Với trái tim đập loạn nhịp và một nỗi sợ hãi không rõ nguyên do, tôi cho người đầy tớ lui ra, khóa cửa phòng lại và ngồi xuống để đọc bức thư của cha. Dưới đây là những lời trong thư.

“Đứa con vô cùng yêu dấu của ta

“Ta đã phụ lòng tin của con; ta đã mưu toan làm vẫn đục tâm hồn con, và làm cho trái tim ngây thơ ấy phải quen với ánh nhìn cùng ngôn từ của thứ tình yêu sai trái và quái đản. Ta phải đền tội cho những tội ác này, và phải cố gắng phần nào dung hòa hình phạt của mình với mức độ lầm lỗi. Con chắc hẳn đã sẵn sàng đón nhận điều mà ta sắp sửa loan báo; chúng ta phải lìa xa và chia tay nhau mãi mãi.

“Ta tước đoạt khỏi con người cha và cũng là người bạn duy nhất. Con bị bỏ rơi không tấc sắt che thân giữa cõi đời: những hy vọng của con đã tan tành; sự bình yên và an toàn trong tâm hồn thanh khiết của con đã bị hủy diệt; ký ức sẽ mang đến cho con những hình ảnh hãi hùng về tội lỗi, cùng nỗi đau đớn của mối tình thơ ngây bị phản bội. Thế mà ta, kẻ giáng xuống đầu con ngần ấy khốn khổ; ta, kẻ xua đuổi con và không chút nương tay đóng ấn nghi kỵ cùng đớn đau lên trái tim lẫn vầng trán của chính đứa con mình, kẻ với sự hời hợt đầy ma quỷ đã mưu toan đánh cắp vẻ đáng yêu của con để thay vào đó là sự ghê tởm nhơ nhớp của tội lỗi; chính ta, trong nỗi đau tràn ngập cõi lòng, van xin con hãy tha thứ cho ta.

“Ta không cầu xin lòng thương hại của con; con phải và chắc chắn đang căm ghét ta: nhưng xin hãy tha thứ cho ta, Mathilda, và đừng để tâm tư con dõi theo chốn lưu đày của ta với cơn giận dữ không nguôi. Ta sẽ không bao giờ được nhìn thấy con nữa; không bao giờ được nghe giọng nói của con nữa; nhưng những lời thì thầm dịu dàng về sự tha thứ của con sẽ đến được với ta, làm dịu đi ngọn lửa đang thiêu đốt bộ óc lẫn trái tim loạn trí này; ta chắc chắn mình sẽ cảm nhận được điều đó ngay cả trong nấm mồ. Và ta dám thúc đẩy thỉnh cầu này bằng cách kể lại việc ta đã bị lừa phỉnh bi đát nhường nào để rơi vào tấm lưới đau thương rực lửa ấy cùng mọi nỗ lực vùng vẫy để giải thoát bản thân: quả thực, nếu tâm hồn con kém phần thanh khiết và rạng ngời, ta sẽ không thử biện hộ với bản thân trước con; ta sẽ sợ rằng nếu xúi giục con nhìn nhận ta với sự ít căm ghét hơn, con có thể sẽ bớt căm thù cái ác: nhưng khi ngỏ lời cùng con, ta cảm thấy như đang khẩn khoản trước một vị thẩm phán thiên thần. Ta không thể ra đi nếu không có sự tha thứ của con và ta phải cố gắng giành lấy nó, bằng không ta sẽ phải tuyệt vọng. Do đó, ta khẩn nài con hãy lắng nghe lời ta, và nếu như trước cái thiện, tội lỗi có thể phần nào được châm chước bởi nỗi đau đớn xé thịt xé da cùng sự cắn rứt làm não nề tan nát như cơn điên loạn, thì có lẽ con sẽ nghĩ rằng — dẫu ta không dám nghĩ — ta phần nào có quyền nhận được sự trắc ẩn của con.

“Ta nài xin con hãy gợi lại trong ký ức về cuộc sống hạnh phúc đầu tiên của chúng ta trên bờ hồ Loch Lomond. Ta đã đặt chân đến nơi sau mười sáu năm lang thang mệt mỏi, quãng thời gian mà dù phải trải qua biết bao hiểm nguy và bất hạnh, những tình cảm trong ta vẫn hoàn toàn trống rỗng. Nếu ta đau buồn thì đó là vì mẹ con, nếu ta yêu thương thì đó là hình bóng con; những cảm xúc độc nhất ấy đã lấp đầy trái tim ta trong sự tĩnh lặng. Những sinh linh con người xung quanh không gợi lên cho ta chút đồng cảm nào, và ta tưởng rằng sự thay đổi lớn lao mà cái chết của mẹ con tạo ra trong ta đã khiến ta trở nên trơ lì trước mọi ấn tượng tương lai. Ta nhìn thấy những điều đáng yêu mà chẳng hề yêu, vì thế ta tưởng rằng mọi hơi ấm đã lụi tàn trong tim ngoại trừ ngọn lửa luôn thúc đẩy ta đắm chìm trong hình bóng thơ ấu của con thuở ấy.

“Đó là một mối liên kết kỳ lạ trong số phận của ta rằng dù chưa từng gặp mặt, ta vẫn yêu con nồng cháy. Suốt những chuyến lang thang, chưa đêm nào ta đi ngủ mà không cầu xin những giấc mơ dịu dàng đổ xuống đầu con. Nếu bắt gặp một người phụ nữ xinh đẹp, ta lại nghĩ: Liệu Mathilda của ta có giống nàng không? Mọi điều tươi đẹp, phong cảnh tuyệt mỹ, làn gió êm đềm, âm nhạc tuyệt vời dường như đều gắn liền với con, và chỉ qua con chúng mới mang lại niềm vui cho ta. Cuối cùng ta cũng được nhìn thấy con. Con hiện ra như vị thần của một miền đất thơ mộng, vị Thiên sứ hộ mệnh của một chốn Thiên đàng mà giữa muôn ngàn nhân loại, con chỉ cho phép một mình ta bước vào. Ta hầu như không dám coi con là con gái của mình; vẻ đẹp, sự ngây thơ và sự khôn ngoan chưa từng được dạy dỗ của con dường như thuộc về một bậc sinh linh cao quý hơn; giọng nói của con chỉ thốt lên những lời yêu thương: nếu trong con có điều gì thuộc về cõi trần, thì đó chỉ là những gì con thừa hưởng từ vẻ đẹp của thế gian này — con dường như đã hấp thụ được nét thanh tao từ những ngọn gió núi, những ngọn thác và mặt hồ; và đó là tất cả những gì thuộc về trần thế mà con có, ngoại trừ tình cảm của con; chẳng hề có chút tạp chất hay cảm xúc tồi tệ nào trong tâm hồn ấy. Con thậm chí vẫn chưa trải đời đủ để nhận ra sự khác biệt trời vực tồn tại giữa những người phụ nữ ta gặp trong đời sống thường nhật và một nàng tiên chốn rừng sâu như con, người mà chỉ cần ngắm nhìn đôi mắt ấy, nhân loại có thể chiêm nghiệm suốt bao thế kỷ để trở nên khôn ngoan và thanh tịnh hơn. Những luồng ánh sáng thiêng liêng ấy chiếu rọi vào ta cũng như ánh sáng của Beatrice đối với Dante, và quả thật ta có thể lặp lại lời ngài dẫu với những tâm trạng khác biệt dường như nhường nào

Và suýt nữa ta đã lạc lối, với đôi mắt cúi gằm.

Con có ngạc nhiên không, hỡi Mathilda, khi ta đắm chìm trong ánh nhìn, lời nói, cử chỉ của con, và say sưa uống lấy niềm hoan lạc thuần khiết?

“Nhưng ta sợ rằng mình đang đi lạc khỏi mục đích. Ta phải vắn tắt hơn vì đêm đã buông xuống nhanh chóng và mọi khoảng thời gian của ta trong ngôi nhà này đều đã được đếm ngược. À thì, chúng ta chuyển đến London, và ta vẫn chỉ cảm nhận sự bình yên của thứ tình yêu vô tội. Con luôn ở bên ta, và ta chẳng mong gì hơn ngoài việc được ngắm nhìn khuôn mặt con, được biết rằng ta là cả thế giới đối với con; ta đã chìm đắm trong cõi thiên đàng dại khờ của sự tận hưởng và an toàn. Tình yêu của ta có đáng trách không? Nếu có thì ta hoàn toàn không hay biết; ta chỉ khao khát những gì mình đang có, và dẫu ta tận hưởng từ ánh mắt, lời nói cùng những cái âu yếm ngây thơ nhất của con một sự ngất ngây vốn thường không xuất hiện trong tình cảm giữa cha và con, thế nhưng chẳng có chút bất an, ước muốn hay ý nghĩ thoáng qua nào đánh thức ta nhận thức về tội lỗi. Ta yêu con theo cách một người cha trần thế có thể yêu đứa con gái do một người mẹ thiên đàng sinh ra; như Anchises có thể đã nhìn nhận đứa con của Venus nếu giới tính được đổi ngôi; tình yêu hòa quyện cùng sự kính trọng và tôn sùng. Có lẽ tình cảm của ta cũng được ru ngủ bằng sự gắn bó sâu sắc và độc tôn mà con dành cho ta.

“Nhưng khi ta thấy con trở thành đối tượng được kẻ khác yêu thương; khi ta tưởng tượng rằng con có thể được yêu theo một cách khác chứ không phải như một biểu tượng và hình ảnh thiêng liêng của vẻ đẹp và sự đức hạnh; hoặc rằng con có thể yêu một người khác với tình cảm nồng nàn hơn thứ tình cảm con dành cho ta, thì khi ấy con quỷ dữ trong ta bừng tỉnh; ta đã cho kẻ cầu hôn của con lui bước; và từ khoảnh khắc đó, ta không còn biết đến sự bình yên nào nữa. Ta đã mỏi mòn tìm kiếm giấc ngủ và sự nghỉ ngơi; đôi mi ta từ chối khép lại, và dòng máu trong người ta mãi mãi sục sôi. Ta bừng tỉnh vào một cuộc đời mới giống như kẻ chết trong hy vọng lại bừng tỉnh ở Địa ngục. Ta sẽ không làm vấy bẩn trí tưởng tượng của con bằng cách thuật lại những cuộc chiến đấu, sự tự phẫn nộ và nỗi tuyệt vọng của ta. Hãy để một tấm màn che khuất những cảm giác khôn tả của một người cha có tội; những bí mật của một trái tim đau đớn đến thế không thể bị đem ra làm thứ tầm thường. Tất cả chỉ là sự hỗn loạn, tội ác, sự cắn rứt và căm thù, thế nhưng vẫn đan xen tình yêu thương dịu dàng nhất; và điều đầu tiên đánh thức ta đến quyết tâm vững chắc là chinh phục tình yêu của mình và trả lại người cha cho con chính là cảnh tượng đau đớn và đồng cảm của con. Chính điều này đã đưa ta đến đây: ta nghĩ rằng nếu ta có thể khơi dậy lần nữa trong tim nỗi đau từng cảm nhận khi mất đi mẹ con, cùng vô số mối liên tưởng với ký ức về nàng đã ngủ quên suốt mười bảy năm trời, thì mọi tình yêu dành cho đứa con của nàng sẽ lụi tàn. Trong một phút giây hào hiệp, ta quyết định ra đi một mình; rời bỏ con, sinh mệnh của cuộc đời ta, và sẽ không gặp lại con cho đến khi ta có thể làm điều đó một cách vô tội. Nhưng mọi chuyện không thành: ta đã đánh giá quá cao sự kiên cường của mình, hoặc đánh giá quá thấp tình yêu của mình. Ta chắc chắn đã chết nếu con không vội vã tìm đến ta. Phải chi ta thực sự đã biến mất!

“Và giờ đây, hỡi Mathilda, ta phải thổ lộ lời xưng tội cuối cùng với con. Ta đã lầm lẫn thảm hại khi tưởng rằng mình có thể chiến thắng tình yêu dành cho con; ta không bao giờ có thể làm được điều đó. Cảnh sắc ngôi nhà này, những cánh đồng và khu rừng nơi tình yêu đầu đời của ta từng trú ngụ dường như đã làm nó lớn lên thêm: trong cơn điên loạn, ta đã dám nhủ lòng rằng — Diana đã chết để sinh ra nàng; linh hồn của người mẹ đã chuyển dời vào thể xác nàng, và nàng phải là Diana đối với ta. Với mọi nỗ lực gạt bỏ, tình yêu này càng bám rễ chặt hơn, thứ tình yêu tội lỗi còn phi tự nhiên hơn cả sự căm thù, thứ vùi dập hy vọng của con và hủy diệt ta mãi mãi.

Thà yêu sự tuyệt vọng, và hôn nó còn an toàn hơn.

Không thời gian hay khoảng cách nào có thể dứt ra khỏi tâm hồn ta thứ đã trở thành một phần máu thịt ấy. Kể từ khi đặt chân đến đây, ta chưa từng thôi cảm nhận lấy địa ngục của thứ tình cảm đã được cấy sâu vào ta, cháy rực cho đến khi mọi thứ trở nên lạnh ngắt, cứng đờ và chết lặng. Dẫu vậy ta sẽ không chết; hỡi ôi! sao ta dám bước tới nơi có thể gặp lại Diana, khi ta đã bất tuân thỉnh cầu cuối cùng của nàng; những lời trăng trối bằng giọng yếu ớt khi mọi cảm xúc ngoại trừ tình yêu — thứ tồn tại trường tồn hơn vạn vật — đã lụi tàn, nàng khi ấy đã căn dặn ta hãy làm cho đứa con của nàng được hạnh phúc: chỉ riêng ý nghĩ đó thôi đã nhân đôi nỗi đau đớn của cái chết. Ta sẽ lang thang rời xa con, rời xa mọi sự sống — trong chốn thui thủi ta tìm kiếm, một mình ta sẽ thở khói nhân gian. Ta phải nhẫn nhục sống tiếp; và vì đó là bổn phận nên ta sẽ làm thế cho đến khi nấm mồ — dẫu đáng sợ nhưng cũng đáng mong chờ — đón nhận ta trong sự thanh thắc khỏi đớn đau: bởi chừng nào ta còn cảm nhận, thì đớn đau vẫn sẽ cấu thành toàn bộ tổng số cảm giác của ta. Đây chẳng phải là một lời nguyền kinh hoàng mà ta đang oằn mình gánh chịu sao? Chẳng phải ta đang hướng về một tương lai khốn khổ đó sao? Con yêu của ta, nếu sau cuộc đời này ta được phép gặp lại con, nếu đớn đau có thể thanh tẩy trái tim, thì tim ta sẽ thanh tịnh: nếu sự cắn rứt có thể chuộc lại tội lỗi, ta sẽ là kẻ vô tội.

“Ta đã đứng trước cửa phòng con: mọi thứ đều tĩnh lặng. Con đang ngủ. Liệu con có thực sự đang ngủ không, hỡi Mathilda? Hỡi những Hồn thiêng của Điều Thiện, hãy chứng giám cho những giọt nước mắt trong lời cầu nguyện thành khẩn của ta! Hãy ban phước cho con bé! Hãy che chở con bé khỏi những kẻ ích kỷ giữa dòng đời; hãy che chở con bé khỏi những đớn đau của tình ái và sự tuyệt vọng của việc thất vọng! Bình yên, Hy vọng và Tình yêu hãy là những đấng canh giữ con, ôi linh hồn của linh hồn ta: người mà qua đó ta đang thở!

“Ta không dám đọc lại bức thư này vì chẳng còn thời gian để viết bản khác, và vả lại ta sợ rằng một số câu chữ trong đó có thể làm ta phật ý. Kể từ lần cuối gặp con, ta vẫn luôn bận rộn viết thư, và vẫn còn vài bức nữa phải viết; bởi ta không có ý định để bất kỳ ai hay biết về mình sau khi ra đi. Ta không cần phải khẩn nài con hãy xem ta như một kẻ mà mọi mối liên kết từng tồn tại giữa chúng ta đã đứt đoạn. Sự tế nhị của chính con sẽ không cho phép con, ta tin chắc vậy, tìm cách truy tìm tung tích ta. Tốt hơn rất nhiều cho sự bình yên của con nếu con hoàn toàn mù tịt về điểm đến của ta. Con sẽ không đuổi theo ta đâu, bởi khi chính ta tự lưu đày mình, lẽ nào con lại nuôi dưỡng tội lỗi bằng cách sấn sổ áp sát ta? Con sẽ không làm thế, ta biết con sẽ không. Con phải quên đi ta cùng mọi điều tồi tệ mà ta đã dạy con. Hãy rũ bỏ món quà duy nhất mà ta ban tặng cho con, đó là nỗi buồn, và vươn lên khỏi ảnh hưởng tàn lụi của ta như chưa từng có đóa hoa ngọt ngào nào vươn lên từ bên dưới đống đổ nát ngập tràn tội lỗi đến thế.

“Con sẽ không bao giờ còn nghe tin gì từ ta nữa: vậy hãy đón nhận những dòng này như những lời cuối cùng từ ta mà con từng chạm đến; và dẫu ta đã tước đoạt tình cảm cha con của con, nhưng xin hãy coi chúng như mệnh lệnh của một người cha, ta khẩn nài con. Hãy dứt khoát rũ bỏ sự khốn khổ mà bất hạnh đầu đời này chắc chắn mang lại cho con. Hãy can đảm chống lại giông bão: hãy tiếp tục khôn ngoan và hiền dịu, nhưng hãy tin rằng — và quả thực đúng là như vậy — hạnh phúc là bổn phận của con. Con còn rất trẻ; đừng để biến cố này cản trở bước đường vinh quang của con quá một khoảnh khắc; hãy vững bước đi lên, hỡi người ta yêu dấu. Mặt trời tuổi trẻ chưa lặn đối với con đâu; nó sẽ khôi phục sức sống và năng lượng cho con; đừng chống lại ảnh hưởng nhân từ của nó bằng nỗi buồn cố chấp, hỡi đứa con của ta! Hãy ban phước cho ta bằng niềm hy vọng rằng ta chưa hoàn toàn hủy diệt con.

“Vĩnh biệt, Mathilda. Ta ra đi với niềm tin rằng mình nhận được sự tha thứ của con. Bản tính dịu dàng của con sẽ không cho phép con căm ghét kẻ thù lớn nhất của mình, và dẫu ta chính là kẻ đó, dẫu ta đã giật phăng hạnh phúc khỏi tầm tay con; dẫu ta đã băng qua tình yêu tuổi trẻ và những hy vọng của con như một thiên thần hủy diệt, tìm thấy vẻ đẹp và niềm vui nhưng lại để lại sự tàn lụi cùng tuyệt vọng, thế nhưng con vẫn sẽ tha thứ cho ta, và với đôi mắt đẫm lệ, ta cảm ơn con; người ta yêu dấu, ta đón nhận sự tha thứ của con với lòng biết ơn không bao giờ tàn phế, và nó sẽ — quả thực sẽ — sống lâu hơn cả tội lỗi lẫn sự cắn rứt.

“Vĩnh biệt mãi mãi!”

Khoảnh khắc vừa đọc xong lá thư này, tôi liền gọi xe ngựa và chuẩn bị lên đường đuổi theo cha. Những lời trong bức thư của cha — đoạn mà ông dùng để can ngăn tôi thực hiện bước đi ấy — lại chính là điều đã quyết định tôi. Tại sao ông lại viết ra những dòng đó? Ông phải thừa nhận rằng nếu tôi tin ý định của ông chỉ đơn thuần là rời xa mình, thì thay vì phản đối, đó lại chính là điều mà bản thân tôi sẽ yêu cầu — hoặc nếu ông nghĩ rằng có thứ tình cảm lén lút nào đó, dẫu ông không thể nghĩ thế, sẽ dẫn dắt tôi đến với ông, thì hà cớ gì ông lại tìm cách phá hủy niềm hy vọng duy nhất mà ông có thể có được để gặp lại tôi; một người tình, có sự điên rồ trong ý nghĩ ấy, thế nhưng ông chính là người tình của tôi, sẽ không bao giờ hành xử như vậy. Không, ông đã quyết định tự vẫn, và ông muốn tha thứ cho tôi khỏi nỗi khốn khổ khi hay biết điều đó. Những lời lẽ vô ích ít ỏi mà ông nói về bổn phận của mình đối với tôi chính là một bằng chứng rõ hơn nữa — và càng ngẫm nghĩ về bức thư, tôi càng nhận ra hàng ngàn biểu hiện nhỏ nhặt chỉ có thể ám chỉ một điều rằng sự sống nay đã chấm dứt đối với ông. Ông sắp chết! Máu trong người tôi đông đặc lại trước ý nghĩ đó: một cảm giác kinh hoàng đến phát ốm bao trùm lấy tôi khiến những giọt nước mắt chẳng thể chực trào. Trong lúc chờ xe ngựa, tôi bước đi bước lại với nhịp chân dồn dập; rồi quỳ xuống, hai tay đan chặt vào nhau đầy khẩn thiết, tôi cố gắng cầu nguyện nhưng giọng nói lại bị nghẹn đắp bởi những tiếng nấc nghẹn ngào — Ôi mặt trời vẫn chiếu sáng, bầu trời thật ngát hương — ông chắc chắn vẫn phải sống, bởi nếu ông đã chết thì mọi thứ đối với tôi chắc chắn sẽ tối sầm như mực!

Chuyển động của chiếc xe ngựa, với ý thức rằng nó đang chở tôi hướng về phía ông và rằng tôi có lẽ vẫn tìm thấy ông còn sống, đã phần nào vực dậy lòng can đảm của tôi: dẫu vậy, đó là một chuyến đi kinh hoàng. Chỉ có hy vọng mới nâng đỡ tôi, niềm hy vọng rằng mình sẽ không quá muộn màng. Tôi không khóc, nhưng tôi lau mồ hôi trên trán, và cố gắng trấn tĩnh bộ óc lẫn trái tim đang đập cuồng dã đến mức gần như hóa điên. Ôi! Tôi không được phép phát điên khi nhìn thấy ông; hoặc có lẽ cứ điên loạn lại hay hơn, sự cuồng loạn của tôi có thể làm dịu đi cơn điên của ông và kéo ông trở lại với sự nhẫn nại dành cho sự sống. Thế nhưng cho đến khi tìm thấy ông, tôi phải bắt lý trí phải giữ vững vị trí của nó, và tôi dùng tay ấn thật mạnh lên trán mình — Ôi đừng rời bỏ tôi; bằng không tôi sẽ quên mất mình đang định làm gì — thay vì phi nước đại như lẽ ra phải thế với tốc độ của ánh chớp, họ lại cứ để ý đến tôi, và chúng ta sẽ đến quá muộn mất. Ôi! Xin Chúa hãy giúp tôi! Cầu cho ông còn sống! Mọi thứ đều tối tăm; trong sự khốn cùng đê tiện này, tôi không đòi hỏi gì hơn nữa: không hy vọng, không điều tốt đẹp; chỉ có đam mê, tội lỗi và sự kinh hoàng; nhưng phải còn sống! Còn sống! Những cảm giác bóp nghẹt lấy tôi — Chẳng có giọt nước mắt nào rơi nhưng tôi nấc nghẹn, thở dốc và thở gấp gáp; chỉ một ý nghĩ duy nhất chiếm lấy tâm trí, và tôi chỉ thốt lên được đúng một từ, cứ thế lặp đi lặp lại trên đôi môi như một tiếng thét nửa vời: Còn sống! Còn sống! —

Tôi đã mang theo viên quản gia đi cùng, bởi ông ấy, hiểu rõ hơn tôi rất nhiều, có thể đưa ra những câu hỏi cần thiết — cụ già tội nghiệp không thể kìm nén được nước mắt khi chứng kiến nỗi đau đớn tột cùng của tôi và biết rõ nguyên nhân — thỉnh thoảng ông lại thốt lên vài từ an ủi đứt quãng: trong những khoảnh khắc thế này, nữ chủ nhân và người đầy tớ bỗng trở nên bình đẳng theo một cách nào đó, và khi tôi nhìn thấy đôi mắt già nua mờ đục của ông ướt đẫm những giọt nước mắt đồng cảm; mái tóc bạc thưa thớt phủ trên chiếc trán nhăn nheo vì tuổi tác, tôi đã thầm nghĩ: ôi, giả như cha tôi cũng được như ông ấy — già nua và đầu bạc — thì khi ấy tôi đã được tha khỏi nỗi đau đớn này —

Khi đến thị trấn gần nhất, tôi thuê ngựa trạm và dò theo con đường mà cha tôi đã đi. Tại mỗi quán trọ nơi chúng tôi đổi ngựa, chúng tôi đều nghe ngóng tin tức về ông, và tôi bị giằng xé giữa hy vọng và nỗi sợ hãi luân phiên. Cuối cùng tôi phát hiện ra ông đã đổi lộ trình; lúc đầu ông đi theo con đường hướng về London; nhưng giờ thì ông đã đổi hướng, và qua dò la, tôi nhận ra con đường ông đang theo đuổi dẫn thẳng ra biển. Giấc mơ của tôi tái hiện trong tâm trí; tôi vốn chẳng phải là kẻ mê tín dị đoan nhưng trong sự khốn cùng, bất kỳ ai cũng hóa ra thế. Biển cách đó năm mươi dặm, thế mà đó lại là hướng ông đang trốn chạy. Ý nghĩ ấy thật kinh khủng đối với trí tưởng tượng nửa tỉnh nửa điên của tôi, và suýt nữa đã đánh gục chút tự chủ ít ỏi còn sót lại trong tôi. Tôi hành trình suốt cả ngày; từng khoảnh khắc trôi qua, nỗi khốn khổ của tôi lại nhân lên và cơn sốt trong máu trở nên không thể chịu nổi. Mặt trời mùa hè chiếu rọi bầu trời không một gợn mây; không khí bức bối nhưng mọi thứ đều mát mẻ đối với tôi ngoại trừ làn da đang bừng cháy của mình. Về chiều, những đám mây giông đen kỵ đùn lên phía chân trời và tôi nghe thấy tiếng sấm ì ầm từ xa — sau hoàng hôn, chúng phủ đen toàn bộ bầu trời và trời bắt đầu đổ mưa, những tia chớp thắp sáng cả vùng quê và tiếng sấm át đi tiếng cỗ xe của chúng tôi. Tại quán trọ tiếp theo, cha tôi không thuê ngựa; ông để lại một chiếc hộp ở đó nói rằng sẽ quay lại, rồi đi bộ băng qua các cánh đồng để đến thị trấn —— một thị trấn ven biển cách đó tám dặm.

Trong khoảnh khắc, tôi gần như tê dại vì sợ hãi; nhưng nghị lực trong tôi trỗi dậy và tôi đòi phải có một người dẫn đường đồng hành để bám theo bước chân ông. Đêm hôm ấy giông bão dữ dội nhưng món tiền thù lao tôi đưa rất hậu hĩnh và tôi dễ dàng thuê được một bác nông dân. Chúng tôi đi qua nhiều lối mòn, băng qua những cánh đồng và vùng đất hoang vu lộng gió; mưa trút xuống như thác đổ; và những tiếng sấm đinh tai nhức óc nổ vang trời ngay trên đầu chúng tôi. Ôi! Quả là một đêm bão bùng! Và tôi lê bước nhanh qua lớp cỏ cao, ẩm ướt giữa màn mưa và giông bão. Giấc mơ của tôi cứ mãi hiện hữu trong tâm trí, và với một nỗi điên loạn lờ mờ thường ám ảnh tâm trí trong cơn tuyệt vọng, tôi cất lời lớn tiếng: “Can đảm lên! Chúng ta chưa ở gần biển đâu; chúng ta vẫn còn cách đại dương vài dặm nữa” — Thế nhưng hướng đi của chúng tôi lại chính là hướng về phía biển, và điều đó càng làm tăng thêm sự hỗn độn trong suy nghĩ của tôi. Có lúc, vì quá kiệt sức, tôi khuỵu xuống nền đất ướt sũng; cách đó khoảng hai trăm thước, trơ trọi giữa một bãi cỏ rộng lớn là một cội sồi nguy nga; những tia chớp hắt lên vô số cành lá đang bị giông bão xé toạc. Một ý nghĩ kỳ lạ chợt lóe lên trong tôi; một người phải từng trải qua tất cả những đớn đau dằn vặt của sự nghi ngờ về sự sống và cái chết của một kẻ là cả thế giới đối với họ thì mới có thể thấu hiểu cảm giác của tôi — bởi trong trạng thái ấy, tâm trí hoạt động không bị lý chí kìm hãm đã tạo ra những sự liên kết kỳ lạ và đầy hoang đường với hoàn cảnh bên ngoài, đồng thời đan cài những thăng trầm biến đổi của tự nhiên vào mối liên hệ trực tiếp với sự kiện mà họ kinh hãi. Chính với cảm giác đó, tôi quay sang người quản gia già đang đứng tái mét và run rẩy bên cạnh mình: “Hãy đánh dấu đi, Gaspar, nếu tia chớp tiếp theo không xé toạc cây sồi kia, cha tôi chắc chắn vẫn còn sống.”

Tôi vừa dứt lời thì một tia chớp nối tiếp ngay lập tức bằng một tiếng sấm sét đinh tai giáng xuống thân cây; và khi mắt tôi lấy lại tầm nhìn sau thứ ánh sáng lóa mắt ấy, cây sồi không còn đứng sừng sững trên bãi cỏ nữa — Cụ già thốt lên một tiếng kêu hoảng loạn khi chứng kiến sự giải thích đột ngột nhường ấy giáng xuống lời tiên tri của tôi. Tôi giật mình chồm dậy, sức lực bừng tỉnh cùng nỗi sợ hãi; tôi thét lên: “Ôi Chúa ơi! Đây là sắc lệnh của Ngài sao? Dẫu vậy có lẽ tôi vẫn chưa quá muộn.”

Dù vẫn còn cách xa vài dặm, chúng tôi tiếp tục tiến về phía biển. Cuối cùng chúng tôi cũng đến được con đường dẫn đến thị trấn —— và tại một quán trọ ở đó, chúng tôi hay tin cha tôi đã đi qua một chút trước lúc hoàng hôn; ông đã quan sát cơn giông đang kéo đến và thuê một con ngựa để đi tiếp đến thị trấn kế tiếp nằm cách biển một dặm nhằm đến nơi trước khi bão bùng bắt đầu: thị trấn đó cách đây năm dặm. Chúng tôi thuê một chiếc xe ngựa kín ở đây, và với bốn con ngựa, phi như bay xuyên qua giông bão. Y phục của tôi ướt sũng dính chặt vào người, và mái tóc rũ xuống thành từng lọn thẳng băng trên cổ khi không bị gió thổiạt sang một bên. Tôi run lẩy bẩy, thế nhưng mạch đập vẫn sục sôi vì cơn sốt. Lạy Chúa vĩ đại! Tôi đã phải chịu đựng biết bao đớn đặt. Tôi không rơi một giọt nước mắt nào nhưng đôi mắt hoang dại và vằn đỏ đang lồi ra khỏi hốc; tôi hầu như không thể chống đỡ nổi sức nặng đang đè nặng lên bộ óc mình. Chúng tôi đến thị trấn —— chỉ trong hơn nửa giờ đồng hồ. Khi cha tôi đến nơi, cơn giông đã bùng phát từ trước, nhưng ông đã từ chối dừng lại và để lại con ngựa ở đó, tiếp tục đi bộ — về phía biển. Hỡi ôi! Thật là một sự tàn nhẫn kép khi ông lại chọn biển cả cho quyết định định mệnh của mình; đó chẳng khác nào chuốc thêm sự điên loạn vào nỗi tuyệt vọng của tôi.

Người đầy tớ già tội nghiệp đi cùng đã cố gắng thuyết phục tôi ở lại đây và để một mình ông đi — Tôi lắc đầu lặng lẽ và buồn bã; ngả người vào tay ông vì kiệt sức suýt chết, và vì không có đường cho xe ngựa đi qua, tôi lê những bước chân mệt mỏi băng qua những gò hoang hiu quạnh để đối mặt với số phận của mình, giờ đây đã quá rõ ràng để còn vướng bận nỗi đau của sự nghi ngờ. Gần như ngất lịm, tôi chậm chạp tiến đến vùng nước định mệnh; khi vừa rời khỏi thị trấn, chúng tôi đã nghe thấy tiếng gầm thét của chúng. Tôi lầm bầm thì thầm với chính mình bằng giọng khàn đặc: “Âm thanh ấy y hệt tiếng ta từng nghe trong giấc mơ. Đó chính là tiếng chuông tử trận của cha ta mà ta đang lắng nghe.”

Trận mưa đã ngớt; chẳng còn tiếng sấm chớp nào nữa; gió cũng đã ngừng thổi. Trái tim tôi không còn đập điên cuồng; tôi không còn cảm thấy sốt: nhưng người tôi lạnh buốt; đầu gối khuỵu xuống — Tôi suýt chìm vào giấc ngủ trong lúc lê bước vì quá đỗi mệt mỏi; từng thớ thịt run lên bần bật. Tôi lặng thím: tất cả đều chìm trong tĩnh mịch ngoại trừ tiếng sóng biển gầm thét ngày một lớn hơn và đáng sợ hơn. Thế nhưng chúng tôi vẫn chậm rãi tiến bước; có lúc tôi nghĩ rằng chúng ta sẽ chẳng bao giờ đến nơi; rằng tiếng sóng biển sẽ mãi vẫy gọi, và chúng ta cứ thế bước đi mãi mãi: hết cánh đồng này nối tiếp cánh đồng khác, hành trình mệt nhọc của chúng ta sẽ chẳng bao giờ chấm dứt, dù là ngày hay đêm; thế nhưng chúng ta vẫn sẽ mãi nghe tiếng sóng vỗ gầmù, và mọi chuyện sẽ chẳng bao giờ có hồi kết. Hoang đường vượt quá sức tưởng tượng của những kẻ hạnh phúc chính là những suy nghĩ được nuôi dưỡng bởi sự khốn cùng và tuyệt vọng.

Cuối cùng chúng tôi cũng chạm tới bờ biển dựng đứng; một ngôi nhà tranh nằm sát bên lối mòn; chúng tôi gõ cửa và nó được mở ra: chiếc giường bên trong ngay lập tức đập vào mắt tôi; có cái gì đó cứng đờ và thẳng tắp nằm trên đó, được phủ kín bằng một tấm vải trắng; những người dân làng nhìn tôi với vẻ mặt kinh hãi. Những lời đầu tiên họ thốt ra đã xác nhận điều tôi vốn đã mường tượng từ trước. Tôi không hề cảm thấy sốc hay gục ngã: tôi tin rằng mình đã đặt một hai câu hỏi và lắng nghe câu trả lời. Tôi hầu như chẳng còn ý thức, nhưng chỉ ít phút sau tôi khuỵu xuống bất tỉnh nhân sự trên mặt đất; và ước gì khi ấy mọi thứ đã thực sự khép lại vĩnh viễn!