Mẹ của La Tiểu Mao là một người phụ nữ của công việc, bà là giáo viên tiểu học. Cả đời bà đều dùng hết sức mình để tranh giành bất kỳ một tấm giấy khen nào của trường và phòng giáo dục quận. Trên một bức tường nhà La Tiểu Mao dán kín những tấm giấy khen màu đỏ màu xanh như "Chủ nhiệm lớp xuất sắc", "Giáo viên xuất sắc", "Lao động tiên tiến"... Đây đều là những chương thiên do mẹ La Tiểu Mao dùng chính những giọt mồ hôi hăng hái của mình viết nên. Mỗi ngày, mẹ La Tiểu Mao luôn xách túi da ra khỏi nhà từ sớm tinh mơ, buổi trưa ăn cơm xong lại vội vã đến trường. Buổi tối thường là qua tám giờ mới về đến nhà, ăn xong cơm nguội canh lạnh lại bận rộn chấm bài tập cho học sinh, làm việc tận đêm khuya, ngày nào cũng như ngày nào. Bà quá coi trọng danh hiệu hạng nhất và những vinh dự rẻ tiền kiểu giấy khen được bầu chọn trong trường, lẽ đương nhiên là không còn tâm trí đâu để coi ngó con cái. Hai người anh trai và chị gái của La Tiểu Mao, mẹ có quản hay không thì cậu không biết, nhưng cậu cảm thấy hồi nhỏ mình chẳng nhận được mấy sự dạy bảo của mẹ. Mẹ cùng lắm là mắng cậu vài câu, rồi lại vội vã đi làm việc của mình.

Tuổi thơ của La Tiểu Mao rất cô đơn.

Khi cha của La Tiểu Mao bị quy thành kẻ phản bội, phe đi theo đường lối tư bản, La Tiểu Mao lại càng cảm thấy cô đơn hơn, bởi vì các giáo viên trường Sư phạm H không còn yêu thương cậu nữa, ngược lại bắt đầu gây áp lực lên cậu. "La Trung Hán là kẻ phản bội cách mạng, em là thế hệ mới sinh ra trong xã hội mới, trưởng thành dưới lá cờ đỏ, chắc là không muốn đi theo đường cũ của ba em đâu nhỉ?" Ngày đầu tiên của học kỳ mới, giáo viên chủ nhiệm gọi cậu vào văn phòng, chân thành khuyên bảo cậu. "Em phải vạch rõ ranh giới với ba em, La Tiểu Mao." "Thưa cô Kim, hàng ngày mẹ em bảo em mang cơm cho ba," La Tiểu Mao cúi gằm đầu nói, "em không thể không đưa cơm được." "Vạch rõ ranh giới và đưa cơm là hai chuyện khác nhau," cô Kim nói, La Tiểu Mao ngơ ngác, giố mắt nhìn cô giáo. "Đưa cơm là một chuyện, vạch rõ ranh giới lại là chuyện khác." Cô Kim giải thích. Đó là chuyện hồi La Tiểu Mao học lớp hai tiểu học, hôm đó là ngày đầu tiên khai trường, một ngày tháng Chín nắng sáng rực rỡ, trên ngọn cây chim chóc bay qua bay lại líu lo, trường học làm vệ sinh xong xuôi, La Tiểu Mao lê thân thể mệt mỏi về đến nhà thì đã hơn mười hai giờ rồi, mẹ đã chuẩn bị sẵn cơm, chỉ chờ La Tiểu Mao mang đi. "Mau mang cơm cho ba mày đi," mẹ dặn dò: "Đưa xong thì về ăn cơm." La Tiểu Mao nhớ lại lời của giáo viên chủ nhiệm, vội đáp lại mẹ: "Cô Kim nói, bảo con phải vạch rõ ranh giới với ba." Mẹ La Tiểu Mao trợn tròn mắt, "Cô Kim nói cái gì?" "Cô Kim nói bảo con vạch rõ ranh giới với ba." La Tiểu Mao nhắc lại một lần nữa, nét mặt khá kiên quyết. "Mày dám!" Mẹ đe dọa, "Mày mà đòi vạch rõ ranh giới với ba mày, thì từ hôm nay mày đừng có ăn cơm nữa, mày đi lang thang luôn đi." La Tiểu Mao một lòng muốn vạch rõ ranh giới với cha, dĩ nhiên là không ăn cơm. Nhưng đến tối, cơn đói như thú dữ đã nuốt chửng tư tưởng muốn vạch rõ ranh giới của cậu. "Con đói rồi," La Tiểu Mao nhìn mẹ nói, "con muốn ăn cơm."

"Mày đi lang thang đi," mẹ giận dỗi nói, "mày còn ăn cơm cái gì nữa?" "Con muốn ăn cơm," La Tiểu Mao lại nói, "ngày mai con lại đưa cơm cho ba." La Tiểu Mao cảm thấy mình không có khả năng vạch rõ ranh giới với cha, trong lòng liền không nghĩ tới những chuyện này nữa.

Có một buổi học thể dục, vì trời mưa nên thầy giáo thể dục xếp cho các học sinh nam nhào lộn trên thảm thể thao trong hội trường. Sau khi làm mẫu hai động tác cuộn người về phía trước, thầy giáo liền bảo các học sinh nam xếp hàng lần lượt nhào lộn trên thảm, còn bản thân thì chui vào phòng dụng cụ uống trà. Một học sinh tên Dương Tiểu Hán thừa lúc La Tiểu Mao ngồi xổm xuống chuẩn bị cuộn người liền tung một đá vào mông La Tiểu Mao, làm cậu ngã nhào một cú chó ăn phân, khiến một số bạn học cười ồ lên.

La Tiểu Mao làm sao chịu nổi cơn giận này, lao lên đá mạnh một cái vào bụng Dương Tiểu Hán, khiến cậu ta ngã ngồi xuống đất. Dương Tiểu Hán "ái chà" một tiếng, bò dậy vội ôm lấy eo La Tiểu Mao, định bụng vật ngã La Tiểu Mao. Sức La Tiểu Mao mạnh hơn cậu ta, chân gạt một cái, thân trên thuận thế đè xuống, Dương Tiểu Hán lại ngã ụp ra, đầu đập xuống sàn xi măng nghe "bộp" một tiếng. Khi khuỷu tay La Tiểu Mao đè xuống đã làm bị thương mũi đối phương, máu mũi từ hai lỗ mũi hếch lên của Dương Tiểu Hán tuôn ra xối xả, làm mấy học sinh hoảng sợ la hét đi tìm y tế trường. Thầy giáo thể dục sa sầm mặt, xách áo La Tiểu Mao, hung dữ lôi cậu vào văn phòng. "Đứng đàng hoàng cho tôi," thầy thể dục quát, "đứng thẳng lên." Vì là Dương Tiểu Hán dùng chân đá người trước, nên trên mặt La Tiểu Mao không có nhiều sự sợ hãi. "Đồ học sinh hư này, không ngờ lại hung hăng thế đấy!" Thầy thể dục lườm lườm nhìn La Tiểu Mao, "Nghiêm, đứng thẳng!" La Tiểu Mao không đứng nghiêm, mà đáp: "Bạn ấy đá em trước." "Thì em cũng không được đá!" Thầy thể dục bác bỏ, "Em không biết mách thầy giáo à? Hả?" Trong lòng La Tiểu Mao đương nhiên cảm thấy rất ấm ức, thầy thể dục này kỳ trước vừa mới mắng mỏ đối thủ của cậu để hết lòng bảo vệ cậu cơ mà. "Dù sao cũng là bạn ấy đá em trước," La Tiểu Mao biện bạch, "em không chọc bạn ấy." "Ái chà, em còn có lý lẽ nữa cơ đấy?" Thầy thể dục nổi giận, "Em còn muốn học tiết thể dục của tôi nữa không?" "Không muốn học." La Tiểu Mao kiên quyết nói. Thầy thể dục bị chọc giận, làm ra vẻ sắp đánh người, ấn một bàn tay lên đầu La Tiểu Mao, "Đồ con chó này cái miệng còn cứng gớm nhỉ, hả?" La Tiểu Mao phản ứng lại bằng cách né đầu ra, lòng tự trọng non nớt của cậu bị câu nói này làm tổn thương quá sâu, "Em là con chó, thì thầy là con heo." Thầy thể dục chát một tiếng tát vào mặt La Tiểu Mao, tiếp đó gầm lên: "Lão tử đánh chết mày! Mày chửi thầy giáo hả?" "Thầy đánh chết em xem!" La Tiểu Mao đem một trái lòng đánh liều, "Thầy đánh chết em thầy phải đền mạng. Em còn sợ thầy chắc?" Cậu nắm lấy tay thầy thể dục định cắn, thầy thể dục tuỳ ý gạt cậu ra. "Một con chó dại nhỏ." Thầy thể dục tức giận nói. Lúc này giáo viên chủ nhiệm của La Tiểu Mao đi vào. "La Tiểu Mao, nói chuyện với thầy giáo thái độ phải tốt," cô Kim lớn tiếng phê bình La Tiểu Mao. "Đối với thầy giáo trước hết phải tôn trọng! Em cứ tiếp tục thế này thì nguy hiểm lắm La Tiểu Mao."

La Tiểu Mao hồi học tiểu học thích nhất là giáo viên chủ nhiệm cô Kim, bởi vì các bạn học đều thích cô Kim và thương hại cô Kim. "Cô Kim tội nghiệp lắm đó." "Cô Kim mà sinh con là sẽ chết."

"Tớ thích cô Kim nhất." Các bạn học thường bàn tán sau lưng như vậy, La Tiểu Mao tự nhiên cũng bị ảnh hưởng, nên cũng rất đứng đắn mà yêu mến cô Kim.

Vẻ ngoài cô Kim cực kỳ ôn hòa, vóc dáng cao rỏng, gương mặt trắng trẻo, khi giảng bài giọng nói dịu dàng êm ái, tất cả điều này đều là do cô Kim bị bệnh tim. Cô Kim bị bệnh tim không biết từ nguồn nào truyền ra, dù sao cả lớp đều biết cô Kim bị bệnh tim, cũng biết phụ nữ bị bệnh tim mà sinh con là sẽ chết. Cho nên, khi cô Kim nghiêm nét mặt phê bình La Tiểu Mao trong văn phòng, La Tiểu Mao lập tức ấm ức và đau lòng cúi đầu xuống, thầm thề không thể làm cô Kim mất mặt nữa, bởi vì cô Kim có bệnh tim, không thể tức giận. La Tiểu Mao viết một bản kiểm điểm nộp cho thầy thể dục. Lúc tan học, cô Kim gọi cậu ra hành lang, nhìn cậu, chân thành giáo dục: "Phải ngoan ngoãn, đừng có tí tuổi đầu đã cãi lời thầy cô! Thế sau này lớn lên em không coi ai ra gì à? Hiểu chưa?" "Hiểu rồi," La Tiểu Mao gật đầu, nhìn cô Kim mà cậu kính yêu thề: "Cô Kim, sau này em hứa sẽ thể hiện tốt, làm một học sinh giỏi."

Có một thời gian, La Tiểu Mao quả nhiên thể hiện rất tốt, và một lòng một dạ muốn gia nhập tổ chức gọi là Hồng Tiểu Binh. La Tiểu Mao nhìn một số bạn học nam nữ đeo băng tay Hồng Tiểu Binh trên cánh tay, thèm muốn đến mức nằm mơ cũng muốn đeo băng đỏ. Để sớm ngày được đeo băng đỏ, mỗi ngày cứ tan học là cậu chủ động ở lại làm việc tốt, cùng các bạn trực nhật dọn dẹp vệ sinh lớp học, còn thường xuyên giật lấy đồ hót rác từ tay các bạn nữ, chạy đi đổ rác. Buổi sáng, La Tiểu Mao là người đến trường sớm nhất lớp, vừa bước vào lớp học là vội vã chuyển từng chiếc ghế xếp trên bàn từ hôm trước xuống, rồi ngồi ngay ngắn vào chỗ của mình đọc sách. La Tiểu Mao ngây thơ nghĩ rằng chỉ cần thể hiện tốt là có thể gia nhập Hồng Tiểu Binh, giống như lời cô Kim nói. Cô Kim còn nói: "Mỗi học sinh đều có tư cách gia nhập tổ chức của mình, Hồng Tiểu Binh chính là tổ chức của các em." La Tiểu Mao liều mạng muốn gia nhập tổ chức này.

Thời gian đó, nhà La Tiểu Mao đã chuyển từ khu tập thể lớn của Sư phạm H sang khu tập thể nhỏ chen chúc những "thành phần xấu" — đó là một dinh thự của địa chủ kiêm tư bản, bên trong cánh cửa gỗ sa mộc dầy 5 phân là nơi sinh sống của bảy tám hộ "hắc ngũ loại" bị lôi ra ở Sư phạm H. Nhà La Tiểu Mao bị phe tạo phản của Sư phạm H bắt buộc chuyển vào khu tập thể nhỏ, cả nhà 6 miệng ăn chỉ được chia cho hai căn phòng âm u ẩm ướt để ở. May mà anh cả anh hai lần lượt bị đuổi về nông thôn, hai căn phòng mới không đến mức quá chật chội. Mùa đông năm đó, cha của La Tiểu Mao được thả ra từ tòa nhà phía đông, vì phe tạo phản không thu được thứ gì thỏa mãn từ La Trung Hán, đành phải thả ra để lao động cải tạo, phân công ở nhà ăn vận chuyển xỉ than và rác thải, lúc đó đấu tranh vũ lực đã bị cấm, nhưng đấu tranh tư tưởng lại ngày càng gay gắt. Cha của La Tiểu Mao thường xuyên bị các phe tạo phản trong trường lôi đi phê đấu hoặc diễu phố, trên cổ treo một tấm bìa các-tông, trên tấm bìa viết chữ đen trên nền giấy trắng "Đả đảo kẻ phản bội, phe quyền lực đi theo đường lối tư bản La Trung Hán!!". Mỗi lần La Tiểu Mao nhìn thấy trên cổ cha treo một tấm bảng, cậu liền vội vã trốn thật xa. "La Tiểu Mao, ba mày đang bị đấu kìa," những đứa trẻ cùng lứa nhìn cậu nói vậy. La Tiểu Mao cúi đầu, vờ như không nghe thấy. "La Tiểu Mao, có một Hồng Vệ Binh còn dùng chân giẫm lên lưng ba mày." Những đứa trẻ cùng lứa kích thích cậu, "Hô to khẩu hiệu đả đảo La Trung Hán. Tớ gạt mày làm gì." La Tiểu Mao đỏ bừng mặt cúi đầu, lủi thủi đi mất. Lúc đó La Tiểu Mao ngây thơ vẫn còn tinh thần tiến thủ, vẫn khao khát gia nhập tổ chức Hồng Tiểu Binh đó, khao khát trên cánh tay đeo một chiếc băng đỏ. Nhưng vào Tết Dương lịch năm đó, tinh thần tiến thủ đẹp đẽ mà mỏng manh của cậu đã bị thực tế phũ phàng đánh nát hoàn toàn.

Vào buổi chiều trước Tết Dương lịch năm đó, lớp của La Tiểu Mao đã kết nạp 6 Hồng Tiểu Binh. 6 Hồng Tiểu Binh này bình thường thể hiện đều không tốt bằng La Tiểu Mao, đặc biệt là Dương Tiểu Hán, tật xấu nói chuyện riêng trong giờ học đã là sự thật mà thầy cô và bạn học đều thấy rõ. Thế nhưng cậu ta lại được phê chuẩn gia nhập Hồng Tiểu Binh. Còn có một học sinh tên Trương Kim Quốc, cậu ta chơi đồ chơi trong giờ học bị giáo viên điểm danh phê bình không dưới 5 lần, nhưng cũng được kết nạp thành Hồng Tiểu Binh. La Tiểu Mao không thể hiểu nổi. Cậu đã thể hiện tốt suốt một học kỳ, để gia nhập Hồng Tiểu Binh, cậu đã bỏ ra nhiều sức lực và thời gian hơn bất kỳ bạn học nào, lại còn liên tiếp viết 3 bản đơn xin gia nhập. Sự thật sắt đá khiến lòng tự trọng và tinh thần cầu tiến của cậu phải hứng chịu thử thách phũ phàng, tiếp sau đó là ngọn lửa nhiệt tình hướng lên một lòng ấy như trận lũ quét trôi đi mất. Buổi chiều một ngày trước Tết Dương lịch đó, cô Kim tuyên bố trong lớp: "Chiều nay đi đến hội trường lớn của trường Sư phạm họp đại hội, cùng các anh chị mừng Tết Dương lịch." Cô Kim lại nói: "Khi họp không được nói chuyện riêng, không được chơi đồ chơi, đi vệ sinh phải xin phép." Tiếp đó mọi người lần lượt bước ra khỏi lớp, đi đến sân trường nghe thầy thể dục điều động, sau đó đội ngũ như rồng dài bước về phía hội trường lớn của Sư phạm H. Buổi chiều hôm đó trời mưa lâm râm, La Tiểu Mao hoàn toàn không lường trước được trong buổi hội diễn văn nghệ ăn mừng này lại có tiết mục cha cậu bị phê đấu. Phải nói là La Tiểu Mao đã vui vẻ bước vào hội trường, và ngồi ở đó chờ xem Hồng Tiểu Binh tuyên thệ. Đây là điều hôm nay cậu muốn xem nhất. Thế nhưng điều cậu nhìn thấy đầu tiên là cha cậu bị hai người đàn ông to lớn áp giải, hai tay bị ngoặt ra sau lưng, trên cổ treo tấm bìa các-tông, cúi đầu bước lên đài. Sau lưng cha lần lượt là những "ngưu quỷ xà thần" khác. La Tiểu Mao nhìn thấy người áp giải cha lên đài là vị trưởng phòng bảo vệ thấp bé gầy gò kia, ông ta mặc chiếc áo đại phong quân dài đến đầu gối, áo đại phong quân phanh ra, trên đài khá là diễu võ dương oai. "Quỳ xuống!" Ông ta quát lớn ra lệnh cho cha của La Tiểu Mao. La Trung Hán chậm chạp và ngoan ngoãn quỳ xuống, tấm bìa các-tông trước ngực rủ xuống đất. Chữ viết bằng mực trên tấm bìa các-tông được sắp xếp như sau: Phía trên bên trái hai chữ "Đả đảo" hơi to hơn một chút; hàng ở giữa là "Kẻ phản bội phe quyền lực đi theo đường lối tư bản"; bên dưới là 3 chữ lớn đập vào mắt "La Trung Hán" và 3 dấu chấm cảm đầy uy lực. La Tiểu Mao đỏ bừng mặt ngồi dưới đài, cậu thật sự chỉ muốn dưới chân có một cái lỗ để chui xuống trốn đi. Các bạn học xung quanh cậu đều ngoái đầu lại nhìn cậu, đó là một ánh mắt đồng cảm với cậu. Trong óc La Tiểu Mao sóng cuộn trào dâng, giống như người bị phê đấu trên đài không phải là cha cậu mà chính là bản thân cậu vậy. Khi La Tiểu Mao thoáng thấy bác sĩ Dương lên đài phát biểu, vẻ mặt hưng phấn thâm độc lao đến sau lưng cha cậu, lại còn tàn nhẫn đá mạnh một cái. Mà cha cậu (đứng ở mép đài) cắm đầu ngã xuống dưới đài, phát ra tiếng động lớn "bộp" và tiếng kêu thảm "ái dối", nhiều giáo viên và học sinh đều "xuýt xuýt xuýt" đứng dậy muốn xem cho rõ chuyện gì, thì nước mắt của La Tiểu Mao như vòi nước chảy ra òa òa. "La Tiểu Mao khóc rồi kìa," bạn nữ bên cạnh La Tiểu Mao nói một câu "không thể chấp nhận được". Câu nói này đương nhiên là chỉ người đã đá cha La Tiểu Mao xuống dưới đài. Tiếng "không thể chấp nhận được" non nớt đầy sự đồng cảm này như quả pháo làm nổ tung lý trí của La Tiểu Mao, khiến La Tiểu Mao không thể khống chế nổi bản thân mà ôm mặt hu hu khóc lên. Tiếng khóc nhanh chóng thu hút ánh mắt của các bạn xung quanh dồn về phía cậu. "La Tiểu Mao, La Tiểu Mao." Cô Kim đi tới, nghiêm khắc lườm cậu, "Ở đây đang họp, em khóc cái gì? Đừng khóc." Tiếng khóc của La Tiểu Mao ngược lại lại to hơn nhiều, hu hu hu hu. "La Tiểu Mao," cô Kim sốt ruột, giọng điệu liền có chút tức giận, "em muốn khóc thì ra ngoài hội trường mà khóc, đừng ảnh hưởng đến đại hội." Cô vội nói với Dương Tiểu Hán và cậu bạn cao lớn Trương Kim Quốc đang chờ tuyên thệ: "Các em mau kéo La Tiểu Mao ra ngoài." Thế là Trương Kim Quốc và Dương Tiểu Hán liền không nói không rằng, đứa lôi đứa kéo lôi La Tiểu Mao ra khỏi hội trường lớn. "Đừng khóc, mày đừng có khùng." Dương Tiểu Hán đầy vẻ đồng cảm an ủi La Tiểu Mao. "Mày càng khóc thì người ta càng mừng. Đồ ngốc." "Tớ không muốn khóc mà," La Tiểu Mao vừa khóc vừa nói, "tớ đâu có muốn khóc." Khi cô Kim đi tới thì tiếng khóc của La Tiểu Mao đã biến thành tiếng sụt sùi không gây ảnh hưởng gì. "Hai em mau quay lại hội trường đi, sắp sửa Hồng Tiểu Binh tuyên thệ rồi." Cô Kim nói, tiếp đó cô Kim ngoái đầu nhìn La Tiểu Mao, "Em nên vạch rõ ranh giới với ba em từ sớm rồi, ông ấy là kẻ phản bội cách mạng, em là học sinh trưởng thành dưới lá cờ đỏ... La Tiểu Mao, em phải suy nghĩ kỹ về bản thân em đi."

La Tiểu Mao không nghĩ gì cả.