Chính trong chuyến hải hành ấy, mẹ của Cedric đã nói với cậu rằng nhà của cậu sẽ không phải là nhà của bà; và khi mới hiểu ra điều đó, nỗi buồn trong lòng cậu lớn đến mức ông Havisham nhận thấy Bá tước đã vô cùng sáng suốt khi sắp xếp để mẹ cậu được ở ngay gần và thường xuyên gặp gỡ cậu, bởi vì rõ ràng là nếu không có thế thì cậu không sao chịu đựng nổi sự xa cách này.
Nhưng người mẹ đã khéo léo và dịu dàng dỗ dành đứa con nhỏ, khiến cậu cảm thấy rằng bà sẽ ở rất gần mình, để rồi chẳng bao lâu sau, cậu không còn bị nỗi sợ hãi về một cuộc chia ly thực sự đè nặng nữa.
“Nhà của mẹ không ở xa Lâu đài đâu, Ceddie,” bà lặp lại mỗi khi chủ đề ấy được nhắc đến—“chỉ cách nhà con một quãng rất ngắn thôi, và con luôn có thể chạy sang thăm mẹ mỗi ngày, rồi con sẽ có bao nhiêu là chuyện để kể cho mẹ nghe! Và hai mẹ con mình sẽ thật hạnh phúc bên nhau! Đó là một nơi rất đẹp. Bố thường hay kể cho mẹ nghe về nơi ấy. Bố rất yêu nơi đó; rồi con cũng sẽ yêu nó thôi.”
“Con sẽ yêu nơi đó hơn nếu có mẹ ở cùng,” vị tiểu bá tước nhỏ tuổi nói, kèm theo một tiếng thở dài nặng nề.
Cậu không sao khỏi cảm thấy bối rối trước một tình cảnh kỳ lạ như thế, khi mà có thể đặt “Người Thân Yêu” ở một ngôi nhà còn bản thân cậu lại ở một ngôi nhà khác.
Thực chất là bà Errol đã nghĩ rằng không nên cho cậu biết lý do tại sao người ta lại vạch ra kế hoạch này.
“Tôi không muốn con bé được biết,” bà nói với ông Havisham. “Thằng bé sẽ không thực sự hiểu được đâu; nó sẽ chỉ bị sốc và tổn thương thôi; và tôi tin chắc rằng tình cảm của nó dành cho Bá tước sẽ tự nhiên và gắn bó hơn nếu nó không biết rằng ông nội lại căm ghét tôi đến vậy. Nó chưa từng chứng kiến sự căm thù hay cay nghiệt nào, và sẽ là một cú sốc lớn đối với nó khi phát hiện ra có ai đó lại có thể căm ghét tôi. Bản thân nó vốn rất giàu tình cảm, và tôi lại vô cùng quý giá đối với nó! Sẽ tốt hơn cho nó nếu không phải biết chuyện này cho đến khi lớn hơn nhiều, và điều đó cũng tốt hơn rất nhiều cho Bá tước. Nó sẽ tạo ra một bức tường ngăn cách giữa hai ông cháu, dẫu cho Ceddie hãy còn là một đứa trẻ đi chăng nữa.”
Thế là Cedric chỉ biết rằng có một lý do huyền bí nào đó đằng sau sự sắp xếp này, một lý do mà cậu chưa đủ lớn để hiểu, nhưng sẽ được giải thích khi cậu lớn hơn. Cậu cảm thấy bối rối; nhưng suy cho cùng, đó không phải là điều cậu quá bận tâm; và sau nhiều lần trò chuyện với mẹ, khi bà an ủi và chỉ cho cậu thấy mặt tươi sáng của bức tranh, mặt tối của nó cứ thế phai mờ dần, dẫu cho thỉnh thoảng ông Havisham vẫn bắt gặp cậu ngồi thu mình trong một dáng vẻ cổ lỗ sĩ kỳ lạ nào đó, ngắm nhìn đại dương với gương mặt vô cùng nghiêm nghị, và không chỉ một lần ông nghe thấy tiếng thở dài cụ non bật ra trên đôi môi cậu.
“Con không thích điều đó,” có lần cậu đã nói vậy trong một dịp trò chuyện mang vẻ trang trọng già dặn gần như mọi khi với vị luật sư. “Ông không biết là con không thích nó đến nhường nào đâu; nhưng cuộc đời có rất nhiều rắc rối, và người ta buộc phải chịu đựng chúng. Mary nói thế, và con cũng từng nghe ông Hobbs nói vậy nữa. Còn Người Thân Yêu thì muốn con thích sống với ông nội, bởi vì, ông thấy đấy, tất cả các con của ông đều đã qua đời, và điều đó thật đáng thương. Người ta không khỏi cảm thấy xót xa cho một người khi tất cả các con của ông ấy đều đã chết—và lại có một người bị sát hại bất đắc kỳ tử.”
Một trong những điều luôn khiến những ai làm quen với vị tiểu bá tước phải mê mẩn chính là dáng vẻ ra điều thông thái đôi khi hiện lên ở cậu mỗi khi cậu say sưa trò chuyện; kết hợp với những lời lẽ đôi chỗ ra dáng người lớn cùng nét mặt tròn trĩnh ngây thơ và nghiêm túc tột cùng của một đứa trẻ, tất cả tạo nên một sức hút khó cưỡng. Cậu là một chú nhóc khôi ngô, phổng phao, đầu tóc xoăn tít, nên khi ngồi xuống, hai tay bụ bẫm ôm lấy đầu gối và trò chuyện với vẻ rất đỗi trang trọng, cậu trở thành một nguồn giải trí tuyệt vời cho những người lắng nghe. Dần dần, ông Havisham bắt đầu tìm thấy rất nhiều niềm vui và sự thích thú riêng trong việc bầu bạn với cậu.
“Và thế là cháu sẽ cố gắng để quý mến Bá tước đấy nhé,” ông nói.
“Vâng,” vị tiểu bá tước đáp. “Ông ấy là họ hàng của con, và tất nhiên là chúng ta phải quý mến họ hàng của mình chứ; vả lại, ông ấy cũng đã đối xử rất tử tế với con. Khi một người làm cho con quá nhiều việc, và muốn con có được mọi thứ con mong muốn, thì dẫu ông ấy không phải họ hàng đi chăng nữa, con cũng sẽ quý mến ông ấy; đằng này ông ấy lại là họ hàng mà còn làm những điều đó, thì hà cớ gì mà con lại không vô cùng quý mến ông ấy cơ chứ.”
“Cháu có nghĩ rằng,” ông Havisham gợi chuyện, “ông ấy sẽ quý mến cháu không?”
“Chà,” Cedric nói, “con nghĩ là ông ấy sẽ quý mến con, bởi vì, ông thấy đấy, con cũng là họ hàng của ông ấy, lại thêm con là đứa con trai nhỏ của con trai ông ấy nữa, và, chà, ông không thấy sao—tất nhiên là bây giờ ông ấy phải quý mến con chứ, nếu không thì ông ấy đã chẳng muốn con có được mọi thứ con thích, và ông ấy cũng chẳng đời nào phái ông đi đón con.”
“Ồ!” vị luật sư nhận xét, “ra là thế đấy nhỉ?”
“Vâng,” Cedric nói, “là thế đấy ạ. Chẳng lẽ ông cũng không nghĩ thế sao? Dĩ nhiên là một người thì phải quý mến cháu nội của mình chứ.”
Những hành khách bị say sóng vừa mới hồi phục sau cơn say sóng, bước lên boong tàu để ngả người trên những chiếc ghế xếp và tận hưởng không khí, thì dường như ai nấy đều biết câu chuyện lãng mạn về tiểu huân tước Fauntleroy, và ai nấy đều dành sự quan tâm cho chú nhóc hay chạy nhảy khắp con tàu, đi dạo cùng mẹ hoặc vị luật sư già cao gầy, hay trò chuyện với các thủy thủ. Ai cũng quý mến cậu; cậu kết bạn ở khắp mọi nơi. Cậu lúc nào cũng sẵn sàng kết bạn. Khi các quý ông đi đi lại lại trên boong tàu và cho phép cậu đi cùng, cậu sải bước với dáng điệu mạnh mẽ, vững chãi của một nam nhi và đáp lại mọi lời nói đùa của họ bằng vẻ thích thú vui tươi; khi các quý bà trò chuyện với cậu, lúc nào cũng rộn rã tiếng cười trong nhóm mà cậu làm tâm điểm; lúc cậu chơi đùa cùng lũ trẻ, bao giờ cũng có những trò vui hoành tráng diễn ra. Giữa các thủy thủ, cậu có những người bạn chí cốt nhất; cậu được nghe những câu chuyện thần kỳ về cướp biển, những vụ đắm tàu và các hoang đảo; cậu học cách nối các đầu dây thừng và lắp ráp mô hình tàu thủy, đồng thời thu thập được một lượng kiến thức về “cánh buồm đỉnh” và “cánh buồm chính” đáng kinh ngạc. Quả thực, thỉnh thoảng cách nói chuyện của cậu mang đậm chất hải hồ, và trong một dịp nọ, cậu đã làm vang lên những tràng cười sảng khoái trong một nhóm các quý ông quý bà đang ngồi trên boong tàu, quàng khăn choàng và áo khoác ngoài, khi cậu cất lời một cách dễ thương và với biểu cảm vô cùng cuốn hút:
“Nguyền rủa thân tàu này chứ, hôm nay trời lạnh thật đấy!”
Cậu lấy làm ngạc nhiên khi thấy họ cười. Cậu đã nhặt nhạnh câu cửa miệng đậm chất biển cả ấy từ một “lão thủy thủ” tên là Jerry, người thường hay kể cho cậu nghe những câu chuyện mà cụm từ này xuất hiện với tần suất chóng mặt. Cầm cờ mà phất những câu chuyện phiêu lưu của chính lão, Jerry chắc hẳn đã thực hiện tầm hai đến ba ngàn chuyến hải hành, và chuyến nào cũng không tránh khỏi kết cục đắm tàu trên một hòn đảo có mật độ dân cư dày đặc những kẻ ăn thịt người khát máu. Cũng theo những cuộc phiêu lưu ly kỳ không kém ấy, lão từng bị quay nửa chín nửa sống rồi ăn thịt không biết bao nhiêu lần, và đã bị lột da đầu đến mười lăm hay hai mươi bận.
“Đó là lý do tại sao lão lại hói đầu đến vậy,” tiểu huân tước Fauntleroy giải thích với thân mẫu. “Sau khi bị lột da đầu vài lần thì tóc sẽ không bao giờ mọc lại được nữa. Tóc của Jerry chưa bao giờ mọc lại kể từ lần cuối cùng ấy, khi vị Vua xứ Parromachaweekins ra tay bằng con dao làm từ hộp sọ của Tù trưởng xứ Wopslemumpkies. Lão bảo đó là một trong những phen nhớ đời nhất của lão. Lão sợ đến mức tóc dựng đứng cả lên khi nhà vua vung dao, và từ đó nó không bao giờ chịu nằm xuống nữa, và bây giờ nhà vua vẫn để kiểu tóc ấy, trông cứ giông giống một cái bàn chải tóc. Con chưa từng nghe thấy bất kỳ chuyện gì giống như những trải-nghiệm mà Jerry từng trải qua cả! Con rất thích được kể cho ông Hobbs nghe những chuyện ấy!”
Đôi khi, vào những ngày thời tiết vô cùng xấu và mọi người phải ở dưới khoang phòng khách, một nhóm những người lớn quen thân với cậu lại nài nỉ cậu kể cho họ nghe vài “trải-nghiệm” ấy của Jerry, và khi cậu ngồi kể lại chúng với vẻ thích thú và nhiệt tình tột độ, thì chắc chắn chẳng có vị hành khách nào trên bất kỳ con tàu đại dương nào vượt Đại Tây Dương lại được ái mộ hơn tiểu huân tước Fauntleroy cả. Cậu luôn hồn nhiên và sẵn lòng với tinh thần thiện chí để đóng góp phần mập mờ nhỏ bé của mình vào bầu không khí giải trí chung, và ẩn chứa trong chính sự ngây thơ về tầm quan trọng của bản thân cậu là một sức hút kỳ lạ.
“Những câu chuyện của Jerry thú-vị lắm đấy ạ,” cậu nói với mẹ. “Phần con—mẹ phải thứ lỗi cho con nhé, Người Thân Yêu—nhưng đôi khi con cứ nghĩ rằng chúng không thể hoàn toàn là sự thật được, nếu như chúng đã không thực sự xảy ra với bản thân Jerry; nhưng vì tất cả đều xảy ra với Jerry—chà, thật là kỳ lạ phải không mẹ, và có lẽ thỉnh thoảng lão cũng có thể quên và nhầm lẫn một chút, vì lão đã bị lột da đầu nhiều lần đến thế. Bị lột da đầu quá nhiều lần có thể khiến một người trở nên hay quên chăng.”
Mười một ngày sau khi nói lời tạm biệt với người bạn Dick, cậu đã đến Liverpool; và vào đêm thứ mười hai, cỗ xe chở cậu, mẹ cậu và ông Havisham rời khỏi nhà ga đã dừng lại trước những cánh cổng của Court Lodge. Họ không thể nhìn rõ ngôi nhà trong bóng đêm. Cedric chỉ thấy có một lối đi ngập tràn những tán cây lớn uốn cong thành vòm, và sau khi cỗ xe lăn bánh một đoạn ngắn trên lối đi ấy, cậu nhìn thấy một cánh cửa mở toang cùng một luồng ánh sáng rực rỡ chiếu qua đó.
Mary đã đi cùng họ để chăm sóc cho phu nhân của mình, và cô đã đến ngôi nhà trước họ. Khi Cedric nhảy khỏi cỗ xe, cậu nhìn thấy một hoặc hai người hầu đang đứng trong sảnh lớn sáng rực, còn Mary thì đứng ngay khung cửa.
Tiểu huân tước Fauntleroy lao đến chỗ cô với một tiếng hò reo vui vẻ.
“Cô đến đây rồi hả Mary?” cậu nói. “Mary đây này, Người Thân Yêu ơi,” rồi cậu đặt một nụ hôn lên má đỏ hây hây và thô ráp của người hầu gái.
“Tôi rất mừng vì cô có ở đây, Mary,” bà Errol cất lời với giọng trầm thấp. “Thật là một niềm an ủi lớn cho tôi khi thấy cô. Nó xua tan đi cảm giác xa lạ.” Và bà giơ bàn tay nhỏ bé của mình ra, liền được Mary siết chặt đầy khích lệ. Cô hiểu cảm giác “xa lạ” ban đầu ấy hẳn phải thế nào đối với người mẹ trẻ vừa phải rời bỏ quê hương xứ sở và sắp phải dứt bỏ đứa con thơ.
Những người hầu người Anh tò mò nhìn cả cậu bé lẫn người mẹ. Họ đã nghe đủ mọi thứ tin đồn về cả hai người; họ biết vị Bá tước già đã tức giận đến nhường nào, và tại sao bà Errol lại phải sống ở nhà gác cổng còn đứa con trai nhỏ lại ở trên lâu đài; họ biết tường tận về khối tài sản kếch xù mà cậu sắp được thừa hưởng, cũng như về vị ông nội hung hãn, chứng bệnh gút và tính khí thất thường của ông.
“Thằng bé tội nghiệp ấy sẽ chẳng có những ngày tháng dễ chịu đâu,” họ thì thầm với nhau.
Nhưng họ đâu biết rằng thứ tiểu huân tước nào vừa đặt chân đến giữa họ; họ vẫn chưa thực sự hiểu rõ bản chất của vị Bá tước tương lai xứ Dorincourt.
Cậu cởi chiếc áo khoác ngoài ra cứ như thể bản thân đã quen với việc tự làm mọi thứ, rồi bắt đầu ngó nghiêng xung quanh. Cậu ngắm nghía căn sảnh rộng lớn, những bức tranh, cặp gạc hươu và những món đồ kỳ lạ trang hoàng nơi đó. Chúng có vẻ lạ lẫm đối với cậu bởi vì trước đây cậu chưa từng nhìn thấy những thứ như vậy trong một ngôi nhà tư gia.
“Người Thân Yêu ơi,” cậu nói, “đây là một ngôi nhà rất đẹp phải không mẹ? Con rất vui vì chúng ta sẽ sống ở đây. Nhà rộng thật đấy.”
Đúng là một ngôi nhà khá lớn nếu so với căn hộ ở con phố nghèo nàn tại New York, lại vô cùng xinh xắn và ấm cúng. Mary dẫn họ lên lầu đến một phòng ngủ sáng sủa treo màn chintz, nơi có ngọn lửa đang bập bùng cháy, và một chú mèo Ba Tư lông trắng muốt to sụ đang ngủ say sưa một cách tao nhã trên chiếc thảm lông trắng trước lò sưởi.
“Quản-gia ở trển Lâu đài, thưa phu nhân, đã cử nó đến dâng cho phu nhân đấy ạ,” Mary giải thích. “Bản thân mụ là một người đàn bà nhân hậu và đã cho chuẩn-bị mọi thứ sẵn sàng đón tiếp phu nhân. Tôi có gặp mụ vài phút, mụ vốn quý mến Đại-tỳ, thưa phu nhân, và vô cùng thương tiếc ngài; mụ dặn cứ bảo là con mèo lớn đang ngủ trên thảm kia có thể khiến căn phòng ra dáng gia-đình hơn đối với phu nhân. Mụ từng quen Đại-tỳ Errol khi ngài còn là một cậu bé—và mụ bảo ngài hồi ấy là một thiếu-niên khôi-ngô tuấn-tú, một thanh-nien khôi-ngô có nhời lẽ nhã-nhặn với hết thảy mọi người, từ lớn chí bé. Rồi tôi mới thưa với mụ rằng: 'Ngài để lại một cậu ấm y như ngài vậy phu nhân ạ, vì chẳng có đứa bé nào khôi-ngô hơn thế từng bước chân xuống đất đâu ạ.'”
Khi đã chuẩn bị xong, họ bước xuống nhà vào một căn phòng lớn sáng sủa khác; trần nhà thấp, đồ đạc nặng nề và chạm trổ vô cùng tinh xảo, những chiếc ghế bành sâu lòng có phần lưng tựa cao và bề thế, cùng những chiếc kệ và tủ đựng bày biện vô vàn món đồ trang trí kỳ lạ, xinh xắn. Trước lò sưởi trải một tấm da hổ lớn, hai bên có đặt hai chiếc ghế bành. Con mèo trắng kiêu kỳ đã hưởng ứng những cái vuốt ve của tiểu huân tước Fauntleroy và đi theo cậu xuống nhà, để rồi khi cậu ngả người lên tấm thảm, nó liền cuộn tròn một cách oai vệ bên cạnh cậu như thể có ý định làm bạn. Cedric vô cùng thích thú đến nỗi cậu áp sát đầu mình cạnh đầu con mèo, nằm vuốt ve nó mà chẳng mờm màng chú ý đến những gì mẹ cậu và ông Havisham đang trò chuyện.
Quả thực, họ đang nói chuyện với giọng điệu khá trầm thấp. Trông bà Errol có vẻ hơi tái và xúc động.
“Tối nay con bé không phải đi chứ?” bà hỏi. “Tối nay con bé sẽ ở lại với tôi chứ?”
“Vâng,” ông Havisham đáp lại bằng chất giọng trầm tương tự; “tối nay cậu ấy chưa cần thiết phải đi đâu. Ngay sau bữa tối, chính tôi sẽ đến Lâu đài để thông báo cho Bá tước về sự có mặt của chúng ta.”
Bà Errol liếc nhìn xuống Cedric. Cậu đang nằm trong một dáng vẻ duyên dáng, tự do trên tấm da hổ vàng đen; ánh lửa rọi chiếu gương mặt nhỏ nhắn khôi ngô, ửng hồng cùng mái tóc xoăn xõa tung trên tấm thảm; con mèo lớn đang rur rư thỏa mãn trong cơn ngái ngủ—nó rất thích cái chạm vuốt ve đầy âu yếm của bàn tay nhỏ nhắn tử tế trên bộ lông của mình.
Bà Errol mỉm cười nhạt.
“Ngài bá tước không hề biết hết những gì ngài ấy đang tước đoạt khỏi tôi đâu,” bà nói với giọng có phần buồn bã. Rồi bà nhìn vị luật sư. “Làm ơn hãy nói với ngài ấy,” bà cất lời, “rằng tôi xin phép không nhận số tiền đó thì hơn.”
“Tiền sao!” ông Havisham kêu lên. “Cô không thể có ý nói đến khoản thu nhập mà ngài ấy định chu cấp cho cô chứ!”
“Vâng,” bà đáp một cách rất đỗi tự nhiên; “tôi nghĩ mình không nhận thì hơn. Tôi buộc phải nhận ngôi nhà, và tôi cảm ơn ngài ấy vì điều đó, bởi vì nó giúp tôi có thể ở gần con mình; nhưng tôi có một ít tiền riêng—đủ để sống đạm bạc—và tôi không muốn nhận khoản tiền kia. Vì ngài ấy căm ghét tôi đến vậy, tôi sẽ cảm thấy hơi giống như thể mình đang bán Cedric cho ngài ấy vậy. Tôi chịu nhường con chỉ vì tôi yêu con đủ để quên đi bản thân vì lợi ích của nó, và vì bố của nó cũng muốn mọi chuyện là như thế.”
Ông Havisham đưa tay chà cằm.
“Chuyện này thật kỳ lạ,” ông nói. “Ngài ấy sẽ tức giận lắm đây. Ngài ấy sẽ không hiểu được đâu.”
“Tôi nghĩ ngài ấy sẽ hiểu sau khi suy nghĩ thấu đáo,” bà nói. “Tôi thực sự không cần tiền, và cớ gì tôi lại phải nhận những xa hoa từ người đàn ông căm ghét tôi đến mức cướp đi đứa con trai nhỏ của tôi—đứa cháu nội của chính con trai ngài ấy?”
Ông Havisham trầm ngâm suy nghĩ một lát.
“Tôi sẽ chuyển lời của cô,” lát sau ông nói.
Và rồi bữa tối được dọn lên, họ cùng nhau ngồi vào bàn, con mèo lớn chễm chệ ngồi lên một chiếc ghế gần chỗ Cedric và rur rư oai vệ xuyên suốt bữa ăn.
Khi buổi tối muộn hơn, ông Havisham xuất hiện tại Lâu đài, ông được dẫn thẳng diện kiến Bá tước. Ông thấy ngài đang ngồi cạnh đống lửa trên một chiếc ghế bành sang trọng, chân gác lên chiếc ghế đẩu đựng đồ gút. Ngài sắc sảo nhìn vị luật sư từ bên dưới cặp lông mày rậm rạp, nhưng ông Havisham có thể nhận ra rằng, bất chấp vẻ bề ngoài điềm tĩnh, ngài đang bồn chồn và mang tâm trạng kích động ngấm ngầm.
“Chà,” ngài lên tiếng; “chà, Havisham, về rồi đấy phỏng? Có tin tức gì thế?”
“Tiểu huân tước Fauntleroy và mẹ con ngài đang ở tại Court Lodge,” ông Havisham đáp. “Họ đã trải qua chuyến hải hành rất tốt đẹp và sức khỏe vô cùng dồi dào.”
Bá tước phát ra một tiếng kêu nửa chừng thiếu kiên nhẫn và bất an cử động bàn tay.
“Nghe vậy thì ta mừng,” ngài cộc lốc nói. “Được rồi, tạm thế đã. Cứ tự nhiên đi. Làm một ly rượu vang rồi ngồi xuống đi nào. Còn gì nữa không?”
“Tối nay tiểu huân tước ở lại với mẹ. Ngày mai tôi sẽ đưa cậu bé đến Lâu đài.”
Khuỷu tay của Bá tước đang tì lên thành ghế; ngài đưa tay lên che đôi mắt lại.
“Được rồi,” ngài nói; “nói tiếp đi. Ngươi biết ta từng dặn ngươi không được viết thư báo cho ta về vấn đề này rồi đấy, và ta hoàn toàn mù tịt về nó. Thằng bé là người thế nào? Ta không quan tâm đến người mẹ; thằng bé là giống người gì thế?”
Ông Havisham nhấp một ngụm rượu vang đỏ vừa rót cho mình, tay vẫn nâng ly.
“Khá là khó để đánh giá tính cách của một đứa trẻ lên bảy,” ông thận trọng nói.
Những thành kiến của Bá tước vô cùng sâu sắc. Ngài ngước phắt lên và thốt ra một từ xấc xược.
“Một thằng ngốc đấy phỏng?” ngài quát lên. “Hay một cục bột vụng về? Dòng máu Mỹ trong người nó lại trỗi dậy rồi chứ gì?”
“Tôi không nghĩ dòng máu ấy đã làm hỏng cậu bé đâu, thưa bá tước,” vị luật sư đáp với cung cách khô khan, từ tốn quen thuộc. “Tôi không rành về trẻ con cho lắm, nhưng tôi thấy cậu bé khá là một đứa trẻ tuấn tú.”
Cung cách ăn nói của ông lúc nào cũng từ tốn và thiếu nhiệt tình, nhưng lần này ông còn cố tình làm cho nó có phần chậm rãi hơn thường lệ. Ông mang một sự suy tính sắc sảo rằng sẽ tốt hơn nếu để Bá tước tự mình đánh giá, và hoàn toàn không có sự chuẩn bị trước cho buổi gặp mặt đầu tiên với cháu nội.
“Khỏe mạnh và phát triển tốt chứ?” ngài bá tước hỏi.
“Dường như rất khỏe mạnh, và phát triển hoàn toàn bình thường,” vị luật sư đáp.
“Chân tay thẳng thớm và mặt mũi coi được chứ?” Bá tước gặng hỏi.
Một nụ cười rất đỗi nhẹ nhàng thoáng qua trên đôi môi mỏng của ông Havisham. Hiện lên trước tâm trí ông là bức tranh mà ông vừa để lại ở Court Lodge—thân hình đứa trẻ xinh đẹp, duyên dáng nằm trên tấm da hổ trong sự thoải mái đầy phóng khoáng—mái tóc sáng màu rối bời xõa trên tấm thảm—gương mặt cậu bé hồng hào, tươi tắn.
“Thưa ngài, tính theo mặt bằng chung trẻ con thì tôi nghĩ đây là một cậu bé khá khôi ngô,” ông nói, “dẫu có lẽ tôi chẳng phải là người sành sỏi gì cho cam. Nhưng chắc ngài sẽ thấy cậu bé có phần khác biệt đôi chút so với đại đa số trẻ em Anh quốc đấy.”
“Ta chẳng mảy may nghi ngờ điều đó,” Bá tước càu nhàu, một cơn đau gút bất chợt ập đến. “Mấy đứa trẻ Mỹ ấy mà, toàn một lũ xấc xược hỗn hào; ta nghe chán tai mấy chuyện đó rồi.”
“Trong trường hợp của cậu bé thì không hẳn là xấc xược đâu thưa ngài,” ông Havisham nói. “Tôi khó lòng mà miêu tả sự khác biệt ấy ra sao. Cậu bé sống với người lớn nhiều hơn là với trẻ con, và sự khác biệt ấy dường như là sự pha trộn giữa vẻ chín chắn và nét ngây thơ trẻ con.”
“Sự xấc xược kiểu Mỹ đấy chứ gì!” Bá tước phản ứng. “Ta từng nghe nói về nó rồi. Chúng gọi đó là sự chín ép và tự do. Tệ hại, vô lễ và thiếu giáo dục; chính là nó chứ còn gì nữa!”
Ông Havisham nhấp thêm một ngụm rượu vang đỏ. Ông hiếm khi tranh cãi với vị chủ nhân quyền quý của mình—chưa bao giờ có chuyện đó khi cái chân quý tộc của ngài đang sưng tấy vì gút. Vào những lúc như thế, tốt nhất là cứ mặc kệ ngài. Thế là không gian chìm vào yên lặng trong vài khoảnh khắc. Chính ông Havisham là người phá vỡ sự im lặng ấy.
“Tôi có một lời nhắn cần chuyển từ bà Errol,” ông nhận xét.
“Ta chẳng muốn nghe bất cứ lời nhắn nào từ ả ta!” ngài bá tước gầm gừ; “càng ít nghe về ả càng tốt.”
“Lời nhắn này khá quan trọng đấy ạ,” vị luật sư giải thích. “Cô ấy không muốn nhận khoản thu nhập mà ngài định chu cấp cho cô ấy.”
Bá tước giật mình thấy rõ.
“Cái gì?” ngài hét lên. “Cái gì cơ?”
Ông Havisham lặp lại lời của mình.
“Cô ấy bảo rằng điều đó là không cần thiết, và vì mối quan hệ giữa ngài và cô ấy không mấy thiện chí—”
“Không mấy thiện chí!” ngài bá tước giận dữ thốt lên; “ta dám cá là chúng chẳng thiện chí chút nào ấy chứ! Ta căm ghét mỗi khi phải nghĩ đến ả! Một ả đàn bà Mỹ hám tiền và chanh chua! Ta chẳng muốn nhìn mặt ả.”
“Thưa ngài,” ông Havisham nói, “ngài khó lòng có thể gọi cô ấy là kẻ hám tiền được. Cô ấy chẳng đòi hỏi gì cả. Cô ấy từ chối nhận số tiền ngài ban phát.”
“Tất cả chỉ là kịch bản để làm hàng mà thôi!” vị huân tước cao quý quát lên. “Ả ta muốn dụ dỗ ta gặp mặt ả đây mà. Ả tưởng ta sẽ khâm phục cái khí phách ấy chắc. Ta chẳng khâm phục gì sất! Đó chỉ là cái thói độc lập kiểu Mỹ mà thôi! Ta không đời nào để mẹ của đứa trẻ sống như một kẻ ăn xin ngay trước cổng điền trang của ta cả. Vì ả là mẹ của thằng bé, ả có một địa phận cần phải duy trì, và ả phải duy trì nó. Ả sẽ nhận được số tiền đó, dù ả có thích hay không!”
“Cô ấy sẽ không tiêu đâu,” ông Havisham nói.
“Ta mặc kệ việc ả có tiêu hay không!” ngài bá tước lớn tiếng quát tháo. “Ta cứ ra lệnh gửi tiền đến cho ả. Ả không được phép đi bêu rếu với đời rằng ả phải sống như một kẻ khốn cùng chỉ vì ta chẳng đoái hoài gì đến ả! Ả muốn nhồi sọ thằng bé để nó có cái nhìn ác cảm về ta đây mà! Chắc chắn ả đã đầu độc tâm trí nó chống lại ta từ đời nào rồi ấy chứ!”
“Không thưa ngài,” ông Havisham nói. “Tôi còn một lời nhắn nữa, sẽ chứng minh cho ngài thấy rằng cô ấy chưa từng làm thế.”
“Ta không muốn nghe!” Bá tước thở hổn hển, hụt hơi vì giận dữ, kích động và cơn gút đang hành hạ.
Nhưng ông Havisham vẫn chuyển đạt.
“Cô ấy xin ngài đừng để tiểu huân tước nghe bất cứ điều gì có thể dẫn dắt cậu bé hiểu rằng ngài phải tách cậu bé ra xa cô ấy là vì thành kiến của ngài đối với cô ấy. Cậu bé rất yêu quý mẹ, và cô ấy đinh ninh rằng điều đó sẽ tạo ra một bức tường ngăn cách giữa ngài và cậu bé. Cô ấy nói rằng cậu bé sẽ không thể thấu hiểu được, và nó có thể khiến cậu bé ít nhiều cảm thấy sợ hãi ngài, hoặc ít nhất cũng làm vơi bớt tình cảm yêu mến mà cậu bé dành cho ngài. Cô ấy đã nói với con trai rằng cậu bé còn quá nhỏ để hiểu lý do, nhưng sẽ được giải thích khi lớn hơn. Cô ấy mong rằng sẽ chẳng có bất kỳ gợn đốm nào phủ lên cuộc gặp gỡ đầu tiên của hai ông cháu.”
Bá tước ngả người tụt sâu vào ghế. Đôi mắt già nua hung dữ và sâu hoắm ánh lên dưới hàng lông mày rậm rạp.
“Này, nghe đây!” ngài nói, giọng vẫn còn hổn hển. “Này, nghe đây! Ý ngươi là người mẹ đã không hề nói gì với thằng bé thật sao?”
“Một lời cũng không, thưa ngài,” vị luật sư điềm tĩnh đáp. “Điểm đó tôi có thể đoan chắc với ngài. Đứa trẻ đã sẵn sàng tin rằng ngài là một người ông nhân từ và dạt dào tình cảm nhất trên đời. Không một điều gì—tuyệt đối không một lời nào được rót vào tai cậu bé để làm dấy lên dù chỉ là chút hoài nghi nhỏ nhất về sự hoàn mỹ của ngài. Và vì tôi đã thi hành mọi mệnh lệnh của ngài đến từng chi tiết khi ở New York, nên cậu bé chắc chắn đang coi ngài như một kỳ quan của lòng hào phóng.”
“Thế cơ à?” ngài bá tước thốt lên.
“Tôi xin lấy danh dự của mình ra để đảm bảo,” ông Havisham nói, “rằng ấn tượng của tiểu huân tước về ngài sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào chính bản thân ngài. Và nếu ngài lượng thứ cho sự mạn phép của tôi khi đưa ra gợi ý này, tôi nghĩ ngài sẽ dễ dàng thu phục được cậu bé hơn nếu ngài cẩn trọng đừng thốt ra những lời miệt thị mẹ của nó.”
“Ấy chà, vớ vẩn!” Bá tước gạt đi. “Thằng nhãi ranh ấy mới có bảy tuổi đầu thôi!”
