Ben đưa con trai trở về trang trại gia súc của mình ở California, và ông trở về trong những điều kiện vô cùng thoải mái. Ngay trước khi ông đi, ông Havisham đã có một cuộc gặp gỡ với ông, trong đó vị luật sư cho biết Bá tước xứ Dorincourt muốn làm một điều gì đó cho cậu bé suýt chút nữa đã trở thành Lãnh chúa Fauntleroy, và vì thế ngài quyết định rằng sẽ là một ý kiến hay nếu đầu tư vào một trang trại gia súc của riêng Ben, giao cho Ben quản lý với những điều kiện đem lại lợi nhuận rất cao, đồng thời đặt nền móng cho tương lai của con trai ông. Và thế là khi Ben rời đi, ông ra đi với tư cách là người sắp làm chủ một trang trại gần như tốt đẹp không kém gì trang trại của riêng mình, và rất có thể sẽ trở thành của chính ông sau một thời gian, quả thực đúng là như vậy trong vòng vài năm; còn Tom, cậu con trai, lớn lên ở đó thành một thiếu niên tuấn tú và vô cùng quý mến cha mình; họ thành công và hạnh phúc đến mức Ben thường nói rằng Tom đã bù đắp cho ông tất cả những rắc rối mà ông từng trải qua.
Nhưng Dick và ông Hobbs — người thực sự đã đi cùng những người khác để đảm bảo mọi việc được chăm sóc chu đáo — lại chưa trở về ngay. Ngay từ đầu đã được quyết định rằng Bá tước sẽ lo cho Dick và đảm bảo cậu nhận được một nền giáo dục vững chắc; còn ông Hobbs thì quyết định rằng vì bản thân đã để lại một người thay thế đáng tin cậy trông coi cửa hàng của mình, ông có thể nán lại để chứng kiến lễ hội mừng sinh nhật lần thứ tám của Lãnh chúa Fauntleroy. Toàn bộ người tá điền đều được mời, và sẽ có yến tiệc, khiêu vũ cùng các trò chơi trong công viên, bên cạnh những đống lửa trại và pháo hoa vào buổi tối.
— Giống hệt ngày Quốc khánh Mỹ! — Lãnh chúa Fauntleroy nói. — Thật tiếc là sinh nhật cháu lại không rơi vào ngày mùng Tư phải không ạ? Vì thế thì chúng ta có thể tổ chức cả hai cùng một lúc.
Phải thú nhận rằng ban đầu Bá tước và ông Hobbs không thân thiết lắm như người ta có thể hy vọng vì lợi ích của giới quý tộc Anh. Thực tế là vị Bá tước đã quen biết rất ít chủ tiệm tạp hóa, và ông Hobbs cũng chẳng có mấy người quen thân thiết nào là bá tước cả; thế nên trong những lần hiếm hoi gặp gỡ, câu chuyện chẳng thể cởi mở nổi. Cũng phải thừa nhận rằng ông Hobbs đã có phần bị ngợp trước những vẻ lộng lẫy mà Fauntleroy cảm thấy mình có bổn phận phải cho ông thấy.
Cổng vào, những con sư tử đá và đại lộ đã gây ấn tượng phần nào với ông Hobbs ngay từ đầu, và khi nhìn thấy lâu đài, những khu vườn hoa, nhà kính, các bậc thềm, những con công, ngục tối, áo giáp, chiếc cầu thang lớn, chuồng ngựa cùng các gia nhân mặc đồng phục, ông thực sự vô cùng bối rối. Nhưng chính phòng tranh mới là đòn chí mạng.
— Giống như kiểu một viện bảo tàng phỏng? — ông nói với Fauntleroy, khi được dẫn vào căn phòng lớn và đẹp đẽ.
— K—không ạ! — Fauntleroy nói, có phần ngờ ngợ. — Cháu KHÔNG nghĩ đó là viện bảo tàng đâu. Ông nội cháu bảo đây là những tổ tiên của cháu.
— Các chị của dì cháu á! — ông Hobbs thốt lên. — TẤT CẢ bọn họ luôn ư? Ông cố của cháu chắc chắn phải có một gia đình đông đúc lắm đây! Ông ta nuôi ngần ấy người thật sao?
Và ông ngã người xuống ghế, đảo mắt nhìn xung quanh với vẻ mặt đầy kinh hãi, cho đến khi Lãnh chúa Fauntleroy phải vất vả lắm mới giải thích được rằng những bức tường không chỉ toàn treo chân dung hậu duệ của ông cố mình.
Thực ra, cậu thấy cần phải nhờ đến sự giúp đỡ của bà Mellon — người rành rẽ mọi chuyện về các bức tranh, có thể cho biết ai là tác giả vẽ chúng và vào thời gian nào, đồng thời kể thêm những câu chuyện lãng mạn về các vị lãnh chúa và phu nhân trong tranh. Một khi đã hiểu ra và được nghe vài câu chuyện đó, ông Hobbs vô cùng mê mẩn và thích phòng tranh hơn hầu hết mọi thứ khác; ông thường đi bộ từ làng — nơi ông trọ ở nhà trọ Dorincourt Arms — sang đây, dành khoảng nửa tiếng đồng hồ đi lang thang khắp phòng tranh, ngắm nhìn những quý ông và quý bà trong tranh, những người cũng đang nhìn chằm chằm vào ông, và gần như lắc đầu suốt quãng thời gian đó.
— Và tất cả bọn họ đều là bá tước! — ông thường nói. — Hoặc suýt soát là bá tước! Còn CẬU BÉ ĐÓ sắp trở thành một trong số họ, và làm chủ tất cả chỗ này!
Riêng trong thâm tâm, ông không hề cảm thấy chán ghét các bá tước và lối sống của họ nhiều như ông từng tưởng tượng, và người ta phải nghi ngờ rằng các nguyên tắc cộng hòa kiên định của ông đã bị lung lay đôi chút khi tiếp xúc gần gũi hơn với lâu đài, tổ tiên cùng tất cả những thứ tương tự. Dù sao đi nữa, có một hôm ông đã thốt ra một suy nghĩ vô cùng đáng chú ý và bất ngờ:
— Tôi cũng chẳng ngại nếu bản thân mình được làm một trong số họ ấy chứ! — ông nói — và đó thực sự là một sự nhượng bộ lớn.
Quả là một ngày tuyệt vời khi sinh nhật của tiểu Lãnh chúa Fauntleroy đến, và vị tiểu lãnh chúa trẻ tuổi đã tận hưởng nó biết bao! Công viên trông đẹp làm sao, ngập tràn dòng người đông đúc xúng xính trong những bộ trang phục rực rỡ và đẹp đẽ nhất, với những lá cờ bay phấp phới trên các lều bạt và trên đỉnh Lâu đài! Không một ai vắng mặt nếu có thể đến được, bởi vì ai nấy đều thực sự vui mừng khi tiểu Lãnh chúa Fauntleroy vẫn là tiểu Lãnh chúa Fauntleroy, và một ngày nào đó sẽ là chủ nhân của mọi thứ. Ai cũng muốn được nhìn ngắm cậu, và người mẹ hiền hậu, xinh đẹp của cậu — người đã kết giao được với rất nhiều bạn bè. Và quả thực là ai nấy đều có cảm tình với vị Bá tước hơn, cảm thấy ôn hòa hơn đối với ông vì cậu bé yêu quý và tin tưởng ông biết bao, và cũng bởi vì giờ đây ông đã làm hòa và cư xử lễ phép với mẹ của người thừa kế. Người ta đồn rằng ông thậm chí còn bắt đầu quý mến bà nữa, và nhờ mối quan hệ giữa vị tiểu lãnh chúa với thân mẫu của cậu, vị Bá tước theo thời gian có thể biến thành một ông quý tộc già cư xử đúng mực, khiến mọi thứ trở nên hạnh phúc và tốt đẹp hơn cho tất cả mọi người.
Biết bao nhiêu là con người dưới tán cây, trong các lều bạt và trên thảm cỏ! Nông dân và vợ của họ diện những bộ đồ, mũ và khăn choàng đi lễ chủ nhật; các đôi uyên ương; lũ trẻ nô đùa và rượt đuổi nhau; cùng những bà cụ khoác áo choàng đỏ đang túm tụm trò chuyện. Tại Lâu đài, các vị khách quý nam thanh nữ tú đã đến để chung vui, chúc mừng vị Bá tước và gặp gỡ phu nhân Errol. Phu nhân Lorredaile và Ngài Harry đều có mặt, cùng Ngài Thomas Asshe và các con gái của ông, tất nhiên có cả ông Havisham, rồi tiểu thư Vivian Herbert xinh đẹp diện chiếc váy trắng tuyệt trần cùng chiếc ô ren, vây quanh là một nhóm các quý ông túc trực chăm sóc — mặc dù rõ ràng cô quý mến Fauntleroy hơn tất cả bọn họ cộng lại. Và khi trông thấy cô, cậu liền chạy đến choàng tay qua cổ cô, cô cũng vòng tay ôm lấy cậu, hôn cậu nồng nhiệt như thể cậu là cậu em trai yêu quý nhất của mình, rồi cô nói:
— Lãnh chúa Fauntleroy bé bỏng thân yêu! Cậu bé thân yêu của tôi! Chị vui quá! Chị vui quá đi mất!
Và sau đó cô cùng cậu đi dạo khắp khuôn viên, để cậu dẫn đi xem mọi thứ. Khi cậu đưa cô đến chỗ ông Hobbs và Dick, rồi giới thiệu: “Đây là người bạn lâu năm của cháu, ông Hobbs, thưa tiểu thư Herbert, còn đây là người bạn lâu năm khác của cháu, Dick. Cháu đã kể với họ rằng chị xinh đẹp thế nào, và bảo họ rằng họ sẽ được gặp chị nếu đến dự sinh nhật cháu,” — cô bắt tay cả hai người, đứng trò chuyện với họ bằng giọng điệu dễ thương nhất, hỏi thăm về nước Mỹ, chuyến hải trình của họ cùng cuộc sống kể từ khi đặt chân đến nước Anh; trong khi Fauntleroy đứng bên cạnh, ngước nhìn cô với đôi mắt đầy sùng kính, đôi má ửng hồng vì sung sướng khi thấy ông Hobbs và Dick quý mến cô đến vậy.
— Chà, — Dick nghiêm trang nói sau đó, — cô ấy là cô nàng tuyệt nhất mà tôi từng thấy! Cô ấy... ừm, cô ấy đúng là tuyệt cú mèo, chẳng lẫn đi đâu được!
Mọi người đều ngoái nhìn theo khi cô bước qua, và ai nấy cũng ngắm nhìn tiểu Lãnh chúa Fauntleroy. Mặt trời tỏa nắng, cờ hoa phấp phới, các trò chơi được tổ chức và những điệu nhảy cứ thế diễn ra, khi niềm vui tiếp nối và buổi chiều tràn ngập tiếng cười trôi qua, vị tiểu lãnh chúa nhỏ bé cảm thấy hạnh phúc rạng ngời.
Cả thế giới dường như đều tươi đẹp đối với cậu.
Có một người khác cũng đang hạnh phúc — một cụ già, dẫu giàu có và cao sang suốt cả cuộc đời, nhưng lại hiếm khi thực sự hạnh phúc một cách chân thành. Có lẽ, thực ra tôi phải nói rằng tôi nghĩ chính vì ông đã trở nên tốt đẹp hơn trước đôi chút nên ông mới hạnh phúc hơn đôi chút. Quả thực, ông không bỗng chốc trở nên tốt bụng như cách mà Fauntleroy hằng nghĩ; nhưng ít nhất, ông đã bắt đầu biết yêu thương một điều gì đó, và đã nhiều lần tìm thấy niềm vui trong việc làm những điều tử tế xuất phát từ trái tim ngây thơ, nhân hậu của một đứa trẻ — và đó chính là sự khởi đầu. Và ngày nào ông cũng càng thêm hài lòng về người vợ của con trai mình. Đúng như người ta đồn đại, ông đã bắt đầu có thiện cảm với bà. Ông thích lắng nghe giọng nói dịu dàng và ngắm nhìn gương mặt phúc hậu của bà; và khi ngồi trên chiếc ghế bành, ông thường ngắm nhìn, lắng nghe bà trò chuyện với con trai; ông được nghe những lời lẽ yêu thương, dịu dàng vốn rất lạ lẫm với mình, và ông bắt đầu hiểu ra vì sao cậu bé từng sống ở một con phố nhỏ tại New York, từng quen biết những chủ tiệm tạp hóa và kết bạn với những cậu bé đánh giày, lại vẫn là một đứa trẻ có giáo dục và nam tính đến mức không khiến ai phải hổ thẹn vì mình, ngay cả khi vận mệnh biến cậu thành người thừa kế một tước hiệu bá tước Anh quốc, sống trong một tòa lâu đài Anh.
Xét cho cùng, đó thực sự là một điều rất giản dị — chỉ đơn giản là cậu đã sống gần một trái tim nhân hậu, dịu dàng, được dạy dỗ để luôn suy nghĩ tử tế và quan tâm đến người khác. Đó có lẽ là một điều rất nhỏ bé, nhưng lại là điều tuyệt vời nhất trên đời. Cậu chẳng biết gì về bá tước hay lâu đài; cậu hoàn toàn mù tịt về mọi thứ vĩ đại và lộng lẫy; nhưng cậu luôn được mọi người yêu mến bởi vì cậu giản dị và dạt dào tình cảm. Sống được như thế chẳng khác nào sinh ra đã là vua.
Khi vị Bá tước già xứ Dorincourt nhìn ngắm cậu ngày hôm đó, đi lại khắp công viên giữa đông đảo mọi người, trò chuyện với những người quen và cúi chào lễ phép khi có ai đó chào hỏi, tiếp đón những người bạn Dick và ông Hobbs, hay đứng gần mẹ và tiểu thư Herbert lắng nghe họ trò chuyện, vị quý tộc già cảm thấy vô cùng hài lòng về cậu. Và chưa bao giờ ông lại thấy mãn nguyện hơn thế khi họ tiến xuống chiếc lều lớn nhất, nơi các tá điền quan trọng nhất của điền trang Dorincourt đang ngồi vào bữa tiệc lớn trong ngày.
Họ đang nâng ly chúc mừng; và sau khi chúc sức khỏe vị Bá tước với sự nhiệt tình hơn hẳn bất kỳ lần hô vang tên tuổi nào trước đó, họ đề nghị nâng ly chúc sức khỏe “Tiểu Lãnh chúa Fauntleroy”. Và nếu như từng có bất kỳ hoài nghi nào về việc liệu vị lãnh chúa nhỏ có được lòng mọi người hay không, thì điều đó đã được định đoạt ngay tức khắc. Tiếng hô vang dậy cùng tiếng leng keng của Ly chén và những tràng pháo tay nhiệt liệt! Những con người nồng hậu ấy đã đem lòng yêu mến cậu đến mức họ quên mất cả sự e dè trước các vị khách nam thanh nữ tú đến từ lâu đài. Họ tạo ra một thứ âm thanh náo nhiệt ra trò, và một vài người phụ nữ đôn hậu nhìn đầy trìu mến về phía cậu bé đang đứng với mẹ ở một bên và Bá tước ở bên kia, rưng rưng khóe mắt và thì thầm với nhau:
— Chúa phù hộ cho thằng bé, cục cưng xinh xắn đáng yêu!
Tiểu Lãnh chúa Fauntleroy vô cùng thích thú. Cậu đứng cười, cúi đầu chào, đôi má ửng đỏ vì vui sướng lan tận chân tóc.
— Có phải vì họ quý cháu không hả Dearest? — cậu hỏi mẹ. — Có phải thế không Dearest? Cháu vui quá!
Và rồi vị Bá tước đặt tay lên vai đứa trẻ và bảo:
— Fauntleroy, hãy nói với họ rằng cháu cảm ơn lòng tốt của họ đi.
Fauntleroy ngước nhìn ông rồi lại nhìn mẹ.
— Cháu phải nói ạ? — cậu hỏi với vẻ hơi ngại ngùng một chút, và mẹ mỉm cười, tiểu thư Herbert cũng vậy, cả hai cùng gật đầu. Thế là cậu bước lên một bước nhỏ, và tất cả mọi người đều nhìn cậu — một cậu bé thật xinh xắn và ngây thơ làm sao, với gương mặt can đảm, đầy tin cậy! — và cậu cất giọng to hết sức có thể, giọng trẻ con vang lên trong trẻo và mạnh mẽ.
— Cháu rất rất cảm ơn mọi người ạ! — cậu nói, — và... cháu hy vọng mọi người sẽ tận hưởng ngày sinh nhật của cháu — bởi vì cháu đã rất tận hưởng nó — và... cháu rất vui vì mình sắp được làm bá tước; ban đầu cháu cứ nghĩ mình sẽ không thích nó, nhưng giờ thì cháu thích rồi — và cháu rất yêu nơi này, cháu thấy nó đẹp lắm — và... và... và khi cháu làm bá tước, cháu sẽ cố gắng trở thành một người tốt giống như ông nội cháu.
Và giữa những tiếng hò reo cùng tràng pháo tay vang dội, cậu lùi lại với một tiếng thở dài nhẹ nhõm, đặt tay mình vào tay vị Bá tước và đứng sát bên ông, mỉm cười dựa vào người ông.
Và đó đáng lẽ phải là đoạn kết câu chuyện của tôi; nhưng tôi phải bổ sung thêm một thông tin kỳ lạ nữa, ấy là ông Hobbs đã trở nên mê mẩn đời sống thượng lưu và bị lưu luyến không nỡ rời xa người bạn nhỏ đến mức ông thực sự đã bán cửa hàng ở góc phố tại New York, đến định cư tại ngôi làng Erlesboro ở Anh, nơi ông mở một cửa hàng được chính Lâu đài bảo trợ và nhờ thế mà gặt hái thành công rực rỡ. Dù ông và vị Bá tước chưa bao giờ trở nên quá thân thiết, nhưng nếu bạn tin tôi, con người tên Hobbs ấy theo thời gian lại trở nên ra dáng quý tộc hơn cả vị lãnh chúa, mỗi sáng ông đều đọc bản tin Hoàng gia và theo dõi mọi hoạt động của Viện Quý tộc! Và khoảng mười năm sau, khi Dick đã hoàn thành việc học và chuẩn bị sang thăm anh trai ở California, hỏi vị chủ tiệm tốt bụng rằng ông có muốn trở về Mỹ hay không, ông liền nghiêm trang lắc đầu.
— Không về đó sống đâu. — ông nói. — Không về đó sống; tôi muốn ở gần CẬU ẤY, và kiểu như để trông chừng cậu ấy. Đó là một đất nước đủ tốt cho những kẻ trẻ tuổi và xốc vác — nhưng nó vẫn có những điểm trừ. Chẳng có một người chị-của-dì nào ở trỏng cả — cũng chẳng có lấy một vị bá tước!