Người con của người mẹ góa bụa;
Được nuôi dưỡng chốn hoang mạc;
Cuộc gặp gỡ với các hiệp sĩ và sự khởi hành đến triều đình của vua Arthur.
Chrêtien: Peredur; Sir Percyvelle.
Cuộc gặp gỡ với Jeschuté. "Quý cô trong Lều."
Sđd.
Cuộc gặp gỡ với Siguné.
Chỉ xuất hiện ở đoạn này trong Perceval, các phiên bản khác gặp lại sau đó.
Đến triều đình của vua Arthur và đòi phong tước hiệp sĩ.
Tất cả các phiên bản.
Cuộc gặp gỡ với Hiệp sĩ Đỏ; tiêu diệt hắn; và lấy áo giáp của hắn.
Chrêtien: Peredur, và Sir Percyvelle hoàn toàn thống nhất về cuộc gặp gỡ này. Tất cả đều đồng thuận về việc mặc bộ áo giáp đỏ. Riêng trong Perceval, người anh hùng không giết vị hiệp sĩ vốn là chủ nhân ban đầu của bộ giáp.
Tiếng cười của Kunnewaaré; lời nói của Antanor và việc họ bị Kay đánh đập.
Chrêtien: thiếu nữ và kẻ khờ; Peredur: người lùn và bạn đồng hành.
Đến lâu đài của vị hiệp sĩ già, người đưa ra những lời khuyên cho người anh hùng.
Chrêtien: Sir Percyvelle.
(Người ta sẽ thấy rằng, từ Quyển III đến hết Quyển XIII, có một sự tương đồng rất lớn giữa thơ của Wolfram và phần đóng góp của Chrêtien trong Li Conte del Graal.)
Phần Mở đầu, các dòng 1-45. Phần mở đầu này, cũng giống như phần mở đầu của Quyển I, dường như được viết sau khi tác phẩm đã hoàn thành, và được nhà thơ định dùng như một lời biện hộ cho thái độ của ông đối với phụ nữ; chắc chắn các dòng 12-15 đã ngầm giả định một số tuyên bố từng khơi mào cơn thịnh nộ từ các thính giả nữ của nhà thơ. Toàn bộ đoạn văn này rất thú vị nhờ mang đậm dấu ấn cá nhân mạnh mẽ. Trong Quyển VI, Wolfram nhắc đến nhiều hơn một lần người phụ nữ đã phụ bạc ông (tr. 163, 166, 191), với những lời lẽ cho thấy, cũng giống như ở đây, rằng ông căm phẫn sâu sắc cách đối xử của bà ta. Dòng thơ "Ta sinh ra để mang khiên và giáo hiệp sĩ" là tuyên ngôn rõ ràng duy nhất về thân phận xã hội của nhà thơ mà chúng ta có được, và dưới ánh hào quang của một nhà thơ sống mãi với thời gian, thật kỳ lạ khi thấy ông coi tài năng thi ca của mình kém quan trọng hơn những chiến công hiệp sĩ, dường như những chiến công ấy chẳng có gì nổi bật hơn so với các đồng môn của ông.
Từ Quyển IV, trang 122, chúng ta biết rằng Wolfram đã kết hôn, và từ những dòng kết luận của Quyển VI và XVI, rõ ràng Parzival được sáng tác nhằm mục đích giành lấy hoặc giữ vững ân sủng của một quý cô, nhưng ẩn ý cá nhân trực tiếp duy nhất trong toàn bộ tác phẩm là lời nhắc đến Nữ Bá tước xứ Heitstein ở Quyển VIII, trang 232, và đoạn văn này quá mơ hồ để ta có thể đồng nhất vị quý cô được nhắc tên với người tình bội bạc của Wolfram, hoặc với người mà vì nàng ông đã sáng tác nên tác phẩm; chắc chắn Nữ Bá tước không phải là vợ ông.
Trang 67, dòng 61 — "Bãi cát của Soltanè". Đây là một trong rất nhiều trường hợp trong thơ ca mà một tính từ đã bị hiểu nhầm thành danh từ riêng. Trong nguồn gốc tiếng Pháp, đó chắc chắn là một tính từ mang nghĩa "hoang vắng", "hiu quạnh". Ở Chrêtien, ta bắt gặp la gaste forest soltaine; các phiên bản khác nhắc đến những khu rừng, hoặc chốn hoang mạc, không có bản nào ngoài bản này dùng tên riêng.
Trang 69, dòng 158 — "Bá tước xứ Ulterleg". Oultre-lac, nghĩa là "bên kia hồ", so sánh với Louis D'outremer. Đây lại là một trường hợp dùng từ bổ nghĩa làm tên riêng.
Trang 72, dòng 220 — "Meljakanz". Chiến tích này hoàn toàn phù hợp với tính cách của vị hiệp sĩ, xem Quyển VII, trang 198. Trong tác phẩm của Malory, chúng ta gặp lại nhân vật này dưới cái tên Ngài Meliagraunce; và câu chuyện hắn bắt cóc Guinevere cùng cuộc giải cứu nàng do Launcelot thực hiện được thuật lại đầy đủ ở đó.
Trang 72, dòng 240 — "Vì một âm mưu xảo quyệt nào đó của phụ nữ". Thật kỳ lạ khi thấy rằng chẳng có gì xuất phát từ những biện pháp phòng bị kỹ lưỡng này từ phía Herzeleide. Bộ trang phục kẻ khờ của Parzival dường như chẳng thu hút mấy sự chú ý, không có lời nào nhắc đến nó khi cậu xuất hiện ở triều đình của vua Arthur, chúng ta cũng chẳng nghe thấy ai chế giễu cậu vì điều đó. Hiệu ứng tạo ra bởi vẻ đẹp ngoại hình của cậu lại được nhấn mạnh mạnh mẽ hơn nhiều. Ngoài ra còn có một sự mâu thuẫn rõ rệt giữa nỗi lo lắng của người mẹ muốn giữ con trai mình tránh xa hiểm nguy với những lời gợi ý của bà giục cậu trả thù cho sự bất công mà Lähelein đã gây ra.
[Trang 309]
Trang 73, dòng 267 — "Lähelein". Xem Phụ lục A, và các nhận xét về nhân vật này. Heinzel cho rằng Lähelein = Llewellyn, một hoàng tử xứ Wales Nam từng chinh phục miền Bắc xứ Wales vào năm 1015. Nhưng nếu ngầm có sự so sánh giữa thời niên thiếu của Parzival và thời niên thiếu của Henry Fitz-Empress, như có vẻ là thế, thì mối liên hệ với xứ Wales lại diễn ra quá sớm về mặt thời gian. Những nhận xét trong cuốn sách nhỏ của Heinzel, 'Ueber Wolfram von Eschenbach's Parzival', về việc Lähelein chắc chắn là một nhân vật lịch sử, rất đáng chú ý. Thật đáng kinh ngạc là ta không tìm thấy bất kỳ nhân vật tương đương nào cho nhân vật này trong các phiên bản khác của câu chuyện.
Trang 74, dòng 287 — "Rừng Briziljan". Rất có thể đây là Broceliande, nơi diễn ra rất nhiều cuộc phiêu lưu của Vua Arthur và các hiệp sĩ của ông. Chắc chắn khu rừng này nằm ở Brittany, nhưng các địa danh trong thơ bị nhầm lẫn khá nhiều.
Trang 74, dòng 297 — "Công tước Orilus xứ Lalande". Tên này lại là một sự hiểu lầm từ nguyên bản tiếng Pháp, 'Li Orgueillous de-la-lande', mà Wolfram đã dùng làm tên riêng. Trong các phiên bản khác, người phụ nữ không được gọi tên. (Có thể lưu ý rằng Wolfram hầu như luôn đặt tên cho các nhân vật của mình; và thường tốn không ít công sức để liên kết họ với nhau cũng như với mạch truyện chính của ông. Xu hướng giải thích mọi thứ, sum motiviren, là một đặc điểm nổi bật trong các tác phẩm của Wolfram.)
Trang 76, dòng 365 — "Huynh trưởng của ngươi, con trai Vua Lac là Erec". Một ẩn ý về nhân vật Erec của Hartmann von Aue (dựa trên tác phẩm Erec của Chrêtien và xoay quanh cùng một chủ đề được tìm thấy trong câu chuyện xứ Wales về Geraint cùng tác phẩm Enid của Cố Thi hào quá cố) nơi giải đấu tại Prurein được mô tả.
Trang 77, dòng 374 — "Galoes kiêu hãnh". Cái chết của cả Galoes - chú của Parzival, lẫn họ hàng của chàng là Schionatulander (tr. 80) dưới tay Orilus - anh trai của Lähelein, cũng là một tình tiết chỉ có ở Wolfram, nhưng thật kỳ lạ là mô-típ Báo thù được mở ra như vậy lại không được khai thác tiếp, và khi Parzival đánh gục Orilus thì đó là để rửa hận cho sự nhục nhã của Jeschuté; hơn nữa, dù Orilus có nhắc đến người anh trai đã chiếm được hai vương quốc ở Quyển V, trang 150, Parzival cũng không liên kết lời nhắc đó với việc mất đi sản nghiệp của chính mình. Điều này dường như cho thấy vai trò đặc biệt được gán cho hai anh em trong tác phẩm không phải là một phần của câu chuyện gốc, và chưa được ráp nối hoàn hảo vào cấu trúc tổng thể.
Tên của vợ Orilus, Jeschuté, được cho là bắt nguồn từ một sự hiểu lầm, khi Wolfram đã dịch động từ gisoit (nằm) thành một tên riêng.
Trang 77, dòng 375 — "Hiệp sĩ Plihopleheri". Một hiệp sĩ của Bàn Tròn được nhắc đến trong tác phẩm Iwein của Hartmann (dựa trên tác phẩm Chevalier au Lyon của Chrêtien, có cùng nội dung với tác phẩm Nữ chúa xứ Suối nguồn của người xứ Wales).
Trang 78, dòng 409 — Việc làm nhục Jeschuté này sẽ gợi nhớ mạnh mẽ cho độc giả Anh quốc về câu chuyện của Enid và Geraint.
Trang 79, dòng 437 — "Siguné và Schionatulander". Mối tình của hai người này được kể lại trong sử thi còn dang dở Titurel của Wolfram, nơi thuật lại chi tiết cuộc săn đuổi chú chó săn (brachet) đầy bi kịch của Schionatulander. Cuộc phiêu lưu với thiếu nữ đang khóc lóc xuất hiện trong các phiên bản khác của truyền thuyết về Perceval, nhưng không bản nào mà nàng lại đóng vai trò quan trọng như trong Parzival, hãy xem Quyển V, trang 141; Quyển IX, trang 252; và Quyển XVI. Thân thế của nàng được đề cập ở Quyển IX, trang 274.
Trang 79, dòng 466 — "Ngươi chính là Parzival". Cách giải thích tên của người anh hùng được đưa ra ở đây phơi bày rõ ràng nguồn gốc tiếng Pháp của nó, Perce-val. Trong tác phẩm Krône của Heinrich von Türlin, tác giả giải thích Val là Thal = thung lũng, hoặc Furch = luống cày. Wolfram dường như đã hiểu theo nghĩa thứ hai này, và đã gán cho cái tên một ý nghĩa biểu tượng mang phong cách riêng của ông. Trong thơ của Chrêtien, không có nguồn gốc hay lời giải thích nào cho cái tên được đưa ra, và chính người anh hùng tự đoán tên mình; những từ ngữ âu yếm đặc biệt mà Wolfram trích dẫn từ nguồn tiếng Pháp cũng không xuất hiện trong phiên bản câu chuyện của Chrêtien.
Trang 80, dòng 497 — "Đó là một kẻ cục múc". Sự khinh miệt của giới quý tộc đối với nông dân ở Wolfram có thể nhận thấy qua các đoạn văn khác, xem Quyển II, trang 43, và VII, trang 219.
[Trang 310]
Trang 81, dòng 517 — "Ngài Hartmann von Aue". Hartmann von Aue là một nhà thơ Đức nổi tiếng thế kỷ XII. Dù có thể không hẳn là người đầu tiên mang truyền thuyết về vua Arthur vào nước Đức (tác phẩm Tristan của Eilhart ra đời trước các tác phẩm của Hartmann), ông chính là nhà thơ có công phổ biến chúng rộng rãi tại quốc gia này. Các tác phẩm chính của ông gồm có Erec, viết khoảng năm 1191; và Iwein năm 1202, cả hai đều được Wolfram nhắc đến thường xuyên. Chúng được xây dựng dựa trên hai bài thơ của Chrêtien de Troyes là Erec và Le Chevalier au Lyon, nhưng Hartmann không đơn thuần là một dịch giả; ông đã xử lý chất liệu của mình với tay nghề đáng kể cùng sự thấu hiểu sâu sắc về tính cách và động cơ của các nhân vật - điều mang rõ nét đặc trưng trong cách người Đức thể hiện những truyền thuyết này. Enid và người mẹ Karnafite là các nhân vật trong Erec. Câu chuyện về một bài thơ khác của Hartmann, Der arme Heinrich, vốn rất quen thuộc với độc giả Anh qua bản chuyển thơ của Longfellow trong The Golden Legend.
Trang 82, dòng 534 — "Kurwenal không phải là thầy của chàng". Kurwenal là bạn và là gia sư của Tristan. Trong tác phẩm của Malory, ta bắt gặp cái tên 'Gouvernail', và có vẻ như một lần nữa, ta lại thấy một thuật ngữ chỉ chức vụ bị biến thành tên riêng.
Trang 82, dòng 549 — "Ither xứ Gaheviess". Ither = Idêr xứ Wales; Gaheviess = gas-vies, khu rừng già. Chrêtien gọi ông là "từ khu rừng Kinkerloi".
Trang 82, dòng 544 — "Hiệp sĩ Đỏ". Nhân vật này rõ ràng là một trong những yếu tố truyền thống của câu chuyện; dù hoàn cảnh gặp gỡ có khác nhau, chẳng có phiên bản nào là không có sự góp mặt của một "Hiệp sĩ Đỏ". Trong những bản anh hùng ca thuộc chu kỳ Chén Thánh, nơi Perceval bị phế truất khỏi vị trí anh hùng ban đầu để nhường chỗ cho Galahad, chúng ta thấy người sau mặc bộ áo giáp và mang danh hiệu của Hiệp sĩ Đỏ. Một lần nữa, Wolfram lại là tác giả duy nhất gọi tên ông ta, nhưng thật bất ngờ khi thấy vị vua xứ Cumberland lại nhận vương quyền ở Brittany. Từ Quyển IX, trang 273 và 285, ta biết rằng ông là họ hàng của Parzival. Sẽ thật thú vị và hữu ích cho việc thấu hiểu tác phẩm nếu ở đây, chúng ta mô tả trang bị giáp trụ của một hiệp sĩ vào cuối thế kỷ XII. Món giáp phòng thủ chủ yếu là Áo xích Hauberk (Halsberg), một chiếc áo làm bằng những vòng thép đan kéo dài đến đầu gối, có ống tay áo kết thúc bằng găng tay sắt. Gắn liền với áo này, tạo thành một thể thống nhất với Halsberg là Härsenier, một chiếc mũ xích trùm qua đầu che xuống dưới mũ sắt. Nửa trên khuôn mặt được bảo vệ bởi "Nasen-band" - một dải sắt có đục lỗ nhìn; và nửa dưới được che bằng "Fintäle" - một phần của "Härsenier" vòng qua và phủ lên cằm; phía trên các bộ phận này là mũ sắt được cố định chắc chắn. (Việc dùng từ "tấm che mặt" trong bản dịch là một sự sai lệch thời gian, vì tấm che mặt thực thụ mãi sau này mới xuất hiện, nhưng không có từ nào khác diễn tả được ý nghĩa đó với độ ngắn gọn và rõ ràng tương đương). Bàn chân và cẳng chân được bọc trong vớ sắt, đầu gối cùng khuỷu tay được bảo vệ đặc biệt bằng các miếng kim loại hoặc tấm schinnelier. Khoác ngoài bộ giáp này, nhiều hiệp sĩ mặc chiếc áo Waffen-rock, một loại áo dài không tay làm bằng lụa, trên đó thêu huy hiệu của hiệp sĩ bằng vàng và đá quý. Kiếm được thắt lưng đè lên chiếc áo ấy. Hiệp sĩ cũng mang huy hiệu nhận diện trên mũ giáp, khiên và phần thân cán giáo. Khiên làm bằng gỗ, nẹp viền kim loại chắc chắn, thường trang trí đá quý, hãy xem mô tả về khiên của Feirefis ở Quyển XV. Khiên có hình dáng thuôn dài, tam giác, được cầm bằng tay trái áp sát cơ thể, giáo được giữ bằng tay phải, nhờ đó con ngựa được điều khiển bằng đầu gối chứ không phải bằng tay của người nỡi. Giáo là một lưỡi thép, cắm vào cán dài làm bằng gỗ hoặc sậy, Röhr, có khi là tre, thậm chí đôi khi là thân cây non thô kệch, như trong Quyển IV, trang 519. Khiên và giáo đều được sơn cùng màu với áo choàng của hiệp sĩ, và ngựa cũng mang một tấm khăn lụa tương tự bên dưới yên và phủ lên lớp giáp xích bảo vệ nó. Mô tả của Wolfram về vũ khí và trang bị của Hiệp sĩ Đỏ trong Parzival, Quyển IV, trang 19, và của Orilus ở Quyển V, trang 147-148 trở đi, sẽ mang lại hình dung rất rõ nét về diện mạo của một hiệp sĩ trong chiến y đầy đủ.
[Trang 311]
Trang 83, dòng 570 — "Ta đã đến Bàn Tròn". Tại đây ta bắt gặp một ẩn ý về hai phương thức xác lập quyền sở hữu tài sản. Dường như có sự khác biệt về quan điểm đối với phương thức đầu tiên; Simrock cho rằng việc rót rượu cấu thành nên quyền đòi hỏi; còn Bartsch cho rằng trọng tâm của hành động nằm ở việc tước đoạt một phần tài sản đang tranh chấp. Đây có vẻ là cách giải thích hợp lý hơn, khi đó việc rót rượu cũng như việc làm văng nước tung tóe lên người hoàng hậu chỉ là những hành động ngẫu nhiên. Trong tác phẩm của Chrêtien, sự phẫn nộ của nhà vua và hoàng hậu trước hành vi lăng mạ được nhấn mạnh mạnh mẽ hơn nhiều. Việc đốt một dúm rơm như một tuyên bố về quyền lợi được đề cập bởi Grimm trong tác phẩm Deutsche Rechtsalterthümer của ông.
Trang 83, dòng 586 — "Iwanet". Dạng thu nhỏ của Iwein, người anh hùng nổi tiếng trong thơ của Hartmann (chính là Owain, con trai của Urien xứ Rheged trong truyền thuyết xứ Wales).
Trang 83 — "Parzival tại triều đình của Vua Arthur". Có một số nét đặc sắc trong phiên bản của Wolfram về sự kiện này. Cách ứng xử của Parzival đối với nhà vua, dẫu không theo lề thói thông thường, lại ít khiếm nhã hơn nhiều so với những gì được gán cho chàng bởi Chrêtien hoặc trong tác phẩm tiếng Anh 'Sir Percyvelle'. Trong thơ của Chrêtien, Perceval phi ngựa vào đại sảnh, nơi chàng thấy nhà vua và các triều thần đang chìm đắm trong đau buồn vì sự nhục mạ mà Hiệp sĩ Đỏ giáng xuống họ. Nhà vua không đáp lại lời chào của Perceval, và thiếu niên này phi ngựa áp sát đến mức đầu ngựa đã hất văng chiếc mũ trên đầu nhà vua. Một lý do dẫn đến việc các Hiệp sĩ Bàn Tròn bất lực trong việc rửa hận cho sự sỉ nhục từ Hiệp sĩ Đỏ được gợi ý là vì họ đã bị thương từ trước trong trận chiến. [Học giả nghiên cứu về sử thi anh hùng Ireland chắc chắn không thể không nhớ đến lời nguyền kỳ lạ mà các hiệp sĩ triều đình Conchobor đôi khi phải gánh chịu, khiến họ hoàn toàn suy kiệt sức lực. Xứ Ulster đã hoàn toàn rơi vào cảnh không thể tự vệ nếu không có một mình Cuchulainn thoát khỏi lời nguyền đó, đơn thương độc mã thách thức toàn thể tráng sĩ Ireland. Có rất nhiều điểm tương phản giữa thời niên thiếu của Cuchulainn và thời niên thiếu của Perceval — A.N.] Tình cảm ôn hòa mà cả Arthur lẫn Guinevere dành cho Ither không có sự tương đương trong bản của Chrêtien, nơi Hiệp sĩ Đỏ được miêu tả như kẻ thù không đội trời chung của Arthur, và Guinevere buồn rầu đến mức suýt chết vì xấu hổ và tức giận trước hành vi lăng mạ nhắm vào bà. Chrêtien cũng đặt tình tiết Perceval từ chối xuống ngựa ngay tại đây, trong khi Wolfram lại đặt nó vào thời điểm chàng đến lâu đài của Gurnemanz. Trong bản của Chrêtien, người anh hùng nói với Hiệp sĩ Đỏ về ý định đòi lại áo giáp từ tay Arthur, và hoàn toàn không có dấu vết của lời chào lịch thiệp, nên thơ mà Ither dành cho Parzival ở đây. Việc nhầm lẫn Hiệp sĩ Đỏ với kẻ thù cá nhân của người anh hùng dĩ nhiên là do sự xuất hiện của tuyến truyện Lähelein vốn chỉ có ở Wolfram; nhưng Chrêtien lại có một đoạn văn vô cùng kỳ lạ liên quan đến việc Perceval không thể cởi giáp cho đối thủ đã khuất của mình:
'Ains auroie par carbonées
Trestout escarbelliè le mort,
Que nule des armes enport;'
đoạn văn này khi đứng một mình thực sự rất khó lý giải; trong khi ở tác phẩm tiếng Anh Sir Percyvelle, ta lại thấy người anh hùng nói rằng:
'My moder bad me,
Whenne my dart solde brokene be
Owte of the irene brenne the tree,'
điều này hiển nhiên chỉ ra nguồn gốc của lời bình luận kỳ lạ từ Chrêtien. Việc khảo sát các phiên bản khác nhau dường như cho thấy, trong khi bản tiếng Đức trọn vẹn và mang tính thơ ca hơn, bản tiếng Pháp lại sát với hình thái nguyên thủy của câu chuyện hơn ở đoạn này.
Trang 85 và 86, các dòng 635, 658 — "Quản gia Kay". Nhân vật Kay là một trong những bài toán của truyền thuyết Arthur. Trong tất cả các câu chuyện, ông đều được miêu tả đảm nhận chức vụ Quản gia, và ở đâu ông cũng hiện lên là một kẻ thô lỗ, tính tình bạo ngược cùng cái lưỡi cay độc. Quản gia (Senes-schalh), người hầu lâu năm nhất, chính là bậc thầy về nghi lễ, một trong những nhân vật cốt cán trong hoàng gia, và không ít lần là người tâm phúc được nhà vua tin tưởng; nhưng một hình phạt đòn roi như cái cách mà Kay giáng xuống đầu Kunnewaaré ở đây cũng như trong các phiên bản khác, lại hoàn toàn nằm ngoài phạm vi chức trách của ông, và xét theo thân phận của Kunnewaaré lẫn Antanor thì điều đó hoàn toàn phi lý. Ở đây, cũng như trong các trường hợp khác, chúng ta tìm thấy dấu vết của một truyền thống nguyên thủy bắt nguồn từ thời kỳ mà các quy chuẩn về lề thói và ứng xử còn thô thiều hơn rất nhiều. Wolfram, dù bám sát nguồn tài liệu của mình cùng cách miêu tả truyền thống về tính cách của Kay, vẫn tỏ ra vô cùng bối rối trước vai trò bất lịch sự và kém phần tôn nghiêm được giao phó cho nhân vật này, nên ở Quyển VI (tr. 169), ông đã chệch khỏi cốt truyện cốt để giải thích điều mà ông cảm thấy là một điểm nghẽn, đồng thời biện hộ dài dòng cho Kay. Các nhà thơ Bắc Pháp dường như cũng có cảm giác tương tự, và vì Kay thường được miêu tả là anh em nuôi của Arthur, họ đã bịa ra câu chuyện cho rằng những nét tính cách không đúng chuẩn hiệp sĩ của ông bắt nguồn từ việc ông được gửi cho một vú em là nông dân chăm sóc trong lúc mẹ ông thay mặt nuôi dưỡng hoàng tử Arthur sơ sinh.
Trang 85, dòng 652 — "Thiếu nữ Kunnewaaré". "Thiếu nữ hay cười" dường như là một yếu tố cổ xưa và bị hiểu nhầm trong các tiểu thuyết Chén Thánh. Một mô-típ phổ biến trong truyện cổ tích là việc người anh hùng - dù là kẻ khờ, tên ngốc, hay kẻ rách rưới - cưới được một nàng công chúa chưa từng cười hay nói năng gì trong nhiều năm trời bằng cách khiến nàng làm được một trong hai điều đó. Một tình tiết dạng này dường như đã được đan cài vào một bản anh hùng ca vốn đã được định hình sẵn các nét đại cương, khiến cho cái kết thực sự - cuộc hôn nhân giữa người anh hùng và thiếu nữ hay cười - bị xáo trộn. Tuy nhiên, hãy chú ý đến sự kính trọng mà Parzival dành cho Kunnewaaré cùng tình cảm rõ rành rành mà nàng hướng về chàng (Quyển VI, tr. 181-185). Tên của nàng cũng mang nhiều gợi ý, nó từng được cho là bắt nguồn từ la pucele a la gonne vaire (thiếu nữ mang chiếc áo choàng sặc sỡ), nhưng ở hình thái hiện tại, nó lại có vẻ đáng nghi ngờ là tương tự Kondwiramur, và cần lưu ý rằng chính người tình bị vị nữ vương này cự tuyệt lại là người mà cuối cùng Kunnewaaré kết hôn. Liệu có khả năng nào cuốn tiểu thuyết về Perceval mà cả Chrêtien lẫn 'Kiot' cùng khai thác đã chứa đựng các nhân vật song trùng của nhân vật này hay không? Một bên ở hình thái nguyên bản, bên kia ở hình thái đã được cải biến. Ta có thể dẫn ra một sự so sánh mang tính hướng dẫn từ sử thi về Cuchulainn. Ông là anh hùng trong một tình tiết kiểu Andromeda và lẽ ra phải kết hôn với người thiếu nữ được giải cứu, nhưng vì câu chuyện đã được cố định từ trước khi tình tiết đó được dung nạp, nàng thiếu nữ đành được chuyển sang cho một người bạn đồng hành của anh hùng. — [A. N.]
Trang 89, dòng 766 — "Maestricht, hay thậm chí Cologne". Nghệ thuật Đức vào đầu thời Trung cổ đã đạt đến đỉnh cao tại các tỉnh vùng sông Rhein, đặc biệt là ở Cologne.
Trang 91, dòng 828 — "Gurnemanz xứ Graharz". Vị hiệp sĩ già truyền dạy cho người anh hùng những bổn phận của một hiệp sĩ là một phần truyền thống của câu chuyện, xuất hiện trong hầu hết các phiên bản. Trong Peredur, ông được đồng nhất với Vua Cá Hồi, chú của Perceval. Trong bản của Chrêtien, tên ông là Gonemans xứ Gelbort; còn ở Gerbert - người tiếp nối tác phẩm của Chrêtien, ông mang tên Gornemant (một trong số những điểm giao thoa giữa Gerbert và nguồn của Wolfram).
Trang 91, dòng 847 — "Ông ra lệnh dẫn vị khách vào". Đây là một trong rất nhiều đoạn văn mang lại cái nhìn thú vị về phong tục tập quán của một thời đại đã qua. Sẽ rất hữu ích nếu ta tóm tắt lại những gì mình biết về nghi thức tiếp đón và đối đãi với một vị khách thời Trung cổ. Nếu một hiệp sĩ lạ mặt phi ngựa vào sân trong của một lâu đài, ông sẽ được các thiếu niên hầu cận và tiểu đồng tiếp đón, những kẻ sẽ giữ cương ngựa và đỡ ông xuống đất. Vị khách sau đó được dẫn vào một căn phòng, nơi áo giáp của ông được cởi bỏ và được cung cấp những bộ trang phục phù hợp. Trong mọi hộ gia đình quyền quý đều có một phòng chứa đồ Kleider-kammer, hoặc tủ quần áo, do một viên quản gia cai quản, người có trách nhiệm đảm bảo mọi vị khách đều được cung cấp trang phục phù hợp với địa vị của họ. Việc chuẩn bị những bộ cánh này là công việc của những người phụ nữ trong gia đình, và chắc chắn đó không phải là một nhiệm vụ nhẹ nhàng, bởi ngay cả khi cả một đoàn người kéo đến, tất cả bọn họ đều mong đợi sẽ được cung cấp trang phục cần thiết. Vị khách, sau khi đã mặc y phục chỉn chu, được dẫn lên Đại sảnh nằm ở tầng trên của lâu đài. Nửa chừng chiếc cầu thang dẫn lên sảnh, ông sẽ được đón tiếp và chào mừng bằng nụ hôn giao tế từ cả chủ nhà lẫn phu nhân (xem Quyển IV, trang 107), rồi được họ dẫn vào Đại sảnh để nhận lời chào từ toàn thể các thành viên tề tựu. Khi tất cả đã an tọa, vị khách sẽ xưng danh tính và quê quán của mình, nhưng nếu ông giữ im lặng về điều này, phép lịch sự tối kịch là không được gặng hỏi cho đến sáng hôm sau (xem Quyển III, trang 95). Bữa ăn tối diễn ra sau đó, tiếp đó, trong những dịp đại lễ như sự kiện được kể lại ở Quyển XIII (tiệc cưới của Gawain và Orgeluse), sẽ có khiêu vũ, còn nếu không, thời gian dường như trôi qua trong những câu chuyện trò cho đến khi sự xuất hiện của chén rượu Nacht Trunk phát tín hiệu cho cuộc chia tay. Khi ấy các hiệp sĩ sẽ tiễn vị khách về phòng, nơi các tiểu đồng giúp ông cởi y phục, và rõ ràng họ sẽ túc trực với những ngọn nến sáng rực cho đến khi ông chìm vào giấc ngủ. Bản tường thuật được đưa ra ở đây về chuyến viếng thăm của Parzival tới Gurnemanz mang lại hình dung rất rõ về cách thức một ngày hôm sau diễn ra, quả thực tình yêu của Wolfram dành cho việc miêu tả chi tiết cùng sự chính xác trong lời kể đã làm cho tác phẩm này trở nên vô cùng giá trị đối với bất kỳ ai nghiên cứu phong tục tập quán thời Trung cổ.
Từ nhiều gợi ý rải rác trong các tình tiết về Gawain, đặc biệt là Quyển X và XI, có cảm giác như đặc quyền dành cho một vị khách đôi khi có thể được hiểu theo một sự phóng khoáng khiến những ý niệm hiện đại phải thấy e dè.
Trang 96, các dòng 984, 985 — "Năm giác quan của ngươi sẽ đầy đủ". Xem Quyển IX, trang 200.
Trang 98, dòng 1055 — "Vị vương gia ra lệnh vời con gái mình đến đây". Sự xuất hiện của con gái Gurnemanz cùng mối tình chớm nở của nàng với Parzival là nét riêng chỉ có ở phiên bản này. Có một sự mâu thuẫn khá thú vị cần lưu ý giữa sự đa tình rõ rệt của người anh hùng ở đây với Quyển IX, trang 260, 261, và sự thờ ơ của chàng đối với vẻ quyến rũ của phái đẹp được thể hiện ở những nơi khác, đáng chú ý nhất là việc chàng cự tuyệt sự săn đón của Orgeluse cùng sự lãnh đạm trước cuộc phiêu lưu tại Château Merveil. Cách thể hiện sau có vẻ phù hợp với tính cách của Parzival hơn; phải chăng sự dễ động lòng kia là do nhà thơ thêm thắt vào?
Trang 99, dòng 1080 — "Ta lại mất đi một người con trai nữa". Những người con của vị hiệp sĩ già được nhắc đến trong các phiên bản khác, nhưng chỉ có một mình Wolfram đặt tên cho họ. Hoàn cảnh cái chết của Schenteflur được kể lại ở Quyển IV, trang 121; bản tường thuật về hai người con trai còn lại được vay mượn phần lớn từ tác phẩm Erec của Hartmann, nơi cuộc chiến tranh giành con chim ưng tại Kanedig và chiến dịch Schoie-de-la-kurt (không phải là một con người, mà là một cuộc viễn chinh) được miêu tả đầy đủ. Brandigan chính là vương quốc của Klamidé, xem Quyển IV; Mabonagrein là họ hàng của hắn, Quyển IV, trang 123. Mahaut là một biến thể khác của cái tên Matilda. Từ Titurel, ta biết rằng Gurzgrei và Mahaut chính là cha mẹ của Schionatulander - người tình của Siguné, xem thêm Quyển VIII, trang 245 và phần chú thích.