Tôi được khiêng đến thị trấn tiếp theo: những cơn sốt nối tiếp các đợt co giật và ngất lịm, và trong vài tuần, tâm hồn bất hạnh của tôi cứ chập chờn bên bờ vực thẳm của cái chết. Thế nhưng sự sống vẫn còn mãnh liệt trong tôi; tôi đã hồi phục: và việc những ký ức ban đầu còn mơ hồ cùng với thân thể quá đỗi yếu mềm, chưa thể cảm nhận bất kỳ xúc cảm mãnh liệt nào, đã phần nào giúp ích cho quá trình bình phục của tôi. Tôi thường tự nhủ rằng cha tôi đã chết. Người đã yêu thương tôi bằng một thứ tình ái tội lỗi, và bị dằn vặt bởi niềm ân hận cùng sự tuyệt vọng, người đã tự kết liễu đời mình. Tại sao tôi lại chẳng cảm thấy chút kinh hãi nào? Phải chăng những hoàn cảnh ấy chưa đủ sức rợn ngợp? Chẳng lẽ vẫn chưa đủ khi tôi không bao giờ còn được nhìn thấy ánh mắt của người cha dấu yêu; không bao giờ còn được nghe giọng nói của người, chẳng một lời âu yếm, chẳng một ánh nhìn? Tất cả đều lạnh lẽo, cứng đờ và chết lặng! Than ôi, tôi hoàn toàn tê dại: cái đêm tôi ở ngoài trời thật đáng sợ và cơn mưa lạnh buốt dội vào lồng ngực đã hành động như dòng nước trong hang Antiparos, hóa trái tim tôi thành đá. Tôi không khóc cũng chẳng thở dài; nhưng tôi buộc phải tự lý giải, buộc bản thân phải cảm thấy đau buồn và tuyệt vọng. Thứ tôi cảm nhận lúc này không phải là sự cam chịu, bởi tôi đã hoàn toàn chết lặng trước mọi niềm tiếc nuối.

Tôi độc thoại với chính mình như thế, nhưng lại giữ sự im lặng tuyệt đối với những người xung quanh. Tôi hầu như chẳng đáp lại dù chỉ là một câu hỏi nhỏ nhất, và cảm thấy bất an khi thấy bóng dáng con người ở gần mình. Tôi được vây quanh bởi những người họ hàng bên họ nội, nhưng hầu hết họ đều chẳng khác nào những người xa lạ đối với tôi: tôi không màng lắng nghe những lời an ủi của họ; và những lời ấy tỏ ra vô tác dụng đến mức đối với tôi, chúng chẳng khác nào được thốt lên bằng một thứ ngôn ngữ xa lạ. Tôi nhận ra rằng nếu nỗi buồn đã chết đi trong tôi, thì tình yêu và khao khát sự đồng cảm cũng vậy. Thế nhưng, nỗi buồn chỉ ngủ quên để rồi trỗi dậy dữ dội hơn, còn tình yêu thì chẳng bao giờ thức tỉnh nữa — chỉ có bóng ma của nó, luôn vất vưởng bên nấm mồ của cha tôi, là còn sót lại — kể từ cái chết của người, cả thế giới đối với tôi chỉ là một khoảng trống vô định, ngoại trừ những nơi mà nỗi thống khổ đã khắc lên những từ ngữ rực lửa, dặn tôi đừng bao giờ mỉm cười nữa — người sống không còn là bạn đồng hành thích hợp cho tôi, và tôi luôn trăn trù tìm kiếm phương kế để rũ bỏ tất cả bọn họ, để không bao giờ còn ai nghe tin gì về tôi nữa.

Quá trình hồi phục của tôi tiến triển nhanh chóng, vậy mà đó vẫn là ý nghĩ cứ mãi ám ảnh tôi, và tôi không ngừng vạch ra những kế hoạch làm sao để có thể trốn tránh những màn tra tấn đang chờ đón mình một khi tôi hòa mình vào xã hội, cũng như để tìm kiếm chốn u tịch — thứ duy nhất có thể phù hợp với một kẻ bị một nỗi đau chưa từng thốt nên lời tách biệt khỏi đồng loại. Nào có ai có thể cô độc hơn, ngay giữa chốn đông người, ngoài kẻ mà câu chuyện đời mình cùng những cảm xúc và ký ức chẳng bao giờ dứt nguồn mạch từ đó không một ai trên cõi đời này thấu tỏ. Câu chuyện của tôi chứa đựng một nỗi kinh hoàng quá đỗi sâu sắc để có thể sẻ chia; trên cõi đời này, tôi là kẻ duy nhất giữ kín bí mật của chính mình. Tôi có thể thổ lộ nó với những cơn gió và với những hoang mạc hoang vu, nhưng giữa chốn đồng loại, dẫu bằng lời nói hay ánh mắt, tôi tuyệt đối không được để lộ dù chỉ là phỏng đoán nhỏ nhất về hiện thực hãi hùng ấy: tôi phải co rúm lại trước ánh nhìn của người đời kẻo họ đọc được tội lỗi của cha tôi trong đôi mắt đờ đẫn này; tôi phải giữ im lặng kẻo giọng nói run rẩy của mình sẽ phản chủ những nỗi kinh hoàng chưa từng tưởng tượng nổi. Trùm lên nấm mồ sâu thẳm của bí mật ấy, tôi phải chất chồng một lớp giả dối kiên cố gồm những nụ cười và lời nói dối trá: những mưu mẹo tinh vi, những tiếng cười thủ đoạn và muôn vàn trò lừa lọc nhẹ nhàng sẽ tạo thành một lớp sương mù che mắt kẻ khác, đồng thời trở thành thứ gió độc simoon đối với chính tôi. Tôi, hạt giống của tình yêu, đứa con của chốn rừng sâu, kẻ được nuôi dưỡng bởi chính vẻ rạng ngời của Tự nhiên, lại phải cúi đầu khuất phục trước điều này ư? Tôi không dám.

Tôi phải trốn chạy bằng cách nào đây? Tôi giàu có và còn trẻ, lại được chỉ định một người giám hộ; và tất cả mọi người xung quanh sẽ đối xử với tôi như thể tôi là một thành viên trong xã hội cao quý của họ, trong khi tôi buộc phải giữ kín bí mật rằng bản thân thực ra đã bị cắt đứt hoàn toàn khỏi họ mãi mãi. Nếu tôi trốn chạy, tôi sẽ bị truy đuổi; trong cuộc đời này chẳng có lối thoát nào dành cho tôi: vậy thì tôi phải chết. Tôi rùng mình; tôi không dám chết dẫu cho nấm mồ lạnh lẽo kia đang ôm ấp tất cả những gì tôi yêu thương; dẫu cho tôi có thể cất lời theo sách Gióp rằng

Niềm hy vọng của tôi nay ở đâu? Còn hy vọng của tôi, ai sẽ thấy nó đây?

Chúng sẽ cùng nhau đi xuống tận những then cài của âm phủ, khi chốn nghỉ ngơi chung của chúng ta nằm trong bụi đất —

Phải, niềm hy vọng của tôi chính là sự mục nát, bụi đất và tất cả những gì mà cái chết mang chúng ta đến. — Hoặc là sau cuộc đời — Không, không, tôi sẽ không tự thuyết phục bản thân phải chết, tôi không thể, không dám. Và rồi tôi khóc; vâng, những giọt nước mắt ấm áp một lần nữa trào ra khóe mắt, vừa xoa dịu vừa cay đắng; và sau khi đã khóc thật nhiều, đã cất tiếng gọi trong nỗi thống khổ vô vọng cùng đôi tay dang rộng hướng về người cha tàn nhẫn của mình; sau khi thân xác yếu đuối của tôi kiệt quệ bởi đủ mọi hình thái than van, tôi lại chìm vào mộng mị, và một lần nữa suy ngẫm về việc làm thế nào để tìm được thứ mà tôi khao khát nhất; vô cùng trân quý nếu còn có điều gì trân quý trên đời, một chốn u tịch tựa cõi chết.

Tôi không dám chết, nhưng tôi có thể giả chết, và nhờ đó thoát khỏi những kẻ đến an ủi mình: họ sẽ tin rằng tôi đã đoàn tụ với cha, và thực ra tôi sẽ làm thế. Bởi vì chỉ khi ở một mình, khi không một giọng nói nào có thể quấy rầy giấc mơ của tôi, và không một ánh mắt lạnh lùng nào chạm vào tôi để kìm hãm ngọn lửa trong tôi, thì khi ấy tôi mới có thể trò chuyện với linh hồn người; trên một vùng hoang mạc cô tịch, vào lúc chính ngọ hay nửa đêm, tôi vẫn sẽ được ở gần người. Lời dặn dò cuối cùng của cha dành cho tôi là tôi phải sống hạnh phúc; có lẽ người không có ý chỉ thứ hạnh phúc mờ ảo mà tôi tự hứa hẹn với lòng mình, thế nhưng đó lại là điều duy nhất tôi có thể cảm nhận được. Người không thể ngờ rằng có ngày tôi lại có thể hòa mình vào bầy những kẻ săn mồi tươi cười, ngày đêm rượt đuổi những bong bóng xà phòng vốn sẽ vỡ tan tành khi vừa bắt được, để rồi lại lao đi đuổi theo một chiếc khác với màu sắc rực rỡ hơn; niềm hy vọng của tôi cũng hóa ra chỉ là một chiếc bong bóng xà phòng, nhưng nó quá đỗi nên thơ, quá đỗi rực rỡ đến mức tôi chẳng thấy thứ gì khác có thể thu hút mình sau khi nó tan vỡ; hơn nữa, tôi đã mệt mỏi với cuộc rượt đuổi ấy, kiệt quệ gần như chết đi vì mệt mỏi.

Tôi sẽ giả vờ chết đi; những người thừa kế mãn nguyện của tôi sẽ chiếm đoạt tài sản, và tôi sẽ mua lấy sự tự do. Nhưng khi ấy, kế hoạch của tôi phải được tính toán thật khôn ngoan; tôi không thể để bản thân rơi vào cảnh trắng tay, tôi phải giữ lại một ít tiền. Than ôi, tôi sẽ phải dấn thân vào những mưu mô đê tiện nhường nào! Thế nhưng, nếu không làm thế thì cả quãng đời còn lại của tôi sẽ chìm đắm trong sự giả dối; và có những lúc, khi sự cắn rứt vì là kẻ chủ mưu của bất kỳ trò lừa đảo nào khiến tôi chùn bước trước ý định của mình, tôi lại bị kéo ngược về một cách không thể cưỡng lại và được củng cố quyết tâm bởi chuyến viếng thăm của người dì hay người họ hàng nào đó, những kẻ sẽ nói với tôi rằng cái chết là điểm dừng chân cuối cùng của mọi kiếp người. Và rồi họ sẽ bảo rằng cha tôi chắc chắn đã mất trí kể từ sau cái chết của mẹ tôi; rằng người điên loạn và tôi quả là may mắn, bởi trong một cơn phát điên, rất có thể người đã giết quách tôi thay vì tự hủy hoại thể xác quẫn trí của chính mình. Và tất nhiên, tất cả những điều đó đều được diễn đạt một cách thật khéo léo; không dùng những từ ngữ trơ trẽn kẻo cảm xúc của tôi bị tổn thương nhưng

Được thì thầm thế này thế nọ

Trong bóng tối, những lời bóng gió dịu êm và khẽ khàng

với đôi mắt cúi gằm, những nụ cười hoặc tiếng sụt sùi đầy cảm thông; và tôi lắng nghe với một vẻ mặt bình thản trong khi từng sợi thần kinh đều run rẩy; một kẻ như tôi lại chẳng dám thốt lên một lời đồng ý hay phản đối trước sự láng lụt báng bổ ấy. Ôi, đây quả là một cuộc sống tuyệt diệu hoàn toàn vô tội! Tôi với ánh mắt hiền hòa của loài bồ câu nhưng trái tim mưu mô của loài cáo: bởi vì quả thực, tôi chỉ cảm nhận thấy sự đê hèn của sự dối trá, chứ chẳng có chút tình cảm thiêng liêng nào của sự ngây thơ thanh thản có thể cứu vãn nó. Tôi, kẻ từng khoác lên mình tấm áo rực rỡ của sự chân thành, nay lại phải mượn lấy một chiếc áo đủ màu sắc: ban đầu có thể nó mặc lên thấy ngượng ngạo, nhưng thói quen sẽ giúp tôi xếp nó thành những nếp gấp tao nhã, giúp tôi sống giả dối một cách duyên dáng. Phải, tôi có thể nhuộm đẫm tâm hồn mình bằng sự dối trá cho đến khi che đậy hoàn toàn nguyên bản của nó. Ôi, người cha dấu yêu! Xin hãy chấp nhận trái tim thuần khiết của người con gái bất hạnh; hãy cho phép tôi đến bên người với sự vẹn nguyên thuở nào, nếu không người sẽ chẳng thể nhận ra dáng hình đã đổi thay của tôi. Như nỗi buồn từng làm thay đổi Constance, sự dối trá cũng sẽ nhào nặn tôi cho đến tận thiên đàng, nơi người sẽ phải thốt lên rằng, “Đây không phải là đứa con của ta” — Cha ơi, để được hạnh phúc cả lúc này lẫn khi chúng ta hội ngộ, em buộc phải trốn chạy khỏi cuộc sống vốn là một trò hề đối với một kẻ như tôi. Chỉ trong chốn u tịch, tôi mới được là chính mình; chỉ trong chốn u tịch, tôi mới thuộc về người.

Than ôi, ngay lúc này đây, khi nhìn lại những mưu mô và toan tính từng giúp tôi thực hiện cuộc trốn chạy sau bao giằng xé đớn đau, tôi vẫn không khỏi cảm thấy ghê tởm chính mình. Tôi có thể kể chi tiết về những phương cách mà tôi đã dùng, trước hết để đảm bảo cho mình một khoản sinh kế nhỏ vừa đủ cho phần đời còn lại, và sau đó để xác thực cái chết của chính mình: tôi có thể làm thế, nhưng tôi sẽ không làm. Ngay lúc này đây, tôi vẫn thấy hổ thẹn vì những lời dối trá mình từng thốt ra; lòng tôi quặn thắt: tôi đành để mặc chuỗi xám xịt của những điều mà tôi hy vọng có thể gọi là sự lừa dối vô hại ấy cho trí tưởng tượng của độc giả. Ký ức đó cứ ám ảnh tôi như một tội ác — tôi biết rằng nếu mình cố gắng kể lại, câu chuyện của tôi rốt cuộc sẽ mãi dang dở. Tôi được đưa đến London, và phải chịu đựng trong vài tuần những ánh nhìn lạnh lùng, những lời nói lạnh lùng và những lời an ủi còn lạnh lùng hơn thế: thế nhưng tôi đã trốn thoát; chúng định trói buộc tôi bằng những thứ xiềng xích mà chúng ngỡ là lụa là, nhưng đối với tôi lại nặng nề chẳng khác gì sắt thép, dẫu cho tôi đã rứt đứt chúng dễ dàng hơn cả một chiếc đai lưng bện bằng một cọng rơm đơn độc để bay vào cõi tự do.

Vài tuần lễ tôi trải qua ở London là quãng thời gian khốn khổ nhất trong đời tôi: một thành phố lớn thực sự là chốn ngục tù đáng sợ đối với một kẻ mang tang tóc. Hoàng hôn và ánh trăng dịu ngọt, chuyển động diễm phúc của những tán lá và tiếng róc rách của dòng nước thảy đều là những vị thuốc lành cho một tâm trí bấn loạn. Tâm hồn được mở rộng và chìm đắm trong sự tĩnh lặng, một thứ thuốc an thần dịu êm — đối với tôi, nó tựa như cảnh tượng những con rắn nước xinh đẹp hiện ra trước mắt người thủy thủ bị yểm bùa — trong tình yêu và sự tôn kính dành cho Tự nhiên, tôi đã vô tình cầu nguyện phước lành cho chính tâm hồn mình. Thế nhưng ở chốn thị thành, mọi thứ đều bị đóng sầm lại như trong một nhà tù, một nhà tù bằng dây thép nơi bạn chỉ có thể lén nhìn bầu trời qua những khe hở. Tôi không thể diễn tả nổi cho bạn nghe bản chất cuồng loạn trong cảm xúc của mình suốt những ngày tháng sống ở đó; tôi đã có lúc cận kề bờ vực điên loạn. Thậm chí, khi nhìn lại biết bao ý nghĩ điên rồ của mình, những ý nghĩ mà đôi khi hành động cũng phải chật vật chạy theo; khi tôi vung đôi tay lên cao, khẩn cầu vòm trời sụp xuống đè bẹp và chôn vùi tôi; khi tôi bứt tóc rồi ném bay theo gió và thét lên rằng, “Chúng mày được tự do, hãy đi tìm cha tao đi!” Rồi lại như nàng Constance bất hạnh, vội vã với lấy chúng rồi buộc lại, để không một thứ gì có thể tìm thấy người nếu tôi không thể. Đã có lúc, quỳ gối trên mặt đất, tôi tưởng chừng mình đang áp sát nấm mồ của cha và đấm thình thịch xuống đất trong sự giận dữ vì nó dám che khuất người khỏi tầm mắt tôi. Thường thì, khi tôi nín thở lắng nghe tiếng đại dương hòa lẫn với tiếng thở dài của cha; rồi khóc lóc cho đến khi kiệt sức, lả đi trong sự bình lặng, khi nhớ lại tất cả những điều ấy, tôi tự hỏi liệu đây có phải là cơn điên. Khi ở London, những ý nghĩ hãi hùng ấy và vô vàn điều dằn vặt khác vượt ngoài ngôn từ chính là phần đời tôi phải gánh chịu; tôi đã rũ bỏ mọi nỗi thống khổ ấy ngay khi được tự do; khi nhìn thấy vùng hoang mạc hoang sơ trải dài trước mắt, và ánh sao chiều lấp lánh ở phương Tây, khi ấy tôi mới có thể khóc, những giọt nước mắt dịu dàng rơi, và lòng được bình yên.

Xin đừng hiểu lầm tôi; chưa bao giờ tôi thực sự điên loạn. Tôi luôn ý thức được tình trạng của mình ngay cả khi những ý nghĩ cuồng dã tưởng chừng đẩy tôi đến bờ vực tột cùng của sự điên loạn, và chưa bao giờ tôi bộc lộ chúng ra ngoài, ngoại trừ với sự im lặng và chốn u tịch. Những người xung quanh chẳng nhìn thấy bất kỳ điều gì trong số đó. Họ chỉ thấy một thiếu nữ tội nghiệp có tâm hồn tan vỡ, cất tiếng nói dịu dàng và khẽ khàng, người mà từ dưới hàng mi cụp xuống đôi khi lại rỉ ra những giọt nước mắt mà nàng luôn cố giấu giếm. Một kẻ yêu thích sự cô độc và né tránh mọi ánh nhìn; một kẻ chẳng bao giờ mỉm cười — ồ, không! Tôi chưa bao giờ mỉm cười — và chỉ có thế mà thôi.

Thế rồi, tôi đã trốn thoát. Tôi rời khỏi nhà người giám hộ và chẳng ai còn nghe tin tức gì về tôi nữa; dựa trên những bức thư tôi để lại cùng nhiều tình tiết được dàn dựng khác, người ta tin rằng tôi đã tự vẫn. Do đó, cuộc tìm kiếm tôi diễn ra ít gắt gao hơn so với thông thường; và chẳng mấy chốc, mọi dấu vết cũng như ký ức về tôi đều phai mờ. Tôi rời London trên một con tàu nhỏ hướng đến một cảng biển ở miền bắc nước Anh. Và giờ đây, khi đã thực hiện thành công ý nguyện, lại được ở một mình hoàn toàn, sự bình yên đã trở lại trong tâm hồn tôi. Biển lặng sóng và con tàu nhẹ nhàng lướt tới, tôi ngồi trên boong tàu dưới vòm trời rộng mở và ngỡ như mình đã biến thành một sinh linh hoàn toàn khác. Không còn là một Mathilda cuồng loạn, điên dại và khốn khổ bậc nhất, mà là một nữ ẩn sĩ trẻ tuổi nguyện dâng hiến đời mình cho sự tĩnh lặng, kẻ mà lồng ngực luôn phải dốc sức gìn giữ khỏi mọi bão giông và nỗi tuyệt vọng tội lỗi — Bộ y phục tựa nữ tu đầy mộng mơ mà tôi đã khoác lên mình; sự thật rằng sự tồn tại của tôi là một bí mật chỉ riêng tôi biết; chốn u tịch mà tôi sẽ gắn trọn cuộc đời sau này đã nuôi dưỡng những ý nghĩ dịu êm trong trái tim thương tổn của tôi. Cơn gió mơn man qua mái tóc tiếp thêm sinh lực cho tôi, và tôi điềm tĩnh ngắm nhìn những tia nắng lấp lánh trên sóng nước, cùng những cánh chim rượt đuổi nhau trên mặt biển, chỉ vừa chạm đôi cánh vũ vào làn nước. Tôi chìm vào giấc ngủ chẳng chút mộng mị quấy rầy; và tỉnh dậy trong sự sảng khoái để tiếp tục tận hưởng bầu trời tự do thanh thản.

Bốn ngày sau, chúng tôi cập bến cảng là điểm đến. Tôi không chịu ở lại vùng duyên hải, mà tiến thẳng vào nội địa. Tôi đã sớm vạch sẵn vị trí nơi mình sẽ sinh sống. Đó phải là một ngôi nhà đơn độc nằm trên một vùng đồng bằng rộng lớn, chẳng giáp ranh với bất kỳ bóng người nào: nơi tôi có thể thu vào tầm mắt toàn bộ đường chân trời, và lang thang đi thật xa mà chẳng bị ai làm phiền hay quấy rầy bởi bóng dáng đồng loại. Tôi không hề mang tâm lý căm ghét con người, nhưng tôi cảm nhận rõ ràng rằng dòng chảy êm đềm trong cảm xúc của mình phụ thuộc hoàn toàn vào việc được sống một mình. Tôi chọn cho mình một chốn hoang vu rộng lớn. Trên một vùng hoang mạc tiêu điều rải rác những hòn đá, xen lẫn những thảm cỏ ngắn; và đây đó là vài bụi lách mọc ven một vũng nước nhỏ. Không cách ngôi nhà tranh của tôi là bao là một cụm thông nhỏ, những bóng cây duy nhất có thể nhìn thấy trong bán kính dặm dài: tôi cho người phát quang một lối đi xuyên qua đám thạch thảo từ ngưỡng cửa nhà mình đến khu rừng nhỏ ấy, nơi từ những ngọn cành cao nhất, bầy chim cất tiếng chào mừng ánh bình minh và đánh thức tôi dậy để bước vào giờ phút chiêm nghiệm mỗi ngày. Tầm nhìn của tôi chỉ bị giới hạn bởi đường chân trời, ngoại trừ một phía nơi một khu rừng ở đằng xa tạo thành một chấm đen trên vùng hoang mạc, vốn dĩ ở mọi hướng khác đều trải dài những sắc màu mờ ảo đến tận tận cùng tầm mắt, vừa rộng lớn vừa vô cùng hoang vắng. Tại đây, tôi có thể quan sát mạng lưới của những đám mây khi chúng đan cài vào nhau thành từng khối dày đặc; tôi có thể ngắm nhìn những cụm mây dông nặng trĩu chậm chạp dâng lên và chứng kiến từng dải mây mù bị cuốn phăng qua bầu trời, hoặc dưới tán thông, tôi có thể tận hưởng sự tĩnh lặng của bầu trời xanh thẳm.

Cuộc sống của tôi vô cùng bình yên. Tôi chỉ có một người hầu gái, người dành phần lớn thời gian trong ngày ở một ngôi làng cách đó hai dặm. Những trò giải trí của tôi thật giản dị và vô hại; tôi cho bầy chim làm tổ trên hàng thông hoặc giữa đám dây thường xuân phủ kín bức tường khu vườn nhỏ ăn cơm, và chẳng mấy chốc chúng đã quen mặt tôi: những con mạnh dạn hơn thường mổ những vụn bánh trên lòng bàn tay tôi và đậu lên ngọn tay để cất tiếng hót thay lời cảm ơn. Khi tôi sống ở đây được một thời gian, nhiều loài động vật khác cũng ghé thăm tôi và một con cáo ngày nào cũng đến nhận phần thức ăn được chuẩn bị sẵn cho nó, thậm chí còn ngoan ngoãn để tôi xoa đầu. Bên cạnh đó, tôi có rất nhiều sách và một cây đàn hạc — thứ dụng cụ mà những lúc tuyệt vọng, tôi có thể dùng để xoa dịu tâm hồn, nâng mình lên với sự đồng cảm và tình yêu thương.

Tình yêu! Tôi còn gì để yêu đây? Ồ, rất nhiều thứ: đó là ánh trăng, và những vì sao rạng rỡ; những cơn gió thoảng và những trận mưa mát lành; đó là cả mặt đất này và bầu trời bao phủ lấy nó: tất cả những hình hài diễm lệ từng ghé qua trí tưởng tượng của tôi, mọi ký ức về lòng dũng cảm và đức hạnh. Thế nhưng điều này hoàn toàn khác biệt với quãng đời tuổi thơ của tôi, dẫu cho khi ấy tôi cũng chỉ gắn bó với Tự nhiên và sách vở. Thuở ấy, tôi tung tăng khắp các cánh đồng; tâm hồn tôi dường như thường ngự trị trên những cơn gió, hòa quyện trong niềm hân hoan đồng điệu với bầu không khí bao la. Khi ấy, nếu thong thả bước đi, tôi thường tự cổ vũ mình bằng một khúc ca ngọt ngào hoặc những giấc mơ ban ngày còn ngọt ngào hơn thế. Tôi cảm nhận một niềm hoan hỉ thiêng liêng tuôn trào từ mọi thứ mình nhìn thấy. Tôi đắm mình trong niềm vui sướng của sự sống; những bước chân tôi nhẹ nhàng; đôi mắt tôi, trong veo vì tình yêu thổi bùng sự sống trong đó, luôn hướng về bầu trời, và với mái tóc dài buông xõa theo gió, tôi dâng hiến cả thể xác lẫn tâm trí cho sự đồng cảm và niềm hoan lạc. Thế nhưng giờ đây, bước chân tôi đã chậm chạp — Đôi mắt tôi hiếm khi ngước lên và thường đẫm lệ; chẳng còn khúc ca nào; chẳng còn nụ cười; chẳng còn sự vô tư nào có thể tố cáo một tâm trí đang hào hứng với vạn vật xung quanh — Tôi khép kín bản thân lại — một sinh thể cô độc ích kỷ, lúc nào cũng chỉ mải miết gặm nhấm những niềm tiếc nuối và hoài bão phai tàn.

Cuộc đời tôi là một chuỗi ngày nhàn rỗi, vô dụng; đúng là như thế; nhưng xin đừng bảo loài huệ tây bị cơn bão quật ngã hãy trỗi dậy, và nở rộ như thuở ban đầu. Trái tim tôi đang rỉ máu từ vết thương trí mạng; tôi không thể sống khác đi được — Thường thì giữa vẻ bề ngoài bình lặng tưởng chừng như không sóng gió, tôi lại bị vây bám bởi sự tuyệt vọng và nỗi sầu muộn; một thứ u ám chẳng gì có thể xua tan hay vượt qua nổi; một sự chán ghét cuộc đời; một sự thờ ơ trước cái đẹp; tất cả những điều ấy cứ chập chờn bủa vây, khiến tôi gần như tê liệt dưới sức mạnh của chúng. Chưa có một khoảnh khắc nào, dẫu là lúc thanh thản nhất, mà tôi ngừng cầu nguyện cho cái chết đến với mình. Tôi chẳng thể tìm thấy cho mình bất kỳ trạng thái tâm lý nào mà tôi lại không sẵn lòng đánh đổi lấy cõi hư vô. Và mỗi sáng sớm lẫn chiều tà, với đôi mắt đẫm lệ hướng lên thiên đàng, đôi bàn tay đan chặt vào nhau trong sự thành kính của lời cầu nguyện, tôi vẫn thường lặp đi lặp lại những vần thơ của thi nhân —

Trước khi ngày mới ghé qua

Ôi, xin hãy để thân xác này tan biến!

Thế nên, xin đừng trách cứ sự vô tích sự của tôi; tôi vẫn tin rằng nếu chọn cái chết tự vẫn, tôi sẽ vi phạm một quy luật thiêng liêng của tự nhiên, và tôi cho rằng mình đã hoàn thành trọn vẹn bổn phận khi nhẫn nại chịu đựng thử thách khắc nghiệt là kéo lê từng giờ từng phút tẻ nhạt — trong việc oằn mình gánh lấy sức nặng của thời gian vốn đang đè nặng lên tôi đầy cay đắng, và rằng việc từ chối điều mà trong những phút giây tỉnh táo tôi vẫn xem là một tội ác, tôi đã xứng đáng nhận được phần thưởng của đức hạnh. Đã có những khoảng thời gian, những khoảng thời gian vô cùng khủng khiếp, khi tôi chìm trong tuyệt vọng — và nghi ngờ sự tồn tại của mọi bổn phận cùng tính chân thực của tội lỗi — nhưng tôi chỉ biết rùng mình, và quay mặt đi khỏi những ký ức ấy.