Mười giờ bốn mươi lăm phút, Lý Lan xông vào phòng ngủ của quân trưởng, phát hiện người cậu làm quân trưởng này đang sa sầm nét mặt, nằm úp trên chiếc bàn làm việc lớn viết gì đó. Vừa thấy cô vào cửa, cậu liền đặt chiếc bút Parker trong tay xuống, gấp vội mấy tờ giấy viết đầy chữ đang trải trên mặt bàn lại, nhét vào trong ngăn kéo. Cô tưởng cậu đang soạn thảo văn bản như lệnh tác chiến hay thông cáo an dân, nên cũng không nghi ngờ gì, chỉ tùy tiện nói một câu:
"Cậu, đã muộn thế này rồi, còn viết cái gì nữa? Để mai bảo Khương sư gia viết chẳng được sao?!"
Ngày thường, các văn cáo quan trọng của Tân quân đoàn 22 phần lớn đều do một tay Khương sư gia chấp bút. Khương sư gia là tú tài cuối thời nhà Thanh. Từ khi Dương Mộng Chinh còn làm lữ trưởng, ông đã theo làm mưu sĩ cho Dương Mộng Chinh rồi.
Dương Mộng Chinh cười nói:
"Sư gia già rồi, sức khỏe ngày một yếu đi, chuyện hiện tại lại quá nhiều, quá gấp gáp, chỉ trông cậy vào ông ấy sao được?!"
Lý Lan vỗ tay kêu lên:
"Vậy thì, cháu tiến cử cho cậu một nữ tú tài, đảm bảo giỏi hơn Khương sư gia trăm lần! Cậu, chính là nữ phóng viên báo "Tân Tân Nhật Báo" mà tối nay cậu đã gặp đấy, tên là Phó Vi. Cô ấy đã từng học đại học ở Thượng Hải đấy."
Dương Mộng Chinh phẩy tay, ngắt lời Lý Lan:
"Được rồi, Lan tử, đừng nhắc tới nữ tú tài đó nữa, cậu bây giờ không có tâm trí chiêu binh mãi mã đâu! Lại đây, ngồi xuống, ta có việc đứng đắn muốn nói với con!"
"Cậu không nghe lời cháu, cháu cũng không nghe việc đứng đắn của cậu! Người ta Phó Vi kính trọng cậu đấy! Đừng thấy cô ấy nói chuyện sắc sảo mà lầm, trong lòng cô ấy vẫn hướng về Tân quân đoàn 22 của chúng ta! Hội vừa tan, cô ấy đã viết bài rồi, ngày mai "Tân Tân Nhật Báo" sẽ đăng đấy!"
"Ta cũng đâu có nói cô ấy không tốt!"
"Vậy, tại sao cậu lại không cho cô ấy đến tiền tuyến ở ngoại ô phía Đông thăm hỏi?! Cậu, cậu cứ cho cô ấy đi đi, lại còn phái thêm hai lính cảnh vệ của doanh trại súng lục cho cô ấy nữa! Hôm qua, cháu đã nói chuyện với Chu Hạo rồi, anh ấy nói, chỉ cần cậu mở lời, đừng nói là hai, mười người anh ấy cũng phái!"
Dương Mộng Chinh thở dài một tiếng:
"Được rồi, đừng quấy nữa, chuyện này ngày mai — chúng ta ngày mai hãy bàn tiếp, được không?"
"Ngày mai cậu chắc chắn sẽ để cô ấy đi chứ?"
Dương Mộng Chinh gật đầu, lại chỉ vào chiếc ghế đối diện bàn làm việc, bảo Lý Lan ngồi xuống.
Lý Lan ngồi xuống. Cho đến lúc này, cô vẫn chưa nhận ra biểu hiện của cậu trong đêm nay có gì khác lạ. Kể từ khi theo đoàn ủy lạo Lăng Thành đến Từ Châu, suốt ba năm qua, cô luôn theo sát bên cạnh cậu, tận mắt chứng kiến cậu thoát khỏi vận rủi, vượt qua gian khó trong từng trận ác chiến. Cậu như một vị thần, dường như không gì là không thể, quan binh trong quân đội kính trọng cậu, cô cũng kính trọng cậu. Cô chưa từng nghĩ đến việc đặt cái chết và người cậu "vạn năng" kia cạnh nhau.
Cô đã chủ quan.
Cậu tỏ ra rất mệt mỏi:
"Lan tử, kể từ tháng 5 năm Dân Quốc 27 đến Từ Châu, con theo cậu chạy ngược chạy xuôi nam bắc cũng gần ba năm rồi, khuyên cũng chẳng chịu đi, muốn đuổi cũng chẳng được, thật khiến ta bó tay. Nay, con cũng đã ngoài hai mươi rồi, cũng nên lập gia đình đi thôi. Ta biết ba năm nay con đến đây không phải chỉ vì người cậu này, ý của con đối với sư trưởng Bạch Vân Sâm ta đều hiểu, ngày trước ta ngăn cản con, là vì..."
Cô cúi đầu, mân mê vạt áo, vô cùng ngượng ngùng.
"Chuyện quá khứ đừng nhắc lại nữa, hiện tại xem ra, Bạch sư trưởng vẫn rất tốt, bốn mươi bảy tuổi, vợ con già trẻ đều mất trong quốc nạn, nếu con không ý kiến gì, ta thay mẹ con đã quá cố làm chủ, đồng ý mối nhân duyên giữa con và Bạch sư trưởng, như vậy cũng không uổng công con theo ta một chuyến!"
Một lúc lâu sau, cô mới ngẩng đầu lên:
"Bạch... Bạch sư trưởng cũ... có lẽ vẫn chưa biết con... con có ý này!"
Dương Mộng Chinh lắc đầu:
"Bạch sư trưởng là người hiểu chuyện nhất trong Tân quân đoàn 22, ý của con, sao ông ấy lại không biết? Thật nực cười!"
Sau đó, Dương Mộng Chinh lại lải nhải nói với cháu gái một tràng những điều tốt đẹp về Bạch Vân Sâm, nói Bạch Vân Sâm có đầu óc, có chủ kiến, đáng tin cậy thế nào, nói rằng gả cho Bạch Vân Sâm, người làm cậu như ông dù có chết cũng có thể nhắm mắt xuôi tay.
Cậu nói rõ ràng về cái chết, cô cũng chẳng để tâm. Cô hoàn toàn không ngờ tới việc cậu trong khi sắp xếp hôn sự cho cô, cũng đã sắp xếp cả hậu sự cho chính mình và Tân quân đoàn 22.
Lúc cô cáo lui, khoảng hơn mười một giờ đêm, vừa ra khỏi cửa thì đụng mặt doanh trưởng doanh súng lục Chu Hạo đang vội vã tới báo cáo với Dương Mộng Chinh.
Chu Hạo nhớ rất rõ, lúc anh bước vào cửa phòng ngủ của quân trưởng là mười một giờ hai mươi phút, chuyện này không thể sai được. Từ tửu lầu Đại Đông nằm ở ngã tư đường Bối Thông tới tòa nhà nhỏ quân bộ, chiếc Citroën chạy mất mười lăm phút. Anh đã tuân thủ nghiêm ngặt mệnh lệnh của quân trưởng, đúng mười một giờ rút bỏ cảnh giới quay về quân bộ. Xuống xe, anh gặp Phó quan trưởng Hứa trong sân quân bộ, chào hỏi và nói vài câu, sau đó bước vào tiền sảnh tòa nhà nhỏ, lên tầng ba. Anh biết, trong đêm chiến đấu ác liệt này, quân trưởng sẽ không ngủ trước mười hai giờ đêm.
Quả nhiên, quân trưởng đang đứng trước cửa kính sát đất, anh hô một tiếng báo cáo, quân trưởng chậm rãi xoay người lại:
"Về rồi đấy à?"
"Vâng!"
Anh bước vào phòng, cười hì hì nói:
"Quân trưởng, thay cậu ăn no uống say rồi."
Quân trưởng gật đầu:
"Tốt! Về ngủ đi!"
Khi anh xoay người định ra cửa, quân trưởng lại gọi anh lại:
"Quân trưởng, còn việc gì ạ?"
Quân trưởng bước tới bàn làm việc mở ngăn kéo, lấy ra một khẩu súng lục Browning:
"Hạo tử, ngày thường con cứ toàn lén trộm súng lục của lão tử đi nghịch, hôm nay không cần phải lén lút nữa, lão tử tặng con một khẩu!"
Anh có chút không tin vào mắt và tai mình, nhìn khẩu súng quân trưởng vứt trên bàn mà không dám cầm, chớp chớp đôi mắt nhỏ cười nói:
"Quân trưởng, cậu lại trêu con rồi?! Con... con trộm súng của cậu đi nghịch khi nào? Cậu đừng nghe Phó quan trưởng Hứa nói bậy! Lão đó nói năng chẳng đáng tin chút nào! Lần đó..."
Quân trưởng cười khổ:
"Không muốn hả? Không muốn thì ta cất đi đấy, sau này đừng có mà hối hận!"
"Ây, quân trưởng! Đừng... đừng mà! Quâ... quân trưởng không phải đang đùa đấy chứ?"
"Không phải đùa, thấy nhóc con hôm nay ăn thay ta bữa ngon, bản quân trưởng thưởng cho con đấy!"
Anh cũng không hề đoán được quân trưởng sẽ tự sát, hoàn toàn không ngờ tới việc người quân trưởng vốn yêu thích súng lục lại tặng khẩu Browning tâm đắc cho mình chính là đang lặng lẽ từ biệt anh. Anh theo quân trưởng từ năm mười sáu tuổi, ban đầu làm lính cần vụ cho quân trưởng, sau đó vào doanh súng lục, từ cảnh vệ, tiểu đội trưởng, trung đội trưởng, đại đội trưởng, cho đến hôm nay làm doanh trưởng. Anh từng ba lần xả thân bảo vệ quân trưởng. Hai lần đối phó với thích khách, một lần đối phó với bom do máy bay Nhật thả xuống, vì vậy, trên vai anh từng ăn một phát đạn, thịt trên đùi cũng bị mảnh bom xé mất một miếng.
Anh cứ tưởng quân trưởng lại vớ được món hời:
"Quân trưởng, chắc là cậu lại kiếm được món đồ chơi mới rồi phải không?"
Quân trưởng mắng anh như mắng con:
"Đúng thế! Mẹ kiếp, lúc nào con lại tới trộm nữa hả? Coi chừng lão tử đập gãy vuốt của con!"
Anh mân mê khẩu Browning vừa có được trong tay, thỏa mãn nói: "Quân trưởng, sao có thể chứ? Con đâu dám lòng tham không đáy! Có khẩu Browning này là đủ chơi một thời gian rồi, con đâu dám đi trộm đồ mới của quân trưởng nữa! Quân trưởng, trước đây con cũng đâu có trộm! Cậu đã bao giờ thấy súng bị thiếu chưa?"
"Được rồi! Đừng nói nữa, về chơi của con đi! Cẩn thận kẻo cướp cò đấy!"
"Rõ!"
Anh đứng nghiêm, chào quân trưởng một cái. Động tác dứt khoát, tư thế cũng rất đẹp.
Khương sư gia vào lúc gần mười hai giờ đêm, nghe thấy tiếng bước chân trên hành lang. Tiếng bước chân trầm nặng và ngưng trệ, nghe rất rõ trong đêm thu đang dần tràn ngập hơi lạnh. Khương sư gia lúc đó cũng chưa nghỉ ngơi, đang ngồi trên ghế thái sư đọc sách, nghe tiếng bước chân đến trước cửa, liền tháo kính lão ra, đi về phía cửa, vừa đi đến cửa thì Dương Mộng Chinh đã bước vào.
"Lão sư gia vẫn chưa nghỉ ạ?"
"Chưa nghỉ, đoán chừng thế nào cậu cũng tới, nên đang chờ cậu đây!"
Dương Mộng Chinh ngồi xuống đối diện Khương sư gia, chỉ vào cuốn sách đóng chỉ đã ố vàng trên bàn đọc sách, vô tình hỏi:
"Lại là cổ vật của triều đại nào đây?"
Khương sư gia cầm cuốn sách lên, đưa vào tay Dương Mộng Chinh.
"Chẳng tính là cổ vật gì, là cuốn 'Dương Châu thập nhật ký' của Vương Tú Sở triều trước, không biết quân trưởng đã từng xem qua chưa?"
Dương Mộng Chinh nhìn bìa sách, tiện tay lật vài trang, rồi trả sách lại cho lão sư gia.
"Dương Châu ta chưa từng đến, nhưng cũng có nghe qua. Có một bài thơ nhắc tới Dương Châu, 'Yên hoa tam nguyệt hạ Dương Châu', phải không nhỉ? Nghe nói ở đó mỹ nữ như mây vậy!"
Khương sư gia vỗ vỗ cuốn sách trên tay:
"Cuốn 'Dương Châu thập nhật ký' này của Vương Tú Sở, lại không phải bàn về khói hoa, bàn về mỹ sắc, quân trưởng đừng nhầm lẫn!"
"Ồ? Vậy là bàn về chuyện gì?"
"Năm Thuận Trị triều Thanh, Đại Minh sụp đổ, quân Thanh một đường xuôi nam, đánh tới Dương Châu. Bề tôi nhà Minh là Sử Khả Pháp, không phụ thánh ân triều trước, đích thân dẫn dắt toàn thể quân dân Dương Châu, tắm máu tử chiến với dị tộc Mãn Châu. Sau đó người Mãn vào tháng 4 năm Thuận Trị thứ hai phá được Dương Châu, phóng hỏa đốt thành, tàn sát mười ngày, khiến quân dân cả thành máu chảy thành sông, oan hồn bay khắp nơi, đó chính là 'Dương Châu thập nhật' được sử sách ghi lại!"
Dương Mộng Chinh giật mình:
"Ồ, chuyện này hình như năm xưa ta từng nghe qua!"
Khương sư gia kéo kéo lớp da mặt khô vàng, cười khổ:
"Cũng trong năm Thuận Trị thứ hai đó, cách 'Dương Châu thập nhật' chưa đầy ba tháng, quân Thanh vượt sông xuôi xuống, tới Gia Định. Hầu Đồng Tằng ở Gia Định cũng là bậc trung dũng chi sĩ, dẫn dắt nghĩa quân, nghĩa dân liều chết chống cự. Ngờ đâu, thiên mệnh khó trái, binh bại thành phá, hai vạn sinh linh lầm than trong thành. Mười mấy ngày sau, hai trấn Cát Long, Ngoại Cương ngoài thành lại dấy nghĩa binh, muốn báo thù trước, liền bại trận, lại bị quân Thanh tàn sát, đây gọi là đợt tàn sát thứ hai. Lần thứ ba là nghĩa quân do Chu Anh thống lĩnh lại bại, thành Gia Định lại phá, quân Thanh tắm máu cả tòa thành."
Dương Mộng Chinh ngẩn người nhìn Khương sư gia, im lặng không nói.
"Người đời sau than rằng: Sử Khả Pháp, Hầu Đồng Tằng, Chu Anh thực sự là linh hồn của Đại Minh, nhưng chí của ba vị thì đáng khen, còn cách làm của họ thì không nên bắt chước. Khi đại thế đã mất, như gió quét lá khô, đại trượng phu sao có thể vì vinh nhục của một cá nhân mà bỏ mặc sinh linh cả một tòa thành? Tất nhiên, nói đi cũng phải nói lại, tiểu triều đình Nam Minh lúc bấy giờ cũng thực sự hôn ám vô cùng. Khi Sử Khả Pháp ngăn quân Thanh dưới thành Dương Châu, họ không hề cứu viện, khiến Khả Pháp trở thành bề tôi cô độc kháng địch, cuối cùng dẫn đến binh bại thân vong, bách tính lầm than. Người đời sau mới bảo: nếu Khả Pháp và các tướng lĩnh không liều chết kháng cự, thì 'Dương Châu thập nhật', 'Gia Định tam đồ' có lẽ đã không xảy ra rồi!"
Dương Mộng Chinh nghe xong, chậm rãi đứng dậy:
"Lão sư gia, giờ cũng không còn sớm nữa, ông... ông lão nghỉ ngơi đi, con... con xin cáo từ."
Khương sư gia vuốt râu thở dài:
"Ai! Lão hủ nói bậy nói bạ thôi, hiền đệ chớ nên quá để tâm! Ồ, đừng vội đi, đánh một ván cờ thế nào?"
Dương Mộng Chinh lắc đầu:
"Đại địch trước mắt, thành trì nguy trong sớm tối, không còn tâm trí đâu! Con phải đi thảo luận quân tình với Phó quân trưởng Tất ngay đây!"
