?"

"Không đổi." Thẩm Quát cười lắc đầu. "Ta ở đây rất tốt!"

Từ khi công trình nạo vét kênh Thông Tế khởi công, Thẩm Quát đã đóng quân dài hạn tại công trường. Không còn cách nào khác, Đường Dịch không thể phân thân, chỉ đành giao nhiệm vụ này cho Thẩm Quát.

Vị này vốn dĩ là nhân tài kỹ thuật cao cấp nhất Đại Tống, cộng thêm sự hun đúc, trao đổi của Đường Dịch suốt mấy năm qua, giờ đây đã là nhân viên trắc địa quan trọng của công việc tu sửa sông ngòi kênh Thông Tế.

Các thuộc quan phụ trách việc sông ngòi của Tam Ty so với hắn, kém không chỉ một chút.

Vừa cùng Thẩm Quát rời khỏi bến tàu, Đường Dịch vừa hỏi: "Thuộc quan ở đây đã dạy cho biết chưa?"

"Ừm, gần được rồi." Thẩm Quát gật đầu nói. "Chỉ là xi măng có vài người vẫn chưa dùng quen, nghiêm khắc đốc thúc là không vấn đề gì cả."

Đường Dịch có chút không đành lòng, Thẩm Quát vì chuyện kênh Thông Tế mà ở công trường đã hơn một năm.

Dịp Tết, quan lại triều đình và dân phu đều nghỉ phép về ăn Tết, hắn cũng không về. Chỉ canh giữ ở công trường, một mặt đo đạc địa thế, một mặt nghiên cứu bản vẽ thi công.

"Vậy ngươi mau về thư viện đi, khoa thi sau cũng không còn tới hai năm nữa đâu."

Thẩm Quát nghe vậy, khẽ cười lắc đầu.

"Khoa thi sau, ta nghĩ thôi bỏ đi."

"Đừng mà!" Đường Dịch không chịu. "Ta đưa ngươi từ nhà ra ngoài, kết quả lại vứt ở công trường làm cu li, như thế này thì ra làm sao."

Với cha của Thẩm Quát cũng chẳng biết ăn nói thế nào.

Thẩm Quát nói: "Ngươi cũng không nhìn xem, thư viện chúng ta toàn là đám súc vật gì. Trình độ của ta còn kém ngươi một chút, làm sao thi?"

Đường Dịch cười hắc hắc: "Không sao! Dễ thi mà, ta đã tính toán giúp ngươi rồi!"

Đưa tay nhận lấy một cuốn trục gấm từ chỗ Quân Hân Trác, nhét vào tay Thẩm Quát: "Xem đi, Biệt đầu thí mà còn không qua được sao?"

Thẩm Quát khựng lại, mở trục gấm ra xem, càng thêm kinh ngạc đến ngẩn người.

Đây là một đạo Ngự lệnh do Chính sự đường ký, tức là do Hoàng đế soạn thảo, Chính sự đường ký tên ban hành thành thánh chỉ.

Trong đó tán dương công lao của Thẩm Quát trong quá trình nạo vét kênh Thông Tế, đặc ân cho hắn được ấm bổ nhập sĩ, nhậm chức Lệnh sử Thủy bộ Tam Ty, hàm Tòng bát phẩm.

Ngô Dục cũng nhìn thấy cuốn trục gấm đó, lại làm ông nhìn mà nhăn mặt.

Đó là ngự chỉ của Quan gia đấy, sao lại để các ngươi nhét qua nhét lại thế kia?

Chuyện càng quá quắt hơn còn ở phía sau, Thẩm Quát xem xong, hơi chần chừ một chút, tùy tay ném một cái, cuốn trục gấm lại quay về trong lòng Đường Dịch.

"Không cần!"

"..."

Ngô Dục hoàn toàn câm nín, đúng là gần mực thì đen, gần đèn thì rạng, Đường Dịch là kẻ dị loại, bên cạnh hắn cũng chẳng có ai bình thường cả.

Không cần?

Thằng bé này rốt cuộc có biết điều này có nghĩa là gì không?

Quan trọng không phải là cái chức quan nhàn rỗi Lệnh sử Thủy bộ này, mà quan trọng là thân phận quan lại.

Cử khảo Đại Tống, trên danh nghĩa là để phòng ngừa tiết lộ đề thi và gian lận, nên tách biệt các cử tử có thân phận quan lại và tước vị ra khỏi các cử tử áo trắng để thi. Gọi là "Tỏa sảnh thí" hoặc "Biệt đầu thí".

Thế nhưng, đó cũng chỉ là cái danh nghĩa mà thôi. Thực tế, đây chính là một cái cửa sau mở cho các cử tử có thân phận quan lại, tước vị, tỷ lệ đỗ của Biệt đầu thí cao hơn hẳn so với Hội thí ở Cống viện.

Có thể nói, trình độ đừng quá tệ, thì hầu như đều có thể đỗ.

Chủ yếu là, những người có thể vào Lễ bộ Tỏa sảnh ứng thí Tiến sĩ, không phải con cháu quan lại thì cũng là quý tộc có tước vị, ít nhiều cũng phải nới tay một chút, nể mặt đồng liêu.

Ngô Dục thầm nghĩ, Đường Tử Hạo bản lĩnh thật lớn, xin được cho tên Thẩm Tồn Trung này một suất ấm bổ. Vậy mà, hắn còn không cần.

"Sao thế?" Đường Dịch khó hiểu hỏi. "Chê quan nhỏ à?"

Thẩm Quát cười nói: "Lớn nhỏ thì có liên quan gì? Chủ yếu là, giờ ta không có hứng thú làm quan."

Ngô Dục không hiểu nổi, lại có người không hứng thú làm quan sao?

Liền nghe Thẩm Quát nói tiếp: "Đợi tu sửa xong sông ngòi, ta sẽ về Quan Lan, Đại lang đem mấy cái hóa học, vật lý, lục phân nghi, khí áp kế... gì đó của ngươi, dạy hết cho ta là được rồi. Ước chừng mấy thứ này cũng đủ để ta nghiên cứu cả đời rồi, đâu còn thời gian rảnh rỗi làm quan!?"

Đường Dịch nghe vậy, một tay ôm lấy vai Thẩm Quát.

Đây chính là Thẩm Quát đấy!

Thẩm Quát làm quan sao có giá trị bằng Thẩm Quát làm học vấn chứ?

Cho dù Thẩm Quát làm đến Tể tướng thì đã sao? Đại Tống không thiếu kẻ làm quan, nhưng Đại Tống thiếu nhà khoa học. Nói chính xác hơn, Hoa Hạ mấy ngàn năm qua đều thiếu nhà khoa học!

"Hảo huynh đệ, vẫn là ngươi hiểu ta! Yên tâm, ta không để huynh đệ chịu thiệt đâu, mỗi tháng trợ cấp cho thêm, trả theo lương bổng của Tể tướng! Không, gấp đôi!"

Thẩm Quát biết Đường Dịch không thiếu tiền, cũng không từ chối: "Như thế mới được chứ!"

Ngô Dục cảm thấy, không thể nghe tiếp được nữa, nghe tiếp nữa, chắc tức đến ngất đi mất.

Hai vị này, đúng là một kẻ điên cộng một kẻ ngốc.

Kẻ ngốc thà không làm quan, cũng muốn theo kẻ điên mà làm việc; còn kẻ điên lại tiêu tiền của hai Tể tướng, để nuôi tên ngốc này nghiên cứu mấy thứ kỳ quái khéo léo đó.

Thế giới quan của Ngô Dục đang sụp đổ, ông thực sự không thể hiểu nổi.