Thụy Thu và Lệnh Chính yêu nhau đã sáu năm, tan tan hợp hợp, cãi cã rồi làm hòa cũng không biết đã bao nhiêu lần.
Thế nhưng lần này dường như có chút mất kiểm soát.
Lúc Thụy Thu bước vào quán cà phê, mặt lạnh như tiền cất lời chia tay, Lệnh Chính sững sờ, rồi lại có vẻ đăm chiêu, như thể thực sự đang nghiêm túc cân nhắc đề nghị này. Thời gian bỗng chốc ngưng trệ, Thụy Thu suýt khóc oà lên, hối hận khôn cùng, cô thật sự sợ Lệnh Chính suy tính xong sẽ thốt ra một câu "Vậy cũng tốt".
Đó chỉ là sự ngưng đọng trong vài giây, nhưng đối với Thụy Thu thì dài đằng đẵng như nửa đời người. Toàn bộ khoảnh khắc từ lúc cô và Lệnh Chính quen biết cho đến nay bỗng chốc lướt qua trong sự tĩnh lặng. Những vãng sự từng vô cùng phong phú và chân thật ấy, vì sự trống rỗng của mấy giây này mà trở nên vô giá trị.
Cuối cùng Lệnh Chính không đồng ý chia tay, nhưng cũng không vội vã dỗ dành, khuyên nhủ cô như trước đây, mà chỉ lộ vẻ mệt mỏi và thẫn thờ, hồn xiêu phách lạc thốt lên một câu: "Thụy Thu, đừng quậy nữa."
Anh nói vậy, Thụy Thu càng thêm nổi giận, nhưng cũng thực sự không dám làm loạn nữa. Cô là một cô gái thông minh, thỉnh thoảng có chút tính khí tiểu thư chứ không bốc đồng vô cớ. Cô nhìn ra được, nếu bản thân tiếp tục đổ thêm dầu vào lửa, cô và Lệnh Chính lần này rất có thể sẽ chấm dứt thật. Mà cô thì vẫn chưa chuẩn bị xong, tuy miệng nói "Lệnh Chính, chúng ta chia tay đi", nhưng đó chỉ là cái cớ, ý là muốn anh dỗ dành mình, cho cô một cơ hội thổ lộ và sám hối, từ đó chấm dứt mối ân oán vô hình giữa họ, chấm dứt cuộc chiến tranh lạnh trong suốt thời gian qua.
Một tiết mục quan trọng của mọi đôi tình nhân khi yêu đương chính là hiểu lầm, hờn dỗi, tạ tội cầu hòa, rồi lại đẹp đẽ như thuở ban đầu. Quá trình cãi vã này thực chất là một lối tắt để giao lưu và trò chuyện chân thành. Nếu hai người không thể bình tâm ngồi lại nói chuyện với nhau, vậy thì cãi nhau một trận cũng là điều tốt. Bản tính và tư tưởng của hai người khi tâm đầu ý hợp chỉ muốn cầu đồng tồn dị, nhưng hờn ghen một chút mâu thuẫn nhỏ nhặt lại có thể nhìn thấu chân tâm. Nếu có thể nắm bắt tốt thời gian và chừng mực của việc cãi vã, tình cảm chẳng những không vì chút xích mích nhỏ mà xa cách, ngược lại chỉ càng tốt đẹp và dung hợp hơn.
Thụy Thu rất giỏi điều chỉnh thời khóa biểu và nhiệt kế cãi vã, cô biết lúc nào nên ôn nhu đàm phán với đối phương, lúc nào nên hạ mình cãi lớn một trận, cho bản thân một lý do trút giận, đồng thời cho đối phương một cơ hội thể hiện sự khoan dung và độ lượng của một đại trượng phu — chồng vốn dĩ được luyện thành như thế. Người ta vẫn nói "trượng phu trượng phu, phàm là người phải biết lượng sức mình" (1), thế nhưng thước đo sự độ lượng lại do phụ nữ quyết định, chỉ khi lỏng lúc chặt, mới có thể không ngừng khai hoang mở cõi trên mảnh đất độ lượng ấy.
Thế mà hiện tại, cô cảm thấy lãnh thổ của mình đang thu hẹp từng tấc, vì một người phụ nữ vô hình — không chỉ đôi mắt bình thường không nhìn thấy họ, mà hiện tại bọn họ cũng không nhìn thấy Vô Nhan, thậm chí còn chẳng biết cô ấy sống hay chết. Vậy mà họ lại vì cô ấy mà chiến tranh lạnh, xa cách, thậm chí đối mặt với việc chia tay.
Thật hoang đường làm sao!
Thụy Thu quyết định đi thăm ông chung.
Hồi nhỏ, ông Chung từng là thần tượng trong lòng Thụy Thu — một giáo sư bác học, một trưởng bối từ tường, một chính nhân quân tử chưa từng phạm sai lầm, một người có quyền lực chỉ cần một câu nói là có thể xoay chuyển càn khôn, thay đổi vận mệnh người khác.
Trước Chung Tự Minh, Thụy Thu chưa từng gặp ai cao thượng hơn, cao quý hơn, có uy quyền và tầng thứ cao hơn ông.
Nhà Thụy Thu ở khu ổ chuột, đi học phải đi qua một cái chợ rau, còn đi đến nhà Vô Nhan thì phải đi qua một khu chợ thịt. Thụy Thu mặc áo len sạch sẽ, chải tóc gọn gàng đi qua nơi đó, trên người luôn vương vãi mùi hôi tanh.
Cô thường mang theo thứ mùi ấy đến nhà họ Chung, Vô Nhan luôn ngửi thấy mùi thịt sống trước rồi mới nghe thấy tiếng bước chân của Thụy Thu. Bước chân Thụy Thu rất nhẹ, nụ cười rất phóng khoáng, nhưng luôn phảng phất vẻ mệt mỏi — mùi của chợ thịt không chỉ bám vào áo len và mái tóc cô, mà thường còn vấy bẩn cả biểu cảm lẫn nụ cười của cô.
Cô về nhà nói lại, cha mẹ cô liền sảng khoái đồng ý, lại còn vô cùng vui mừng — ở nhà họ Chung vừa có cái ăn vừa có chỗ ở, ăn ngon ở tốt, có lý do gì để từ chối? Dĩ nhiên nhà họ Thụy không đến mức thiếu thốn ăn mặc, cũng chẳng trông chờ chiếm chút tiện lợi ăn mặc ấy, nhưng nhà họ Chung là đại phú đại quý, làm bạn với tiểu thư nhà họ Chung chắc chắn chẳng có điểm gì xấu. Hơn nữa con gái ngày một lớn, hai chị em cứ chen chúc trong một phòng ít nhiều cũng có chút bất tiện, cô dọn ra ngoài ở là tốt nhất, giường tầng dưới của cô có thể nhường cho Thụy - em trai cô, giường tầng trên của em trai có thể chất đồ đạc.
Thụy Thu có chút kinh ngạc, hỏi: "Thế khi con về thì ở đâu?"
Mẫu thân đáp: "Vẫn ở giường của con, em trai ngủ sofa phòng khách."
Đó là không định để cô về ở lâu dài nữa, nếu ghé thăm thì còn được. Thụy Thu vì thế mà hiểu được ý của cha mẹ, cô không nói gì cả, thu dọn ít y phục rồi dọn đi ngay tối hôm đó, một mạch đi xuyên qua chợ thịt, mang theo đầy người đầy tóc mùi thịt sống đến nhà họ Chung.
Chung Tự Minh nghe cô nói muốn về nhà bàn bạc với cha mẹ, vốn tưởng rằng thế nào cũng phải cân nhắc vài ngày rồi mới chuẩn bị vài ngày, không ngờ cô lại dọn đến nhanh như vậy, nhưng ông cũng không hề lộ vẻ ngạc nhiên, mà rất hoan nghênh mời cô vào nhà, dẫn cô đi tham quan phòng mới, ân cần bảo rằng phòng vẫn chưa được bài trí kỹ càng, vì muốn đợi cô đến rồi sẽ bày biện theo ý thích của cô. Cô có ý kiến gì cứ việc nói với quản gia Ngô nãi nãi, Ngô nãi nãi sẽ giúp cô lo liệu đầy đủ mọi thứ.
Nhà họ Chung vô cùng chu đáo, Thụy Thu lúc ấy suýt thì rơi nước mắt, bỗng chốc cảm thấy có chút vị xót xa.
Từ đó về sau, cô và Vô Nhan cùng gọi Chung Tự Minh là "gia gia". Chung Tự Minh sắp xếp cho cô và Vô Nhan cùng đi học, luôn học ở trường tốt nhất, chọn lớp tốt nhất, họ ngồi cùng bàn, đi học tan học đều có hình với bóng.
Cảm giác trong lòng Thụy Thu thực sự rất phức tạp, ngồi xe hơi của nhà họ Chung ra vào, bản thân cũng thấy mình như nhị tiểu thư nhà họ Chung; nhưng lúc đi theo bên cạnh Vô Nhan chỉ trỏ, lại thấy mình có phần giống nha hoàn.
Nhắc mới nhớ, Vô Nhan có vóc dáng của loài vượn (2) miệng mòng két (3), vì khao khát biểu đạt và giao lưu nên không tránh khỏi nói nhiều, líu ru tíu tít từ sáng đến tối; còn Thụy Thu thì có tư thế của mòng két mà đôi mắt lại giống loài vượn (4), cái vẻ tiểu thư nhà nghèo phảng phất một nét ôn nhu. Trước mặt người khác, hai người luôn là Vô Nhan nói Thụy Thu cười; còn sau lưng, lại toàn là Thụy Thu kể cho Vô Nhan nghe, dạy cô ấy đạo lý đối nhân xử thế.
Thụy Thu là kiểu con gái bề ngoài ôn hòa tùy tiện, nhưng trong xương tủy lại hiếu thắng; còn Vô Nhan thì bề ngoài bướng bỉnh, trong tim toàn là ủy khuất cầu toàn. Hai người một người thì rũ mi rũ mắt hỏi gì đáp nấy, cho gì cũng nói vâng nói cảm ơn, người kia thì mang ơn sâu nặng, đối phương làm gì cũng thấy là điều hiển nhiên; một người thì hoài bão lớn lao không đạt mục đích không bỏ cuộc, xuất thân càng thấp lại càng muốn nhìn về nơi cao, người kia thì biết rõ dây đàn cao có thể đứt cũng phải tranh một khúc cao hòa kẻ ít (5), vạn sự không chịu thỏa hiệp. Dù sự tùy hòa không giống nhau, ngạo khí cũng chẳng cùng một kiểu, nhưng méo mó yểu điệu thế nào lại đi đến cùng một ngõ cụt, nhìn qua vẫn là một đôi bạn tốt khít khao như thể anh em một nhà, ngay cả tỷ muội ruột thịt cũng không thân bằng họ.
Thoắt cái hơn chục năm trôi qua, tình hữu nghị của họ thoạt nhìn kiên cố không thể phá vỡ, ngay cả khi có chuyện của Lệnh Chính thì vẫn không bị ảnh hưởng. Điều này xuất phát từ sự nỗ lực từ hai phía của họ: Vô Nhan kìm nén tâm sự ra vẻ vô tình, còn Thụy Thu thì giấu kín bí mật giả vờ vô tri — hai người lại một lần nữa đi đến La Mã bằng những con đường khác nhau (6), đồng tâm hiệp lực cứu vãn đoạn tình cảm vốn dĩ có nguy cơ đổ vỡ ấy.
Nghĩ kỹ lại, giữa họ hầu như chưa từng cãi nhau, điểm này không giống tiểu tỷ muội bình thường cho lắm, bởi vì tình bạn của con gái luôn thiếu sao được mấy tâm kế nhỏ thủ đoạn nhỏ làm khúc đệm. Thế nhưng hai người họ lại vừa tùy hòa vừa kiêu ngạo, vừa cẩn trọng vừa cầu toàn, đến cả cơ hội cãi nhau cũng chưa từng cho đối phương. Có lẽ là có một lần — năm đại học, Thụy Thu tìm được việc làm thêm, lần đầu tiên cầm tiền lương liền nói muốn mời Vô Nhan ăn cơm. Vô Nhan cười: "Bảo kiếm tiền vất vả thế mà không chịu tiết kiệm một chút, sao lại lãng phí vào bữa ăn chứ."
Thụy Thu lại nghiêm túc nói: "Tớ sớm đã nghĩ đến chuyện mời cậu ăn cơm, không chỉ ăn cơm, còn muốn giúp cậu mua quần áo làm quà nữa chứ, tiền này tiêu thế nào cũng là lãng phí riêng mời cậu ăn cơm thì không lãng phí, làm gì cũng có thể tiết kiệm duy chỉ có việc mua quần áo cho cậu là không thể tiết kiệm, ai bảo tớ ăn đồ của cậu mặc đồ của cậu bao nhiêu năm nay chứ?"
Vô Nhan ban đầu còn cười hiì lắng nghe, tưởng rằng Thụy Thu đang nói cô ấy coi trọng cậu ấy biết bao, tình bạn của họ trân quý nhường nào, nhưng nghe đến câu cuối cùng thì không cười nổi nữa. Lúc này mới biết Thụy Thu làm bạn với cô thực chất trong lòng có sự ấm ức.
Bữa cơm đó ăn rất trầm mặc, món quần áo đó Vô Nhan cất đi rất ít khi mặc, sau đó có một khoảng thời gian họ xa cách rất nhiều, nói cười cũng có chút gượng gạo, giả tạo, thấm đượm sự khách sáo. Không lâu sau Thụy Thu chuyển khỏi ký túc xá, thuê nhà ở ngoài trường sống chung với Lệnh Chính.
Sống chung với Lệnh Chính là điều Thụy Thu vẫn luôn lên kế hoạch, nhưng chọn đúng thời điểm này để làm, ít nhiều cũng có ý định làm cho Vô Nhan xem, vừa là trả thù vừa là khoe khoang.
Sau đó bọn họ đương nhiên đã làm hòa, đối với chuyện này ai nấy đều không nhắc đến, cứ như chưa từng xảy ra, hoặc có xảy ra cũng không nhớ nữa.
Đó là lần giận hờn duy nhất của họ, không biết có tính là giận hờn không, bởi vì thậm chí còn chưa từng có một câu nói công kích lẫn nhau.
Là Thụy Thu cúi đầu trước, Thụy Thu chủ động quay lại trường tìm Vô Nhan. Cô cứ tưởng Vô Nhan không có cô nhất định sẽ luống cuống tay chân mất đi phương hướng, nào ngờ cuối cùng người không chịu nổi trước lại là chính mình, cô vậy mà đã không còn quen với việc không có một người như Vô Nhan để cô bao biện mọi thứ, cô phát hiện ra hóa ra bản thân rất thích chăm sóc người khác... và kiểm soát người khác.
Sau đó liền tốt nghiệp. Ban đầu cô vẫn duy trì thói quen mỗi tuần gọi điện thoại một lần với Vô Nhan, báo bình an, nhưng rất ít khi nhắc đến Lệnh Chính, có lẽ lời nói ý việc đều có bóng dáng anh, nhưng không nói toạc ra, Vô Nhan cũng không hỏi tới. Lại qua một năm, ngay cả điện thoại cũng đứt đoạn, Vô Nhan người này dần dần rút khỏi cuộc sống của cô, giống như một chiếc lá mỏng manh vàng úa, kẹp trong trang sách của năm tháng, đè sâu ở tầng đáy của ký ức.
Đối với việc Vô Nhan thầm mến Lệnh Chính, Thụy Thu vẫn luôn có chút đắc thắng sung sướng, nhưng không có ác ý. Cô biết Vô Nhan không vui, nhưng chưa từng nghĩ cô ấy sẽ đau lòng đến nhường nào, vả lại vì Vô Nhan chôn giấu tình cảm quá sâu quá lâu, Thụy Thu ban đầu giả vờ không biết, sau đó thành thói quen — thực sự đã phớt lờ đi.
Thụy Thu nghĩ bọn họ đều biết, bản thân sẽ kết hôn với Lệnh Chính, còn Vô Nhan, sẽ làm phù dâu cho cô. Cô nghĩ tương lai Vô Nhan cũng sẽ gặp được người tình khác, rồi cuối cùng gả cho người đó, đến lúc đó hai người bọn họ đều đã già, làm thái thái nhà người ta, làm mẹ nhà người ta, vẫn là bạn tốt, sẽ tụ tập lại với nhau kể chuyện ngày xưa, đến lúc đó có lẽ sẽ từ đầu kể lại chuyện này, coi như một câu chuyện cười để kể, nhân tiện cảm khái thanh xuân trôi qua nhanh chóng.
Thế nhưng, Vô Nhan yêu Lệnh Chính sâu đậm đến thế là điều Thụy Thu cũng không ngờ tới. Con gái như Thụy Thu, không thể không hiểu chuyện tình cảm, ai có ý gì với ai, bọn họ luôn là những người nhận ra sớm nhất, quan sát tỉ mỉ, lại rất rành chơi trò kỹêu và tiểu xảo tình ái; nhưng phần lớn họ sẽ không hiểu được tình cảm quá sâu sắc và mãnh liệt, cứ tưởng đó chỉ là chuyện trong tiểu thuyết và phim ảnh, nếu xảy ra bên cạnh thì sẽ phớt lờ vì tưởng đó là chuyện bình thường.
Chuyện thầm mến này, ai trong đời chẳng xảy ra một hai lần chứ? Nhưng sao lại có người thầm mến người khác tận sáu năm trời?
Chính Thụy Thu sẽ không làm thế, nên cô đinh ninh người khác cũng thế.
Nhưng Vô Nhan lại vì Lệnh Chính mà chết!
Cái chết. Đây là cái giá lớn nhường nào? Một người sao có thể yêu một người đến mức nghĩa vô phản cố như thế?!
Thụy Thu tận mắt chứng kiến Vô Nhan ngã vào ngực Lệnh Chính nhắm mắt lại thì đang nghĩ: Xong rồi, Vô Nhan chết rồi, Vô Nhan sẽ không bao giờ mở mắt ra nữa, mặc dù cô ấy mở mắt ra cũng chẳng nhìn thấy gì cả, thế nhưng, đôi mắt của cô ấy sẽ không bao giờ mở ra được nữa, sao lại thế được...
Cô cứ miên man suy nghĩ hỗn độn như thế, trong đầu rối bời, từ nhỏ đến lớn những kỷ niệm vụn vặt ở bên Vô Nhan lúc này bỗng chốc hiện lên trong tâm trí vô cùng rõ nét. Ngay năm cấp hai đầu tiên bọn họ đã quen biết, cô lần đầu tiên làm bạn cùng bàn với một người mù, đầy tò mò, bản tính phóng khoáng khiến cô rất muốn tiếp cận Vô Nhan, tấm lòng lương thiện lại khiến cô sẵn sàng giúp đỡ Vô Nhan. Sau đó, họ trở thành bạn bè, cô nghe nói Vô Nhan sống ở cái biệt thự nhà họ Chung nổi tiếng kia, vừa kinh ngạc vừa ngưỡng mộ, thế nên thường xuyên tìm Vô Nhan chơi, chẳng bao lâu sau liền chuyển vào ở luôn.
Cô là vì Vô Nhan mới quen biết Chung gia gia, mới chuyển vào biệt thự nhà họ Chung, được ngồi xe hơi của nhà họ Chung — đó là lần đầu tiên trong đời cô được ngồi xe ô tô tư nhân, sau đó cô thuận buồm xuôi gió lên cấp ba, học đại học, học trường tốt nhất, thuê gia sư tốt nhất, đều là vì Vô Nhan — thậm chí là vì Vô Nhan cô mới quen biết Lệnh Chính...
Hóa ra Vô Nhan chiếm trọng lượng trong sinh mệnh cô lại lớn nhường ấy, nặng đến mức không thể gánh nổi, để rồi cô không thể không khắc khoải nghĩ về cô ấy, hoài niệm cô ấy.
Thụy Thu nghĩ đến Chung Vô Nhan, Lệnh Chính cũng nghĩ đến Chung Vô Nhan. Nhưng anh không nói ra với cô, cô cũng chẳng nhắc đến trước mặt anh.
Nỗi nhớ nhung của hai người nếu có thể thổ lộ với nhau thì có lẽ cũng là một sự an ủi, nhưng cả hai đều kìm nén, thì đó không chỉ là hai phần nhớ nhung và thương cảm, mà còn cực kỳ có khả năng sản sinh ra những cảm xúc khác, đại loại như thất vọng, cô tịch, hoài nghi, thậm chí là thù hận.
Thụy Thu bắt đầu nghĩ liệu mình có yêu nhầm Lệnh Chính hay không.
Kỳ thực sự kết hợp giữa cô và Lệnh Chính có lẽ không hoàn hảo đến thế. Thời đại học, Lệnh Chính là hoàng tử bạch mã được công nhận, văn võ song toàn, nam sinh vạn người mê, nam thần số một trong mắt nữ sinh, cô ở bên anh rất có thể diện, trong lòng chỉ nghĩ phải giữ chặt lấy anh; thế nhưng tốt nghiệp rồi, hai người thực sự ở bên nhau, liền đều có cảm giác trần ai lạc định cuộc đời này thế là hết. Lại thêm cha mẹ hai bên đã gặp mặt, thái độ cha mẹ Lệnh Chính đối với cô là cung kính, rất rõ ràng tự cho rằng việc kết thông gia giữa hai nhà là trèo cao, Thụy Thu vì thế cũng tự thấy ủy khuất, bất tri bất giác bắt đầu bới lông tìm vết, chốc chốc lại chỉ trích sự ngớ ngẩn của Lệnh Chính trong các chi tiết sinh hoạt, đại loại như cà vạt phối màu không hài hòa, giày da bảo dưỡng không thỏa đáng, gọi món không biết kinh tế hợp khẩu vị mặn ngọt ra sao v.v., hứng lên liền cố ý dùng một ít tiếng Thượng Hải để giễu cợt anh, bảo anh "rõ ràng là xuất thân nông dân, lại có chút tính khí thiếu gia, đúng là thích môn lục thị" v.v..
Lệnh Chính biết "tiểu khai" ám chỉ con trai ông chủ, ý của Thụy Thu là bảo anh tiêu tiền bừa bãi, còn về "thích môn lục thị" nên giải thích thế nào, thì lại không hiểu nổi. Thụy Thu liền cười, nói: "Thích và thất phát âm giống nhau, lục và lục phát âm giống nhau, thất gia lục chẳng phải là mười ba điểm (7) sao? Đây là tiếng lóng của người Thượng Hải chúng ta, anh làm sao mà hiểu được chứ?" Lệnh Chính không hề giận cô nói mình là "mười ba điểm", thế nhưng cái giọng điệu tự đắc của Thụy Thu khi nhắc đến Thượng Hải lại khiến anh có chút bất mãn.
Anh ghét việc Thụy Thu luôn vô tình hay cố ý sử dụng tiếng lóng Thượng Hải cũ, động một tí là vứt ra những từ ngữ khó hiểu như "tam điểm thủy", "phi cơ đầu", "lão khắc tích", "sam nông hạt tử" để trêu chọc anh, chê anh nghe không hiểu, cố ý bày ra "đường Hoa Dung" (8) với anh.
Nói ra thì Lệnh Chính thực ra có chút quê mùa, còn Thụy Thu lại có chút thị tục. Sự quê mùa của Lệnh Chính là bản thân anh biết, và đang nỗ lực tẩy đi; còn sự thị tục của Thụy Thu lại là không tự biết, và vô tình hay cố ý trương dương. Thụy Thu có một số khái niệm chung của thanh niên thời đó, tưởng thị tục chính là đô thị, giống như họ chưa bao giờ phân biệt nổi thời mao và thời thượng vậy.
Con gái Thượng Hải, đặc biệt là trưởng nữ trong gia đình bình dân đều là nhà kinh tế học và chuyên gia ẩm thực bẩm sinh, đối với chất lượng cuộc sống có sự gần gũi và thành thạo bản năng, đối với trào lưu lại có thiên phú biết trước thời thế và bản lĩnh châm ngòi thêm dầu. Họ sống qua ngày không dựa vào kinh nghiệm mà dựa vào trực giác, sự tinh ranh và khéo léo đó là thứ mà người ngoại tỉnh dốc hết nỗ lực và học tập cả đời cũng không tài nào theo kịp.
Thụy Thu tuy xuất thân tiểu hộ gia đình, nhưng dù sao cũng là người bản địa Thượng Hải sinh ra ở đây lớn lên ở đây, phảng phất chút cảm giác ưu việt đô thị khó hiểu đặc trưng của người Thượng Hải, mắt mọc trên trán, hành động lời nói luôn cảm thấy ẩn chứa sự đắc ý, mà chẳng biết đang đắc ý cái gì. Hơn nữa cô nghĩ bản thân dù sao cũng là một cô gái lớn lên trong biệt thự hoa viên nhà họ Chung, cho dù cô không phải tiểu thư nhà họ Chung chính hiệu, nhưng tầm mắt của cô là khác biệt, cô từng chứng kiến thế diện thực sự, chứng kiến tầng lớp thượng lưu thực sự.
Những tiếng lóng và điển cố Thượng Hải thời cũ đó chính là chân truyền từ Chung Tự Minh. Khi Chung Tự Minh đối thoại với lão phó nhân Ngô nãi nãi, thường hay dùng một vài tiếng lóng cũ, ví dụ như đánh giá ai đó lai lịch bất chính, ông sẽ ngắn gọn nói "người này là khâu lộ giác"; mắng học sinh không nghe lời, liền nói "mấy đứa tiểu đẩu loạn này, vừa lười vừa lêu lổng, toàn là nhất chỉ miệt"; lại ví dụ như ông muốn nói chuyện rất nghiêm túc với Ngô nãi nãi, câu mở đầu sẽ là "nhàn thoại nhất cú".
Thụy Thu từ nhỏ đã tai nghe mắt thấy quen rồi, biết rằng ở Thượng Hải cũ những năm 30-40, thanh niên thời thượng rất thích chêm một hai câu tiếng lóng khi trò chuyện, giống như người trẻ tuổi ngày nay thích chêm từ tiếng Anh vào tiếng Trung vậy, là một thứ tượng trưng cho thân phận. Cô rất thích nghe Chung gia gia nói tiếng lóng, cảm thấy trong đó có một thứ vị sảng khoái ngắn gọn. Cô còn rất thích nghe Chung gia gia kể những phong tình và điển cố của Thượng Hải cũ, như lai lịch của "Tiểu bá vương trang" và tập tục "ăn giảng trà" nè, chuyện cười của tiệm cầm đồ cũ, tiệm tiền cũ, tiệm thợ may cũ, thậm chí là giai thoại "hỏa sơn" trong vũ trường.
Khi phong trào hoài niệm vừa dấy lên, cô nhạy bén nhận ra rằng, song hành với phong hoa tuyết nguyệt của Thượng Hải không chỉ đơn giản là những điểm xuyết như "nhà hàng Tây Hồng Phòng Tử", "thuốc lá Song Muội Mã", mà chắc chắn còn phải có những thứ ở tầng diện tinh thần hơn, ví dụ như những từ ngữ vừa thú vị vừa có đặc sắc bối cảnh thời đại rõ rệt như "giác lạc sơn mỗ", "khâu lộ giác", "nhất chỉ miệt".
Biệt thự hoa viên nhà họ Chung đối với cô mà nói giống như tinh thần gia viên vậy, mang một chút vị sắc của tôn giáo, là chỗ dựa của cô, tín ngưỡng của cô, cũng là điểm tựa cho tín ngưỡng của cô. Đồng thời, còn là bến tránh bão khi cô bi thương, là trạm xăng khi cô mềm yếu.
Cô tránh mặt Lệnh Chính, mượn cớ là về nhà mẹ đẻ thăm nom, thực ra là đến biệt thự hoa viên nhà họ Chung.
Mấy chục năm trôi qua, biệt thự hoa viên nhà họ Chung hình như vẫn y nguyên như lần đầu cô nhìn thấy, gọi là hoa viên, nhưng chẳng thấy một đóa hoa nào, toàn là cỏ với cây, tươi tốt râm mát, vì để thuận tiện cho Vô Nhan tản bộ. Hoa toàn là mua từ bên ngoài trồng vào chậu, cắm vào bình, thậm chí treo lơ lửng giữa không trung, thơm ngát cả phòng. Trong hoa viên có hồ nước lại có đài phun nước, nổi bật nhất là bức tượng thạch cao ở chính giữa đài phun nước, nghe nói là làm theo hình dáng ngoại tổ mẫu của Vô Nhan, là kiệt tác do chính tay Chung gia gia làm.
Ngoại tổ mẫu của Vô Nhan vì thế mà để lại trong lòng Thụy Thu khái niệm về một mỹ nhân lạnh lùng, hoàn mỹ và thần bí tựa thạch cao, hồi nhỏ mỗi lần đi qua hồ nước đó, cô đều muốn cầm búa đập nát bà ấy, xem xem trung tâm bức tượng thạch cao rốt cuộc là gì.
Phía sau phòng khách là phòng của hạ nhân, trên lầu thì ở Chung gia gia và Vô Nhan, còn có phòng khách — cô đã trải qua toàn bộ tuổi thiếu nữ ở đó, gần như trở thành một phần của nhà họ Chung.
Có lẽ vì đôi mắt của Vô Nhan, cách bài trí trong lầu nhỏ rất ít khi thay đổi, mỗi món đồ đều có vị trí riêng, đâu ra đó, nhưng cũng có lẽ vì bản tính Chung gia gia vốn nghiêm cẩn, vì ở đây đến thời gian cũng ngưng trệ — cho dù là vì Vô Nhan, thì cũng đâu đến mức khiến cô ấy bốn mùa không đổi trang phục chứ?
Chung Tự Minh vốn dĩ ghét mọi sự thay đổi trong cuộc sống, ông đã quen với trật tự, quen với quy luật, làm người làm việc đều cẩn trọng, đâu ra đấy — ông phải đối mặt với tai nạn xe cộ của Vô Nhan thế nào đây?
Trên mặt ông không thấy quá nhiều bi thương, bởi vì biểu cảm của ông rất khó thay đổi, vĩnh viễn từ ái như thế, uy nghiêm như thế, bân bân hữu lễ như thế — có thể đồng thời thể hiện ba loại cảm xúc ấy trong thái độ không phải là một chuyện dễ dàng, thế nhưng Chung Tự Minh vẫn luôn khống chế rất tốt. Cứ như bây giờ, ông nhìn Thụy Thu đã trưởng thành thành người, y hệt như mười năm trước nhìn người bạn nhỏ của cháu gái, con nhóc tóc vàng thắt bím nhỏ, ôn hòa hỏi cô: "Là tiểu Thụy Thu à, con lâu lắm không đến rồi, sống có khỏe không?"
Ông là một vị trưởng bối khả kính khả tín như thế, nước mắt Thụy Thu lập tức trào ra, gọi một tiếng "Chung gia gia", nghẹn ngào không nói nên lời. Ở trước mặt cha mẹ cô cũng hiếm khi khóc lóc, dạo gần đây vì đấu tâm cơ với Lệnh Chính lại càng không muốn khóc trước mặt anh, giờ phút này lại bỗng nhiên mềm yếu xuống, nước mắt rưng rưng vương đầy mặt.
Nhà họ Chung đã đổi một bảo mẫu trẻ họ Trần, không quen biết Thụy Thu, nhưng thấy vậy cũng đoán được thân phận vị tiểu thư Thụy Thu này rất đặc biệt, bèn ân cần mang khăn mặt đến lau mặt cho cô, lại rót một chén trà nóng đặt lên bàn trà bên tay, rồi lặng lẽ lui xuống. Điểm này khác với Ngô nãi nãi hồi trước, người đó là nhiều lời nhất, luôn coi bản thân thành một nửa chủ nhân nhà họ Chung, coi Vô Nhan thành ngoại tôn nữ, còn Thụy Thu thì là con nhóc nhà nghèo chực chờ chiếm tiện lợi cháu gái nhà mình. Ánh mắt Ngô nãi nãi nhìn Thụy Thu cứ như phòng trộm, tuy phụng mệnh chủ nhà mà vẫn cẩn thận phục vụ, nhưng động tác luôn chậm nửa nhịp, chén trà đưa ra cũng luôn ấm không ra ấm, lơ lửng đầy cặn trà vụn.
Vì nghĩ như thế, dòng suy nghĩ bị bẻ hướng đi, Thụy Thu liền quên mất khóc, hỏi ngược lại một câu chẳng liên quan gì: "Ngô nãi nãi hồi trước đâu rồi?"
"Chuyện của Vô Nhan khiến bà ấy rất đau lòng, đổ bệnh, ta liền cho bà ấy một khoản tiền, đuổi về quê cáo lão về hưu rồi." Chung gia gia nói rất ôn hòa, "Thật ra Ngô nãi nãi già thế này rồi, sớm đã phục vụ không nổi nữa, nhưng bà ấy nhìn hai thế hệ nhà họ Chung lớn lên, rất có tình cảm. Nhất là Nhan Nhi lại là cái tình hình đó, bà ấy mãi không yên tâm giao Vô Nhan cho người khác, mở miệng ngậm miệng lúc nào cũng nói muốn làm nhũ mẫu bồi giá cho Nhan Nhi, không ngờ lại xảy ra chuyện thế này..."
“Chung gia gia, Vô Nhan hiện tại... ở đâu?”
“Sao con lại không biết à?”
“Từ lúc Vô Nhan bị đưa vào bệnh viện, con chưa từng gặp lại cô ấy nữa. Chung bá mẫu nói là muốn đón cô ấy sang Mỹ điều trị, là thật sao?”
Chung Tự Minh đăm đăm nhìn vào mắt Thụy Thu, nhìn rất sâu, bảo: "Thụy Thu, con là một đứa trẻ thông minh, con nói xem?"
Thụy Thu thấy sống lưng lạnh toát, trực giác mách bảo cô Vô Nhan đã chết rồi. Cô không nói thêm một câu nào nữa, vì biết Chung Tự Minh đã không nói thêm gì hơn, còn cô thì không thể gánh vác thêm được nữa.
Vô Nhan đại khái là đã chết rồi. Vậy Chung bá mẫu tại sao phải nói dối là đưa cô ấy về Mỹ? Đáp án chỉ có một: Chính là Vô Nhan trước lúc lâm chung đã để lại lời nhắn, không cho bọn họ tiết lộ chân tướng cô ấy chết, bởi vì sợ Lệnh Chính tự trách — Vô Nhan, cho đến khoảnh khắc trút hơi thở cuối cùng vẫn đang nghĩ cho Lệnh Chính.
Tình yêu như thế không phải là thứ Thụy Thu có thể lý giải, có thể bỏ ra, có thể gánh vác, vậy thì, Lệnh Chính có thể không?
Nếu Lệnh Chính biết Vô Nhan yêu anh sâu đậm đến thế, vậy anh còn yêu cô như trước đây không?
Chung gia gia tự mình tiễn cô ra khỏi hoa viên. Đi ngang qua hồ nước, Thụy Thu lại nhìn thấy bức tượng thạch cao kia, bỗng thốt lên hỏi: "Chung gia gia, nợ người hoài niệm Chung nãi nãi như vậy, là bởi vì bà ấy đã chết rồi sao?"
Câu hỏi này vô cùng vô lý, lại có chút khó hiểu. Thế nhưng Chung Tự Minh lại nghe hiểu, không hề so đo với cô tiểu thư này, ông rất nghiêm túc trả lời cô: "Đây không chỉ là một bức tượng, đây chính là bà ấy. Bà ấy vẫn luôn ở bên ta, đồng hành cùng ta suốt một đời, và sẽ mãi mãi đồng hành cùng ta, cho đến khi ta chết."
Thụy Thu cúi đầu, cảm thấy tuyệt vọng — đây chính là sức mạnh của cái chết. Không ai có thể cạnh tranh với người chết. Sống động rực rỡ tuy tốt, thế nhưng luôn có khuyết điểm và thiếu sót này nọ, một khi hóa thành tượng, lại có thể thành thần thành Phật, khiến người ta đỉnh lễ sùng bái.
Vô Nhan giống như bức tượng đó, với tư thế không thể phớt lờ sừng sững trong lòng Lệnh Chính, anh không thể nào quên cô ấy được, ai mà quên nổi một người con gái yêu mình đến chết chứ?
"Em ghét cái thể xác vô dụng này, giá như nó không thể đến gần anh... Cho nên, em nguyện dùng linh hồn của mình để yêu anh."
Vô Nhan dùng linh hồn để yêu, thế nên cô ấy có được linh hồn của Lệnh Chính; còn cô cùng giường cùng gối với Lệnh Chính, lại chỉ có được thể xác của anh.
Cô giống như đang đánh một trận chiến tranh giành Bùi Lệnh Chính với Vô Nhan, cô có được thể xác của Lệnh Chính, còn Vô Nhan chiến thắng được linh hồn của Lệnh Chính. Giả sử hai Lệnh Chính không thể tách rời, vậy cô cũng không thể tách rời với Vô Nhan. Kiếp này kiếp này, chỉ cần cô vẫn ở bên Lệnh Chính, cũng chính là vĩnh viễn ở bên Vô Nhan.
Cô chú định phải thua Vô Nhan rồi. Vô Nhan là lấy cả sinh mệnh ra để đánh cược một trận tử chiến, với tư thế rút lui hoàn toàn để bước vào ván cược, dùng việc hóa thành vô hình để che trời lấp đất, cô có cơ hội gì để thắng đây?
Cạnh tranh với một người chết, khiến Thụy Thu cảm thấy có một cái lạnh tuyệt vọng.
Càng vì Vô Nhan không có ở đây, giữa đất trời lại càng tràn ngập bóng dáng của Vô Nhan. Hồi đó cô thích mua quần áo màu vàng cho Vô Nhan, đậm nhạt khác nhau, sáng tối khác nhau, lụa là hay gấm vóc, tua rua hay nếp gấp, đều là màu vàng. Bốn bức tường trong phòng là màu trắng, đồ đạc cũng là màu trắng, nhưng Vô Nhan lại là sắc vàng diễm lệ; giấy dán tường trong phòng khách là màu đỏ sậm tím thẫm, đồ đạc bằng gỗ gụ và gỗ tử đàn đều trầm trầm ngưng trọng, nhưng quần áo của Vô Nhan lại là sắc vàng tươi sáng; cây cối trong hoa viên là màu xanh, cỏ cũng là màu xanh, Vô Nhan đi lại giữa không gian ấy, lại là một thân sắc vàng diễm lệ...
Trong rừng sâu bỗng lóe lên bóng vàng, Thụy Thu thốt lên: "Vô Nhan!" Nhìn kỹ lại, vẫn chỉ là một màu xanh ngút ngàn thương thúy, nào có bóng dáng Vô Nhan đâu?
Nước mắt Thụy Thu trào ra, không kìm được che mặt lại. Chung Tự Minh khẽ thở dài, đặt tay lên vai cô, ôn hòa nói: "Nỗi nhớ khiến người ta sung sướng, nhưng cũng khiến người ta đau thương, cho nên mỗi năm ta đều tự cho phép mình nghỉ ngơi một thời gian, rời khỏi nơi này một khoảng thời gian, đi đây đi đó dạo chơi, ngắm nghía, để bản thân thư thái hơn một chút."
“Con biết.” Thụy Thu phá lên cười qua làn nước mắt, “Hồi nhỏ, con và Vô Nhan sống ở đây, cứ cách một thời gian là ngài lại đi du lịch, mỗi lần đi đều nói với con rằng ‘Thụy Thu, chăm sóc Vô Nhan nhé’. Mà lúc về, ngài đều mua quà cho tụi con... Chung gia gia, cảm ơn ngài từ nhỏ đến lớn đã chăm sóc con như vậy.”
“Dạo gần đây ta lại sắp đi rồi, bên Thụy Sĩ có học viện mời ta qua đó giảng bài ba tháng, lúc về, vẫn sẽ mua quà cho con mà.” Chung Tự Minh cười ôn hòa, “Tiểu Thụy Thu, ta nhìn con y như nhìn Vô Nhan vậy. Đừng tự áp lực bản thân quá, đến lúc nên nghỉ ngơi, hãy để bản thân rời đi một thời gian.”
Nghỉ ngơi? Rời đi? Thụy Thu đăm chiêu, cô đến biệt thự nhà họ Chung là để tìm đáp án, không chỉ tìm chân tướng sinh tử của Vô Nhan, mà còn tìm kết cục tình cảm giữa cô và Lệnh Chính. Thế nhưng chuyến thăm viếng này lại khiến cô càng thêm hoang mang, cảm thấy mọi thứ đều bất định như thế, hoặc phải nói là, không dám xác định đến thế. Thật ra yêu hay không yêu thì có quan trọng gì nữa? Sống hay chết thì có phân biệt gì nữa? Bản thân và Lệnh Chính có ở bên nhau hay không thì sao chứ?
Lúc Vô Nhan còn sống, chưa từng trở thành mối vướng bận quá lớn giữa cô và Lệnh Chính, nay cô ấy rất có thể đã chết, lại sừng sững sống động đứng giữa họ, tựa như món đồ trang trí quan trọng trong phòng khách nhà mình vậy, tựa như bức tranh treo tường nổi bật nhất trong phòng ngủ, thời khắc nhắc nhở họ chú ý đến cô ấy, hoài niệm cô ấy, suy tưởng về cô ấy, mà phớt lờ đối phương da thịt kề cận ngay bên cạnh. Có lẽ cô thực sự nên rời xa Lệnh Chính, ít nhất là rời đi một thời gian, cho bản thân một kỳ nghỉ.
Lời nói của Chung gia gia phảng phất có thâm ý, mỗi câu nói của Chung gia gia đều trí tuệ và sâu sắc, Thụy Thu cúi đầu lau nước mắt, vừa nói: "Chung gia gia, cảm ơn ngài, con bây giờ cảm thấy tốt hơn nhiều rồi. Ngài khi nào xuất phát? Hoặc là trước khi ngài đi, con đến tiễn ngài, giống như cách hồi xưa con và Vô Nhan làm cho ngài ấy."
“Có lẽ con có thể cân nhắc một chút, không chỉ là tiễn đưa, con có thể đi cùng ta.”
Không ngờ câu trả lời của Chung Tự Minh lại thế này. Thụy Thu có chút sững sờ, nhất thời phảng phất nghe không rõ, ngẩng đầu nhìn Chung Tự Minh, thần tình ngẩn ngơ đôi chút.
Chung Tự Minh cười, vỗ vỗ mái tóc Thụy Thu, như dỗ trẻ con mà bảo: "Thụy Thu, Thụy Sĩ, rất có duyên đấy. Trên thư mời của Thụy Sĩ có chú minh là có thể dẫn theo một trợ lý, nếu con không chê chăm sóc ông già này phiền phức, chi bằng chúng ta cùng đi, biết đâu ta vẫn còn sức sống nốt trận tuyết cuối cùng."
(1) Chữ "trượng phu" trong tiếng Trung nghĩa là chồng, nhưng theo cách chiết tự chữ Hán, "trượng" có nghĩa là đo lường, "phu" là người đàn ông, nên câu này chơi chữ theo nghĩa "người đàn ông biết lượng sức mình" hoặc "người đàn ông biết đo lường".
(2) Cáp tử: loài ếch/cóc nhái, ý chỉ vóc dáng nhỏ thó hoặc cái miệng rộng.
(3) Mã tước thiệt: lưỡi chim sẻ, ý chỉ nói nhiều, líu ru.
(4) Cáp tử đích nhãn: mắt cóc/ếch, ý chỉ đôi mắt lồi hoặc sắc bén.
(5) Khúc cao hòa quả: khúc hát càng cao siêu thì họa theo càng ít (ý chỉ những kẻ cao ngạo, khó dung hợp với số đông).
(6) Thù đồ đồng quy: đi những con đường khác nhau nhưng cùng đến một đích.
(7) Thập tam điểm: tiếng lóng Thượng Hải chỉ người ngốc nghếch, dở hơi.
(8) Đường Hoa Dung: tên một địa danh trong Tam Quốc, chỉ tình thế khó khăn, bẫy rập.