Đã là chiều muộn khi chiếc xe ngựa chở tiểu bá tước Fauntleroy và ông Havisham tiến vào đại lộ dài dẫn đến lâu đài. Bá tước đã dặn dò rằng cháu trai ông phải đến kịp bữa tối với ông; và vì một lý do nào đó mà chỉ riêng ông biết, ông cũng ra lệnh để đứa trẻ bước vào căn phòng nơi ông định đón tiếp nó một mình. Khi chiếc xe lăn bánh trên đại lộ, tiểu bá tước ngồi thoải mái tựa lưng vào những chiếc đệm sang trọng, ngắm nhìn cảnh vật xung quanh với vẻ vô cùng thích thú. Thực ra, cậu bé hào hứng với mọi thứ mình nhìn thấy. Cậu thích chiếc xe ngựa với những con ngựa to lớn, lộng lẫy cùng bộ dây cương lấp lánh; cậu thích người đánh xe cao lớn và gã hầu phòng trong bộ đồng phục rực rỡ; và cậu đặc biệt chú ý đến chiếc mão tước hiệu trên cửa xe, thậm chí còn làm quen với gã hầu phòng để hỏi xem nó có ý nghĩa gì.
Khi xe đến những cánh cổng lớn của khu điền trang, cậu ghé đầu nhìn ra cửa sổ để ngắm nhìn kỹ hơn những bức tượng sư tử đá khổng lồ trang trí ở lối vào. Cánh cổng được mở bởi một người phụ nữ phúc hậu, má hồng hào, bước ra từ một ngôi nhà nhỏ xinh xắn phủ đầy dây thường xuân. Hai đứa trẻ chạy ra từ cửa nhà và đứng trân trân nhìn bằng đôi mắt tròn xoe mở lớn vào cậu bé trên xe ngựa, người cũng đang nhìn chúng. Mẹ chúng đứng đó nhún gối chào và mỉm cười, còn lũ trẻ, sau khi nhận được hiệu lệnh từ mẹ, cũng ngoan ngoãn nhún gối chào theo.
“Bà ấy có biết cháu không ạ?” Tiểu bá tước hỏi. “Chắc là bà ấy nghĩ mình quen cháu.” Và cậu cất chiếc mũ nhung đen của mình lên chào bà rồi mỉm cười.
“Cháu chào bà ạ!” Cậu cất giọng vui vẻ. “Buổi chiều tốt lành ạ!”
Cậu nghĩ người phụ nữ trông có vẻ rất hài lòng. Nụ cười nở rộng trên khuôn mặt ửng hồng và một ánh nhìn hiền từ xuất hiện trong đôi mắt xanh của bà.
“Xin Chúa phù hộ cho ngài bá tước trẻ!” bà nói. “Chúa phù hộ cho khuôn mặt khôi ngô của ngài! Chúc ngài gặp nhiều may mắn và hạnh phúc! Kính chào ngài!”
Tiểu bá tước vẫy mũ và gật đầu chào bà một lần nữa khi xe ngựa lướt qua.
“Cháu thích người phụ nữ đó,” cậu nói. “Trông bà ấy có vẻ thích trẻ con. Cháu rất muốn đến đây chơi với lũ trẻ nhà bà ấy. Không biết bà ấy có đủ đông con để lập một đội bóng không nhỉ?”
Ông Havisham không bảo cậu rằng khó lòng mà cậu được phép kết bạn với con cái của người gác cổng. Vị luật sư nghĩ rằng hãy còn sớm để nói cho cậu biết điều đó.
Chiếc xe ngựa tiếp tục lăn bánh qua những hàng cây cổ thụ to lớn, đẹp đẽ mọc ở hai bên đại lộ, vươn những cành cây rộng lớn, đung đưa tạo thành một vòm cây che kín lối đi. Cedric chưa từng thấy những cái cây nào như vậy — chúng thật nguy nga, bệ vệ, và các cành cây mọc sà xuống rất thấp trên những thân cây khổng lồ. Lúc đó cậu chưa biết rằng lâu đài Dorincourt là một trong những nơi đẹp nhất nước Anh; rằng công viên của lâu đài thuộc hàng rộng lớn và tuyệt vời nhất, còn những hàng cây và đại lộ ở đây hầu như chẳng có đối thủ. Nhưng cậu biết rằng tất cả đều vô cùng đẹp đẽ. Cậu thích những tán cây lớn rợp bóng với ánh nắng chiều muộn xuyên qua như những mũi giáo bằng vàng. Cậu thích sự tĩnh lặng tuyệt đối bao trùm vạn vật. Cậu cảm thấy một niềm vui lớn lao, kỳ lạ trước vẻ đẹp mà cậu thoáng thấy qua những kẽ lá và dưới vòm cành đang rủ xuống — những khoảng không gian rộng lớn, tuyệt đẹp của công viên, với những hàng cây khác đôi khi đứng uy nghi đơn độc, đôi khi lại tụm lại thành từng cụm. Thỉnh thoảng họ đi qua những khoảng đất mọc đầy dương xỉ cao, và hết lần này đến lần khác, mặt đất nhuộm một màu xanh biếc bởi những bông hoa chuông xanh đang đung đưa theo làn gió nhẹ. Nhiều lần cậu giật mình cất lên tiếng cười thích thú khi một chú thỏ chồm lên từ dưới thảm cỏ xanh và vội vã chuồn đi với cái đuôi ngắn trắng muốt ngoe nguẩy đằng sau. Có lúc một đàn gà gù bất ngờ vỗ cánh bay vút lên, thế là cậu hò reo và vỗ tay rầm rộ.
“Đẹp thật đấy, phải không ạ?” cậu nói với ông Havisham. “Cháu chưa từng thấy nơi nào đẹp thế này. Thậm chí còn đẹp hơn cả Công viên Trung tâm.”
Cậu có phần bối rối vì quãng đường đi sao mà dài thế.
“Từ cổng chính vào đến cửa trước là bao xa vậy ạ?” cuối cùng cậu cất tiếng hỏi.
“Khoảng ba đến bốn dặm,” vị luật sư đáp.
“Đúng là một quãng đường dài đối với một người ở nhà mà phải cách xa cổng ra vào đến thế,” ngài bá tước trẻ nhận xét.
Cứ vài phút cậu lại nhìn thấy một điều gì đó mới mẻ để ngạc nhiên và tán thán. Khi thoáng thấy bầy hưu nai, con thì nằm dài trên bãi cỏ, con thì đứng ngẩng cao chiếc đầu có cặp sừng xinh xắn với vẻ mặt nửa hoảng hốt hướng về phía đại lộ khi tiếng bánh xe làm chúng giật mình, cậu vô cùng mê mẩn.
“Có gánh xiếc nào ở đây à?” cậu kêu lên; “hay chúng sống ở đây luôn? Chúng là của ai thế ạ?”
“Chúng sống ở đây,” ông Havisham bảo cậu. “Chúng thuộc về Bá tước, ông nội của cháu.”
Chẳng bao lâu sau thì họ nhìn thấy lâu đài. Nó sừng sững hiện ra trước mắt họ, uy nghi, đẹp đẽ và mang một sắc xám trầm mặc, những tia nắng cuối ngày hắt những ánh sáng chói lọi lên vô số khung cửa sổ của nó. Lâu đài có các tháp pháo, tường chắn chiến lũy và những ngọn tháp cao; rất nhiều dây thường xuân bám phủ trên những bức tường; toàn bộ không gian rộng lớn và thoáng đãng xung quanh được bài trí thành các bậc thềm, bãi cỏ và những luống hoa rực rỡ.
“Đây là nơi đẹp nhất mà cháu từng thấy!” Cedric nói, khuôn mặt bầu bĩnh bừng lên vì thích thú. “Nó làm người ta liên tưởng đến cung điện của nhà vua. Cháu đã từng thấy bức tranh vẽ một nơi như thế trong một cuốn sách truyện cổ tích.”
Cậu thấy cánh cửa lớn ở lối vào được mở rộng và rất nhiều gia nhân đứng thành hai hàng nhìn cậu. Cậu tự hỏi sao họ lại đứng đó, và rất đỗi ngưỡng mộ trang phục lộng lẫy của họ. Cậu nào có biết rằng họ đứng đó để tỏ lòng kính trọng với cậu bé - người mà một ngày nào đó sẽ sở hữu toàn bộ sự vinh hoa này — lâu đài tuyệt đẹp như cung điện của vua xứ cổ tích, công viên tráng lệ, những hàng cây cổ thụ uy nghiêm, những thung lũng ngập tràn dương xỉ và hoa chuông xanh nơi thỏ rừng và thỏ nhà đùa nghịch, những chú hươu nai đốm với đôi mắt to tròn đang nằm nghỉ trên thảm cỏ dày. Chỉ mới vài tuần trôi qua kể từ khi cậu ngồi cùng ông Hobbs giữa những củ khoai tây và đào hộp, với đôi chân lủng lẳng trên chiếc ghế đẩu cao; cậu không thể nào hình dung nổi mình lại có liên quan nhiều đến mức sự vinh hiển này. Đứng đầu hàng gia nhân là một phụ nữ lớn tuổi mặc chiếc áo lụa đen sang trọng, giản dị; bà có mái tóc điểm bạc và đội một chiếc mũ nhỏ. Khi cậu bước vào sảnh, bà đứng gần hơn những người khác, và nhìn vào biểu cảm trong mắt bà, đứa trẻ nghĩ rằng bà chuẩn bị nói chuyện với mình. Ông Havisham, người đang nắm tay cậu, dừng lại một lát.
“Đây là bá tước Fauntleroy, thưa bà Mellon,” ông nói. “Thưa ngài bá tước, đây là bà Mellon, quản gia của lâu đài.”
Cedric đưa tay ra cho bà, đôi mắt sáng bừng lên.
“Có phải bà là người đã gửi con mèo không ạ?” cậu nói. “Cháu cảm ơn bà nhiều lắm ạ, thưa bà.”
Khuôn mặt già dặn nhưng ưa nhìn của bà Mellon trông rạng rỡ hẳn lên như khuôn mặt của người vợ người gác cổng hồi nãy.
“Tôi có thể nhận ra ngài bá tước trẻ ở bất cứ đâu,” bà nói với ông Havisham. “Cậu bé có khuôn mặt và tác phong của Đại úy. Hôm nay là một ngày trọng đại, thưa ngài.”
Cedric tự hỏi tại sao lại gọi là một ngày trọng đại. Cậu tò mò nhìn bà Mellon. Trong một khoảnh khắc, cậu có cảm giác như khóe mắt bà rưng rưng ngấn lệ, nhưng rõ ràng là bà không hề buồn. Bà mỉm cười nhìn xuống cậu.
“Con mèo đã sinh được hai chú mèo con rất đẹp ở đây,” bà nói; “chúng sẽ được mang lên phòng ngủ của ngài bá tước.”
Ông Havisham nói nhỏ với bà mấy câu.
“Ở thư viện, thưa ngài,” bà Mellon đáp. “Ngài bá tước muốn đưa ngài ấy vào đó một mình.”
Vài phút sau, gã hầu phòng cao lênh khênh mặc đồng phục - người đã hộ tống Cedric đến cửa phòng thư viện - mở cửa và xướng to: “Tiểu bá tước Fauntleroy, thưa ngài bá tước,” với một giọng điệu hết sức trang nghiêm. Dù chỉ là một tên đầy tớ, hắn cảm thấy đây là một dịp vô cùng trọng đại khi người thừa kế trở về quê hương và gia sản của mình, được dẫn vào diện kiến vị bá tước già mà ngài sẽ kế vị tước hiệu và lãnh địa.
Cedric bước qua ngưỡng cửa vào phòng. Đó là một căn phòng vô cùng rộng lớn và lộng lẫy, với những món đồ nội thất chạm trổ đồ sộ cùng những dãy kệ sách cao ngút ngàn; đồ đạc sẫm màu, rèm cửa dày cộm, những ô cửa sổ lắp kính kim cương sâu thẳm, và khoảng cách từ đầu này đến đầu kia xa đến mức, khi mặt trời đã lặn, tổng thể căn phòng mang một vẻ khá u ám. Trong khoảnh khắc, Cedric tưởng trong phòng chẳng có ai, nhưng chẳng mấy chốc cậu nhận ra cạnh đống lửa đang cháy bập bùng trên lò sưởi lớn có một chiếc ghế bành bự và trên chiếc ghế đó có ai đang ngồi — một người ban đầu không hề quay lại nhìn cậu.
Nhưng cậu ít nhất đã thu hút sự chú ý của một nhân vật. Dưới sàn nhà, ngay cạnh chiếc ghế bành, nằm một chú chó, một con chó ngao khổng lồ màu nâu vàng với thân hình và chân cẳng to gần bằng sư tử; và sinh vật to lớn ấy uy nghi, chậm rãi đứng dậy, bước về phía cậu nhóc với những bước đi nặng nề.
Rồi người ngồi trên ghế lên tiếng. “Dougal,” hắn gọi, “lại đây, mi.”
Nhưng trong trái tim tiểu bá tước không hề có sự sợ hãi cũng chẳng có ác ý — từ bé cậu đã là một cậu nhóc dũng cảm. Cậu đặt tay lên cổ con chó lớn một cách tự nhiên nhất trên đời, và chúng cùng nhau bước tới, trong khi Dougal vừa đi vừa đánh hơi.
Và rồi vị Bá tước ngẩng lên. Đập vào mắt Cedric là một cụ già to lớn với mái tóc và lông mày trắng bợt, cùng chiếc điềum mũi như mỏ đại bang nằm giữa đôi mắt sâu thẳm, dữ dội. Còn những gì vị Bá tước nhìn thấy là một dáng người duyên dáng, trẻ con trong bộ đồ nhung đen, thắt cổ áo ren, với những lọn tóc bồng bềnh bay lượn quanh khuôn mặt nhỏ nhắn khôi ngô, nam tính, có đôi mắt đang nhìn thẳng vào ông với vẻ thân thiện đầy ngây thơ. Nếu lâu đài giống như cung điện trong truyện cổ tích, thì phải thừa nhận rằng chính tiểu bá tước trông cũng tựa như một bản sao thu nhỏ của hoàng tử xứ thần tiên, dù cậu hoàn toàn chẳng hay biết gì về điều đó, và có lẽ trông cậu giống một cậu nhóc mẫu mực, cứng cáp của xứ sở thần tiên hơn. Nhưng trong lồng ngực vị bá tước già hung dữ bỗng dâng lên một luồng cảm giác chiến thắng và hoan hỉ tột độ khi ông nhìn thấy đứa cháu trai này mạnh mẽ, khôi ngô làm sao, và cách chú bé ngẩng cao đầu không chút do dự khi đặt tay lên cổ con chó lớn. Vị quý tộc già cỗi, khắc nghiệt ấy rất hài lòng khi đứa trẻ không hề tỏ ra rụt rè hay sợ hãi, dù là trước con chó hay trước chính bản thân ông.
Cedric nhìn ông y hệt như cách cậu từng nhìn người phụ nữ ở nhà gác cổng và bà quản gia, rồi cậu bước đến sát rạt bên ông.
“Ông là Bá tước ạ?” cậu nói. “Cháu là cháu trai của ông đây, người mà ông Havisham đã đưa tới ấy ạ. Cháu là bá tước Fauntleroy.”
Cậu chìa tay ra vì nghĩ rằng đó là phép lịch sự tối thiểu và là điều phải làm ngay cả với các bá tước. “Cháu hi vọng ông vẫn khỏe,” cậu tiếp lời với thái độ vô cùng thân thiện. “Cháu rất vui được gặp ông.”
Vị Bá tước bắt tay cậu, trong đôi mắt lóe lên một tia sáng kỳ lạ; ban đầu, ông ngạc nhiên đến mức suýt không biết phải nói gì. Ông trừng trừng nhìn hiện thân nhỏ bé đầy vẻ sinh động ấy từ dưới hàng lông mày rậm rạp, thu trọn hình ảnh cậu bé từ đầu đến chân vào tầm mắt.
“Vui được gặp ta cơ à?” ông nói.
“Vâng,” tiểu bá tước đáp, “rất vui ạ.”
Có một chiếc ghế ở gần đó, và cậu trèo lên ngồi xuống; đó là một chiếc ghế lưng cao, khá cao nên chân cậu không chạm đến sàn khi đã ổn định chỗ ngồi, nhưng trông cậu có vẻ hoàn toàn thoải mái ở đó, chăm chú nhìn người họ hàng quyền quý của mình với ánh mắt chăm chú nhưng khiêm nhường.
“Cháu cứ thắc mắc không biết trông ông thế nào,” cậu nhận xét. “Hồi ở trên tàu, cháu hay nằm trên giường ngẫm nghĩ xem trông ông có giống bố cháu chút nào không.”
“Ta có giống không?” Bá tước hỏi.
“À,” Cedric đáp, “hồi bố mất cháu còn quá nhỏ, nên có lẽ cháu không nhớ chính xác trông bố thế nào, nhưng cháu nghĩ ông không giống bố lắm.”
“Chắc là cháu thất vọng lắm nhỉ?” ông nội gợi ý.
“Ồ, không đâu ạ,” Cedric lịch sự đáp. “Đương nhiên là ai cũng muốn trông mình giống bố; nhưng hiển nhiên là ông trông thế nào thì cháu vẫn thấy quý thế ấy, dù ông có không giống bố đi chăng nữa. Chính ông cũng hiểu cảm giác yêu mến họ hàng của mình mà.”
Vị Bá tước ngả người ra sau ghế và trố mắt nhìn. Người ta không thể nói là ông hiểu cảm giác yêu mến họ hàng được. Ông đã dành phần lớn thời gian rảnh rỗi quý tộc của mình để cãi vã kịch liệt với họ, đuổi họ ra khỏi nhà, và mắng chửi họ bằng những lời lẽ cay độc; và tất cả bọn họ đều căm ghét ông cay đắng.
“Đứa trẻ nào mà chẳng yêu ông nội của mình,” tiểu bá tước nói tiếp, “nhất là một người đã đối xử tốt với cháu như ông.”
Lại một tia sáng kỳ lạ nữa lóe lên trong đôi mắt vị quý tộc già.
“Ồ!” ông nói, “ta đối xử tốt với cháu cơ à?”
“Vâng,” tiểu bá tước tươi cười đáp; “cháu cảm ơn ông nhiều lắm về chuyện của bà Bridget, bà bán táo, và Dick ạ.”
“Bridget!” vị Bá tước thốt lên. “Dick! Bà bán táo!”
“Vâng!” Cedric giải thích; “những người mà ông đã cho cháu đống tiền ấy ạ — số tiền mà ông bảo ông Havisham đưa cho cháu nếu cháu cần.”
“Hừ!” ngài bá tước thốt lên. “Thế ra là vậy! Số tiền mà cháu được tùy ý tiêu xài. Cháu đã mua gì bằng số tiền đó thế? Ta rất muốn nghe về chuyện đó đấy.”
Ông nheo cặp lông mày rậm lại và nhìn chằm chằm đứa trẻ với vẻ sắc sảo. Thâm tâm ông rất tò mò muốn biết cậu nhóc đã tiêu khiển vào những việc gì.
“Ồ!” tiểu bá tước nói, “có lẽ ông chưa biết chuyện về Dick, bà bán táo và Bridget. Cháu quên mất là ông ở cách xa họ quá. Họ đều là những người bạn thân thiết của cháu. Hơn nữa, anh Michael lại bị số bệnh sốt rét……”
“Michael là ai?” Bá tước hỏi.
“Michael là chồng của Bridget, và họ đang gặp rủi ro lớn. Khi một người đàn ông ngã bệnh không thể lao động mà lại có tới mười hai đứa con, chắc ông hiểu hoàn cảnh đó thế nào rồi đấy. Anh Michael vốn là người chí thú làm ăn. Còn chị Bridget thì hay đến nhà cháu mà khóc lóc. Vào buổi tối hôm ông Havisham ở đó, chị ấy đang khóc trong bếp vì chẳng có gì để ăn mà lại không trả nổi tiền thuê nhà; cháu liền chạy vào thăm chị ấy, rồi ông Havisham cho gọi cháu và bảo rằng ông đã gửi cho cháu ít tiền. Thế là cháu chạy thục mạng vào bếp đưa cho chị Bridget; nhờ thế mà mọi chuyện đều ổn thỏa; chị Bridget suýt không tin nổi vào mắt mình nữa. Đó là lý do vì sao cháu rất biết ơn ông ạ.”
“Ồ!” vị Bá tước cất giọng trầm trầm, “đó là một trong những việc cháu tự quyết định làm cho mình đấy phỏng? Còn gì nữa không?”
Dougal vẫn ngồi cạnh chiếc ghế cao; con chó lớn đã chiếm lấy vị trí đó ngay khi Cedric ngồi xuống. Mấy lần nó quay đầu nhìn lên cậu bé như thể đang chăm chú lắng nghe câu chuyện. Dougal là một chú chó trầm tính, có vẻ như thấy thân hình mình quá to lớn nên không dám coi nhẹ những trách nhiệm trong cuộc đời. Vị bá tước già, vốn rất hiểu con chó này, đã quan sát nó với sự tò mò ngầm. Dougal không phải là loài chó có thói quen dễ dãi kết giao, và vị Bá tước lấy làm lạ khi thấy con mãnh thú lại ngồi ngoan ngoãn đến thế dưới cái chạm của bàn tay trẻ thơ. Và ngay lúc ấy, con chó lớn lại dành cho tiểu bá tước thêm một cái nhìn soi xét đầy vẻ trang trọng, rồi từ từ đặt cái đầu to lớn như đầu sư tử của nó lên đầu gối bọc nhung đen của cậu bé.
Bàn tay nhỏ nhắn tiếp tục vuốt ve người bạn mới trong lúc Cedric trả lời:
“À, còn có Dick nữa,” cậu nói. “Ông sẽ thích Dick cho mà xem, cậu ấy rất sòng phẳng.”
Đây là một từ lóng kiểu Mỹ mà vị Bá tước hoàn toàn không chuẩn bị tinh thần để nghe.
“Nó có nghĩa là gì?” ông hỏi.
Tiểu bá tước dừng lại một lát để suy nghĩ. Bản thân cậu cũng không chắc chắn lắm về ý nghĩa của nó. Cậu cứ mặc nhiên cho rằng đó là một từ rất hay ho vì Dick rất thích dùng nó.
“Cháu nghĩ nó có nghĩa là cậu ấy sẽ không bao giờ gian lận ai cả,” cậu thốt lên; “hoặc không đánh một đứa bé thấp bé hơn mình, và cậu ấy đánh giày rất cẩn thận, làm cho giày sáng bóng hết mức có thể. Cậu ấy là một thợ đánh giày chuyên nghiệp ạ.”
“Và cậu ta là một trong số những kẻ quen biết của cháu đấy phỏng?” Bá tước bảo.
“Cậu ấy là bạn cũ của cháu,” cháu trai ông đáp. “Không thâm niên bằng ông Hobbs, nhưng cũng khá lâu năm. Cậu ấy đã tặng cháu một món quà ngay trước khi tàu nhổ neo.”
Cậu thò tay vào túi lấy ra một vật bằng vải đỏ được gấp gọn gàng và mở nó ra với vẻ tự hào đầy trìu mến. Đó chính là chiếc khăn tay bằng lụa màu đỏ in hình những chiếc móng ngựa và đầu ngựa màu tím lớn.
“Cậu ấy tặng cháu cái này,” ngài bá tước trẻ nói. “Cháu sẽ giữ nó mãi mãi. Ông có thể quàng nó vào cổ hoặc để trong túi áo. Cậu ấy mua nó bằng những đồng tiền kiếm được đầu tiên sau khi cháu mua lại đồ nghề cho Jake và tặng cậu ấy những chiếc bàn chải mới. Đây là một món quà kỷ niệm. Cháu có để lại dăm câu thơ trong đồng hồ của ông Hobbs. Rằng là: ‘Thấy vật này, hãy nhớ đến tôi’. Khi nhìn thấy vật này, cháu sẽ luôn nhớ đến Dick.”
Những cảm xúc của Ngài Huân tước Bá tước xứ Dorincourt thật khó mà diễn tả cho hết. Ông không phải là một nhà quý tộc già dễ bị làm cho bối rối, bởi vì ông đã từng trải qua rất nhiều sóng gió ở đời; nhưng đây là một thứ hoàn toàn mới mẻ đến mức suýt làm ngài bá tước mất cả hơi thở, đồng thời khơi gợi trong lòng ông những cảm xúc vô cùng kỳ lạ. Ông chưa bao giờ quan tâm đến trẻ con; ông quá bận rộn với những thú vui của riêng mình nên chẳng có thời gian để đoái hoái đến chúng. Ngay cả các con trai ruột của ông cũng chẳng làm ông hứng thú khi chúng còn quá nhỏ — dù đôi khi ông nhớ lại mình từng nghĩ bố của Cedric là một cậu nhóc khôi ngô, mạnh mẽ. Bản thân ông quá ích kỷ nên đã bỏ lỡ niềm vui khi được nhìn thấy sự vị tha ở người khác, và ông chẳng hề hay biết một đứa trẻ nhân hậu có thể dịu dàng, trung thành và trìu mến đến nhường nào, cũng như những thôi thúc hồn nhiên, hào phóng của chúng ngây thơ và vô tư ra sao. Trong mắt ông, một đứa con trai luôn là loài tiểu sinh vật đáng ghét nhất, ích kỷ, tham lam và ồn ào nếu không bị kìm kẹp nghiêm ngặt; hai người con trai lớn của ông từng khiến các gia sư đau đầu và phiền lòng không ngớt, còn về đứa con út thì ông tưởng chừng ít nghe phàn nàn hơn vì đứa trẻ đó chẳng có tầm quan trọng gì đặc biệt. Chưa bao giờ trong đầu ông loé lên ý định mình sẽ yêu mến cháu nội; ông cho gọi chú bé Cedric đến chỉ vì lòng tự ái thúc giục. Nếu đứa trẻ sau này phải thay thế vị trí của ông, ông không muốn tên tuổi của mình bị biến thành trò cười khi rơi vào tay một kẻ thô tục, vô học. Ông từng đinh ninh rằng đứa trẻ lớn lên ở Mỹ thể nào cũng là một tên hề kệch cỡm. Ông chẳng có chút tình cảm yêu thương nào dành cho cậu nhóc; hy vọng duy nhất của ông là tìm thấy một đứa trẻ có ngoại hình coi được một chút, cùng với một chút ý thức đàng hoàng; ông đã quá thất vọng về những đứa con khác, và lại vô cùng tức giận trước cuộc hôn nhân kiểu Mỹ của Đại úy Errol, nên chưa từng mảy may nghĩ rằng từ đó có thể sinh ra điều gì hay ho. Khi gã hầu phòng xướng tên bá tước Fauntleroy, ông suýt không dám nhìn vào đứa trẻ vì sợ sẽ phải thấy tất cả những điều mà ông hằng lo lắng. Chính vì tâm lý đó mà ông đã ra lệnh đưa đứa trẻ đến gặp mình một mình. Lòng kiêu hãnh của ông không chịu nổi nếu phải để người khác chứng kiến nỗi thất vọng của mình trong trường hợp cậu bé làm ông thất vọng. Do đó, trái tim già cỗi, cứng đầu và kiêu hãnh của ông đã lỗi nhịp khi cậu bé bước tới với dáng đi uyển chuyển, tự nhiên, bàn tay không chút sợ hãi đặt trên cổ con chó lớn. Ngay cả trong những khoảnh khắc hy vọng nhiều nhất, Bá tước cũng chưa từng mong cháu trai mình lại có dáng vẻ như thế. Mọi thứ cứ như thể quá tốt đẹp để có thật khi đây lại chính là đứa trẻ mà ông từng e ngại phải đối mặt — đứa con của người phụ nữ mà ông vô cùng ghét bỏ — một cậu nhóc xinh xắn đến thế và mang phong thái trẻ con đầy dũng cảm! Sự điềm tĩnh, cứng rắn của vị Bá tước hoàn toàn bị chấn động bởi sự bất ngờ đầy kinh ngạc này.
Và rồi cuộc trò chuyện giữa họ bắt đầu; và ông càng cảm thấy xúc động một cách kỳ lạ hơn, đồng thời càng lúc càng thêm bối rối. Trước hết, ông đã quen với việc nhìn thấy mọi người tỏ ra sợ sệt và bối rối trước mặt mình, nên ông chẳng mong đợi gì hơn ngoài việc cháu trai mình sẽ rụt rè hoặc nhút nhát. Nhưng Cedric chẳng hề sợ Bá tước hơn là sợ Dougal. Cậu không hề hỗn xược; cậu chỉ mang sự thân thiện ngây thơ, và cậu không hề mảy may ý thức được rằng có lý do gì để mình phải lóng ngóng hay sợ hãi. Vị Bá tước không tài nào phủ nhận được thực tế rằng cậu bé coi ông như một người bạn và đối xử với ông đúng như thế, chẳng mảy may hoài nghi. Thật quá rõ ràng khi cậu nhóc ngồi đó trên chiếc ghế cao và trò chuyện một cách tự nhiên rằng trong đầu cậu chưa bao giờ xuất hiện ý nghĩ rằng vị lão gia to lớn, dữ tợn này lại có thể làm gì khác ngoài việc đối xử tử tế với mình, và lấy làm thích thú khi thấy cậu ở đó. Và cũng rõ ràng không kém là, theo cách thức trẻ con của mình, cậu muốn làm vừa lòng và mang lại niềm vui cho ông nội. Cộc cằn, nhẫn tâm và từng trải sự đời đến thế nào đi nữa, vị bá tước già vẫn không khỏi cảm nhận được một niềm vui thầm kín và mới mẻ trước sự tin tưởng này. Rốt cuộc thì, việc gặp gỡ một ai đó không hề hoài nghi hay né tránh mình, hay không có vẻ gì là dò ra được phần tính cách xấu xí trong con người mình — dẫu đó chỉ là một cậu bé mặc bộ đồ nhung đen — hóa ra lại không phải là điều gì tồi tệ.
Thế là ông lão ngả người ra sau ghế, dẫn dắt người bạn nhỏ kể cho mình nghe nhiều hơn về bản thân, và với ánh mắt lóe lên tia sáng kỳ lạ ấy, ông quan sát cậu nhóc khi trò chuyện. Tiểu bá tước hoàn toàn sẵn lòng trả lời mọi câu hỏi và tiếp tục trò chuyện một cách điềm tĩnh theo phong cách hồn nhiên quen thuộc của mình. Cậu kể hết chuyện về Dick, Jake, bà bán táo, cho đến ông Hobbs; cậu miêu tả buổi mít tinh của đảng Cộng hòa với tất cả sự huy hoàng của những biểu ngữ, tranh minh họa, đuốc và pháo hoa. Trong câu chuyện, cậu nhắc đến ngày Quốc khánh mùng Bốn tháng Bảy và cuộc Cách mạng, và đang cao hứng bỗng dưng nhớ ra điều gì đó nên khựng lại đột ngột.
“Có chuyện gì thế?” ông nội gặng hỏi. “Sao cháu không kể tiếp đi?”
Tiểu bá tước cựa quậy có phần không thoải mái trên ghế. Vị Bá tước thừa sức nhận ra cậu đang bối rối vì ý nghĩ vừa xẹt qua trong đầu.
“Cháu vừa nghĩ rằng có lẽ ông không thích điều đó,” cậu đáp. “Biết đâu lại có người thân của ông tham gia sự kiện ấy. Cháu quên mất ông là người Anh.”
“Cứ kể tiếp đi,” ngài bá tước nói. “Chẳng có ai thân thích với ta ở đó cả. Cháu cũng quên mất rằng mình cũng là người Anh đấy thôi.”
“Ồ! Không ạ,” Cedric nhanh nhảu đáp. “Cháu là người Mỹ!”
“Cháu là người Anh,” Bá tước lạnh lùng bảo. “Bố cháu là người Anh.”
Nói câu này làm ông thấy hơi thú vị một chút, nhưng Cedric thì không thấy buồn cười chút nào. Cậu nhóc chưa từng nghĩ đến một tình huống như thế này. Cậu cảm thấy mặt mình nóng bừng lên tận chân tóc.
“Cháu sinh ra ở Mỹ cơ mà,” cậu cãi. “Cứ sinh ra ở Mỹ thì mặc nhiên là người Mỹ chứ ạ. Cháu xin lỗi ông,” cậu nói với thái độ lịch sự và nhã nhặn đầy nghiêm túc, “vì đã dám cãi lại ông. Ông Hobbs bảo cháu rằng, nhỡ có cuộc chiến tranh nào khác xảy ra, thì cháu sẽ phải — phải là người Mỹ đấy ạ.”
Vị Bá tước phát ra một tiếng cười trừ lạnh lùng — ngắn ngủi và khô khốc, nhưng đó đúng là một tiếng cười.
“Thế cơ à?” ông nói.
Ông căm ghét nước Mỹ và người Mỹ, nhưng lại cảm thấy buồn cười khi thấy vị tiểu ái quốc này lại nghiêm túc và hào hứng đến thế. Ông thầm nghĩ một người yêu nước Mỹ nhiệt thành như vậy, khi lớn lên có lẽ cũng sẽ trở thành một người Anh khá đàng hoàng.
Họ chưa kịp đào sâu hơn về cuộc Cách mạng — và quả thực tiểu bá tước cũng có đôi chút ngại ngùng khi quay lại chủ đề đó — thì bữa tối được báo cáo.
Cedric rời ghế và tiến về phía người họ hàng quý tộc của mình. Cậu nhìn xuống bàn chân đang bị gút của ông.
“Ông có muốn cháu giúp không ạ?” cậu lịch sự hỏi. “Ông có thể tì vào người cháu mà. Có lần chân ông Hobbs bị thùng khoang lăn qua làm bị thương, bác ấy toàn tì vào người cháu đấy.”
Gã hầu phòng to lớn suýt đánh mất danh dự và công việc của mình vì nợ một nụ cười. Hắn là một tên hầu phòng quý tộc, từ trước tới nay chỉ phục vụ trong những gia đình quyền quý bậc nhất, chưa bao giờ biết cười là gì; quả thực, hắn sẽ tự coi mình là một kẻ hầu phòng đê tiện, mất nết nếu để bản thân vướng vào sự suồng sã như một nụ cười dù trong bất kỳ hoàn cảnh nào. Nhưng hắn đã thoát hiểm trong gang tấc. Hắn kịp thời cứu vãn tình thế bằng cách trừng trừng nhìn thẳng qua đầu Bá tước vào một bức tranh vô cùng xấu xí.
Vị Bá tước săm soi người họ hàng trẻ tuổi dũng cảm của mình từ đầu đến chân.
“Cháu nghĩ mình làm được chứ?” ông cộc cằn hỏi.
“Cháu NGHĨ là mình làm được ạ,” Cedric đáp. “Cháu khỏe lắm. Cháu bảy tuổi rồi cơ mà. Ông có thể tì gậy một bên, còn tì vào cháu ở bên kia. Dick bảo là so với một đứa nhóc mới bảy tuổi thì cháu có khá nhiều cơ bắp đấy ạ.”
Cậu nắm chặt bàn tay lại và giơ lên phía vai để Bá tước có thể thấy chỗ cơ bắp mà Dick đã hết lời khen ngợi, và khuôn mặt cậu nghiêm túc, quả quyết đến mức gã hầu phòng thấy mình bắt buộc phải tập trung nhìn thật kỹ vào bức tranh xấu xí kia.
“Thôi được,” Bá tước nói, “cháu cứ thử xem.”
Cedric đưa gậy cho ông và bắt đầu giúp ông đứng dậy. Thông thường, việc này do gã hầu phòng đảm nhiệm, và hắn sẽ bị mắng chửi thậm tệ mỗi khi những cơn đau gút hành hạ ngài bá tước. Vị Bá tước vốn chẳng phải là người lịch sự gì cho cam, và không ít lần những gã hầu to lớn xung quanh phải run lẩy bẩy bên trong bộ đồng phục uy nghi của chúng.
Nhưng tối nay ông không hề chửi thề, dẫu cho cái chân bị gút hành hạ ông chẳng dưới một cơn đau. Ông muốn thử một thí nghiệm. Ông từ từ đứng dậy và đặt tay lên bờ vai nhỏ bé đang chìa ra vì mình với tất cả lòng dũng cảm. Tiểu bá tước cẩn thận bước về phía trước, mắt cúi xuống nhìn bàn chân bị gút.
“Cứ tì vào người cháu nhé,” cậu động viên với vẻ phấn chấn. “Cháu sẽ đi thật chậm.”
Nếu được gã hầu phòng đỡ, ông đã chống gậy ít hơn và dồn sức nặng lên tay người trợ giúp nhiều hơn. Dẫu vậy, việc để cháu trai cảm nhận trọng lượng của mình không phải là một gánh nặng nhẹ nhàng cũng nằm trong tính toán của ông. Quả thực đó là một sức nặng khá lớn, và chỉ sau vài bước chân, khuôn mặt ngài bá tước trẻ đã đỏ bừng lên, tim đập thình thịch, nhưng cậu vẫn vững vàng đứng trụ, nhớ đến cơ bắp của mình và lời khen ngợi của Dick.
“Ông đừng sợ tì vào cháu,” cậu thở hổn hển. “Cháu chịu được mà — nếu — nếu quãng đường không quá dài.”
Thực ra khoảng cách đến phòng ăn không xa lắm, nhưng với Cedric thì nó dài đằng đẵng trước khi họ đến được chiếc ghế ở đầu bàn. Bàn tay đặt trên vai cậu có vẻ nặng thêm sau mỗi bước đi, mặt cậu càng lúc càng đỏ phừng phừng, hơi thở gấp gáp hơn, nhưng cậu chưa từng có ý định bỏ cuộc; cậu gồng chặt cơ bắp non nớt của mình, ngẩng cao đầu và liên tục động viên vị bá tước trong lúc ông khập khiễng bước đi.
“Chân ông có đau lắm không khi phải dồn trọng lượng lên nó?” cậu hỏi. “Ông đã bao giờ ngâm chân vào nước nóng pha mù tạt chưa? Ông Hobbs hay ngâm chân vào nước nóng lắm. Người ta bảo xức dầu hoa cúc Arnica cũng rất tốt đấy ạ.”
Con chó lớn lầm lũi bước bên cạnh họ, theo sau là gã hầu phòng vạm vỡ; mấy lần hắn tỏ vẻ mặt kỳ lạ khi nhìn thấy dáng người nhỏ bé đang cố gắng tận dụng hết sức lực của mình, gánh vác trọng trách với tất cả tấm lòng thiện chí. Vị Bá tước cũng có vẻ mặt khá kỳ lạ khi liếc nhìn xuống khuôn mặt đỏ bừng bên cạnh. Khi họ bước vào phòng ăn, Cedric nhận ra đó là một căn phòng vô cùng lớn và uy nghiêm, và gã hầu phòng đứng sau chiếc ghế ở đầu bàn đang trợn tròn mắt nhìn theo khi họ bước vào.
Nhưng cuối cùng họ cũng đến được chiếc ghế. Bàn tay được nhấc khỏi vai cậu, và vị Bá tước đã ngồi vững vàng vào chỗ.
Cedric lấy chiếc khăn của Dick ra lau trán.
“Đêm nay trời ấm quá nhỉ?” cậu nói. “Có lẽ ông cần lò sưởi vì — vì cái chân của ông, nhưng với cháu thì hơi ấm một chút.”
Sự tinh tế trong việc quan tâm đến cảm xúc của người họ hàng quý tộc khiến cậu không muốn tỏ ra phàn nàn rằng bất cứ thứ gì xung quanh mình là thừa thãi cả.
“Cháu vừa phải làm một việc khá nặng nhọc đấy,” vị Bá tước nói.
“Ồ, không đâu ạ!” tiểu bá tước đáp, “không hẳn là nặng lắm, chỉ là cháu hơi nóng người lên thôi. Ai mà chẳng thấy ấm lên vào mùa hè.”
Và cậu dùng chiếc khăn tay lộng lẫy chà mạnh lên những lọn tóc đẫm mồ hôi của mình. Ghế của cậu được đặt ở đầu bên kia chiếc bàn, đối diện với ghế của ông nội. Đó là một chiếc ghế có tay vịn, được thiết kế cho một người to lớn hơn cậu rất nhiều; quả thực, mọi thứ cậu nhìn thấy từ nãy đến giờ — những căn phòng lớn với trần nhà cao, đồ đạc đồ sộ, gã hầu phòng to lớn, con chó bự, và chính vị Bá tước — tất cả đều có tỷ lệ khiến cậu nhóc này cảm thấy mình vô cùng nhỏ bé. Nhưng điều đó chẳng làm cậu bận tâm; chưa bao giờ cậu tự cho mình là người to tát hay quan trọng, và cậu hoàn toàn sẵn sàng thích nghi ngay cả với những hoàn cảnh vượt quá tầm vóc của mình.
Có lẽ chưa bao giờ trông cậu bé nhỏ bé đến thế như lúc ngồi lọt thỏm trên chiếc ghế lớn ở cuối bàn. Bất chấp cuộc sống đơn độc, vị Bá tước vẫn thích sống trong cảnh vương giả. Ông rất khoái ăn uống, và cách dùng bữa của ông mang phong cách vô cùng trang trọng. Cedric ngước nhìn ông qua lớp thủy tinh và đồ bạc lấp lánh chói lọi dưới cặp mắt chưa quen của mình. Một vị khách vô tình nhìn vào hẳn sẽ mỉm cười trước bức cảnh đó — căn phòng uy nghi rộng lớn, các gia nhân mặc đồng phục bự con, ánh đèn rực rỡ, bạc và thủy tinh lấp lánh, vị quý tộc già dữ dội ở đầu bàn và cậu bé tí xíu ở cuối bàn. Bữa tối thường là một vấn đề vô cùng hệ trọng đối với Bá tước — và cũng là nỗi lo lớn của đầu bếp nếu ngài bá tước không vừa ý hoặc chán ăn. Tuy nhiên, hôm nay khẩu vị của ông có vẻ tốt hơn bình thường một chút, có lẽ vì ông có nhiều điều để suy ngẫm hơn là chỉ chăm chú vào hương vị của các món khai vị hay cách pha chế nước sốt. Đứa cháu trai đã mang lại cho ông một đề tài suy ngẫm. Ông cứ liên tục nhìn cậu qua chiếc bàn dài. Bản thân ông không nói nhiều, nhưng ông biết cách khơi gợi để cậu bé cưu mang câu chuyện. Ông chưa từng nghĩ rằng mình có thể được giải trí chỉ bằng việc nghe một đứa trẻ nói chuyện, nhưng tiểu bá tước Fauntleroy vừa làm ông bối rối vừa làm ông buồn cười, và ông cứ nhớ mãi khoảnh khắc mình để bờ vai trẻ con gánh lấy trọng lượng cơ thể chỉ để thử xem lòng dũng cảm và sức chịu đựng của cậu bé đến đâu, và ông thấy vô cùng hài lòng khi biết cháu nội mình không hề chùn bước hay mảy may có ý định từ bỏ việc đã nhận làm.
“Chẳng lẽ lúc nào ông cũng đội mão tước hiệu trên đầu thế ạ?” tiểu bá tước cung kính hỏi.
“Không,” vị Bá tước đáp với nụ cười lạnh lùng; “nó không hợp với ta lắm.”
“Ông Hobbs bảo lúc nào ông cũng đội nó,” Cedric nói; “nhưng sau khi nghĩ kỹ lại, bác ấy bảo chắc là thỉnh thoảng ông phải tháo ra để còn đội mũ khác vào chứ.”
“Ừ,” Bá tước nói, “thỉnh thoảng ta vẫn cởi nó ra.”
Và một trong những gã hầu phòng bất chợt quay mặt đi, phát ra một tiếng ho khúc khích kỳ lạ đằng sau bàn tay.
Cedric ăn xong trước, rồi cậu ngả người ra ghế, đưa mắt quan sát căn phòng.
“Chắc ông phải tự hào về ngôi nhà của mình lắm,” cậu nói, “nó đẹp quá đi mất. Cháu chưa từng thấy cái gì đẹp thế này; nhưng tất nhiên, vì cháu mới bảy tuổi nên chẳng thấy được bao nhiêu.”
“Và cháu nghĩ ta phải tự hào về nó lắm phải không?” Bá tước bảo.
“Cháu nghĩ bất cứ ai cũng sẽ tự hào về nó,” tiểu bá tước đáp. “Nếu đây là nhà của cháu thì chắc chắn cháu sẽ tự hào lắm. Mọi thứ ở đây đều đẹp. Cả công viên, và những hàng cây kia nữa — chúng đẹp làm sao, và những chiếc lá xào xạc mới thích làm sao!”
Rồi cậu khựng lại một lúc, đăm đăm nhìn qua bên kia bàn với vẻ tiếc nuối.
“Đây là một ngôi nhà rất lớn chỉ để cho hai người ở thôi nhỉ?” cậu nói.
“Nó đủ lớn cho hai người rồi,” Bá tước đáp. “Cháu thấy nó rộng quá à?”
Ngài bá tước trẻ ngập ngừng giây lát.
“Cháu chỉ nghĩ là,” cậu nói, “nếu có hai người sống trong đó mà lại không hợp cạ nhau lắm, thì thỉnh thoảng họ có thể cảm thấy cô đơn.”
“Cháu nghĩ ta có phải là một người bạn đồng hành tốt không?” Bá tước gặng hỏi.
“Vâng,” Cedric đáp, “cháu nghĩ là có. Cháu và ông Hobbs là đôi bạn thân thiết. Bác ấy là người bạn tuyệt vời nhất của cháu, ngoại trừ Thân Yêu ra.”
Vị Bá tước khẽ chuyển động cặp lông mày rậm.
“Thân Yêu là ai?”
“Bà ấy là mẹ cháu,” tiểu bá tước đáp, với giọng điệu nhỏ nhẹ và trầm trầm.
Có lẽ cậu hơi mệt vì đã đến giờ đi ngủ, và cũng có thể sau sự hào hứng của những ngày vừa qua, việc mệt mỏi là điều dễ hiểu, thế nên cảm giác mệt mỏi ấy cũng mang lại cho cậu một nỗi cô đơn mơ hồ khi nhớ ra rằng tối nay cậu không được ngủ ở nhà, không được canh chừng bởi ánh mắt yêu thương của “người bạn thân nhất” ấy. Họ luôn là “những người bạn thân nhất”, cậu bé này và người mẹ trẻ của cậu. Cậu không tài nào ngừng nghĩ về mẹ, và càng nghĩ nhiều thì cậu lại càng ít muốn nói chuyện hơn, đến cuối bữa tối, vị Bá tước nhận thấy trên khuôn mặt cậu xuất hiện một bóng mây u ám nhạt nhòa. Nhưng Cedric vẫn tỏ ra vô cùng dũng cảm, và khi họ quay trở lại phòng thư viện, dẫu gã hầu phòng cao lớn bước đi bên cạnh chủ nhân, bàn tay của vị Bá tước vẫn tì lên vai cháu trai, dù không nặng nề như trước.
Khi gã hầu phòng rời đi để lại họ một mình, Cedric ngồi xuống tấm thảm trước lò sưởi cạnh Dougal. Một lúc lâu cậu lặng lẽ vuốt ve đôi tai con chó và nhìn đăm đăm vào ngọn lửa.
Vị Bá tước quan sát cậu. Đôi mắt đứa trẻ mang vẻ đăm chiêu, ao ước, và đôi lần cậu khẽ thở dài. Vị Bá tước vẫn ngồi yên, dán mắt vào cháu trai.
“Fauntleroy,” cuối cùng ông cất tiếng, “cháu đang nghĩ gì thế?”
Fauntleroy ngẩng lên với nỗ lực nam tính để nở một nụ cười.
“Cháu đang nghĩ về Thân Yêu,” cậu nói; “và — và cháu nghĩ tốt hơn là cháu nên đứng dậy đi lại quanh phòng.”
Cậu đứng dậy, đút tay vào túi quần nhỏ, bắt đầu đi qua đi lại. Đôi mắt cậu rất sáng và đôi môi mím chặt, nhưng cậu vẫn ngẩng cao đầu và bước đi kiên quyết. Dougal lười biếng cựa quậy nhìn theo cậu, rồi đứng dậy. Nó lê bước đến bên đứa bé và bắt đầu đi theo với vẻ bồn chồn. Fauntleroy rút một tay khỏi túi đặt lên đầu con chó.
“Nó là một chú chó rất ngoan,” cậu nói. “Nó là bạn cháu. Nó biết cháu đang cảm thấy thế nào.”
“Cháu cảm thấy thế nào nào?” Bá tước hỏi.
Ông thấy khó chịu khi chứng kiến cuộc chiến mà cậu nhóc đang phải trải qua với nỗi nhớ nhà đầu tiên, nhưng đồng thời ông cũng hài lòng khi thấy cậu đang nỗ lực hết mình để vượt qua nó. Ông thích sự dũng cảm mang tính trẻ con này.
“Lại đây,” ông bảo.
Fauntleroy bước lại gần ông.
“Cháu chưa bao giờ phải rời xa ngôi nhà của mình trước đây,” cậu bé nói với vẻ bận tâm hiện rõ trong đôi mắt nâu. “Nó mang lại cho người ta một cảm giác kỳ lạ khi phải ngủ qua đêm ở lâu đài của người khác thay vì ở nhà mình. Nhưng Thân Yêu không ở quá xa cháu đâu. Mẹ đã dặn cháu phải nhớ điều đó — và — và cháu đã bảy tuổi — và cháu có thể nhìn vào bức tranh mà mẹ đã tặng.”
Cậu thò tay vào túi, lấy ra một chiếc hộp nhỏ bọc nhung màu tím.
“Đây ạ,” cậu nói. “Ông thấy đấy, mình ấn vào cái lẫy này là nó mở ra, và mẹ ở trong này này!”
Cậu đã đến sát chiếc ghế của Bá tước, và khi rút chiếc hộp nhỏ ra, cậu tựa người vào tay ghế, và cả vào cánh tay của ông lão nữa, một cách đầy tin tưởng hệt như thể trẻ con vẫn luôn tựa vào đó từ thủa nào.
“Mẹ đây ạ,” cậu nói khi chiếc hộp bật mở; và cậu ngẩng lên mỉm cười.
Vị Bá tước nheo mày lại; ông không muốn nhìn bức tranh chút nào, nhưng bất chấp ý muốn, ông vẫn liếc nhìn vào đó; và đập vào mắt ông là một khuôn mặt trẻ trung vô cùng xinh xắn — một khuôn mặt giống hệt đứa trẻ đang đứng cạnh ông — đến mức nó khiến ông giật mình thon thót.
“Ta đoán là cháu rất quý trọng cô ấy nhỉ,” ông nói.
“Vâng,” tiểu bá tước dịu dàng đáp với sự trực diện đầy ngây thơ; “cháu thực sự rất quý mẹ, và cháu nghĩ đó là sự thật. Ông thấy đấy, ông Hobbs là bạn cháu, rồi Dick và Bridget và Mary và Michael, họ cũng là bạn của cháu; thế nhưng Thân Yêu — ừm, mẹ là người BẠN THÂN THIẾT NHẤT của cháu, và chúng ta luôn kể cho nhau nghe mọi chuyện. Bố đã gửi gắm mẹ lại cho cháu chăm sóc, và khi lớn lên cháu sẽ đi làm kiếm tiền nuôi mẹ.”
“Cháu định làm nghề gì?” ông nội gặng hỏi.
Ngài bá tước trẻ trượt xuống tấm thảm trước lò sưởi và ngồi đó, tay vẫn cầm bức tranh. Cậu có vẻ trầm ngâm suy nghĩ một lúc lâu trước khi trả lời.
“Cháu từng nghĩ có lẽ mình sẽ làm ăn chung với ông Hobbs,” cậu nói; “nhưng cháu THÍCH làm Tổng thống hơn.”
“Thế thì ta sẽ tống cháu vào Viện Quý tộc thay vào đó,” ông nội phán.
“Vâng,” tiểu bá tước nhận xét, “nếu KHÔNG LÀM ĐƯỢC Tổng thống, và nếu đó là một công việc tốt, thì cháu cũng không phiền đâu. Nghề bán tạp hóa đôi khi tẻ nhạt lắm.”
Có lẽ cậu đang cân nhắc vấn đề trong đầu, vì sau đó cậu ngồi im phăng phắc và ngắm nhìn ngọn lửa một hồi lâu.
Vị Bá tước không nói gì thêm. Ông ngả người ra ghế và quan sát cậu. Rất nhiều suy nghĩ kỳ lạ và mới mẻ lướt qua tâm trí vị quý tộc già. Dougal đã duỗi dài người chìm vào giấc ngủ với chiếc đầu gác lên đôi chân trước to lớn. Một sự tĩnh lặng kéo dài bao trùm.
Khoảng nửa tiếng sau, ông Havisham được dẫn vào. Căn phòng lớn vô cùng yên tĩnh khi ông bước vào. Vị Bá tước vẫn đang ngả người trên ghế. Ông cử động khi ông Havisham tiến lại gần và giơ tay ra hiệu cảnh báo — dường như ông hầu như không định đưa ra cử chỉ đó — cứ như thể nó diễn ra hoàn toàn vô thức. Dougal vẫn đang ngủ say, và ngay sát cạnh chú chó lớn, cũng đang ngủ say với mái tóc xoăn vùi trên cánh tay, chính là tiểu bá tước Fauntleroy.
