Là kẻ khờ mà lại tỏ ra khôn khéo, hoặc một thứ chính trị gia kỳ quặc, tự quản lý cả cõi lòng mình. Mọi hành động của y đều là hội đồng cơ mật của riêng y, chẳng một ai khác được phép dự phần. Y ăn nói theo khuôn phép và luật lệ, chẳng dám hở môi nếu không có Machiavel chống lưng. Y giao thiệp với láng giềng cứ như đang ở xứ Tây Ban Nha, và kinh sợ một kẻ tò mò chẳng kém gì tòa án dị giáo. Y nghi ngờ mọi câu hỏi đều là màn tra khảo, ngỡ rằng bạn đang muốn moi móc gì từ mình, thế là y liền lánh xa bạn. Lồng ngực y chẳng khác nào phòng riêng của một phu nhân, nơi khóa kín mọi thứ đồ chơi hay món lặt vặt, hoặc giống một tên bịp bợm khoác lác coi mọi thứ hôi hạm đều là bí mật.

Y truyền đạt cho bạn những chuyện tầm thường với vẻ nghiêm ngặt bắt phải giữ im lặng, và thì thầm vào tai bạn cả những đạo luật của nghị viện. Cạy được một chiếc răng khỏi miệng y dễ hơn là lấy ra một mẩu giấy, và bất cứ thứ gì y đọc cũng đều là thư từ cơ mật. Y không dám bàn về những nhân vật thế lực vì sợ bị đàm tiếu ác ý, lại càng không biết lời mình có thể bị xuyên tạc ra sao. Hãy hỏi ý kiến y, y sẽ đáp lại bằng nỗi hoài nghi; và chẳng có gì khiến y tỏ ra kinh ngạc hơn những điều y đã biết từ trước. Lời nói của y tựa những lá bài trong trò primivist, nơi con 6 thành 18, và con 7 thành 21; bởi chúng chẳng bao giờ mang ý nghĩa như âm thanh phát ra; nhưng nếu y bảo sẽ làm một việc gì đó, thì điều đó cũng ngang với việc y thề sẽ không làm. Y thực ra là kẻ luôn cho rằng thiên hạ xảo quyệt hơn thực tế, tự chuốc lấy bao nỗi khổ sở để ngăn chặn những âm mưu và mưu đồ của người khác, trong khi người ta vốn chẳng có dụng ý gì xấu. Bản thân y bấy lâu nay đã là một câu đố, nhưng rốt cuộc cũng tìm ra những lời giải đáp; bởi sự giả tạo thái quá đã phơi bày con người y, và thiên hạ đối xử với y chẳng khác nào chữ Do Thái, đánh vần ngược lại rồi đọc.

Chú thích

[23] Primivist và primero rất có thể là cùng một trò chơi, mặc dù Minshew, trong cuốn Từ điển của mình, gọi chúng là "hai trò chơi bài". Trò sau được ông giải thích là "primum et primum visum, nghĩa là trước tiên và thấy trước tiên, bởi vì kẻ nào có thể trưng ra một bộ bài theo thứ tự đó trước thì kẻ đó thắng cuộc." Sự trùng khớp giữa mô tả của ông Strutt về trò trước và đoạn văn trong chính văn cho thấy dường như có rất ít hoặc không có sự khác biệt nào về giá trị của các lá bài trong những trò chơi này, hay trong cách thức chơi chúng. "Mỗi người chơi được chia bốn lá bài, từng lá một, con bảy là lá bài cao nhất về mặt điểm số mà người chơi có thể tận dụng, được tính là hai mươi mốt, con sáu tính là mười sáu, con năm tính là mười lăm, và con át tính bằng số điểm đó," v.v. (Sports and Pastimes, 247.) Ngài Daines Barrington danh dự cho rằng Primero được giới thiệu bởi Philip Đệ Nhị, hoặc một số thành viên trong tùy tùng của ông ta, khi ở Anh. Shakespeare chứng minh rằng trò này đã được chơi trong vòng tròn hoàng gia.

——"Ta để lại hắn (Henry VIII.) đang chơi Primero

Cùng công tước xứ Suffolk."——

Henry VIII.

Lại như Decker: "Đừng nói chuyện với ai ngoài các lãnh chúa và những quý bà mà ngươi từng chơi Primero cùng."——Gul's Hornebooke, 1609. 37.

Trong số "Trăm phát minh" nổi tiếng của hầu tước xứ Worcester, bản khổ 12mo năm 1663, có một phát minh "được sắp đặt khéo léo đến mức không bị nghi ngờ, rằng khi đang chơi bài Primero, người ta có thể, mà không cần làm nặng đầu óc, ghi nhớ tất cả các con sáu, con bảy và con át mà mình đã bỏ đi."——Số 87.

[34]