Con trai Diễm Diễm hoàn toàn bị chiếc máy trò chơi điện tử mới mua làm cho mê mẩn, ăn cơm tối xong, thằng bé đã ngồi trước tivi chơi game, vừa không xem tivi, vừa không lại quấn quýt bố mẹ. cái vẻ hăng say đó trông rất đáng yêu.

Thẩm Nhược Trần liếc nhìn bóng lưng con trai một cái, rồi lại thăm dò nhìn về phía căn phòng khác, nơi Mai Vân Thanh đang chuyên tâm đan len. Con trai đã chiếm mất tivi, cô chỉ có thể đan len để giết thời gian. Xem ra, phải mua thêm một chiếc tivi nữa thôi. Thẩm Nhược Trần khép cửa lại trước, sau đó lại vặn chốt cửa, tiếng chốt khóa bật ra khiến Mai Vân Thanh cảnh giác. Cô ngẩng đầu nhìn anh một cái.

Anh cố tỏ ra bình tĩnh, nhưng hành động khóa cửa đã cho thấy anh có chuyện muốn nói với cô.

Những chuyện bình thường, anh hoàn toàn không cần phải kiêng dè việc để con trai nghe thấy.

Trên gương mặt bình thản của Mai Vân Thanh lộ ra vẻ nghi hoặc: "Nhược Trần, xảy ra chuyện gì vậy?"

Thẩm Nhược Trần mỉm cười, anh không biết nụ cười của mình còn có sức lay động hay không, nhưng anh muốn trấn an vợ trước.

Mai Vân Thanh làm chậm tốc độ đan những cây kim tre thoăn thoắt lại: "Có phải bài báo anh viết gây ra họa rồi không?"

"Ồ, không phải." Thẩm Nhược Trần không cười nổi nữa.

"Vậy sao sắc mặt anh lại đáng sợ như thế?"

"Thế sao? Anh lại không thấy vậy." Giọng của Thẩm Nhược Trần vô thức thấp xuống, thấp đến mức nghe hơi trầm buồn.

"Vậy anh nói mau đi!" Mai Vân Thanh nhận ra Thẩm Nhược Trần chắc chắn đã gặp phải chuyện gì đó, giọng nói đột ngột cao vút lên, vừa sắc vừa thanh.

Thẩm Nhược Trần giật mình, anh nhìn chằm chằm vào Vân Thanh: "Vân Thanh, em còn yêu anh không?"

"Anh nói cái gì thế không biết!"

"Anh đang nghiêm túc đấy." Sắc mặt Thẩm Nhược Trần nghiêm trọng đến mức đáng sợ.

"Diễm Diễm cũng sắp mười tuổi rồi, anh còn nói câu này. Lại còn nghi ngờ..." Mai Vân Thanh bĩu môi. Lúc cô giả vờ giận dỗi cũng rất đẹp.

"Nếu anh lừa dối em, em còn yêu anh không?"

"Cái gì? Cái gì? Nhược Trần, anh đã làm chuyện gì?" Đống len trên tay cô không thể đan tiếp được nữa.

"Không phải bây giờ..."

"Vậy là khi nào?" Ánh mắt cô có phần ép người.

"Khi anh đang yêu em."

"Khi... đang yêu em? Anh, anh bắt cá hai tay?" Cô cười mỉa mai một tiếng.

"Còn nghiêm trọng hơn thế." Từ lúc vào phòng, anh vẫn luôn đứng, vẻ mặt đầy hối lỗi, còn Vân Thanh thì vẫn ngồi trên chiếc ghế sofa nhỏ tay vịn gỗ, hơi ngẩng mặt nhìn anh.

"Lúc đó anh đã từng, từng có quan hệ với người khác..." Nước mắt trào ra nơi khóe mắt Mai Vân Thanh.

"Không phải ý đó."

"Vậy là ý gì? Anh nói đi, nói rõ ràng ra mau!" Mặt Mai Vân Thanh nhăn lại thành một cục, trên trán rịn ra những hạt mồ hôi li ti. "Anh thực sự có thể làm người ta lo sốt vó lên được, ruột gan em nóng như lửa đốt đây này!"

Thẩm Nhược Trần cười khổ một tiếng, giọng nói thấp đến mức chỉ mình Mai Vân Thanh nghe được:

"Còn nhớ lúc đó em từng hỏi anh, hồi cắm đội định cư có từng yêu ai không?"

"Ừm." Vân Thanh gật đầu, "Anh nói không có. Em không tin, em nói các anh là thanh niên trí thức cắm đội định cư, tuổi tác cũng gần ba mươi rồi, sao có thể chưa từng yêu đương, đừng lừa người ta nữa!"

"Em còn cười được."

"Phải. Cho dù anh từng yêu đương, em cũng không quan tâm, em mới cười." Vân Thanh cảm thấy cô đã đoán ra chuyện gì xảy ra, giọng điệu cô tỏ ra chắc chắn, "Bây giờ người phụ nữ từng yêu anh đó lại xuất hiện trong cuộc sống của anh, hay nói cách khác là muốn nối lại tình xưa. Lương tâm anh bị cắn rứt, lại tiến thoái lưỡng nan, có phải không, có phải không?"

"Không phải thế. Không phải kiểu đeo bám như vậy." Thẩm Nhược Trần thấy cô đoán hoàn toàn sai, nhạt nhẽo nói, "Nhưng lại còn phiền phức hơn thế."

"Vậy sao anh còn không mau nói thẳng ra!"

"Anh từng kết hôn rồi, vào thời gian cắm đội." Thẩm Nhược Trần không ngờ câu này lại tuôn ra một cách trực tiếp như vậy, cũng chẳng tốn nhiều sức lực.

Đống len và kim đan trên tay Mai Vân Thanh rơi xuống đầu gối, gương mặt xinh đẹp thay đổi sắc thái hoàn toàn, ánh mắt kinh hãi trở nên sáng rực, ngỡ ngàng:

"Cái gì? Anh... người phụ nữ đó của anh tìm tới rồi?"

"Không. Cô ấy là một cô gái người Thái..."

"Cô ấy đến Thượng Hải rồi?"

"Không. Khi rời khỏi Tây Song Bản Nạp, chúng tôi đã ly hôn."

"Vậy thì còn liên quan gì đến anh nữa?"

"Cô ấy chết rồi."

"Chết rồi? Ha ha ha!" Mai Vân Thanh đột nhiên phát ra một tràng cười, Thẩm Nhược Trần nghe ra trong tiếng cười của cô có chút cuồng loạn, "Chết rồi anh còn nhắc đến cô ta với em làm gì? Có phải anh chê cuộc sống của chúng ta quá an bình, quá yên tĩnh đúng không? Thẩm Nhược Trần, em gả cho anh, cùng anh chui rúc trong cái tổ chim của thị dân tám mét vuông đó, chui rúc bao nhiêu năm. Vừa mới có được nửa năm cuộc sống thái bình với anh, anh đã muốn đến giày vò em rồi. Anh, anh thực sự có lương tâm đấy!"

Khóe mắt cô trào ra lệ, gương mặt xinh đẹp động lòng người trông bi ai thê thiết.

Thẩm Nhược Trần đặt hai tay lên thành giường, cúi người nói với cô: "Không, không phải vậy. Anh tuyệt đối không muốn làm tổn thương em, em biết anh yêu em đến nhường nào mà, anh cũng bất lực, anh, anh..."

"Anh nghe tin cô ta chết, lại hoài niệm về cô ta rồi, đúng không? Anh thấy bất an trong lòng, anh thấy năm xưa vứt bỏ cô ta là nợ một món nợ lương tâm, anh, anh rốt cuộc muốn làm gì đây, Thẩm Nhược Trần!"

Nước mắt chảy ra từ mắt cô, cô nói năng có chút lộn xộn, cô quá kích động, lời nói của cô thay đổi theo từng suy nghĩ lóe lên trong đầu. Cô phẫn uất đứng dậy, len và kim tre rơi xuống đất, cô cúi người nhặt lên, giận dữ ném chúng về phía giường đôi, cô dùng lực hơi mạnh, cả kim và len đều rơi xuống đất. Một cuộn len lăn lộn trên sàn.

"Nói đi! Thẩm Nhược Trần, có phải anh định đến Vân Nam để điếu tang cô ta không?"

Thẩm Nhược Trần cảm thấy hai cánh môi như cứng đờ lại, anh không nói nổi thành lời, anh kết hôn với Mai Vân Thanh mười năm, chưa bao giờ có những lời qua tiếng lại và mâu thuẫn như thế này. Ồ, hy vọng tất cả mọi người trên thế giới này đừng gặp phải những chuyện tương tự. Anh khó khăn lắm mới kìm chế được bản thân, môi mấp máy vài cái, cuối cùng anh cũng thốt ra được hai chữ:

"Không phải."

Anh chậm rãi lấy trong túi áo ra lá thư của Tạ Gia Vũ, vốn dĩ anh muốn nói hết tất cả với vợ, nói cho cô biết Mỹ Hà đã tới rồi, hiện đang ở chỗ Quan Trần. Nhưng thấy Vân Thanh phẫn uất và đau lòng như vậy, anh chỉ có thể từ từ, dần dần nói cho cô biết sự thật. Lẽ ra ngay từ đầu anh nên lấy lá thư này ra, như vậy có thể bớt được biết bao nhiêu lời nói, bớt được biết bao nhiêu cuộc đối thoại khó xử. Anh rút tờ giấy thư ra khỏi phong bì, nói:

"Em tự mình xem đi!"

Ngay sau đó anh lùi lại một bước, hơi xoay người, dường như không hề nhìn vợ. Nhưng khóe mắt anh không một khắc nào lơi lỏng, vẫn liếc nhìn biểu cảm trên mặt Vân Thanh.

Bóng chiều buông xuống, trong phòng đã tối mịt. Đèn chưa bật, khi Vân Thanh nhận lấy lá thư, hai tay có chút run rẩy. Sắc mặt cô đầy kích động, đôi mắt vốn to tròn sáng long lanh giờ lại càng mở to hơn, cô dí sát vào tờ giấy thư, mím môi đọc thư.

Sắc mặt cô từ chỗ bàng hoàng dần hồi phục lại một chút, ánh mắt cô đặc biệt tập trung, trên hai gò má cô phủ một lớp ánh sáng, có mấy giọt nước mắt sót lại đọng nguyên trên đó.

Trái tim Thẩm Nhược Trần thắt lại, anh đau lòng vì những tổn thương mình đã gây ra cho vợ. Anh cụp mắt xuống, cuối cùng không dám đối mặt với vợ nữa.

Tờ giấy thư sột soạt vang lên, trong phòng tĩnh lặng một mảnh, tĩnh đến mức khiến người ta khó lòng chịu đựng.

"Anh lừa dối em, Thẩm Nhược Trần." Không biết là thời gian đọc thư khiến Vân Thanh bình tĩnh lại, hay là cô đã thấm mệt vì những tiếng gào thét phẫn nộ lúc nãy, giọng nói của cô trầm xuống rất nhiều, "Bấy nhiêu năm nay, anh luôn giấu giếm em, lừa gạt em." Cô vứt tờ giấy thư lên giường. Hai tờ giấy thư chao đảo rơi xuống giữa giường, nằm vắt chéo ngang dọc.

"Không, không phải." Thẩm Nhược Trần giọng điệu buồn bã mà yếu ớt biện bạch, "Vân Thanh, anh không... anh không cố ý... anh chưa bao giờ nghĩ đến việc lừa dối em..."

"Còn chối, còn không chịu thừa nhận, còn muốn ngụy biện!" Giọng Mai Vân Thanh lại đột ngột cao lên, đầy vẻ phẫn nộ và cuồng nộ, "Không phải vì có lá thư này, anh còn định giấu tiếp, còn định lừa em cả đời này!"

Tiếng thét sắc lẹm thê lương của cô vang vọng mãi trong phòng. Thẩm Nhược Trần há miệng, không dám lên tiếng nữa. Anh đờ đẫn đổ ập xuống giường, trong đầu nóng như muốn nổ tung. Anh không nói rõ được, nhưng sự thật quả thực có mặt phức tạp, về mặt chủ quan, anh cũng chưa bao giờ cảm thấy đây là đang lừa dối Mai Vân Thanh.

Khi nông trường cao su nơi Vi Thu Nguyệt làm việc bắt đầu làm loạn, những lán trại lợp bằng chiếu sậy bị dỡ nát đốt cháy, ngọn lửa của vài liên đội đốt lên đỏ rực cả nửa bầu trời trong đêm, các tri thức trẻ ở nông trường thâu đêm suốt sáng cuốn chăn màn, gõ chậu rửa mặt, hô hào, la hét, đổ xô đến ban quản lý nông trường, đổ xô vào huyện thành, chặn đứng con đường lớn khiến xe cộ không thể lưu thông, thì Vi Thu Nguyệt vốn trầm tĩnh ít nói dường như đã dự cảm được từ trong những tờ áp phích và những khẩu hiệu cuồng nhiệt bùng phát từ các đội ngũ diễu hành của đám tri thức trẻ rằng, người chồng Thẩm Nhược Trần đang cắm đội định cư ở trong bản của cô không thể giữ lại được nữa.

Đúng vậy, Thẩm Nhược Trần tuy là tri thức trẻ đã kết hôn, nhưng anh cũng quan tâm sát sao đến sự phát triển của tình hình. Đây là vận mệnh của cả một thế hệ tri thức trẻ họ mà! Những tri thức trẻ cắm đội định cư ở các thôn bản hành động chậm hơn một chút so với tri thức trẻ ở nông trường. Một là vì họ phân tán, thông tin không nhạy; hai là muốn tập hợp những tri thức trẻ sống rải rác ở khắp các bãi bồi, sườn đồi, đỉnh núi lại thì vẫn chưa có ai đứng ra cầm đầu. Tri thức trẻ nông trường thì khác. Họ sống tập thể, thông tin nhạy, tốc độ truyền tin nhanh, hơn nữa trong số họ có tri thức trẻ Thượng Hải, Bắc Kinh, Côn Minh, có thể nói làn sóng tri thức trẻ trên cả nước trở về thành phố họ đều biết rõ. Họ vô thức kết nối được với nhau, trong những ký túc xá tường trắng ngói xanh, trong những lán trại chiếu sậy, người này một câu người kia một câu phẫn nộ la hét, chỉ cần một người lên tiếng hô vài câu, lập tức là tình thế một người hô vạn người ứng.

Những ngày đó, Thu Nguyệt gần như luôn ở lại trong bản, cô nói chuyện làm lớn như vậy, ở nông trường căn bản không thể làm công, không thể làm việc được nữa. Trong ký túc xá người đi trống không, lòng cô cũng trống rỗng không yên ổn, thay vì ngây ngốc ngồi đó mà lo lắng, chi bằng về Nguyệt Lượng Bá, bầu bạn với chồng con. Thẩm Nhược Trần nhìn ra được, cho dù cùng ở trong bản Nguyệt Lượng Bá, ngày đêm đều dưới một mái nhà, tâm trí của Vi Thu Nguyệt vẫn không hề yên ổn. Bình thường cô chăm sóc Thẩm Nhược Trần rất chu đáo, ngoài ruộng trong vườn, trong nhà ngoài ngõ, việc gì cũng tranh làm trước, việc lớn việc nhỏ đều không để anh nhúng tay vào, rảnh rỗi đến mức Thẩm Nhược Trần phải vung tay đi vòng vòng tìm việc làm. Anh yêu Thu Nguyệt, phụ nữ người Thái vốn dĩ đã làm nhiều việc, vất vả lắm rồi. Giờ đây cô giặt quần áo nấu cơm, chặt củi cắt cỏ, đi chợ buôn bán, gánh mía, khiêng giỏ tre, đeo gùi, dọn dẹp mảnh đất tự quản, việc nặng việc nhẹ đều bao thầu hết. Mệt mỏi rồi, nằm trên giường tre, sau khi dỗ bé Mỹ Hà ngủ xong, cô liền ôm sát thân hình gầy guộc của mình vào Thẩm Nhược Trần, nửa đêm giật mình tỉnh giấc, động tác đầu tiên của cô chính là vươn tay ôm chặt lấy anh. Rạng đông, tiếng gà trong bản gáy cao thấp không đều, tiếng giã gạo "bình bình bình" nối tiếp nhau đánh thức mọi người, Thu Nguyệt đột nhiên mở mắt, luôn phải nhìn thấy anh vẫn đang nằm bên cạnh, trên mặt mới hiện lên một tia cười nhẹ nhõm. Thẩm Nhược Trần cố gắng che giấu tâm trạng quan tâm đến tin tức bạo loạn, anh hết sức không để lộ ra khao khát mãnh liệt được trở về Thượng Hải trong lời nói. Nhưng chỉ cần anh nói muốn rời khỏi bản để đi làm việc gì đó, muốn ra khỏi Nguyệt Lượng Bá để gửi một lá thư, Vi Thu Nguyệt dù đang bận làm gì, nghe thấy cũng sẽ đột ngột ngẩng đầu lên, dùng một đôi mắt kinh hãi hoảng sợ đầy u uất nhìn anh. Cô không ngăn cản anh, cũng không xúi giục anh, chỉ lặng lẽ thở dài một tiếng, rồi rũ đầu xuống.

Tin tức truyền đến nhanh như gió, những tri thức trẻ nông trường cầm đầu gây chuyện là nhóm đầu tiên có kết quả, ban quản lý nông trường cấp giấy thông hành cho họ, họ nhảy nhót, gào thét, hát hò, vui mừng khôn xiết nhảy lên xe khách đường dài rời đi. Rất nhiều người thậm chí không kịp đợi thời gian về gói ghém hành lý, tay không mà đi. Tiếp theo, những tri thức trẻ cắm đội chưa kết hôn, hoặc lén lút ở bên nhau chỉ là chưa đi đăng ký kết hôn, cũng chưa được phân công công việc, đều lũ lượt rời đi, từ nhà sàn người Thái, từ bản Ni tràn đi như nước lũ. Vùng quê tuy hẻo lánh, nhưng tin tức loại này truyền đi còn nhanh hơn bất cứ thứ gì. Cấp trên quy định, tri thức trẻ đã được phân công công việc nhận lương, tri thức trẻ đã kết hôn, không được đi. Thế là, những tri thức trẻ có công việc đó, lũ lượt chủ động từ chức, người không từ chức được thì tìm nhân viên nông trường, cư dân trên phố thay thế, tóm lại là phải khôi phục lại thân phận tri thức trẻ vinh quang từng có. Còn những người đã kết hôn, thì làm loạn đòi ly hôn, mục đích là lừa lấy một tờ giấy thông hành về bến Thượng Hải; tiếp đó là tri thức trẻ và người địa phương kết hôn cũng làm loạn đòi ly hôn. Đó là làm loạn thật sự, là tri thức trẻ sống chết muốn về, muốn ly hôn, còn đàn ông, đàn bà địa phương thì mắng chửi những tri thức trẻ này không có lương tâm, lúc ban đầu không sống nổi, đáng thương tội nghiệp lừa lấy sự đồng tình của người địa phương, cưu mang họ, kết hôn, sinh con, bây giờ họ có thể trở về thành phố lớn rồi, thì muốn cao chạy xa bay, ngay cả người thân ngay cả con cái cũng không cần nữa, toàn là lũ khốn kiếp không có tim gan. Mắng thì mắng, nguyền rủa thì nguyền rủa, chuyện làm loạn cãi nhau đánh nhau vẫn nghe thấy, nhưng hôn nhân vẫn từng cặp từng cặp tan vỡ.

Thẩm Nhược Trần và Thu Nguyệt không cãi không chửi càng không đánh nhau, họ sống dường như còn bình lặng hòa thuận hơn ngày thường, trên nhà sàn nhỏ thường xuyên bao trùm một bầu không khí khô khan yên ắng. Chỉ là Thẩm Nhược Trần rõ ràng gầy đi, lượng cơm vốn tăng vọt trong cuộc đời lao động cắm đội của anh đã giảm đi, một bữa cơm thường chỉ ăn một bát nhỏ; anh mất ngủ, đến đêm trằn trọc không ngủ được, mà mỗi lần trở mình, chiếc giường tre lại phát ra tiếng kêu cọt kẹt đầy kinh tâm, sau đó liền có thể nghe thấy tiếng thở dài như nức nở của Thu Nguyệt. Ở bản Nguyệt Lượng Bá vẫn đang lan truyền tin tức các tri thức trẻ nghĩ đủ mọi cách để rời đi, bóng dáng các tri thức trẻ ở chợ vào ngày đi chợ thưa thớt hẳn, thỉnh thoảng lên chợ một chuyến, hiếm lắm mới gặp được một tri thức trẻ, nói đi nói lại, đều là chủ đề về Thượng Hải. Ngay cả những người địa phương quen mặt, lúc châm thuốc hút, cũng sẽ ghé sát tai hỏi han:

"Ông anh, bao giờ ông đi vậy?"

Gặp phải những người địa phương suốt ngày chơi bời lêu lổng trên phố, lời nói còn thẳng thắn hơn:

"Người anh em, bao giờ vứt bỏ bà vợ nhà quê đó để tới Thượng Hải làm vẻ vang vậy?"

Đi chợ về, Thẩm Nhược Trần luôn mang một gương mặt ủ rũ, anh cũng muốn về Thượng Hải, đối với một người Thượng Hải sống ở nơi đất khách quê người, Thượng Hải có một sức hút mạnh mẽ và sự hấp dẫn không nói rõ được. Để về Thượng Hải, anh có thể làm ra vô số chuyện mà người khác cho là khó tin. Cha mẹ ở nhà và anh trai Quan Trần gửi thư tới, bày tỏ niềm mong mỏi anh sớm trở về, và nói rõ ràng, giống như anh, tri thức trẻ đã kết hôn, sau khi ly hôn thuận lợi về Thượng Hải nhập hộ khẩu, họ đã nghe thấy mấy trường hợp rồi. Bản thân anh, sao lại chưa từng nhen nhóm ý định này! Nhưng hễ anh ngồi đối diện với Thu Nguyệt, thì không nói được lời này ra. Thu Nguyệt từ khi kết hôn với anh, luôn là cho đi nhiều hơn, nhận lại ít, cô hết lòng lo lắng cho cái gia đình này, cô yêu anh từ tận đáy lòng. Ban đầu khi họ yêu nhau, anh là một tri thức trẻ không một xu dính túi; còn cô, là công nhân cạo mủ của nông trường cao su, một tháng cô còn có hơn ba mươi đồng lương. Sau khi cưới, là cô kiếm lương về nhà, nuôi sống gia đình này, một mình anh làm công điểm ở đội sản xuất Nguyệt Lượng Bá, nuôi sống bản thân mình đã miễn cưỡng. Giờ đây anh có một cơ hội về thành phố, lẽ nào lại vứt bỏ người vợ xinh đẹp đa tình, chịu thương chịu khó này và bé Mỹ Hà đáng yêu mà bỏ đi sao? Anh không làm ra được chuyện tuyệt tình tuyệt nghĩa như vậy. Nhưng anh lại khát khao trở về, nằm mơ cũng nghĩ đến Thượng Hải, anh bí bách, anh ức chế, buồn bực chán nản, làm việc gì cũng không nhấc nổi tinh thần lên...

Đêm đó, bé Mỹ Hà đã ngủ, Thẩm Nhược Trần không ngủ được. Ngoài vách tường tre có tiếng gió nhẹ thổi lay những chiếc lá trúc, một tia ánh trăng trong trẻo rải trên mặt đất từ ô cửa sổ nhỏ. Nhìn ra từ ô cửa sổ nhỏ, phía trên hàng trúc phượng cong cong, treo một vầng trăng khuyết như cái liềm. Người ta nói, trăng ở Nguyệt Lượng Bá đặc biệt trong trẻo, ánh trăng ở Nguyệt Lượng Bá đặc biệt dịu dàng. Nguyệt Lượng Bá phong cảnh như họa, là thiên đường lý tưởng để các chàng trai cô gái người Thái yêu đương. Nghe kìa, khèn trúc đã thổi lên rồi, đàn tranh đã gảy lên rồi, kèm theo nhịp điệu vui tươi của cồng chiêng và trống chân voi, có người đang ngân nga điệu hát Tán Cáp đầy lay động. Đàn ông phụ nữ chắc lại sắp quây quần nhảy điệu múa chim công đẹp đẽ độc đáo kia rồi.

Thẩm Nhược Trần châm một điếu thuốc, rít mạnh một hơi, từ từ nhả ra.

Làn khói xám xanh, trong tia ánh trăng hắt xiên vào ô cửa sổ nhỏ, từ từ bay đi, nếu như là ngày thường, anh đã bước xuống nhà sàn, đi xem náo nhiệt, giải trí một chút rồi, nhưng lúc này, anh thẫn thờ lắng nghe tiếng hát và âm nhạc truyền đến từ Nguyệt Lượng Bá, trong lòng buồn phiền như thể bị chặn bởi một tảng đá.

Tiếng hát cất lên, rõ ràng là một chàng trai không thể đợi chờ được nữa đang hối thúc cô gái.

Tiếng hát đó vượt qua bụi trúc và rừng dừa, truyền rõ mồn một vào tai Thẩm Nhược Trần:

Ta hát sơn ca đi khắp nơi,

Đi khắp nơi hát ca, vui khắp nơi;

Sơn ca của ta hát dễ dàng,

Em gái muốn yêu tình ca thì lên dốc.

Chàng trai nghịch ngợm hát chữ "ca" cuối cùng thành âm của chữ "anh" (ca/anh).

Khóe miệng Thẩm Nhược Trần hiện lên một tia cười mỉa mai, chút "khôn lỏi" này của chàng trai, chắc hẳn cũng không gạt được các cô gái thông minh đâu. Quả nhiên, tiếng hát của chàng trai vừa dứt, giọng nói đanh đá của một cô gái vang lên:

Em gái mười chín cười ha hả,

Không cười anh thì cười ai!

Cười anh tướng mạo sinh ra lạ,

Cười anh tính gấp chưa có vợ.

Tiếng hát của cô gái vừa dứt, liền bị nhấn chìm bởi một tràng cười như trêu chọc. Thẩm Nhược Trần cũng nhếch mép, cười như không cười rít một hơi thuốc. Ồ, ở Thượng Hải không có cảnh sinh hoạt đa dạng phong phú, thú vị như thế này, thanh niên nam nữ Thượng Hải khi yêu nếu hát lớn tiếng, người ta sẽ tưởng đây chắc là bị tâm thần. Họ sẽ hôn nhau và ôm nhau nơi công cộng trên ghế đá bến Thượng Hải và ghế trong công viên.

Thẩm Nhược Trần đã kết hôn, có con gái bé Mỹ Hà, nhưng anh chưa từng đối đáp hát ca với Vi Thu Nguyệt dưới ánh trăng, càng chưa từng tận hưởng trải nghiệm yêu đương mê đắm như thanh niên Thượng Hải.

Cuộc hôn nhân của anh giờ đây trở thành gánh nặng để quay về Thượng Hải...

Một cánh tay mịn màng trơn láng ôm lấy cổ anh, anh quay mặt sang, vợ anh Vi Thu Nguyệt đang đắm đuối nhìn anh đầy dò hỏi. Anh khẽ cúi mặt xuống, nhẹ nhàng hôn cô như thể an ủi. Không ngờ một cánh tay kia của Thu Nguyệt cũng ôm lên, nhiệt liệt cuồng nhiệt hôn trả lại anh.

Thẩm Nhược Trần dập tắt mẩu thuốc, hơi ngồi thẳng người dậy. Thu Nguyệt dường như cảm nhận được sự thờ ơ của anh từ hành động đó. Cô bình tĩnh lại, một tay vuốt vuốt tóc mai, hơi nghiêng đầu, tựa vào vai anh.

Anh lặng lẽ ngồi.

Tiếng "đùng – cắc, đùng – cắc" của cồng chiêng và trống chân voi vẫn truyền đến, tiếng hát của các cô gái chàng trai vẫn từ từ truyền đến, nhưng hát cái gì, Thẩm Nhược Trần nghe không rõ nữa.

Thân hình Thu Nguyệt động đậy, dường như muốn không dựa vào người anh nữa, nhưng lại không kìm lòng được mà nép sát hơn một chút, tay cô vươn tới, bàn tay thô ráp khẽ mơn trớn trên cằm anh, nói:

"Chúng mình... ly hôn đi..."

Thẩm Nhược Trần đột ngột quay người lại, thân hình yếu ớt của Thu Nguyệt loạng choạng, suýt nữa mất thăng bằng ngã xuống, Thẩm Nhược Trần vội vàng đỡ lấy cô:

"Không! Thu Nguyệt, sao thế được!"

"Sao lại không được? Anh không nghe thấy à, rất nhiều nhà, đều ly hôn rồi đi rồi."

"Nhưng chúng mình khác..."

"Hôm kia, em đi nông trường lĩnh lương," Thu Nguyệt dường như không nghe thấy tiếng của Thẩm Nhược Trần, tự nói tiếp, "Những tri thức trẻ nam nữ kết hôn với công nhân nông trường, nữ công nhân làm mủ, đều ly hôn rồi, xong xuôi thủ tục, đi rồi. Nông trường không giữ được họ, em biết, anh cũng nhớ Thượng Hải, nhớ cha mẹ, nhớ đến mức người gầy rộc đi, cả ngày lờ đờ không có sức lực..."

"Anh không nỡ rời xa mẹ con em..." Không biết vì sao, mỗi câu biện bạch của Thẩm Nhược Trần, giọng điệu đều không kiên định nổi, dường như không đủ dũng khí nói hết câu.

"Em biết, anh không rũ bỏ rời đi, không đề cập ly hôn với em, trong lòng em đã rất cảm kích rồi. Điều này chứng minh năm xưa em không chọn nhầm người, anh có tình cảm với hai mẹ con em, nhưng anh... cứ tiếp tục sống trong căn nhà sàn này, chịu đựng được gió thu mưa thu, nhưng không chịu nổi một mùa đông ba tháng. Anh sẽ oán trách chúng em, trong lòng sẽ uất ức, sẽ uất ra bệnh đấy. Em nhìn ra được, người anh ở Nguyệt Lượng Bá, nhưng tâm đã bay về Thượng Hải rồi. Em đã nghĩ, nghĩ khổ lắm, nghĩ đến đau cả tim, nghĩ đến mức đầu óc căng phồng, nhức đầu đến mức đêm đêm không ngủ được, nghĩ đi nghĩ lại anh nên đi, chúng mình ly hôn."

Nước mắt chảy xuống từ mắt Vi Thu Nguyệt. Thẩm Nhược Trần kinh hãi quay mặt nhìn chằm chằm vợ, những ngày qua anh chỉ mải nghĩ chuyện của mình, lại hoàn toàn không nhận ra Thu Nguyệt cũng mất ngủ, cô thậm chí còn tái phát bệnh đau đầu. Những lúc cô đau đớn khó chịu, anh căn bản không hề an ủi cô. Bệnh đau đầu của Thu Nguyệt chỉ tái phát trong trường hợp đặc biệt mệt mỏi, số lần tái phát rất ít, nhưng khi tái phát thì rất dữ dội, trên trán phủ đầy những giọt mồ hôi to như hạt đậu, trên lưng ướt đẫm mồ hôi lạnh, tứ chi đau đến run rẩy, răng nghiến chặt vào nhau, uống thuốc giảm đau chỉ có tác dụng một lúc. Thẩm Nhược Trần thấy lạ, người ta là nữ công nhân cạo mủ, hay bị bệnh đau lưng nghề nghiệp, sao Thu Nguyệt chưa bao giờ kêu đau lưng, lại cứ hay bị đau đầu. Anh từng nói với cô, đợi tích góp được một khoản tiền, cả nhà cùng đi Thượng Hải một chuyến, nhân tiện ở đó tìm bác sĩ giỏi ở bệnh viện lớn xem sao. Mà giờ đây, anh còn chưa đưa cô đi chơi Côn Minh được, bản thân lại sắp đi rồi. Thật vô liêm sỉ! Vô tình vô nghĩa. Chẳng khác gì một kẻ tiểu nhân đê hèn.

"Thu Nguyệt, anh có lỗi với em..." Anh nghẹn ngào bày tỏ, "Em, đầu em còn đau không?"

"Không đau nữa. Lạ thật, nghĩ thông suốt, ngủ yên giấc hơn một chút, thì không đau nữa." Trên đôi má gầy gò bóng bẩy của Thu Nguyệt chảy xuống những giọt nước mắt, khóe miệng nặn ra hai đường cười, "Em đang nghĩ, đây là thần phật gợi ý cho em đấy. Em không nên quấn lấy anh không buông, em nếu cứ khăng khăng quấn lấy anh, thần phật sẽ còn bắt em phải chịu tội đấy. Anh xem, em chỉ cần nói ra những lời này với anh, trong lòng đã dễ chịu hơn nhiều rồi."

Trong ánh trăng lạnh lẽo, gương mặt Vi Thu Nguyệt xinh đẹp quyến rũ, đẹp đến mức khiến Thẩm Nhược Trần xao động. Anh ôm chầm lấy vợ, đầy xúc động nói:

"Thu Nguyệt, anh không đi, chúng mình không ly hôn. Anh yêu em! Anh đi rồi, em và Mỹ Hà phải làm sao?"

"Đồ ngốc!" Thu Nguyệt trách yêu anh nói, "Anh ở đây, thì đã giúp gì được cho hai mẹ con mình nào?"

"Ừm..." Thẩm Nhược Trần không nói nên lời, đúng vậy, ngoài mùa vụ cày ruộng, lúc rảnh rỗi cưỡi trên lưng trâu thong dong chăn thả, anh giúp được gì nhiều cho cái nhà này nào?

"Đi đi. Anh thuộc về thành phố, giờ đây nên trở về nơi đó rồi." Vi Thu Nguyệt ngoan ngoãn nép vào lòng anh, khuyên bảo như an ủi, "Mỹ Hà có mẹ nuôi nấng. Mẹ có lương, có nông trường quốc doanh làm chỗ dựa, không chết đói không chết rét đâu. Đợi nó lớn lên, mẹ sẽ nói với nó, cha nó ở thành phố phía đông gần biển, thành phố lớn nhất, lớn nhất, Thượng Hải, ông ấy là một người đàn ông có lương tâm, biết quan tâm người khác. Mỹ Hà lớn lên có phúc, sẽ đi tìm anh, sẽ tự hào và vui mừng vì có một người cha như vậy, sẽ..."

Thẩm Nhược Trần cúi mặt xuống, áp má vào trán Thu Nguyệt nói:

"Anh có thể làm chuyện như vậy sao?"

"Rất nhiều người chẳng phải đã làm như vậy sao." Tay Thu Nguyệt khẽ véo tai Thẩm Nhược Trần, xoa nắn nói, "Hơn nữa, thư nhà anh gửi đến, chẳng phải cũng nói như vậy sao."

Toàn thân Thẩm Nhược Trần chấn động. Ồ, Thu Nguyệt ngay cả việc này cũng biết. Nhận được thư từ nhà ở Thượng Hải, anh không biết đã đọc bao nhiêu lần, nhưng anh không cho Thu Nguyệt xem, cũng không nói với cô. Anh nhét trong túi áo, đây nhất định là cô lúc giặt quần áo thay anh phát hiện ra, liệu cô có nghĩ đây là anh cố tình để trong túi áo cho cô đọc không? Trời ơi! Thẩm Nhược Trần biện bạch như khẳng định:

"Anh không nghĩ như vậy. Anh không làm chuyện như vậy..."

"Đừng tranh cãi nữa. Em đã quyết định rồi. Anh xem!" Thu Nguyệt rút từ dưới đệm ra một thanh tre, giơ lên trước mặt Thẩm Nhược Trần, "Đây là em cầu xin bác Mạn Nông cho đấy, là vật làm chứng ly hôn của người Thái chúng ta."

Thanh tre trong ánh trăng tỏa ra ánh sáng lạnh lẽo, trơn tuột, bóng bẩy.

Trong đầu Thẩm Nhược Trần "uỳnh" một tiếng, thực sự kinh hãi. Không ngờ, không tiếng động, Thu Nguyệt đã chuẩn bị xong mọi việc. Cắm đội ở bản người Thái nhiều năm, anh biết, thanh tre là vật làm chứng ly hôn, là chuyện của ngày xưa. Người ngày nay ly hôn, là đến công xã làm thủ tục, nhưng trong tâm tưởng của rất nhiều người Thái, thanh tre này vẫn không thể thiếu. Nó thậm chí còn hiệu nghiệm hơn cả tờ giấy chứng nhận ly hôn đó. Hơn nữa, người Nguyệt Lượng Bá sống trong rừng tre mênh mông, chặt một cây tre thì tốn kém bao nhiêu đâu! Người Thái ở Tây Song Bản Nạp, đời đời kiếp kiếp đều kết duyên với tre. Trong cuộc sống của họ không thể thiếu tre, họ cả đời đều giao tiếp với tre. Ly hôn là một việc lớn trong hành trình cuộc đời, không có một thanh tre làm chứng, luôn sẽ khiến người ta cảm thấy tiếc nuối như thiếu mất cái gì đó.

Tay Thẩm Nhược Trần, run rẩy vươn ra, nhận lấy thanh tre được gọt cắt đặc biệt tinh xảo đó.

Hai tay Vi Thu Nguyệt đặt lên vai Thẩm Nhược Trần, nhẹ nhàng vuốt ve, giọng điệu âu yếm đó, vang lên dịu dàng bên tai anh:

"Anh đi đi. Sau khi về, anh cứ coi như không có cuộc nhân duyên này của chúng ta, có thể quên mẹ con em đi. Khi nào sống không thoải mái, khi nào muốn biết Mỹ Hà lớn lên trông như thế nào, anh thì cứ tới Nguyệt Lượng Bá xem nhé. Nghe nói chưa, đỉnh Ngọc Nữ núi Thương Sơn phía bên Đại Lý ấy, có một đám mây Vọng Phu..."

"Mây Vọng Phu?"

"Ừm. Cho dù anh thợ săn núi Thương Sơn có đi xa đến đâu, cho dù chàng ở phương nào, nàng công chúa Nam Chiếu si tình vẫn luôn mong chờ chàng trở về. Đám mây Vọng Phu lúc tụ lúc tan vẫn luôn mong chờ, mong chờ." Nói đến đây, Vi Thu Nguyệt đã nức nở không thành tiếng, nước mắt đầm đìa.

Trong rừng dừa sâu thẳm, lại chao đảo truyền đến một tràng tiếng hát, chắc là đêm khuya thanh vắng rồi, chắc là theo gió đưa đến rồi, tiếng hát tình ý triền miên đó, nghe lại thấy thật rõ ràng, thật đong đầy tình cảm:

Em gái trông dòng sông lớn buồn rầu rĩ,

Mong anh không về nước mắt tuôn rơi;

Người tình nhớ em nhớ dáng vẻ bên ngoài,

Người tình nhớ anh nhớ tận đáy lòng.

Tất cả những chuyện cũ đó, đều theo sự xuất hiện của Thẩm Mỹ Hà, hiện lên trước mắt Thẩm Nhược Trần, khiến anh chạnh lòng bàng hoàng, khiến anh ảm đạm đau lòng trong nỗi ân hận vô tận. Nhưng trước mặt người vợ hiện tại là Vân Thanh, anh làm sao có thể nói ra tất cả những điều đó một cách chân thật, lại làm sao có thể nói rõ mối quan hệ máu thịt từng có giữa anh và một người phụ nữ khác?

Anh rót một cốc nước trái cây cho Vân Thanh, đưa qua với vẻ lấy lòng. Vân Thanh không nhận, đầu cô đột ngột ngửa ra sau, hất mái tóc rối xõa ra sau tai, nói:

"Nhận được lá thư này, anh biết... Thẩm Mỹ Hà của anh sắp tìm tới rồi, không giấu nổi nữa, mới nói thật với em."

"Nó đã đến rồi." Thẩm Nhược Trần cúi đầu xuống, anh nghĩ, muốn đau thì cứ đau cho trọn vẹn một lần, không thể giấu giếm cô thêm gì nữa.

"Trời ơi!" Mai Vân Thanh kêu lên kinh hãi, "Nó... nó ở đâu?" Cô bàng hoàng nhìn quanh, như thể cô bé đó đang trốn ở đâu đó trong phòng.

"Không được sự đồng ý của em, anh không đưa nó tới."

"Các người đã gặp mặt nhau rồi?"

"Gặp rồi."

"Nhưng nó... anh giấu nó ở đâu rồi?"

"Ở chỗ bố mẹ."

"Hay lắm! Cả nhà đều biết hết rồi!" Vân Thanh đau lòng thở dài, "Biết hết rồi."

Thẩm Nhược Trần ngẩng đầu lên, anh nghe ra từ câu nói này của Vân Thanh một tia hy vọng.

Mai Vân Thanh trừng mắt nhìn anh đầy sắc sảo: "Anh định xử lý nó thế nào?"

"Em nói xem?"

"Em nói, em có thể nói gì? Nó là đứa con anh sinh ra với người phụ nữ khác, em không quản được!" Mai Vân Thanh giận dữ, giọng nói run rẩy, "Đến cũng đến rồi, anh có thể tha hồ đưa nó đi chơi ở Thượng Hải, chơi cho đã! Rồi đưa nó về."

"Về? Nhưng ở bên đó, nó không còn một người thân nào nữa."

"Anh thương hại nó rồi đúng không? Anh thương hại nó thì sao năm xưa còn vứt bỏ nó? Anh thương hại nó thì sao còn cưới em?"

"..."

"Đùng đùng đùng!" Tiếng nắm đấm của Diễm Diễm đập vào cửa vang lên.

Thẩm Nhược Trần và Mai Vân Thanh không khỏi sững người nhìn nhau. Họ đã đóng chặt cửa từ rất lâu rồi. Trời đã tối rồi.

"Mẹ, con không chơi máy trò chơi nữa."

Vừa nói, đứa bé vừa nhìn mẹ như thể lén lút, lại nhìn Thẩm Nhược Trần với vẻ mặt rất không tự nhiên.

"Không chơi thì chúng ta sang nhà bà ngoại!" Mai Vân Thanh bước mấy bước lao đến cửa, nắm lấy tay Diễm Diễm, quay mặt nói với Thẩm Nhược Trần, "Khi nào anh đưa cô bé đó đi, khi đó chúng ta về."

Thẩm Nhược Trần ngỡ ngàng nhìn người vợ đang giận dữ, không đợi anh nói ra lời nào, Diễm Diễm đã kêu lên:

"Mang theo máy trò chơi điện tử, con muốn mang theo máy trò chơi điện tử."

"Được, mang theo." Mai Vân Thanh lách người dắt Diễm Diễm ra cửa. Thẩm Nhược Trần bước theo một bước, miệng vừa gọi một tiếng "Vân Thanh", cửa "rầm" một tiếng đóng sập lại, suýt nữa kẹp vào người anh.

Tay anh nắm lấy chốt cửa, vặn một cái cửa liền mở, anh muốn bước ra ngoài khuyên can vợ, anh muốn chặn cô lại đừng đi, nhưng anh không có chút tự tin nào về bản thân. Chặn trước mặt vợ, anh có thể nói ra được những lời gì khiến cô nguôi giận, khiến cô tin phục đây? Cô lúc này đang trong cơn nóng giận, chi bằng để cô đưa Diễm Diễm về nhà mẹ đẻ ở vài ngày, có lẽ nguôi giận cô sẽ bình tĩnh hơn, sẽ tâm bình khí hòa thương lượng việc này với anh.

Cánh cửa không dày, anh nghe thấy Mai Vân Thanh và Diễm Diễm chỉ mang theo máy trò chơi điện tử, những thứ khác không mang theo gì cả, thậm chí ngay cả những vật dụng vệ sinh cá nhân đơn giản cô cũng không vào nhà vệ sinh nhỏ lấy. Cô giận cực độ, cô không thể dễ dàng tha thứ cho anh.

Cửa lại "rầm" một tiếng vang lên, hai mẹ con vội vã rời đi. Lúc Diễm Diễm đi thậm chí không kịp chào tạm biệt bố một tiếng.

Trong nhà lại yên tĩnh trở lại, tĩnh đến mức không có một tiếng động nào. Từ ô cửa sổ mở hé, truyền đến tiếng nhạc tivi nhà ai đó. Thẩm Nhược Trần chán nản dựa vào cánh cửa, phải làm sao đây? Thẩm Mỹ Hà còn chưa bước chân vào cửa nhà này, nhà đã náo loạn chia rẽ rồi. Anh phải làm sao đây? Phải đối xử với vợ thế nào, đối xử với con gái từ xa tới thế nào? Ồ, Vân Thanh sao có thể biết, anh chỉ mới ở bên Thẩm Mỹ Hà một thời gian ngắn, đã nảy sinh tình cảm với con bé, con bé chiếm hữu tâm hồn anh. Không chỉ là như Tạ Gia Vũ nói, con bé đẹp lạ lùng, con bé còn có sức hút khiến Thẩm Nhược Trần hồn xiêu phách lạc.