Ngôi làng này có cái tên rất kỳ quặc, gọi là Cáp Mô Niệu. Làng không lớn, tổng cộng chỉ hơn trăm hộ dân, nằm trên một ngọn đồi thuộc Bả Cơ Dục sâu trong núi Giới Sơn. Trên bản đồ có ghi tên Bả Cơ Dục, nhưng lại chẳng có tên Cáp Mô Niệu. Dương Hoàn Dục tìm một vị trưởng bối râu trắng trong làng để hỏi, cũng chẳng hỏi ra được lý do gì. Vị trưởng bối râu trắng đó nói, từ thời các cụ tổ tiên đã gọi là Cáp Mô Niệu rồi, giờ vẫn gọi như vậy, còn tại sao trên bản đồ lại thiếu mất bãi nước tiểu này thì phải đi hỏi người vẽ bản đồ mới biết. Ông lão tỏ ra bất bình vì bãi nước tiểu lớn như vậy mà không được đưa lên bản đồ của quan gia, cứ khúm núm cúi chào, nài nỉ Dương Hoàn Dục sau khi ra khỏi núi hãy báo cáo lên quan gia, xin thêm nó vào bản đồ. Dương Hoàn Dục dở khóc dở cười, mãi mới dứt ra được. Ai ngờ, chưa đầy nửa khắc, ông lão ấy lại được vài người mặc trường bào, đội mũ quả dưa vây quanh, hớt hải chạy đến ngôi miếu Sơn Thần nơi quân đội đóng quân, miệng liến thoắng đòi gặp "vị sĩ quan mặt trắng" lúc nãy. Dương Hoàn Dục không tránh được, đành phải tiếp. Ông lão cùng đám người mặc trường bào, đội mũ quả dưa kia nói rằng binh lính của Tân nhị thập nhị quân cướp lương thực của họ, yêu cầu sĩ quan mặt trắng phải làm chủ. Ông lão dẫn kinh điển ra giảng đạo lý "quân đội chính nghĩa phải yêu dân bảo dân", Dương Hoàn Dục thì giảng cho họ đạo lý kháng Nhật cứu quốc, có sức góp sức, có lương góp lương. Hai bên tranh cãi không dứt, sau đó, Dương Hoàn Dục nổi nóng, lôi mấy tên lính bị thương ra, rồi chỉ vào cánh tay đang băng bó của chính mình mà gầm lên: "Chúng tôi kháng Nhật bảo dân, trên người thủng bao nhiêu lỗ, hiện tại không còn cách nào mới phải mượn các người chút lương thực, còn lải nhải nữa, bắn bỏ!" Cho đến khi Dương Hoàn Dục rút súng lục ra, ông lão và đám người đội mũ quả dưa mới chấp nhận đạo lý kháng Nhật cứu quốc, ngoan ngoãn rút lui. Sau khi họ đi, Dương Hoàn Dục ngẫm lại thấy không ổn, bèn dặn một vị phó quan quân nhu dưới quyền đưa chút tiền cho dân làng.
Đó là chuyện trước bữa tối.
Ăn xong cơm tối, tâm trạng Dương Hoàn Dục lại bồn chồn không yên, anh luôn cảm thấy nơi này không may mắn, một ngôi làng tốt đẹp như vậy, sao lại gọi là Cáp Mô Niệu? Chẳng lẽ các anh em khó khăn lắm mới đột phá được khỏi Lăng Thành lại phải ngâm mình trong bãi nước tiểu này sao? Hôm qua, hơn chín giờ sáng khi đến Triệu Khư Tử, anh vốn định nghỉ ngơi một ngày tại Triệu Khư Tử theo kế hoạch. Bạch Vân Sâm không đồng ý, nói rằng quân Nhật chiếm đóng Lăng Thành có khả năng đuổi theo bất cứ lúc nào. Bạch Vân Sâm không để anh nói nhiều, hạ lệnh cho quân đội đang dần tập hợp đầy đủ phải rút thật nhanh về phía này, Triệu Khư Tử chỉ để lại một đội thu dung. Đến nơi này, bóng dáng Bạch Vân Sâm đã không còn thấy đâu, ngay cả lúc ăn tối cũng không gặp. Bạch Vân Sâm trước đó nói đi đốc thúc sửa chữa điện đài - việc điện đài bị hỏng trên đường đột phá anh vốn đã biết, sau đó, điện đài không sửa được, mà người cũng biến mất. Anh thực sự nghi ngờ liệu Bạch Vân Sâm có chết đuối trong bãi nước tiểu này không.
Người chú làm quân trưởng đã chết, một cái cây lớn đã đổ, Tân nhị thập nhị quân tương lai sẽ đi đâu về đâu thực sự là một vấn đề. Anh biết rõ sự bất hòa giữa chú mình và Bạch Vân Sâm trước đây, giờ đối với mọi cử động của Bạch Vân Sâm, anh không thể không đề phòng. Bạch Vân Sâm quả thực rất đáng nghi: ông ta vội vã sửa điện đài để làm gì, muốn báo cáo điều gì với bộ tư lệnh và trung ương? Nếu chỉ đơn thuần là muốn lập công thì không sao, nếu như... anh thực sự không dám nghĩ tiếp.
Xem ra, cái chết của chú không hề xóa bỏ được oán hận giữa họ. Chuyện trên đường đột phá, anh đã nghe Chu Hạo kể. Thứ Bạch Vân Sâm muốn vứt bỏ tuyệt đối không chỉ là thi thể của chú, e rằng còn cả danh tiếng cả đời của chú nữa. Như thế, một cuộc hỗn loạn mới là điều khó tránh khỏi, mà hơn hai nghìn người sống sót của Tân nhị thập nhị quân thì không thể chịu đựng thêm một cuộc hỗn loạn nào nữa.
Anh phải làm rõ điều này với Bạch Vân Sâm.
Trong miếu Sơn Thần thắp mấy ngọn đèn dầu bấc to sáng trưng, những con thiêu thân bay loạn trong ánh lửa, gương mặt anh được ánh sáng chiếu lên rực rỡ, nhưng trong lòng lại âm u. Dự cảm chẳng lành đó giống như màn đêm dày đặc ngoài cửa miếu, mãi không sao xua tan được. Gần chín giờ, anh nhớ đến em họ Lý Lan, bèn gọi Lý Lan đến làng tìm Bạch Vân Sâm.
Lý Lan vừa đi, tiểu đoàn trưởng tiểu đoàn súng lục Chu Hạo liền vội vã chạy tới, anh lập tức nhìn thấy điềm chẳng lành trên khuôn mặt Chu Hạo.
Quả nhiên, Chu Hạo vừa vào cửa đã báo tin dữ:
"Dương phó sư trưởng, sợ là sắp xảy ra chuyện!"
"Ồ?!"
Tim anh thắt lại một nhịp.
"Bạch Vân Sâm đã mật bàn với vài lữ đoàn trưởng, đoàn trưởng của Sư đoàn 312, nói rằng quân trưởng..."
Giọng Chu Hạo hạ xuống rất thấp.
Anh đã hiểu, phất tay ra hiệu cho lính gác và người không phận sự trong miếu lui ra.
"Được! Nói đi! Đừng úp mở nữa!"
Anh ngồi xuống chiếc ghế trước bàn thờ, cũng bảo Chu Hạo ngồi xuống.
Chu Hạo không ngồi:
"Dương phó sư trưởng, Bạch Vân Sâm nói quân trưởng của chúng ta quả thực đã từng hạ một mệnh lệnh đầu hàng, ông ta muốn công khai mệnh lệnh đó ra ngoài."
"Nghe ai nói?"
"Lúc nãy đoàn trưởng Lưu của Sư đoàn 312 nói, ngài biết đấy, đoàn trưởng Lưu là anh em kết nghĩa với tôi. Đoàn trưởng Lưu dặn tôi phải cẩn thận, nói rằng sắp có biến rồi."
Anh sững người, nở một nụ cười cay đắng:
"Cậu tin quân trưởng hạ lệnh đầu hàng à?"
Chu Hạo lắc đầu:
"Tôi không tin, quân trưởng chúng ta không phải hạng người đó!"
"Nếu người ta đưa ra bằng chứng gì đó, ví dụ như thực sự lấy ra một tờ lệnh đầu hàng thì sao?"
"Vậy cũng không tin! Tôi chỉ tin quân trưởng! Mệnh lệnh có thể làm giả, quân trưởng chúng ta không thể làm giả! Tôi Chu Hạo theo quân trưởng bao nhiêu năm nay, sao có thể không biết ngài ấy?"
Anh thực sự cảm động, đứng dậy, nắm lấy tay Chu Hạo:
"Người anh em tốt, nếu các lữ đoàn trưởng, đoàn trưởng của hai sư đều hiểu quân trưởng như cậu, thì loạn này sẽ không xảy ra! Quân kỳ của Tân nhị thập nhị quân sẽ vẫn tiếp tục phất cao!"
Chu Hạo cũng xúc động, ấn tay lên bao súng bên hông nói:
"Tôi thấy lão Bạch kia không có ý tốt! Con chó đẻ này muốn giẫm lên quân trưởng mà bò lên, ông ta từng nói với đoàn trưởng Lưu: Từ nay về sau Tân nhị thập nhị quân không còn mang họ Dương nữa! Không mang họ Dương thì mang họ gì? Họ Bạch à? Chỉ riêng cái thói vong ân bội nghĩa này thôi, có xứng làm quân trưởng không? Đồ con hoang, tôi..."
Anh ra hiệu cắt ngang lời Chu Hạo:
"Đừng nói bậy, tình hình vẫn chưa làm rõ đâu!"
"Còn gì mà không rõ nữa? Đoàn trưởng Lưu là nhị ca kết nghĩa của tôi, chưa bao giờ nói dối, tôi thấy, vì quân trưởng, chúng ta phải khử thằng họ Bạch này! Dương đại ca, chỉ cần anh gật đầu, đêm nay tôi ra tay luôn!"
Anh sững người, đột nhiên biến sắc, đập bàn quát:
"Toàn nói nhảm cái gì thế! Sư trưởng Bạch dù thực sự muốn làm quân trưởng, cũng không phạm tội chết! Không có ông ta, chúng ta có đột phá ra được không?"
"Nhưng... nhưng ông ta nói quân trưởng..."
Cơ mặt trên mặt Chu Hạo giật giật, sắc mặt rất khó coi.
Anh lại nắm lấy tay Chu Hạo, thở dài một tiếng thật dài:
"Người anh em tốt! Tình nghĩa của cậu đối với quân trưởng, tôi Dương Hoàn Dục hiểu rõ! Nhưng quân trưởng dù sao cũng đã tuẫn quốc rồi, quân kỳ của Tân nhị thập nhị quân vẫn phải phất tiếp! Trong tình thế này, chúng ta không thể lại gây ra một cuộc nội chiến đẫm máu nữa!"
Trong mắt Chu Hạo rưng rưng lệ:
"Dương đại ca, anh... anh quá mềm lòng rồi, nội chiến không phải chúng ta muốn gây ra, là người ta muốn gây, anh không ra tay, người ta sẽ ra tay, sau này chỉ sợ phó sư trưởng như anh cũng rơi vào tay người ta thôi! Người ta đến thi thể quân trưởng còn không cần, còn cần anh sao?! Dương đại ca, anh suy nghĩ kỹ lại đi!"
Anh đỡ vai Chu Hạo:
"Tôi nghĩ kỹ rồi, Tân nhị thập nhị quân có thể giữ lại được chút mầm mống này, phải nhờ vào sư trưởng Bạch, Tân nhị thập nhị quân có thể không có tôi, nhưng không thể không có Bạch Vân Sâm!"
Chu Hạo mở to đôi mắt đỏ ngầu nhìn anh:
"Anh... anh nói lại lần nữa xem?! Anh... anh còn mang họ Dương không?! Còn là cháu ruột của Dương Mộng Chinh không?"
"Tiểu đoàn trưởng Chu, đừng có xấc xược!"
"Anh nói đi!"
Anh không nói.
Chu Hạo sững người hồi lâu, đột nhiên cười âm hiểm:
"Có lẽ quân trưởng thực sự đã từng hạ mệnh lệnh đầu hàng nhỉ?"
Thần thái này, sự chất vấn này đã kích động anh, anh giơ tay tát Chu Hạo một cái:
"Khốn kiếp! Quân trưởng muốn đầu hàng làm Hán gian thì còn tự sát làm gì? Ngài ấy bị bức tử! Là vì cậu, vì tôi, vì Tân nhị thập nhị quân, bị người ta bức tử!"
Chu Hạo trừng mắt gầm thấp:
"Quân trưởng chết vì chúng ta, còn chúng ta mẹ nó làm được gì cho quân trưởng? Quân trưởng chết rồi, còn bị người ta mắng là Hán gian, mẹ nó thế này có còn thiên lý không?!"
Anh lắc đầu, mấp máy môi một cách đờ đẫn:
"Sư trưởng Bạch sẽ không làm thế đâu! Không đâu! Tôi sẽ đi nói chuyện với ông ấy, ông ấy sẽ nghe thôi. Làm vậy đối với ông ấy, đối với mọi người đều không có lợi, ông ấy là người hiểu chuyện."
"Nếu tên khốn đó không nghe thì sao?"
"Vậy thì, tôi cũng đã tận nhân lực, tận nghĩa rồi, thực sự xảy ra chuyện gì, tôi cũng đành chịu."
Chu Hạo nghiêm mặt lại:
"Được! Có lời này của anh Dương đại ca là được rồi! Sau này, ai làm quân trưởng tôi không quản, nhưng đứa nào dám bôi nhọ danh tiếng quân trưởng Dương Mộng Chinh, ông đây sẽ dùng súng hộp nói chuyện với nó!"
Chu Hạo nói xong, gót giày đập vào nhau vang dội, chào anh một cái, quay người, "cạch, cạch", bước đi đầy mạnh mẽ.
Anh dõi theo bóng lưng Chu Hạo, cho đến khi hắn đi ra khỏi cửa lớn, đi xuống bậc thềm trước miếu, mới từ từ quay mặt đi, nhìn ngọn đèn dầu trên hương án.
Con thiêu thân vẫn đang vỗ cánh trong ánh lửa, trên hương án lấm tấm những vết cháy đen, trông như rất nhiều con ruồi đang bò trên đó. Ánh đèn nhảy nhót ép bóng dáng anh xuống đất, thành một vệt dài, trông thật yếu ớt vô lực.
Anh không khỏi nảy sinh lòng yêu thương và xót xa sâu sắc đối với cái bóng cô độc của chính mình.
"Cáp Mô Niệu, cái tên Cáp Mô Niệu chết tiệt!"
Anh lầm bầm, vành mắt bắt đầu ươn ướt.
Phát hiện ra sự yếu đuối của bản thân là một chuyện đau khổ, mà phát hiện này lại đến quá muộn, điều đó càng làm tăng thêm nỗi đau cho người phát hiện. Khi chú còn sống, anh chưa bao giờ cảm thấy mình vô dụng. Năng lực của anh quá lớn, con đường quá suôn sẻ, hai mươi hai tuổi làm phó đoàn trưởng, hai mươi bốn tuổi làm đoàn trưởng, hai mươi tám tuổi đã thay mặt lệnh của một lữ đoàn, ba mươi bốn tuổi đã khoác lên mình quân phục thiếu tướng, dưới danh nghĩa phó sư trưởng mà sử dụng quyền uy của sư trưởng. Trong Tân nhị thập nhị quân từ trên xuống dưới, một mảnh tiếng tung hô, cứ như thể Dương Hoàn Dục anh bẩm sinh là một vị tướng tài, là tinh tú nào đó trên trời hạ phàm vậy. Anh bị đám khỉ dưới gốc cây lớn đó tâng bốc đến mê muội, liền tưởng rằng mình thực sự rất ghê gớm, làm thiếu tướng phó sư trưởng mà không hề thấy hổ thẹn. Giờ đây, cây lớn đổ rồi, anh phải dựa vào sức lực của chính mình để vật lộn trong mưa gió, lúc này mới phát hiện ra, bản thân mình lại dễ bị đánh bại đến thế; lúc này mới biết, một phần cuộc sống của mình vốn là ký sinh trên cái cây lớn là chú. Khi cái cây lớn đổ xuống, phần cuộc sống đó của anh cũng không còn cách nào khác là biến mất theo.
Ngẫm lại một chút, anh vẫn còn cảm thấy sợ hãi: Từ tòa nhà nhỏ màu trắng của quân bộ ở Lăng Thành đến Cáp Mô Niệu đang ở hiện tại, anh thực sự không biết mình đã đi qua như thế nào.
Đêm đó, xe Citroen đột nhiên đón anh đến quân bộ, anh nhìn thấy chú nằm trong vũng máu, nhìn thấy mệnh lệnh đầu hàng mà chú để lại. Anh chết lặng, theo bản năng kháng cự sự thật nghiệt ngã này, vừa không tin chú sẽ chết, càng không tin chú sẽ hạ mệnh lệnh đầu hàng. Có một khoảnh khắc, anh nghi ngờ Tất Nguyên Kỳ và Hứa Hồng Bảo đã hại chết chú. Sau đó, Tất Nguyên Kỳ đưa ra từng bức điện làm người ta thất vọng, giải thích ngọn ngành việc chú tự sát, anh mới đành phải tin rằng, mọi thứ đều có thể xảy ra. Trong hoàn cảnh cô lập không viện trợ, vì thành trì và bách tính, vì năm nghìn tàn quân của Tân nhị thập nhị quân, chú hoàn toàn có thể hạ lệnh đầu hàng. Làm như vậy phù hợp với bản tính yêu binh của chú, mọi thứ chú có bẩm sinh đều là vì Tân nhị thập nhị quân. Tự sát cũng là hợp tình hợp lý, chú đã ký lệnh đầu hàng, bản thân lại không muốn làm Hán gian, ngoài con đường chết, không còn đường nào khác. Cái chết của chú thực chất toát lên một vẻ bi tráng của sự hiến thân vì quốc nạn, không những không thể trách cứ mà còn khiến người ta kính trọng.
Tuy nhiên, sự kính trọng trang nghiêm vừa mới dấy lên, ngay lập tức đã tan biến trong lòng. Anh nghĩ đến bản thân mình, nghĩ đến tương lai của Tân nhị thập nhị quân - lẽ nào anh thực sự phải làm theo ý nguyện của chú, đầu hàng làm Hán gian sao? Anh không thể. Các quan binh Sư đoàn 311 cũng sẽ không đồng ý. Câu trả lời của Tất Nguyên Kỳ và Hứa Hồng Bảo lại hoàn toàn trái ngược, họ cầm lệnh đầu hàng của chú, vừa mềm vừa rắn, ép anh phải theo. Sự yếu đuối của anh lúc đó đã hiện rõ. Anh gần như không dám nghĩ đến bất kỳ sự phản kháng nào, chỉ vô lực biện bạch vài câu, liền chấp nhận sự sắp đặt sỉ nhục của Tất Nguyên Kỳ. Lúc đó, khao khát táo bạo nhất của anh chỉ là, sau khi chấp nhận cải biên, sẽ từ chức quan ngụy, trốn về nông thôn.
Không ngờ, kế hoạch chu toàn của đám người Tất Nguyên Kỳ lại bị Bạch Vân Sâm làm đảo lộn, Bạch Vân Sâm lại rút Browning ra đúng khoảnh khắc cuối cùng quyết định vận mệnh của Tân nhị thập nhị quân, dứt khoát bóp cò, thay đổi tương lai của Tân nhị thập nhị quân.
Khi Bạch Vân Sâm dùng súng uy hiếp Tất Nguyên Kỳ, anh vẫn không tin cuộc đảo chính này sẽ thành công. Trong lòng anh căng thẳng muốn chết, nhưng trên mặt không dám lộ ra chút cảm xúc nào. Điều này vừa bộc lộ sự yếu đuối của anh, cũng vừa chứng thực sự thông minh của anh. Sau đó, khẩu Browning trong tay Bạch Vân Sâm vang lên, Tất Nguyên Kỳ, Hứa Hồng Bảo chết, anh lập tức hiểu mình nên đứng ở vị trí nào. Anh không chút do dự lao lên, đặt lá phiếu quyết định vào bên chiến thắng.
Đây quả thực là một canh bạc sinh tử. Cú lao người về phía Bạch Vân Sâm của anh, thật táo bạo và kinh ngạc. Nếu không có cú lao đó, Bạch Vân Sâm có lẽ không sống được đến hôm nay, anh và những người sống sót của Tân nhị thập nhị quân chắc chắn phải đi làm Hán gian.
Tuy nhiên, cú lao này cũng để lại mầm mống nguy hiểm cho ngày hôm nay.
Anh rõ ràng không phải đối thủ của Bạch Vân Sâm. Đối thủ của Bạch Vân Sâm là chú, là Tất Nguyên Kỳ, chứ không phải anh. So với Bạch Vân Sâm, anh còn non nớt; nếu lập tức ngả bài với Bạch Vân Sâm, người thất bại chắc chắn là anh. Lựa chọn thông minh chỉ có thể là nhẫn nhịn, giữ vững trận tuyến trong sự nhẫn nhịn, mưu tính thay đổi. Anh phải nhẫn nhục chịu đựng, dùng chân thành và tình nghĩa làm rung động trái tim sắt đá của Bạch Vân Sâm, khiến ông ta mãi mãi quên đi tờ lệnh đầu hàng đó của chú, duy trì danh tiếng cả đời của chú. Chỉ cần làm được điểm này, anh đã giành được thắng lợi một nửa, Tân nhị thập nhị quân tương lai chưa biết chừng vẫn mang họ Dương. Cái tên của chú đại diện cho một thứ quyền uy, một thứ sức mạnh, chỉ cần tấm biển hiệu của chú không bị đập phá, mọi thứ đều có thể thay đổi. Mọi chuyện từ Lăng Thành đến đây đã chứng minh điều này, lịch sử tương lai còn sẽ chứng minh điều này.
Anh quyết định, lập tức nói chuyện với Bạch Vân Sâm, giao Tân nhị thập nhị quân cho ông ta, để ông ta trong sự thỏa mãn mà quên đi quá khứ.
Xua tan vẻ chán nản và bối rối trên mặt, anh đỡ lấy hương án đầy những con thiêu thân đứng dậy, gọi hai tham mưu của Sư đoàn 311 đến, bảo họ đi tìm Bạch Vân Sâm lần nữa.