Đại hội tuyên dương đã hạ màn, cũng xem như hoàn thành một tâm nguyện trong lòng tất cả những người làm công tác nghiên cứu khoa học từng vì nhiệt hạch có điều khiển mà đổ mồ hôi thanh xuân và nhiệt huyết.
So với những người khác, ngoài một tấm Huân chương Lăng Vân ra, Lục Chu còn có được một tiếng đồng hồ để tấu đối.
Về tương lai của nhóm dự án lò phản ứng mô phỏng star-2, đất nước vẫn cần tham khảo ý kiến của vị tổng phụ trách dự án là anh.
Lắng nghe xong câu hỏi mà đại trưởng lão dành cho mình, Lục Chu trầm ngâm một lát rồi cất lời.
"Căn cứ lò phản ứng mô phỏng star đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của nó, việc tiếp tục giữ lại ý nghĩa đã không còn lớn. Kiến nghị của tôi là tổ chức lại các nhân viên kỹ thuật và một phần tầng lớp quản lý cốt lõi thành một cơ quan mới, hoặc biên chế vào các cơ quan hiện có, để chịu trách nhiệm công tác vận hành lò phản ứng nhiệt hạch."
Dự án lò phản ứng mô phỏng star-2 là một công trình khoa học kỹ thuật khổng lồ, để điều phối tài nguyên nghiên cứu khoa học giữa các viện nghiên cứu khác nhau, một cơ quan quản lý khổng lồ đi kèm là điều không thể thiếu.
Thế nhưng hiện tại toàn bộ công trình lò phản ứng mô phỏng đã hoàn thành, không cần những dự án nghiên cứu khoa học lớn như vậy để chống đỡ, không cần nhiều bộ phận và dự án cần điều phối như vậy nữa, tầng lớp quản lý còn lại liền có vẻ hơi cồng kềnh và dư thừa.
Vị lão nhân gật đầu, bày tỏ sự thấu hiểu.
"Người bên phía Tập đoàn Công nghiệp Hạt nhân cũng kiến nghị với tôi như vậy, kết luận mà chúng ta thảo luận qua cuộc họp là tiến hành cải tổ nhóm dự án lò phản ứng mô phỏng, thu nạp các nhân viên kỹ thuật chính cùng một phần tầng lớp quản lý để thành lập một công ty điện hạt nhân mới, vận hành theo phương thức doanh nghiệp. Hiện tại tạm định tên là Điện lực Đông Á, chịu trách nhiệm xây dựng các cơ sở hạ tầng đi kèm của dự án lò phản ứng nhiệt hạch trong nước cũng như các dự án truyền tải điện xuyên khu vực ở khu vực Đông Nam Á, Trung Á."
Điện lực Đông Á.
Chỉ nghe cái tên này thôi, xem ra dã tâm của đất nước không nhỏ nhỉ...
Trong lòng Lục Chu cũng hơi kinh ngạc.
Dù sao thì bây giờ thiết bị lò phản ứng nhiệt hạch đầu tiên mới được thiết lập, lò phản ứng nhiệt hạch ở miền Nam và miền Tây còn chưa được lập dự án, tầng lớp cấp cao đã bắt đầu chuẩn bị cho việc "hỗ trợ các anh em thế giới thứ ba" rồi.
Tuy nhiên, xét theo một ý nghĩa nào đó, quốc gia làm như vậy cũng có đạo lý nhất định của nó.
Vui một mình không bằng vui cùng mọi người, tự mình đóng cửa chơi, hoàn toàn không bằng dắt theo một đám tiểu đệ cùng quẩy. Sức cạnh tranh thị trường của toàn bộ khu vực Đông Á được nâng cao, sức ảnh hưởng của Hoa Quốc tại khu vực này được nâng cao, địa vị của đồng Nhân dân tệ trên thị trường toàn cầu cũng sẽ theo đó mà nước lên thuyền lên...
Nhưng mà đối với những thứ không liên quan đến nghiên cứu này, Lục Chu thực ra không hứng thú cho lắm.
Lão nhân: "Tầng lớp quản lý của nhóm dự án lò phản ứng mô phỏng đối với hiện tại mà nói quá cồng kềnh, Điện lực Đông Á mới thành lập chắc chắn không có cách nào nuốt trọn tất cả bọn họ. Ý của bên công nghiệp hạt nhân là, có thể phái những nhân viên quản lý này trở về đơn vị công tác ban đầu, những người không tìm được đơn vị họ cũng sẵn sàng tiếp nhận một phần, nhưng tôi luôn cảm thấy cứ giải tán tại chỗ như thế thì tiếc quá. Cậu xem có sự sắp xếp nào phù hợp hơn không?"
"Cứ giải tán tại chỗ như thế, thì quả thực rất tiếc..." Lục Chu bày tỏ sự đồng tình sâu sắc, gật gật đầu, có chút cảm thán nói.
Một công trình nghiên cứu khoa học khổng lồ, nuôi dưỡng không chỉ những chú chó nghiên cứu khoa học xông pha tuyến đầu, mà đồng thời còn nuôi dưỡng vô số nhân tài quản lý.
Nếu đem những nhân tài này đập nát biên chế, phái trở về đơn vị công tác ban đầu, xét ở mức độ rất lớn chính là lãng phí.
Dù sao thì các đơn vị sự nghiệp thứ không thiếu nhất chính là nhân tài về mặt này, một việc hận không thể bẻ làm đôi, chia cho bốn người đi quản, mà đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước thấp trong sinh hoạt hằng ngày.
Hơn nữa những người này đã rời khỏi đơn vị ban đầu lâu như vậy, những vị trí trống sớm đã bị chia hết rồi. Dù có điều động về lại đơn vị ban đầu, cũng chưa chắc đã tìm được chỗ đứng thuộc về mình.
Trầm tư một hồi lâu, trong lòng Lục Chu bỗng nhiên khẽ động.
Một vấn đề từ rất lâu trước kia anh từng cân nhắc, từ trong đầu anh chui ra.
"Chi bằng đem những người này phái về đơn vị công tác ban đầu, không bằng để bọn họ dưới hình thức mới mà ở lại."
Lão nhân hỏi: "Hình thức mới?"
"Vâng," Lục Chu gật đầu, "Tôi có thể nói ý tưởng của mình không?"
Lão nhân cười nói: "Đương nhiên, điều tôi muốn biết chính là suy nghĩ của cậu."
Lục Chu: "Tôi đã từng giao lưu và thăm viếng ở bên Đức một khoảng thời gian, tôi cho rằng bọn họ có rất nhiều điểm đáng để chúng ta học hỏi trong quản lý dự án nghiên cứu khoa học. Nhất là về phương thức vận hành đối với các dự án nghiên cứu khoa học mang tính chiến lược trọng điểm trung và dài hạn mà xã hội, khoa học và ngành công nghiệp phải đối mặt."
Lão nhân như có điều suy nghĩ nói: "Ví dụ như?"
Lục Chu: "Ví dụ như mô hình tài trợ kinh phí POF của Hiệp hội Helmholtz, ví dụ như mạng lưới hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ quan nghiên cứu phát triển theo hình thức mở của Hội đồng Max Planck, trong mắt tôi những thứ này đều có ích cho việc nâng cao tỷ lệ chuyển giao thành quả nghiên cứu khoa học của một hệ thống nghiên cứu. Mà tỷ lệ chuyển giao thành quả nghiên cứu khoa học, chính là thứ mà chúng ta còn thiếu."
Đầu tư của Hoa Quốc vào nghiên cứu khoa học tuyệt đối không yếu, thậm chí tính theo giá trị sức mua tương đương của OECD, xếp thứ hai thế giới, chỉ sau nước Mỹ.
Thế nhưng, đối lập với nguồn vốn đầu tư khổng lồ, biểu hiện của các cơ quan nghiên cứu Hoa Quốc ở vấn đề tỷ lệ chuyển giao thành quả nghiên cứu khoa học này, lại có vẻ hơi kém một chút.
Lẽ ra, điều này là không nên.
Dù sao thì trong việc phân bổ tài nguyên kinh phí nghiên cứu khoa học, Hoa Quốc từ trước đến nay vẫn có truyền thống thiên về kỹ thuật công nghệ. So với nghiên cứu khoa học tự nhiên, càng có xu hướng rải tiền cho các dự án kỹ thuật công nghệ hơn.
Vấn đề tỷ lệ chuyển giao thành quả nghiên cứu khoa học chỉ là một, còn có các vấn đề về hiệu quả nghiên cứu khoa học và đủ mọi mặt khác.
Nếu muốn đảm bảo ưu thế về kỹ thuật, chỉ dẫn đầu ở vạch xuất phát là chưa đủ.
Bản thân ưu thế kỹ thuật vốn dĩ là một quá trình cân bằng động.
So với bản thân nghiên cứu nhiệt hạch có điều khiển, Lục Chu càng hy vọng thông qua công trình nghiên cứu khoa học quy mô lớn này, có thể để lại một số thứ ngoài bản thân thành quả ra.
Giống như Dự án Manhattan mang lại cho nước Mỹ không chỉ là bản thân quả bom nguyên tử, mà còn có những phòng thí nghiệm quốc gia hùng mạnh trong các dự án nghiên cứu khoa học trung và dài hạn quý giá hơn như Argonne, Brookhaven.
Đối với cá nhân anh mà nói, điều này ít nhiều cũng sẽ khiến cho việc nghiên cứu của anh trở nên nhẹ nhàng hơn một chút.
"Đối với kinh nghiệm của người Đức, chúng ta không cần thiết phải học hỏi toàn diện, nhưng đối với phần tốt đẹp chúng ta hoàn toàn có thể tiếp thu."
"Ví dụ như chúng ta có thể dựa trên kinh nghiệm hợp tác sản xuất - nghiên cứu mà công trình lò phản ứng mô phỏng star-2 để lại, tham khảo phương thức vận hành của Hội đồng Max Planck và Hiệp hội Helmholtz, chuyển đổi tổ chức nghiên cứu khoa học khổng lồ này thành một cửa sổ kết nối doanh nghiệp và cơ quan nghiên cứu."
"Thông qua thể liên hợp sản xuất - nghiên cứu này, chúng ta có thể tập trung vào nghiên cứu các dự án nghiên cứu khoa học trung và dài hạn như năng lượng, hàng không vũ trụ, ngành công nghiệp thông tin, để kinh phí cố gắng thực hiện vào 'các dự án hữu ích'. Đồng thời để tư bản xã hội có tư cách phù hợp cùng với các đơn vị nghiên cứu phát triển cũng tham gia vào, chứ không chỉ là phần trong thể chế đó."
Lắng nghe xong kiến nghị của Lục Chu, lão nhân đã suy xét rất lâu.
“Ý của cậu là, dùng những nhân tài quản lý còn lại kia, tạo ra một Hội đồng Max Planck phiên bản Hoa Quốc?”
Hiểu như vậy hình như cũng không sai.
Không bằng nói, lúc đi thăm học ở Đức, anh đã có ý định này rồi.
Lục Chu gật đầu: “Chính là nó.”
Nhìn Lục Chu, lão nhân mỉm cười nói: “Cậu đi du học một vòng này, ngược lại đã gom hết những thứ tốt đẹp bên ngoài về rồi.”
Lục Chu ngượng ngùng cười, không nói gì.
Chuyện học tập mà.
Thứ học được đương nhiên không chỉ là kiến thức, kinh nghiệm hay ho đương nhiên cũng phải học chứ.
Ngón trỏ gõ gõ lên tay vịn chiếc ghế, lão nhân trầm tư một lát, cất lời.
"Tôi thấy lời cậu nói có lý, hoàn toàn có thể thử xem sao."
Dù sao thì đám nhân tài đó có phái về đơn vị cũ thì phần lớn cũng lãng phí mà thôi, điểm này của Lục Chu nói, ông cũng đồng tình.
Chi bằng để những nhân tài đó bị lãng phí, không bằng để họ phát huy chút nhiệt lượng dư thừa trên công trình thí điểm này.
Nếu có thể thành công, vậy đương nhiên là một chuyện tốt.
Nếu làm hỏng bét, thực ra cũng chẳng sao cả.
Hơn nữa, có tiền lệ của Viện Nghiên cứu Cấp cao Kim Lăng ở phía trước, ông cũng tin tưởng Lục Chu có thể làm tốt chuyện này.
Nói xong, lão nhân đứng phắt dậy.
"Cứ theo lời cậu nói, thành lập... Thể liên hợp sản xuất - nghiên cứu phương Đông! Tập trung vào các đề tài trung và dài hạn trong các dự án nghiên cứu phát triển ba ngành công nghiệp lớn là hàng không vũ trụ, năng lượng, thông tin."
"Còn cụ thể phải làm thế nào, cậu quyết định đi."