Vào một buổi chiều rực rỡ trong một ngày tháng Mười ấm áp, Jessie Carlton ngồi trong phòng khách của căn nhà tranh Glen Morris. Hai khuỷu tay cô chống lên bàn, hai tay bụm lấy gương mặt bầu bĩnh, và đôi mắt đắm chìm vào những bức tranh vô cùng xinh xắn đang bày ra trước mặt. Một chiếc giỏ đựng đồ khâu vá nhỏ xinh nằm trên chiếc ghế bên cạnh. Trong giỏ có vài thước vải chắp vá nhàu nhĩ, hai mảnh vải dạ thô mới thêu dở một vài họa tiết trông như sắp được làm thành một đôi dép lê, một chiếc ví đựng đồng hồ bỏ túi mới thêu được một nửa, cùng một mảnh lụa nhỏ ghép từ những ô vuông vô cùng bé nhỏ.
Trên chiếc bàn sát khuỷu tay trái của cô là một chiếc khăn tay vải cambric có mấy đường thêu vừa mới bắt đầu ở một góc. Chiếc kim khâu cắm hờ vào đó cho thấy Jessie đang dang dở công việc thì bị thu hút bởi những bức tranh mà cô đang chăm chú ngắm nhìn.
Chỉ vài phút sau, cô bé cử động cánh tay phải để với lấy một bức tranh khác, thì chiếc đụt (nhẫn khâu) từ ngón tay rơi xuống mặt bàn phát ra một tiếng kẻng vang dội. Cô giật mình cúi xuống nhặt, và trong lúc lóng ngóng lại đẩy chiếc kéo rơi xuống sàn. Tiếng động phát ra khi rơi khiến Jessie liếc về phía chiếc ghế sô-pha, rồi thì thầm bằng một giọng vô cùng dịu dàng:
– Ôi chao! Em sợ chiếc kéo hư đốn ấy vừa làm chú Morris tỉnh giấc mất rồi!
Jessie đã đoán đúng. Tiếng động vừa rồi đã đánh thức chú Morris khỏi một giấc ngủ ngắn dễ chịu sau bữa trưa. Vị ông lão năng động này vốn hiếm khi tự thưởng cho mình giấc ngủ ban ngày như vậy; nhưng vì buổi sáng phải đi bộ một quãng đường dài nên ông thấy mệt, và đã chìm vào cõi mộng một cách yên bình khi đang ngồi đọc sách. Giờ đây, ông mở mắt ra, nhìn quanh phòng, và khi thấy cô cháu gái đang liếc nhìn mình bằng ánh mắt áy náy, ông liền cất lời:
– Có chuyện gì thế, cháu Jessie? Chú nghe thấy tiếng gì đó rơi xuống đánh rầm một cái, cái gì vậy cháu?
Jessie bật cười thành tiếng. Điều đó không được lịch sự cho lắm, nhưng cô không sao kìm lại được sự buồn cười trên nét mặt. Thật là kì lạ khi người chú lại gọi tiếng động do một chiếc kéo rơi xuống là một tiếng rầm lớn. Cuối cùng, cô nói:
– Chẳng có tiếng rầm lớn nào đâu ạ, thưa chú. Chỉ là chiếc kéo của cháu rơi từ trên bàn xuống thôi ạ.
– Thế ra chỉ có vậy thôi ư? Sao chú nghe cứ giống như tiếng vỡ của cả một cái mâm đầy đồ sành sứ vậy kìa. Chắc là tại lúc đó chú đang ngái ngủ. Thôi, không sao đâu, chú không phải là ông lão đầu tiên nhầm một tiếng động nhỏ thành một tiếng động lớn trong lúc ngủ đâu – mà này, chiều nay cô tiểu thư út đang bận bịu chuyện gì thế nhỉ?
Vừa cất lời hỏi, chú Morris vừa đứng dậy, bước đến bên bàn và bắt đầu ngắm nghía đống đồ khâu của Jessie, bởi lúc này cô bé đã bắt đầu cầm kim khâu lại chiếc khăn tay vải cambric. Đỏ bừng cả mặt, cô đáp:
– Dạ, cháu đang thêu một chiếc khăn tay, thưa chú.
– Thật sao! Các cô tiểu thư nhà ta mới thích làm điệu làm đà làm sao! – Chú Morris vừa nói vừa mỉm cười âu yếm xoa đầu Jessie.
– Cháu có thêu cho mình đâu ạ, thưa chú, – cô bé đáp lại.
– Không phải thêu cho cháu ư? Thế là thêu cho bố phỏng?
– Dạ không ạ.
– Hay là thêu cho anh Guy của cháu?
– Dạ không ạ. Không phải thêu cho anh Guy, – và liếc nhìn chú với vẻ đầy ranh mãnh, cô nói thêm, – Cháu đố chú đoán được cháu thêu cho ai đấy.
– Hay là thêu cho anh Hugh của cháu nhỉ?
– Chú phải đoán lại cơ.
– Ồ, hay là thêu cho người hùng Richard Duncan của cháu?
– Ôi chú! Chú nghĩ là cháu lại đi thêu khăn tay cho một cậu thanh niên á! – Jessie bĩu môi ra điều giận dỗi lắm.
– Đừng giận ông chú già này chứ, cô bé ngoan của chú, – ông Morris nói với điệu bộ ăn năn giả vờ, – Chú cứ tưởng các tiểu thư thỉnh thoảng vẫn hay làm những việc như thế cho các chàng trai chứ. Thế rốt cuộc là thêu cho ai nào? Chú chịu thua đấy.
– Chú chịu thua á! Ôi, cháu cứ tưởng chú thuộc "hội không bao giờ chịu thua" chứ. Ôi chao! Chú Morris ơi, nếu chú không cẩn thận là cháu cho chú bị khai trừ khỏi hội đấy nhé. Cho nên chú phải đoán lại đi, – Jessie vừa giơ ngón tay mập mạp lên vừa nhìn ông Morris với ánh mắt ngộ nghĩnh đến mức trái tim ông lão như ấm lại, và trao cho cô một nụ hôn tràn đầy yêu thương, ông nói:
– Thế thì chú đoán là thêu cho ông chú nghèo khổ này chứ gì.
– Trúng phóc rồi! – Jessie reo lên, vỗ tay tanh tách. – Cuối cùng thì chú cũng đoán ra. Nhưng chú xem tác phẩm của cháu đi! Có đẹp không nào?
– Quả thật là rất đẹp, cháu yêu của chú, – ông lão đáp, rồi bày ra một vẻ mặt hài hước, ông nói thêm, – nhưng chú sợ là mình chẳng sống nổi đến lúc nó được thêu xong mất thôi.
– Không sống nổi ư——! – Jessie suýt hoảng hốt, nhưng đôi mắt đang cười của người chú đã chặn đứng sự lo lắng của cô, và nắm bắt được ý nghĩa qua biểu cảm ấy, cô bĩu môi im lặng.
– Đừng có bĩu cái môi đáng sợ ấy lên thế chứ, cô bé của chú, vì thực ra, nếu chú không chết trước khi cháu kịp thêu xong chiếc khăn tay thì chú sẽ phải sống thọ như một vị tổ phụ thời cổ đại mất. Nào là chiếc chăn chắp vá, đôi dép lê, chiếc ví đựng đồng hồ, chiếc đệm ghế, và cả chiếc khăn tay nữa, tất cả đều đã được bắt đầu làm cho chú, nhưng chẳng có món nào hoàn thành cả. Vị pháp sư nhỏ bé ấy – cháu biết đấy, tên hắn là Bồng Bột – kẻ từng xúi cháu bỏ dở chiếc chăn chắp vá để bắt đầu thêu dép lê, rồi lại bỏ dở dép lê để chuyển sang thêu đệm ghế, chẳng mấy chốc lại cám dỗ cháu bỏ dở chiếc khăn tay để chạy theo một thứ khác cho mà xem. Ước gì chú bắt được tên tiểu yêu tinh vui tính đó. Chú sẽ cho hắn một trận roi ra trò, rồi dẫn hắn đến nhà thờ của Mục sư Kiên Định để gả hắn cho nàng tiên ngọt ngào mang tên Kiên Trì, người đang héo mòn vì tương tư hắn. Một khi đã kết hôn như thế, chú nghĩ cô dâu của hắn sẽ dạy cho hắn biết cách giúp cháu hoàn thành tất cả những món quà nhỏ mà cháu đã bắt đầu làm cho chú, và khi ấy chú mới có chút hy vọng được sống lâu để mà đắp chiếc chăn chắp vá của cháu, ngồi lên chiếc đệm của cháu, xỏ chân vào đôi dép của cháu, nhét chiếc đồng hồ vào ví của cháu vào ban đêm, và hỉ cái mũi già nua của mình vào chiếc khăn tay thêu thùa của cháu.
Lời quở trách được đưa ra một cách vô cùng thú vị bằng những từ ngữ cổ kính ấy đã chạm đến tận đáy lòng Jessie. Guơng mặt cô trở nên nghiêm nghị, cô cắn chặt môi, một vài giọt nước mắt vẩn vơ đọng lại trên hàng mi dài trông tựa như những hạt sương mai vương trên màng nhện mỏng manh, cô thở dài và sau vài phút trầm ngâm suy nghĩ liền đứng dậy, đặt bàn chân phải thật vững chãi xuống sàn và dõng dạc nói:
– Chú Morris, cháu sẽ đánh bại vị pháp sư nhỏ bé đó! Cháu sẽ hoàn thành chiếc chăn của chú ngay lập tức, rồi sau đó sẽ lần lượt làm xong tất cả những thứ khác – cứ chờ mà xem nhé.
Jessie đã từng đưa ra lời hứa y hệt như thế ít nhất là mười lần kể từ khi Glen Morris Cottage trở thành mái nhà của cô. Cô cũng đã cố gắng thực hiện nó, nhưng chẳng hiểu sao, thói quen dễ dàng nhượng bộ trước mọi hứng khởi mới ập đến trong lòng từ trước đến nay cứ khiến cô phá vỡ lời hứa ấy hết lần này đến lần khác. Vị pháp sư nhỏ bé, theo cách gọi đầy hài hước của chú Morris để chỉ những sự thay đổi cảm xúc thất thường của cô, chính là kẻ bạo chúa cai trị cô. Tên tiểu yêu tinh lém lỉnh ấy quả thực rất cần phải kết hôn với nàng Kiên Trì bất hạnh. Vì lợi ích của tội nghiệp Jessie, chú Morris vô cùng mong mỏi đám cưới ấy sớm diễn ra. Ước nguyện của ông có thành hiện thực hay không, hồi sau sẽ rõ.
Để chứng minh sự thành khẩn của mình, Jessie bèn nhét chiếc khăn tay vải cambric xuống tận đáy giỏ đựng đồ khâu. Những món đồ khác được cô xếp lần lượt theo đúng thứ tự mà cô đã bắt đầu thêu thùa lên trên đó, rồi cô quyết tâm ngồi xuống bên chiếc chăn chắp vá của mình. Khi chiếc kim sáng loáng bắt đầu lướt đi thoăn thoắt tựa như thoi đưa của người thợ dệt, cô tự nhủ:
– Bây giờ thì mình sẽ hoàn thành chiếc chăn của chú Morris ngay lập tức.
Chú Morris đã rời khỏi phòng khách, và Jessie vừa cặm cụi may vá được chừng mười lăm phút thì cậu anh trai Hugh bỗng nhảy tưng tưng vào phòng, tay cầm hai bức thư và nói:
– Thư cho Jessie Carlton và mẹ đây. Phí bưu điện một đô-la, phải trả cho người đưa thư khi nhận hàng nhé. Đưa đây nửa đô-la của em nào, cô Carlton, anh sẽ đưa thư cho em!
– Thư của em á! – Jessie reo lên, thả vội công việc chạy đến chỗ anh trai, nhân tiện hất văng cả chiếc giỏ đựng đồ khâu đổ nhào trên đường chạy. – Đưa đây cho em! Đưa cho em mau.
– Trả tiền bưu điện trước đã chứ, – Hugh vừa nói vừa giơ bức thư cao qua đầu cô.
– Làm gì có cước phí nào, anh biết thừa là không có cơ mà, cái đồ Hugh hư đốn này! Đưa thư cho em mau, – vừa nói Jessie vừa giếng tay áo Hugh trong vô vọng nhằm với tới bức thư.
– Không có cước phí cơ đấy! Em nghĩ chú Sam có đủ khả năng tài chính để mang thư không công cho tất cả các cô tiểu thư người Yankee thích viết thư cho nhau à? Đời nào có chuyện đó. Chú Sam thừa khôn ngoan để biết lo cho bản thân mình trước chứ. Nào, nộp nửa đô-la ra đây, cô Jessie, rồi anh sẽ giao thư cho.
Jessie dỗ dành rồi lại mắng mỏ anh trai gần mười phút đồng hồ nhưng chẳng ăn thua gì. Hugh rất thích trêu chọc cô, thế nên hắn cứ tiếp tục trò chơi, lúc thì chìa thư ra, lúc lại giơ cao tầm với của cô, cho đến khi sự kiên nhẫn của cô bé tội nghiệp cạn sạch, cô liền ngồi thụp xuống và khóc nức nở vì bực tức. Trò đùa này quả thật đã đi quá giới hạn. Chút chọc ghẹo vui vẻ lúc đầu, dẫu không mấy dễ thương thì vẫn có thể châm chước; nhưng đến khi cảm xúc của em gái bị tổn thương mà hắn vẫn tiếp tục trò đùa ngốc nghếch ấy thì quả là quá nhẫn tâm. Thế nhưng đó lại chính là một trong những thói xấu của Hugh. Hắn là một kẻ rất thích trêu ngươi người khác. Thấy em gái đang khóc, hắn bèn cất giọng nhừa nhựa lên trêu chọc:
– Ôi chao cô công chúa mít ướt! Trông em mới đẹp làm sao khi tan chảy trong nước mắt thế này nào! – Rồi bỗng đổi giọng bình thường, hắn nói thêm, – Nào, Jessie, cầm lấy thư của em đi!
Jessie vươn tay ra định lấy bức thư được đưa tới. Hugh lại rụt tay về và bảo:
– Hè! Cứ tưởng là lấy được dễ lắm đấy nhé!
– Cái đồ thiếu thiện cảm này! Đó là tình cảm mà một người anh nên dành cho em gái mình đấy phỏng? Ôi Hugh! Hugh ơi! Ước gì trong tâm hồn lười biếng ấy của anh có nhiều tình thương hơn và ít sự ích kỷ đi một chút.
Lời quở trách đúng đắn thốt ra từ miệng chú Morris – người đã đứng nấp sau cánh cửa khép hờ suốt mấy phút qua – đã đặt dấu chấm hết cho mọi trò trêu chọc rười rượi, nếu không muốn nói là độc ác, của Cậu ấm Hugh. Hắn ném phắt những bức thư vào lòng Jessie, với một vẻ mặt hằm hằm tức giận bước ra khỏi phòng.
Ánh nắng lập tức trở lại trên gương mặt Jessie. Cô nhìn chú Morris với ánh mắt biết ơn trong khi tay run run bóc phong bì thư. Sau khi mở thư ra, cô đọc như sau:
Morristown, New Jersey, Ngày 10 tháng 10 năm 18—
Cô em họ Jessie thân mến,
Bố mẹ vừa mới đồng ý cho em và anh Charlie được đến thăm gia đình em ở Glen Morris Cottage rồi. Em vui mừng đến mức suýt không cầm nổi bút để viết thư báo tin cho em đây. Anh Charlie đang nhảy cò cò quanh phòng và hò reo hoan hô vì sung sướng. Chúng ta sẽ khởi hành vào thứ Năm, chuyến tàu buổi chiều, và sẽ đến nhà em kịp giờ uống trà đấy. Gửi tặng em muôn vàn nụ hôn,
Người em họ yêu quý của em,
Emily Morris.
Gửi Cô Jessie Carlton.
– Ôi, tuyệt quá phải không chú Morris! – Jessie reo lên sau khi đọc xong bức thư này. – Cháu sẽ có những khoảng thời gian tuyệt vời biết bao bên các anh chị em họ của mình! Cháu vui quá chẳng biết phải làm thế nào nữa đây.
– Cháu lúc nào chẳng là một cô bé vui vẻ, và chú rất vui khi thấy cháu còn hạnh phúc hơn ngày thường nhờ bức thư dễ thương này từ người em họ. Nhưng cháu có chắc là mình sẽ tận hưởng trọn vẹn chuyến thăm của các em họ không, hả Jessie yêu quý?
– Ơ kìa chú! – Jessie ngạc nhiên kêu lên. – Sao chú lại hỏi cháu câu đó cơ chứ? Cháu chắc chắn là cháu sẽ rất yêu quý các em họ của mình, và chúng ta sẽ chơi đùa cực kỳ vui vẻ cùng nhau cho mà xem.
– Thôi được! Thôi được! Chú mong là mọi chuyện sẽ được như vậy, – chú Morris nói kèm theo một tiếng thở dài khiến Jessie nghĩ rằng hy vọng của ông lão tốt bụng ấy không được vững chắc cho lắm. Tuy nhiên cô chẳng nói gì thêm, và chú Morris hỏi tiếp:
– Thế khi nào các em họ của cháu tới?
Jessie nhìn vào bức thư và đọc: “Chúng ta sẽ khởi hành vào thứ Năm,” – rồi dừng lại, ngẩng đầu lên, cô thốt lên:
– Ơ kìa, hóa ra lại chính là ngày hôm nay! Cháu xin thề là chiều nay họ sẽ tới nơi đấy. Tuyệt quá phải không nào!
– Đúng vậy, hôm nay là thứ Năm. Bức thư của cháu đã bị gửi chậm mất rồi. Có lẽ tốt hơn là cháu nên mang bức thư của bác gái lên phòng cho bác ấy. Bác ấy cần có thời gian để chuẩn bị đón tiếp những vị khách trẻ tuổi chứ. Họ sẽ đến đây – để chú xem nào (vừa nói ông vừa nhìn đồng hồ), chỉ trong hai tiếng nữa thôi. Chạy đi Jessie, mau đi báo cho mẹ cháu biết đi!
Jessie vội vã chạy đến phòng của mẹ với bức thư còn nguyên phong bì cùng tin tức động trời ấy. Thư gửi cho bà Carlton là từ mẹ của Emily và cũng chứa đựng đúng nội dung thông tin đó.
Jessie chìm đắm trong niềm vui sướng tột độ suốt hai tiếng đồng hồ sau đó. Phải thừa nhận rằng câu hỏi cùng tiếng thở dài vừa rồi của chú Morris có để lại một chút bóng râm mờ ảo che khuất niềm vui của cô. Nhưng những bóng râm chẳng bao giờ lưu lại lâu trong tâm hồn Jessie, một tâm hồn rực rỡ và vui tươi đến mức ngỡ như được cấu thành từ ánh nắng mặt trời. Cô bé Jessie Carlton hạnh phúc biết bao!
Bức thư của Emily đã thổi bay mọi suy nghĩ về công việc khâu vá ra khỏi đầu Jessie. Chiếc chăn chắp vá cứ nằm lăn lóc trên sàn bên cạnh chiếc giỏ đựng đồ khâu bị lật úp, cho đến khi mẹ cô vào dọn dẹp phòng khách để đón khách mới nhặt cả hai lên và cất đi. Quả thực, vị pháp sư nhỏ bé của Jessie lại một lần nữa tóm gọn cô trong xiềng xích của hắn ta. Cô lại trở thành một đứa trẻ ngây thơ hành động theo cảm tính như thuở nào.
Sau khi chải lại mái tóc và thay một bộ trang phục khác, Jessie chạy ào ra hiên nhà để ngóng chờ sự xuất hiện của các anh chị em họ. Đầu tiên, cô ngồi xuống chiếc ghế dài đặt ở đó, cất cao giọng hát vui tươi vang vọng cả khoảng không gian. Chỉ vài phút sau, cô tung người đứng dậy, chộp lấy đầu chú chó già Rover và bắt đầu tuyên bố với nó rằng các em họ của cô sắp đến, vì thế nó phải là chú chó ngoan ngoãn nhất trên đời.[A] Rồi cô nhẹ nhàng ngồi lên lưng chú chó già Rover, vỗ vỗ vào cổ nó và nói:
– Rover già cao quý ơi, mày có chịu cõng cô chủ của mày một chuyến không nào?
Rover là một chú chó già tuyệt vời, to lớn và đủ sức cõng một tiểu thư nặng cân hơn Jessie rất nhiều. Nó cũng rất hiền lành nữa. Thế nhưng nó chẳng có ý định bị biến thành một con ngựa pony tí nào. Thế là, sau khi đứng im phăng phắc một lát, nó đột ngột chồm lên khiến Jessie ngã kềnh càng ra sàn hiên, còn nó thì lững thững chạy ù xuống bậc thềm, tự nằm lăn ra thảm cỏ xanh mướt trên bãi cỏ một cách bình thản như thể chẳng có chuyện gì xảy ra. Quả là một chú chó già ranh mãnh.
Jessie lồm cồm bò dậy và lại cất tiếng hát. Cậu nhóc Guy đang bước về phía ngôi nhà đập ngay vào mắt cô khi cô vừa mới ngân nga được hai câu thơ. Với cú nhún nhẹ nhàng tựa như một nàng tiên, cô bay vụt qua bãi cỏ, chặn anh lại ở cổng và reo lên:
– Ơi Guy ơi, em Emily và anh Charlie tối nay sẽ đến đây đấy. Anh có vui không nào?
– Anh đương nhiên là vui rồi. Bất cứ điều gì làm em gái anh vui lòng thì anh đều vui cả.
Jessie hôn anh một cái, đoạn nắm tay anh bước trở lại hiên nhà, nơi cô tiếp tục công việc ngóng đợi, giết thời gian bằng những khúc ca nhè nhẹ thỉnh thoảng lại đùa giỡn với chú chó già Rover.
Cuối cùng, tiếng bánh xe lộc cộc vang lên báo hiệu chiếc xe ngựa từ ga xe lửa đang tiến đến. Vài phút sau, chiếc xe lăn bánh dọc theo con đường cắt ngang bãi cỏ nằm ngay trước hiên nhà. Bốn con mắt sáng rực ló đầu ra khỏi cửa xe, được người đánh xe nhanh chóng mở tung. Ông Carlton bước xuống trước, tiếp theo là Emily và Charlie. Chưa từng có cuộc hội ngộ họ hàng nào nồng nhiệt hơn sự đón tiếp mà Jessie, Guy, bà Carlton cùng chú Morris dành cho họ. Chưa từng có cô bé nào hạnh phúc hơn Jessie khi chỉ vài phút sau đó, cô được độc chiếm Emily trong căn phòng nhỏ ngọt ngào của riêng mình, háo hức khoe cho cô bạn xem nào là ngăn kéo, rương hòm, nhà búp bê và bất cứ thứ gì có thể được gộp chung dưới cái tên “đồ chơi”. Khi Emily và Charlie đi ngủ vào tối hôm đó, cả hai vẫn còn ngập tràn trong niềm phấn khích tột độ trước những điều thú vị mà họ vừa được tận mắt chứng kiến và cảm nhận trong buổi tối đầu tiên đến thăm Glen Morris Cottage.
[A] Xem tranh minh họa ở trang bìa trước.