Cuộc Đại Cách mạng Văn hóa để lại cho Tạng Lệ Hoa ấn tượng sâu sắc nhất không phải là việc viết đại tự báo không có hồi kết, mà là phong trào lên núi xuống làng đột ngột. Chủ tịch Mao khi ấy đã đưa ra lời hiệu triệu thanh niên trí thức đi đến các vùng nông thôn, những người trẻ tuổi cuồng nhiệt ai nấy đều vô cùng phấn khích, đều cảm thấy việc này vừa mới lạ vừa kích thích, vui mừng khôn xiết chuyền tai nhau. Tạng Lệ Hoa cũng từng có chút kích động ngắn ngủi, hễ nghĩ tới việc bản thân sắp sửa thoát khỏi sự quản thúc của ông bà ngoại, liền lập tức sinh ra một loại niềm vui không thể diễn tả bằng lời.

Cảm giác hạnh phúc đến nhanh, đi còn nhanh hơn, chưa rời khỏi nhà, Tạng Lệ Hoa đã có chút lưu luyến không nỡ rời xa ông bà ngoại. Bà ngoại cứ luôn âm thầm rơi nước mắt một mình, điều này khiến cô cảm thấy có chút áy náy, đã thế ngoại đối với chuyện cô đi về nông thôn lại đau lòng đến vậy, thì còn lý do gì để cảm thấy vui mừng nữa chứ. Bởi vì chưa từng đến nông thôn bao giờ, Tạng Lệ Hoa vốn không biết tương lai ra sao, không biết sẽ có một loại cuộc sống như thế nào đang chờ đợi mình, thế nhưng những giọt nước mắt của bà ngoại lại khiến Tạng Lệ Hoa có dự cảm không lành.

Tiếp theo đó, trong khoảng gần hai năm trời, Tạng Lệ Hoa không hề đụng đến bút lông, đây là tình trạng chưa từng xảy ra kể từ khi cô có trí nhớ. Mặc dù cũng mang theo vài cuốn bản thảo tập viết đến nơi cắm đội, thế nhưng cô hoàn toàn không có hứng thú để đọc chúng. Cảm giác làm thanh niên trí thức ở nông thôn không hề tốt chút nào, khoảng thời gian đó, Tạng Lệ Hoa để mắt tới một kế toán của làng bên cạnh, một nam thanh niên trí thức hồi hương, em trai của đại đội bí thư, nhỏ hơn cô tận một tuổi. Hoa hữu tình mà nước vô tình, ngặt nỗi tên đó mắt mù, lại đi thích một nữ thanh niên trí thức khác. Điều này khiến Tạng Lệ Hoa cảm thấy rất khó chịu, không chỉ vì hắn không thích mình, mà còn vì hắn không biết điều, lại đi yêu một người phụ nữ thua kém mình về mọi mặt.

Có một hôm, tên kế toán đó đang quét khẩu hiệu lên tường, dùng loại chổi quét vôi tường đó, nhúng vào nước vôi trắng đặc sệt, viết một câu khẩu hiệu rất lớn. Tạng Lệ Hoa đứng một bên nhìn, vẻ mặt đầy khinh thường, cuối cùng không nhịn được mà châm chọc nói:

"Sao anh có thể viết chữ xấu thế chứ!"

Khuôn mặt của tên kế toán có chút không giữ được, hậm hực nói:

"Cô giỏi thì cô lên đi."

Tạng Lệ Hoa không nói hai lời, bước lên giật lấy chổi quét liền viết. Cô chưa từng dùng chổi quét vôi bao giờ, rất không quen, cảm thấy tay vô cùng gượng gạo. Chữ viết xong rồi, bởi vì quá lớn, phải lùi lại mấy bước mới nhìn ra được hiệu quả.

Kế toán nói: "Chữ của cô cũng chẳng ra sao, chẳng khá hơn tôi là mấy, chẳng phải cũng ngang ngửa chữ của tôi thôi sao!"

Tạng Lệ Hoa vô cùng tức giận, ném thẳng cây chổi quét vôi vào thùng nước vôi, quay đầu bỏ đi, nước mắt không kìm được cứ thế trào ra, tuôn xối xả vô cùng lan tràn. Tên kế toán vẫn còn chưa phục, vẫn cứ lẩm bẩm ở đó. Tạng Lệ Hoa tuyệt đối không ngoảnh đầu lại, cho nên việc cô rơi nước mắt tuyệt đối không phải vì tên kế toán này không thích mình, mà là vì hắn ta lại dám nói chữ của cô chẳng ra gì, lại dám đem chữ của họ ra để đánh đồng, nói chữ của Tạng Lệ Hoa giống hệt như cái thứ chữ xấu xí tệ hại của hắn.

Tiếp theo đó, trong ký ức của Tạng Lệ Hoa chỉ còn lại đúng một việc, đó là tìm đủ mọi cách trăm phương nghìn kế để trở về thành phố. Chủ tịch Mao nói, thanh niên trí thức đi về nông thôn, chịu sự giáo dục lại của bần hạ trung nông, là việc vô cùng cần thiết. Thông qua trải nghiệm thực tế của bản thân, cô đã chứng minh đầy đủ rằng việc đi về nông thôn hoàn toàn không có chút cần thiết nào cả, không chỉ không cần thiết, mà còn vô cùng tồi tệ. Thực tế chứng minh, thanh niên trí thức không thích bần hạ trung nông, và bần hạ trung nông cũng chẳng thích thanh niên trí thức.

Muốn về thành phố, cách đơn giản nhất chính là giả vờ bệnh, giả vờ bệnh gì cũng được. Mới đầu, Tạng Lệ Hoa còn gửi giấy xin nghỉ ốm về nơi cắm đội, đến sau này, dứt khoát phớt lờ không thèm đếm xỉa tới, muốn ra sao thì ra, cùng lắm là mất một phần lương thực định mức. Mặc dù cô sinh ra ở thành phố này, học tiểu học, đọc trung học ở đây, thế nhưng giờ đây đã trở thành hộ khẩu đen chính cống. Hồi đó vẫn còn cái kiểu phân phối giới thiệu đi học đại học, Tạng Lệ Hoa biết dựa vào biểu hiện của mình, tuyệt đối không thể có cái cơ hội đó, thế nên cũng chưa từng nghĩ đến chuyện đi cửa sau. Thanh niên trí thức khác xuống nông thôn, ai nấy đều canh cánh chuyện biếu đại đội bí thư ít quà, tặng vợ đội trưởng đôi tất, Tạng Lệ Hoa chưa bao giờ chơi trò này. May mắn là, mặc dù cô chẳng hề khôn khéo từng trải chút nào, hoàn toàn không bận tâm đến cách nhìn của người khác, thì người khác cũng chẳng hề làm khó dễ cô.

Khoảng thời gian ấy, Tạng Lệ Hoa dứt khoát không chịu quay lại nông thôn nữa, cứ bám riết lấy thành phố không chịu đi vốn không phải là một cách hay, thế nhưng cô cứ mặc dày mày mạnh mà chống cự như thế. Nguồn thu nhập sinh sống nhanh chóng trở thành vấn đề, một vấn đề vô cùng lớn. Vì "Cách mạng Văn hóa", người cậu ở hải ngoại không thể gửi tiền về được nữa. Ông ngoại vốn vẫn còn một khoản tiền hưu trí rất khá, bỗng nhiên bị cắt giảm đi hơn một nửa. Để phụ giúp chi phí sinh hoạt gia đình, bà ngoại bắt đầu nhận dán hộp diêm cho tổ sản xuất của phố phường, theo thời gian trôi qua, Tạng Lệ Hoa đã không còn nhớ rõ năm xưa dán một hộp diêm thì được bao nhiêu tiền, thứ duy nhất có thể nhớ được chỉ là thù lao vô cùng ít ỏi, bà ngoại làm việc cực kỳ vất vả, đến tận sau này, những ngón tay cứng đờ đến mức không thể co lại nổi nữa.

Tạng Lệ Hoa cảm thấy điều khiến cô cảm thấy có lỗi nhất trong đời là hai người, một người là chồng cô Hoàng Hiệu Ngu, người còn lại chính là bà ngoại. Đến khi cô công thành danh toại, bà ngoại sớm đã qua đời, lão nhân gia đem hết thảy tình yêu thương cả đời dành cho đứa cháu ngoại, thế nhưng lại chưa từng được hưởng thụ lấy một ngày phúc từ cô. Bà ngoại vốn xuất thân từ một đại gia đình, cho dù là lúc cuộc sống khốn đốn nhất, cũng vẫn có thể lo liệu cuộc sống trở nên vô cùng tao nhã. Thực ra, từ khi gả cho ông ngoại đến nay, bà vẫn luôn đứt quãng không ngừng việc ra vào tiệm cầm đồ, sau này tiệm cầm đồ không còn nữa, lại trở thành khách quen của cửa hàng ký thác. Hễ gặp phải khó khăn kinh tế, củi gạo dầu muối trở thành vấn đề, bà ngoại lại lục tung hòm xiểng, suy nghĩ xem bản thân còn món bảo bối nào có thể đem ra dùng để giải nguy.

Để có thể ở lại thành phố, để ở lại thành phố mà không phải ăn bám, Tạng Lệ Hoa đã thử qua đủ mọi cách để mưu sinh. Từng làm giáo viên dạy thay, cùng bà ngoại dán hộp diêm, có một dạo thậm chí còn có ý định len lỏi vào đoàn kịch để làm diễn viên. Chịu ảnh hưởng bởi người ông ngoại yêu thích Côn khúc, Tạng Lệ Hoa từ nhỏ đã biết hát vài câu Côn khúc, ban đầu chỉ là chơi đùa cho vui, ông ngoại có một người học trò là một tay mê hát nổi tiếng, sở trường là vai tiểu sinh, đã từng nghiêm túc dạy Tạng Lệ Hoa mấy ngày. Đến thời kỳ "Cách mạng Văn hóa", không có kịch để diễn, đoàn kịch tồn tại trên danh nghĩa, người thì chuyển nghề, người thì hạ phóng. Sau đó bỗng nhiên có khách ngoại quốc đến, là những vị khách ngoại quốc hiểu biết đôi chút về văn hóa Trung Quốc, chỉ đích danh muốn nghe Côn khúc truyền thống. Lúc đó đang trong thời kỳ quản lý quân sự, người đứng đầu ở khắp nơi đều là các tư lệnh quân khu, ví như chủ nhiệm ủy ban cách mạng Giang Tô, chính là Hứa Thế Vương hữu lừng lẫy tên tuổi. Người võ phu nắm quyền, cái lợi lớn nhất chính là dám làm càn, muốn làm là làm nói là làm ngay. Thế là hạ lệnh khôi phục đoàn kịch, lập tức chiêu binh mãi mã, hướng ra xã hội tuyển dụng diễn viên Côn khúc thanh niên tạm thời. Vào những năm tháng mẫu đơn thịnh hành, thực sự chẳng có mấy ai biết hát Côn khúc, cũng chẳng ai chịu hát. Tạng Lệ Hoa đành vội vã đi bái sư lại lần nữa, đổi sang học hoa đán, ngày ngày luyện giọng luyện tư thế, chăm chỉ mài giũa khổ luyện, học ngay dùng ngay.

Nhiều năm về sau, khi những người có học thức tụ họp liên hoan biểu diễn tiết mục, Tạng Lệ Hoa thỉnh thoảng cũng sẽ cất giọng trổ tài. Hát một đoạn "Trường Sinh Điện", hát một đoạn "Mẫu Đơn Đình", luyến láy trầm bổng nhịp nhàng chuẩn xác, lập tức khiến bốn tọa kinh ngạc, lập tức tiếng vỗ tay rền vang, tiếng reo hò khen ngợi vang lên khắp nơi. Khác biệt vẫn cứ là khác biệt, người khác có nằm mơ cũng không thể ngờ rằng, một Tạng Lệ Hoa đường đường là nhà thư pháp, vậy mà lại còn có bản lĩnh này, lại còn có một ngón nghề tuyệt đỉnh như thế. Đương nhiên, người ta lại càng không thể ngờ tới, Tạng Lệ Hoa vốn dĩ chẳng hề thích Côn khúc chút nào, năm xưa nước đến chân mới nhảy, chịu khó khổ luyện đến chết, chẳng qua chỉ vì muốn được ở lại thành phố, chỉ vì một tấm hộ khẩu thành phố, vì để kiếm được khoản phí sinh hoạt đủ nuôi sống bản thân.

Có một dạo, Tạng Lệ Hoa hầu như đã là người của đoàn kịch. Mặc dù không phải xuất thân từ trường lớp chính quy, cô học quá muộn, hát không được hay cho lắm, thế nhưng cũng không đến nỗi quá tệ, qua mặt người ngoài ngành thì hoàn toàn không thành vấn đề. Tạng Lệ Hoa sớm đã biết mình không phải là cái chất làm diễn viên, có hát kịch được hay không cũng chẳng sao, hoàn toàn không bận tâm đến việc có thể thực sự được bước lên sân khấu biểu diễn hay không. Hồi đó chỉ có duy nhất một mục đích, duy nhất một tâm nguyện, đó chính là trăm phương nghìn kế len lỏi vào đoàn kịch. Côn khúc khi ấy vốn đã hấp hối sống dở chết dở, không làm diễn viên được, thì ở lại viết phụ đề cũng tốt. Thế nhưng trong đoàn lại chẳng cần nhà thư pháp nào cả, người viết chữ đẹp thì có rất nhiều, không giống như các loại hình kịch nghệ khác, diễn viên Côn khúc càng coi trọng tính truyền thống, ai nấy đều bắt đầu luyện thư pháp từ nhỏ, tùy tiện vớ lấy một người ra cũng có thể viết phụ đề.

Trước khi trở thành một nhà thư pháp chuyên nghiệp, công việc chính thức của Tạng Lệ Hoa là nhân viên của một cửa hàng món ngâm mặn quốc doanh nằm ở trung tâm thành phố. Có một dạo, cô có vẻ rất yên tâm, rất thích công việc này, thường hay lấy làm tự hào, không kìm được lại đem kỹ năng tuyệt đỉnh chặt vịt muối ra khoe mẽ với người khác. Con vịt qua tay cô chặt, vậy mà vẫn có thể giữ nguyên hình dáng một con vịt hoàn chỉnh, từ đó có thể tưởng tượng ra công phu đao pháp này lợi hại đến mức nào. Tạng Lệ Hoa kết hôn với Hoàng Hiệu Ngu, tính ra đã là vào đầu những năm tám mươi, tôi từng đến cửa hàng món ngâm mặn đó mua vịt muối, những phần cô chặt cho tôi hầu như toàn là đùi vịt, trọng lượng cũng rõ ràng vượt mức.

Tạng Lệ Hoa chính thức được điều động trở về Nam Kinh vào giai đoạn cuối của thời kỳ "Cách mạng Văn hóa", mặc dù cứ bám riết lấy thành phố không chịu đi, cho đến khi chính thức đăng ký hộ khẩu thành phố, bước chân vào cửa hàng món ngâm mặn, thắt chiếc tạp dề trắng tinh mới tinh lên người, cô mới cảm thấy bản thân cuối cùng cũng đã trở về rồi. Khoảng thời gian này, điều khiến cô vui mừng hơn cả là sa vào lưới tình với Lâm Tấn Đông. Đây là một mối tình vô cùng nồng nhiệt, Tạng Lệ Hoa đã dốc hết tâm can tình cảm vào đó. Hồi đó, "Bè lũ bốn tên" vẫn chưa bị đập tan, tư tưởng vẫn còn vô cùng kìm hãm, nhưng văn hóa thì đã bắt đầu âm thầm hồi phục. Những người trẻ tuổi không chịu ngồi yên rục rịch chuyển động, bắt đầu các hình thức tụ tập bí mật đủ mọi thể loại, mọi người lén lút chuyền tay nhau đọc các tác phẩm văn học kinh điển thế giới, tụ họp lại cùng nhau lén nghe nhạc cổ điển, chép lại những bài thơ dưới hầm do các nhà thơ dân gian sáng tác, truyền bá đủ loại tin đồn nhảm.

Trong nhà của một giáo viên âm nhạc khi cùng nghe nhạc cổ điển, Tạng Lệ Hoa đã quen biết Lâm Tấn Đông. Người đàn ông này đã kết hôn rồi, có một cô con gái nhỏ sáu tuổi, là nhân viên của nhà văn hóa quận, một bậc tài năng điển hình, âm nhạc thơ ca kịch nghệ múa may, cái gì cũng biết một chút, cái gì cũng có thể vọc vạch vài đường. Tạng Lệ Hoa rất dễ dàng bị tài năng của anh ta thu hút, Lâm Tấn Đông bàn luận về thơ ca, có thể khiến nhà thơ phải câm nín, đàm đạo âm nhạc với giáo viên âm nhạc, có thể khiến đối phương không nói nên lời. Điều khiến Tạng Lệ Hoa chấn động hơn nữa là, anh ta vậy mà lại có thể ngân nga giai điệu "Bản giao hưởng Định mệnh" của Beethoven từ đầu đến cuối, giữa chừng mà không hề vấp một nhịp dừng nào.

Hồi đó những gia đình có máy hát đĩa vốn không nhiều, nhà có đĩa nhạc cổ điển lại càng ít hơn, những người trẻ tuổi lần đầu tiên được nghe Beethoven, lần đầu tiên được nghe Tchaikovsky, tựa như hạn hán lâu ngày gặp được mưa rào, nhìn thấy ốc đảo giữa sa mạc văn hóa, bị làm cho chấn động sâu sắc đến mức gần như không thể nghi ngờ. Đối với những người trẻ tuổi đang khát khao văn hóa, tri thức luôn là thứ vũ khí sát thương lợi hại nhất. Tạng Lệ Hoa bất chấp hậu quả mà đem lòng yêu Lâm Tấn Đông, anh ta đã kết hôn, có một đứa con gái, tất cả những điều đó, đều đã trở nên không còn quan trọng nữa rồi.