Trận Lê Dương
Sau khi Viên Thiệu bệnh mất, Thẩm Phối, Phùng Kỷ và những người khác ủng lập con thứ ba là Viên Thượng làm chủ Hà Bắc, kế nhiệm Đại tướng quân, tước Khang Hương hầu, kiêm lãnh chức mục bốn châu Ký, Thanh, U, Tinh. Viên Hy lĩnh chức U châu Thứ sử, Cao Cán lĩnh Tinh châu Thứ sử, hai người vẫn ngồi trấn giữ địa phương như cũ; thân là trưởng huynh, Viên Đàm trên danh nghĩa vẫn là Thanh châu Thứ sử, nhưng bị giữ lại ở Nghiệp Thành, tước bỏ hết quyền lực quân chính. Tào Tháo biết tin biến cố, điều tập binh mã lần nữa bắc phạt, mũi nhọn tiến thẳng về Lê Dương.
Lê Dương không chỉ là trọng trấn phòng thủ dọc bờ Hoàng Hà, mà còn là cửa ngõ của quận Ngụy - đại bản doanh nhà họ Viên. Nơi này một khi thất thủ, Tào Tháo đi lại hai bờ Đại Hà sẽ không bị chế ước, chiến sự sau này sẽ hoàn toàn rơi vào thế bị động. Viên Thượng chưa từng trải qua trận mạc lớn, nhận được quân báo thì lúng túng không biết làm sao. Viên Đàm bấy lâu nay muốn thoát khốn, bèn tự xin dẫn quân chống địch. Dù sao hắn cũng thường theo cha chinh chiến, trong quân có uy vọng, hơn nữa người nhà họ Viên đích thân ra trận giúp ổn định lòng quân, đại địch trước mắt không thể bận tâm đến mâu thuẫn huynh đệ, Viên Thượng đành đồng ý cho hắn đi.
Viên Đàm tự tin tràn đầy đến Lê Dương, điều động các bộ nhân mã, vốn tưởng có thể cho Tào Tháo một đòn giáng mạnh, ngờ đâu trận đầu tiên ngăn quân Tào vượt sông đã đại bại. Về sau liên tục xuất kích nhưng đánh trận nào thua trận đó, hai quân bắt đầu giao phong từ tháng 9 năm Kiến An thứ bảy, Viên Đàm không những không ngăn được quân Tào, trái lại còn tổn binh hao tướng, lui hết lần này đến lần khác, đến tháng 3 năm Kiến An thứ tám, quân Tào đã ép sát dưới thành Lê Dương...
"Trương Cáp, Cao Lãm hai tên phản tặc này thật đáng hận, ta không băm vằm bọn chúng không được!" Viên Đàm tức giận đùng đùng quay về huyện tự, đầy mình bụi bặm, mặt mày ủ rũ — lại một lần phản công thất bại.
Phùng Kỷ thấy sắc mặt hắn không tốt, vội vàng tự mình rót bát nước, bưng đến trước mặt Viên Đàm: "Đại công tử không cần tức giận, uống chén nước hạ hỏa đi."
Viên Đàm lườm hắn một cái: "Ngươi gọi ta là gì?"
Phùng Kỷ vội sửa lại: "Thuộc hạ sai rồi, là Tướng quân! Tướng quân xin dùng..." Ở dưới mái hiên người ta, không cúi đầu không được. Ngày Viên Đàm tiến vào Lê Dương đã tự phong là Xa kỵ tướng quân, Phùng Kỷ biết rõ quan hiệu này chưa qua thỉnh tấu, lai lịch không chính đáng, nhưng đã dưới trướng hắn nghe lệnh, cũng không dám công khai phản bác.
"Hừ!" Viên Đàm hừ lạnh nhận lấy bát nước, chỉ nhấp một ngụm rồi vung tay ném vỡ bát. Hắn cũng một bụng không thoải mái, vốn trông cậy đánh vài trận thắng lợi để dựng lại uy tín đại công tử, nào ngờ thua hết trận này đến trận khác, danh dự ngày càng quét sạch. Đáng ghét hơn là Viên Thượng, Thẩm Phối phái Phùng Kỷ đến làm giám quân, ngoài mặt là giúp đỡ, thực chất là giám thị, bên ngoài có cường địch, bên trong có mắt nhãn, trận này đánh càng ngày càng uất ức.
Phùng Kỷ biết rõ hắn hận mình thấu xương, nhưng cục diện này vẫn phải chống đỡ, bèn đem sự kiên nhẫn khi phò tá Viên Thiệu ra, mặt đầy cười khổ nói: "Tướng quân chớ vội, quân Tào chẳng qua nhất thời đắc thế. Chúng ta chỉ cần giữ được Lê Dương, chốt chặn yếu đạo, quân Tào đánh không được, tiến không xong, ngày dài tháng lâu tự nhiên sẽ lui quân, đến lúc đó chúng ta truy kích phía sau tất có thể thắng. Lấy nhàn chờ mệt chẳng phải tốt hơn sao?"
"Lời lẽ của kẻ tầm thường! Binh pháp có câu: 'Phàm giữ thành, lấy việc nhanh chóng làm bị thương địch làm thượng sách, chứ trì hoãn kéo dài để đợi cứu viện đến, không phải là biết giữ thành!' Uổng cho lão già ngươi theo cha ta nhiều năm như vậy, ngay cả đạo lý nông cạn này cũng không hiểu."
"Tướng quân nói chí phải, lão hủ không bằng." Rõ ràng là ngụy biện, nhưng Phùng Kỷ không dám tranh luận với hắn.
Viên Đàm một lòng muốn lập công, đánh thắng trận thì tương lai mới có tư cách phân đình kháng lễ với em trai, biết đâu còn cướp được vị trí đó, lòng tham lợi ích sao chịu kiên thủ không đánh? Hắn ngồi phịch xuống đại đường, nghịch thanh bội kiếm, lạnh lùng nói: "Từ sau trận Quan Độ, tặc Tào ngày càng hung hăng, cơ nghiệp nhà họ Viên ta đang trong tình thế nguy nan. Nếu không cho lão tặc một bài học, ngày sau hắn tất sẽ được đằng chân lân đằng đầu, Hà Bắc sẽ không còn ngày yên ổn. Trận này đánh cũng phải đánh, không đánh cũng phải đánh, kiên thủ không ra không phải kế hay, không được làm nhuệ khí của địch tăng thêm, làm uy phong của mình sụt giảm!"
Phùng Kỷ vốn giỏi đoán lòng người, sao không hiểu Viên Đàm có tâm tư gì? Nhưng bây giờ tuyệt đối không phải lúc trở mặt, một là huynh đệ tương tàn tất sẽ để Tào Tháo tọa sơn quan hổ đấu, hai là chính mình còn đang nằm trên thớt của Viên Đàm! Vì vậy không cãi lại, chuyển hướng nói: "Đạo lý của Tướng quân không sai, nhưng liên chiến mấy tháng tổn binh hao tướng, hiện nay quân không đầy vạn, một nửa mang thương, liều tiếp e là giữ cũng không giữ nổi."
Viên Đàm vỗ đùi, thở dài: "Khi cha còn sống, Hà Bắc cường thịnh biết bao? Dù có đánh bại trận, Tào Tháo cũng không chiếm nổi nửa tấc đất. Bây giờ ông ấy mới mất hơn nửa năm, Ký Châu đã biến thành bộ dạng gì rồi? Cao Cán ngày xưa sa sút được cha ta nuôi dưỡng, vừa chiếm Tinh Châu đã lấy oán báo đức, không nghe điều khiển, tam đệ lại không làm gì được hắn. Còn nữa! Ta rõ ràng giữ chức Thanh châu Thứ sử, lại không cho ta về Bình Nguyên quản hạt, hiện nay bọn người Tang Bá, Tôn Quan tằm ăn dâu chiếm cứ quận huyện miền Đông, thế này thì làm sao được? Ta thấy tam đệ còn nhỏ vô tri, tầm nhìn hạn hẹp, lại chưa qua trận mạc không hiểu quân vụ, cứ thế này mãi tất sẽ làm nhục uy danh của cha. Thật đáng giận đáng hận..."
Nói đi nói lại chẳng phải là đang tơ tưởng cái vị trí kia sao? Phùng Kỷ hiểu rõ trong lòng, ngoài miệng lại lấp liếm: "Tướng quân chớ buồn, sự tại nhân vi mà! 'Dịch Truyền' có câu 'Hai người đồng tâm, lợi có thể đoạn kim', chỉ cần Tướng quân có thể cùng..." Nói đến đây hắn khựng lại, hiện giờ Viên Thượng kế thừa vị trí Đại tướng quân, Viên Đàm lại tự xưng Xa kỵ tướng quân, chẳng lẽ nói "Tướng quân với Tướng quân" hay sao? Hắn suy nghĩ một lát mới nói tiếp, "Chỉ cần Tướng quân và Chủ công đồng tâm hiệp lực, bảo thủ lãnh địa vỗ về bá tánh, chỉ cần vài năm là có thể chấn hưng thanh thế ngày trước. Cao Thứ sử tuy có ý kiến về việc điều khiển, dù sao cũng là người Hà Bắc chúng ta. Còn đất Thanh Châu, vốn ở phía nam Đại Hà, hiện nay cục thế nguy nan không lo được đến đó. Chỉ cần giữ được đất Hà Bắc, ngày sau khôi phục cũng là việc dễ như trở bàn tay. Tặc Tào phía nam có Lưu Biểu, Tôn Quyền, chư tướng Quan Trung cũng chưa hoàn toàn quy tâm, ngày dài tháng lâu tất nhiên sẽ có biến."
"Ngày dài tháng lâu?" Viên Đàm đứng bật dậy, "Ta ghét nhất câu này, đại sự thiên hạ hỏng chính là hỏng ở bốn chữ 'ngày dài tháng lâu' này." Hắn đánh mất cơ hội kế thừa đại vị, có thể coi là đã đích thân trải nghiệm, giờ nghĩ lại, nếu lúc cha đang nằm bệnh mà ép ông làm theo ý mình, cướp được vị trí thì sao có ngày hôm nay?
Phùng Kỷ nghe ra hắn nói có ẩn ý, không dám tùy tiện tiếp lời nữa, vội vàng cúi đầu xuống. Nào ngờ Viên Đàm ép người quá đáng: "Phùng Nguyên Đồ, ta lệnh cho ngươi viết một phong thư nữa, hỏa tốc gửi về Nghiệp Thành, bảo Viên Thượng phát binh cứu viện!"
"Tại hạ đã liên tiếp gửi ba phong quân báo rồi, chắc là viện quân còn đang trong quá trình chỉnh bị, Tướng quân đợi thêm chút nữa xem."
"Phi!" Viên Đàm túm lấy cổ áo hắn quát lớn, "Ngươi đã gửi ba phong quân báo, nhưng bên trong viết cái quỷ gì thì chỉ có trời mới biết!"
Phùng Kỷ lớn tuổi rồi, sợ đến run cầm cập. Hắn quả thật đã viết thư ba lần về Nghiệp Thành, cũng có nhắc đến chuyện viện binh, nhưng yêu cầu không quá mạnh mẽ. Một là nếu Viên Đàm chuyển công thành thủ thì Lê Dương có thể giữ, chưa chắc cần dựa vào quân đội phía sau; hai là từ khi Viên Đàm vào Lê Dương, tự phong Xa kỵ tướng quân, thay đổi tướng lĩnh quân đội thành tâm phúc của mình, do Quách Đồ thống nhất chỉ huy, lại phái bộ tướng tâm phúc Nghiêm Kính đến huyện Âm An gần đó tiếp quản quân đội ở đó. Sắp xếp như vậy, binh lính phái đến đều trở thành bộ khúc riêng của Viên Đàm, cứ làm ăn mập mờ thế này, sợ rằng ngày Tào Tháo lui quân cũng chính là ngày huynh đệ tương tàn, mối ẩn họa này không thể không phòng.
Viên Đàm tay trái nắm cổ áo Phùng Kỷ, tay phải mò ra thắt lưng rút kiếm từ từ: "Lão già cáo già ngươi, lúc nào cũng kìm chân ta, phòng ta như phòng trộm, tưởng ta mù à? Ngươi viết thư cứu viện ngoài mặt, trong tối lại bảo tam đệ án binh bất động, có đúng không? Bản tướng quân hôm nay sẽ chém ngươi vì tội làm loạn quân tâm!"
Phùng Kỷ nắm cổ tay hắn liên tục van xin: "Tướng quân bớt giận! Tướng quân bớt giận! Tại hạ thật sự đã xin lệnh phát binh, việc này chứng cứ xác thực. Ngày sau trở về Nghiệp Thành xem qua thư là biết... Hơn nữa tại hạ cũng đang ở tiền tuyến, nếu không đồng tâm đồng đức với Tướng quân, một khi Lê Dương thất thủ, cái mạng già này của ta chẳng phải cũng mất ở đây sao? Tướng quân nhất định phải tin ta!"
Viên Đàm nghe hắn nói cũng có lý, tra kiếm vào vỏ, buông tay rồi tiện đà đẩy một cái, khiến Phùng Kỷ ngã nhào: "Ngươi đã đồng tâm với ta, vậy thì viết thêm một quân báo nữa, bảo tam đệ lập tức phát viện binh đến. Tào Tháo đã ép sát dưới thành, đợi viện quân đến, ta xuất thành quyết chiến với hắn một trận."
Phùng Kỷ chật vật bò dậy: "Việc này can hệ trọng đại, liệu có nên đợi Quách Đồ về rồi thương nghị..."
"Còn thương nghị cái gì? Quách Công Tắc đang chỉ huy chiến sự ở địch lâu, đâu giống lão già ngươi lén lút trốn trong thành? Ý ta đã quyết, ngươi bây giờ viết ngay cho ta!"
Phùng Kỷ không dám trái lệnh nữa, trong lòng mắng thầm Thẩm Phối, không phải bảo mình làm giám quân sao, đây chẳng phải ngủ cùng hổ sao? Hắn nằm trên soái án biên soạn văn thư khẩn cấp, Viên Đàm khoanh tay đứng một bên nhìn chằm chằm, run lẩy bẩy đến mức chữ viết cũng biến dạng. Nhưng vừa viết chưa đầy một dòng, đã thấy Quách Đồ vội vã xông vào.
Viên Đàm sửng sốt: "Công Tắc, có quân tình gì?"
Quách Đồ mặc giáp, mặt mày xanh mét, nếp nhăn trên mặt run lên như dao khắc, dường như có chuyện gì khiến hắn phẫn nộ không chịu nổi. Rõ ràng nghe thấy Viên Đàm hỏi, nhưng mắt lại nhìn chằm chằm vào Phùng Kỷ, giọng lạnh lẽo như thể đóng băng: "Khởi bẩm Tướng quân, viện quân Nghiệp Thành đã đến."
"Rất tốt!" Viên Đàm phấn chấn tinh thần, "Truyền lệnh ngay, mở cửa Bắc đón bọn họ vào thành."
Quách Đồ lại không nhúc nhích chân, cười lạnh: "Tôi đã tự ý cho bọn họ vào rồi, nếu còn chờ lệnh của ông, sợ là giờ này viện quân đã bị Tào Tháo tiêu diệt rồi."
Viên Đàm nghe lời này không đúng, lại hỏi: "Nghiệp Thành phát đến bao nhiêu quân cứu viện?"
"Một nghìn người."
"Cái gì?" Viên Đàm không dám tin, "Bao nhiêu người?"
Quách Đồ chắp tay, giọng điệu âm dương quái khí: "Khởi bẩm Tướng quân, người anh em tốt của ngài chỉ phái cho ngài một nghìn viện quân thôi!"
Phùng Kỷ nghe mà rợn tóc gáy — Tam công tử và Thẩm đại quân sư của tôi ơi! Các người nếu không phát binh thì đừng phái ai cả, đã phát binh thì phải đích thân dẫn đại quân đến chứ. Chỉ phái một nghìn người đến trợ trận, thế này chẳng phải lấy mạng già của ta sao!
Hắn hoảng hốt vội vàng giải thích: "Chắc là Chủ công nhầm lẫn số lượng, tại hạ viết xong thư ngay đây, xin Tướng quân đợi một..."
"Đi chết đi!" Viên Đàm đá lật cái soái án. Trong phút chốc thẻ tre nghiên mực bay đầy trời, mực văng làm bẩn cả bình phong soái vị, văng đầy mặt Phùng Kỷ. Viên Đàm giận đến hai mắt phun lửa, như một con hổ đang đói, đi lại trên đại đường: "Hay... thật hay! Người em tốt của ta vậy mà muốn đặt ta vào chỗ chết! Trơ mắt nhìn ta đánh thua mà không phát binh, thực ra cần gì phải gọi một nghìn người này đến chịu chết cùng ta, chi bằng đưa cho ta chén thuốc độc không phải xong rồi sao! Nó có thể ngồi vào cái vị trí đó chẳng phải nhờ cha thiên vị nó sao, đáng tiếc ông già mắt mù rồi!"
Quách Đồ càng phẫn nộ không thôi: "Thẩm Phối loại gian thần loạn quốc này, ngồi giữ bộ khúc ép chủ tự trọng, phế trưởng lập ấu làm hỏng nhà nước. Chỉ cần Quách mỗ này còn một hơi thở, sao có thể cùng hắn thiện bãi cam hưu? Có ngày tất sẽ chém tận giết tuyệt lũ báo đất Hà Bắc này!" Hắn không phải hận Viên Thượng, mà là hận Thẩm Phối và đám hào cường Ký Châu đã cướp quyền của mình.
"Cha ơi... ông già đáng kính sao lại bất công như vậy, thiên vị thằng ba mặc tình làm bậy, lại đem con đi làm con nuôi cho người ngoài, ngày nay chịu nỗi nhục này! Bọn chúng muốn ép con chết mà..." Viên Đàm ngửa mặt lên trời gào thét, chẳng biết câu nào thực sự chạm đến nỗi lòng, nước mắt lăn dài.
Phùng Kỷ ngồi bệt dưới đất, tóc tai bù xù, nhìn hai kẻ điên này cuồng loạn, hồi lâu mới dám nói: "Tướng quân đừng khóc nữa, Tam công tử kế thừa đại vị đã thành sự thật, mong ngài sâu hiểu đại nghĩa, lấy nghiệp nhà nước làm trọng! Tướng quân từ nhỏ đọc làu sử sách, chẳng lẽ chưa nghe chuyện Ngô Sở bảy nước mưu loạn sao? Hiếu Cảnh Đế và em trai Lương Hiếu Vương Lưu Vũ rất không hòa thuận, nhưng khi triều đình nguy nan, nếu không có Lương Vương trấn giữ Tuy Dương chống địch mạnh, thì Châu Á Phu có tài tày trời cũng đâu thể xông thẳng vào sào huyệt giặc, xoay chuyển càn khôn? Ngày bình định bảy nước, thiên hạ đều nói Lưu Vũ là hiền vương, phú quý đều trên người khác. Hoàn cảnh hiện nay Tướng quân chính là Lương Vương của Chủ công, tuyệt đối không được làm việc theo cảm tính. Lê Dương không phải là không giữ được, nguyện Tướng quân kiên thủ thành trì đừng giao chiến với địch, chỉ cần có thể ép Tào Tháo lui quân là công lao lớn lao, ngày sau Chủ công sao có thể bạc đãi ngài! Tướng quân vạn lần phải sáng suốt..."
"Đừng nhắc đến chuyện Lương Hiếu Vương đó, mộ của hắn cũng bị Tào Tháo đào rồi!" Viên Đàm tham lợi ích không muốn nghe hắn nói thêm, "Hơn nữa Hiếu Cảnh Đế kia là một đời minh quân nhẹ thuế giảm lao dịch. Còn tên Viên Thượng đó tính là gì? Nó là con sói con do con đàn bà họ Lưu nuôi lớn! Con chó già họ Lưu đó không phải thứ gì tốt, cha vừa mới mất, bà ta đã giết chết năm nàng hầu từng tranh sủng với bà ta, còn muốn khoét mắt cắt lưỡi cắt tóc thích mặt, sợ bọn họ dưới suối vàng gặp lại cha. Thứ độc phụ âm hiểm này không đáng xách dép cho mẹ ta, thì sinh ra được giống gì tốt chứ? Ta thấy chuyện Hà Bắc không hỏng trong tay mẹ con chúng nó mới là lạ!"
Phùng Kỷ đứng ngẩn ra đó, suýt nghi ngờ tai mình, những lời ác độc này của Viên Đàm thực sự là nói về mẹ kế và em trai sao? Hắn mơ mơ màng màng cảm thấy tất cả những gì trước mắt đều không chân thực, cảnh xé rách mặt mũi, máu me be bét này, giống như sự tái diễn của vụ huynh đệ Viên Thiệu, Viên Thuật tương tàn mười mấy năm trước! Hắn không kìm được bi từ trong lòng, ngửa mặt gào lên: "Đại tướng quân ơi! Ngài ở trên linh thiêng mở mắt nhìn xem! Bọn chúng muốn hủy hoại cơ nghiệp ngài khó khăn lắm mới gây dựng được! Khi ngài còn sống quân thần Hà Bắc đồng tâm đồng đức, nào ngờ vừa mất đi chưa đầy nửa năm đã ra nông nỗi này, hối hận vì lúc ấy nhất thời nhân từ cho Đại công tử lĩnh binh, Hà Bắc khó giữ rồi..."
Trong tai Viên Đàm, hắn nói gì cũng là lăng mạ mình, tức giận túm lấy Phùng Kỷ: "Thứ tiểu nhân ti tiện nhà ngươi, nếu không phải ngươi liên tục dèm pha thì sao ra nông nỗi này?" Nói xong giáng mạnh ba quyền vào bụng hắn, rồi đẩy cho Quách Đồ. Quách Công Tắc nào phải hạng lương thiện? Túm lấy cổ áo lại một cái tát: "Phùng Nguyên Đồ, đồ vô sỉ bẩn thỉu nhà ngươi, Điền Phong chính là do ngươi dèm pha hãm hại mà chết, lại giả truyền quân lệnh cướp binh phù của ta, có mặt mũi nào mà than vãn vô bệnh rên rỉ!" Viên Đàm vẫn chưa hết giận, đá thêm một cú vào sau lưng hắn, đá hắn ngã lăn xuống đất không sao bò dậy nổi.
Phùng Kỷ bị bọn họ đánh gãy xương dập thịt, nôn ra máu, máu đỏ tươi và mực đen quyện vào nhau, nhuộm khắp mình mẩy, đúng như cuộc đời vô sỉ nịnh hót nhưng lại trung thành đến mức mù quáng của hắn. Hắn biết hôm nay khó giữ được mạng, mắt mờ đục nhìn Viên Đàm, lẩm bẩm: "Tướng quân nói ta là tiểu nhân ti tiện, nhưng ta Phùng Kỷ một đời trung thành với nhà họ Viên... dù ta dèm pha hại chết Điền Phong... đó cũng là vì muốn ngồi vị trí đó để dốc sức cho nhà họ Viên các người, cũng là vì thể diện của cha ngươi... Nhớ ngày đầu ta cùng cha ngươi ở trong mạc phủ của Hà Tiến, quyết tâm cùng mưu đồ đại sự thiên hạ, kết thành tình bạn sống chết... không phải ta hiến kế, cha con các người sao có thể lấy được Ký Châu? Thằng nhãi nhà ngươi sao có ngày hôm nay vênh váo tự đắc như vậy? Ta hận... hận thằng nghịch tử bất thành khí như ngươi! Cơ nghiệp Hà Bắc sớm muộn gì cũng hủy trong tay ngươi..."
Viên Đàm thấy hắn còn lăng mạ mình, rút kiếm ra, ánh lạnh lóe lên — nửa đời hủy danh của Phùng Kỷ đều về với cát bụi!
Quách Đồ tâm địa độc ác, thấy một kiếm kết liễu còn chưa hết giận, rút kiếm ra đâm liên tiếp mấy nhát vào thi thể mới dừng lại. Hai người phẫn nộ giết chết Phùng Kỷ, giận thì đã xả ra rồi nhưng trận chiến trước mắt phải làm sao? Hai người chống trường kiếm nhìn nhau, không nói lời nào chỉ thở dốc.
"Báo—" một tiểu hiệu hoảng hốt quỳ sụp xuống cửa đại đường, "Tướng quân, địch quân đại cử công thành!"
"Hoảng cái gì?" Quách Đồ thở hổn hển liếc tiểu hiệu đó một cái. "Ngươi ra phía trước truyền lệnh, trên địch lâu bố trí dày đặc cung nỏ, bắn mạnh cho ta! Quân Tào tuy đông cũng không hạ nổi thành này."
Thấy tiểu hiệu đi rồi, Viên Đàm lau mồ hôi trên mặt nói: "Hôm nay đã giết Phùng Kỷ, ta và thằng ba thế như nước với lửa. Ta thấy thay vì dây dưa ở đây với tặc Tào, chi bằng bỏ nơi này thẳng đánh Nghiệp Thành, cướp lại vị trí Đại tướng quân."
"Vạn lần không được." Quách Đồ bình tĩnh hơn hắn nhiều, "Nay đại quân tặc Tào ở phía trước, nếu không kháng cự mà lại huynh đệ tương tàn, tặc Tào tất sẽ nhân thế truy kích phía sau, quân ta tất loạn. Dù Tướng quân may mắn đoạt lại đại vị, ngày sau còn mặt mũi nào đứng trên đất Hà Bắc? Chi bằng giữ Lê Dương trước hết chống lại Tào Tháo." Quách Đồ dù oán hận Viên Thượng, Thẩm Phối, nhưng lại càng hận Tào Tháo hơn, đoạt đại vị không phải mục đích, mục đích thực sự là phò tá Viên Đàm tiêu diệt Tào Tháo thống nhất thiên hạ.
"Hừ! Ta nếu giữ Lê Dương không ra, thì có khác gì kế sách của Phùng Kỷ? Chẳng phải lại trúng kế của Viên Thượng, Thẩm Phối sao?"
Quách Đồ mặt sầm xuống suy nghĩ một hồi mới nói: "Chúng ta điều động binh mã cả thành cùng bá tánh quyết chiến một trận với tặc Tào. Nếu thắng, Tướng quân có thể chiếm Lê Dương, tích lũy lương thảo ngồi hưởng dân vọng, chiêu mộ bộ cũ Thanh Châu đến hội hợp, ngày sau lại đánh Nghiệp Thành; nếu không thắng, gom tàn quân về lại Nghiệp Thành."
"Phùng Kỷ đã chết, bọn ta về chẳng phải tự chui đầu vào rọ?"
"Tướng quân nhầm rồi..." Quách Đồ cười gằn, "Cục diện trước trận hai quân thay đổi khôn lường, ngươi và ta đổ lý do bại trận cho thằng quỷ chết này, ai mà biết thực tình? Hơn nữa cha Tướng quân trước khi lâm chung có di huấn, Viên Thượng tất không dám mưu hại Tướng quân để người ta nắm thóp. Vả lại ở Nghiệp Thành còn có Tân Bình và những người khác sẵn sàng dốc sức vì Tướng quân, Tướng quân lại vốn có uy vọng cầm quân, chỉ cần kinh doanh thỏa đáng, tích lũy thực lực, đợi Tào Tháo lui quân rồi dấy sự cũng chưa muộn. Lúc đó không có ngoại địch, chẳng qua là tính sổ giữa huynh đệ, đoạt lấy đại vị người ngoài còn nói được gì?"
"Được! Cứ theo kế của Công Tắc." Viên Đàm thu bảo kiếm bước ra khỏi đại đường, quát to với thủ hạ: "Phùng Nguyên Đồ yêu ngôn hoặc chúng ly gián anh em cốt nhục của ta, đã bị bản tướng quân xử tử, hãy bêu đầu thị chúng cho ba quân xem! Ngoài ra, cho ta đánh trống khua chiêng triệu tập tất cả binh mã và bá tánh trong thành, ngày mai mở cửa thành quyết chiến một trận, thề sống chết với tặc Tào!"
Viên Đàm, Quách Đồ định ra kế sách, nhưng tình hình thực tế không lạc quan như họ tưởng tượng, quân Hà Bắc lâu ngày ăn bại trận, sĩ khí suy sụp, cộng thêm thương vong nghiêm trọng, đã không chịu nổi việc xuất thành đánh cứng. Mà quân Tào liên tiếp giành thắng lợi, khí thế tăng mạnh, ai nấy đều như hổ xuống núi. Khi hai quân giao phong. Hàng tướng Hà Bắc là Trương Cáp, Cao Lãm dẫn bộ hạ đánh tiên phong, quân Hà Bắc chạm mặt là tan vỡ, vứt giáp cởi mũ chạy bán sống bán chết. Còn những bá tánh vô tội bị cuốn vào chiến tranh, đều mất mạng nơi sa trường làm quỷ oan hồn. Quân dân Lê Dương chết gần một vạn, bị quân Tào giết đến xác chất thành núi, máu chảy thành sông.
Viên Đàm đại bại một trận, chỉ dẫn theo mấy trăm kỵ binh đột vây chạy thoát, gần đến Nghiệp Thành mới gặp đại đội viện quân do chính Viên Thượng dẫn. Quách Đồ vu khống Phùng Kỷ ly gián huynh đệ làm loạn lòng người, Viên Thượng biết rõ là giả, nhưng đại địch trước mắt không bận tâm đến tư oán, thuận nước đẩy thuyền đổ tội lỗi lên Phùng Kỷ. Hai anh em hợp binh một chỗ quay về Nghiệp Thành, bằng mặt không bằng lòng bàn mưu kế chống địch. Nhưng Lê Dương đã rơi vào tay Tào Tháo, cửa ngõ Hà Bắc đã hoàn toàn mở rộng.
Tiến quân bị chặn
Cuộc bắc phạt lần này không trôi chảy như Tào Tháo dự đoán, Viên Đàm chỗ nào cũng muốn đánh, hoàn toàn không dùng binh theo chương pháp, ngược lại khiến Tào Tháo bận rộn một hồi. Nhưng điều khiến ông đau đầu thực sự không phải kẻ địch trước mắt, mà là Tinh châu Thứ sử Cao Cán.
Cháu ngoại của Viên Thiệu là Cao Cán từ sau Quan Độ đã lôi kéo lòng người về phía tây, thông qua uy hiếp dụ dỗ kiểm soát chư tướng Quan Trung và hào cường địa phương, còn lôi kéo được cháu ngoại của Tư lệ hiệu úy Chung Do là Quách Viện, dùng hắn công khai đối đầu với cậu mình, phá hoại nghiêm trọng kế hoạch không tốn binh đao chiêu dụ Quan Trung của Tào Tháo. Trong trận Quan Độ, Hà Nội thái thú Ngụy Chủng trấn giữ nơi hiểm yếu đã bệnh mất, mà Hà Đông thái thú Vương Ấp lại không phải tâm phúc của Tào Tháo, sự phòng ngự đối với Tinh Châu nhìn chung có xu hướng yếu ớt. Cao Cán thấy Tào Tháo đánh nhau chí tử với anh em nhà họ Viên, nhân cơ hội này đột nhiên phát khó, gây sóng gió ở Quan Trung.
Cao Cán khởi binh đánh vào quận Hà Đông, tự ý bổ nhiệm Quách Viện làm Hà Đông thái thú, tấn công dữ dội thái thú thực thụ là Vương Ấp. Theo đó hưởng ứng không chỉ có hào cường địa phương thổ phỉ thảo khấu, thậm chí còn bao gồm cả Hung Nô thiền vu Hô Trù Tuyền, đất Quan Trung loạn một mảnh. Chung Do dựa vào uy tín tập kết các thế lực đã quy thuận triều đình, dẫn quân vây đánh huyện Bình Dương nơi Hô Trù Tuyền đóng quân; Cao Cán, Quách Viện nhận tin lập tức quay về cứu Bình Dương, và cổ động quân phiệt Tây Lương là Mã Đằng, Hàn Toại làm phản, theo đó giáp công Chung Do. Sự việc đến mức này, Chung Do không những không công phá được Bình Dương, trái lại còn phải đối phó với viện binh hai đường của địch, rơi vào cảnh hiểm nguy bị đánh từ hai phía.
Tào Tháo biết rõ lợi hại trong đó, Chung Do một khi thất bại, chư tướng Quan Trung tất sẽ nhìn gió bẻ lái ngả theo Cao Cán, triều đình sẽ mất quyền kiểm soát Quan Trung, thành quả bao năm vất vả gây dựng đều sẽ hủy trong một sớm một chiều. Nhưng ông bị kẹt ở Ký Châu, đừng nói là không thể thoát thân, đến rút lui tạm thời cũng không cứu được Chung Do. Đã không lo được hậu phương, thì chỉ có cách hạ quyết tâm tiến quân vào Nghiệp Thành - đại bản doanh của nhà họ Viên.
"Tôn Tử binh pháp" có câu: "Phàm phép dùng binh, bảo toàn cả nước là thượng sách, đánh phá nước đó là hạ sách." Tào Tháo tự nhiên hiểu đạo lý này, thậm chí còn đặc biệt thêm một câu khi phê chú: "Hưng binh trường khu thâm nhập, cự kỳ đô ấp, tuyệt kỳ nội ngoại, địch cử quốc lai phục vi thượng, dĩ kích phá đắc chi vi thứ dã." Nghĩa là tấn công kẻ địch thì nên tiến quân thần tốc, một lần nhổ tận gốc sào huyệt kẻ địch. Bây giờ nếu công phá Nghiệp Thành, toàn cảnh Ký Châu tất sẽ nghe tin mà hàng, và có thể làm lay chuyển cục diện bất lợi ở Hà Đông.
Huyện Nghiệp từ xưa là trọng trấn binh gia, thời Chiến quốc từng là bồi đô của nước Ngụy, Tây Môn Báo làm Nghiệp lệnh, chỉnh đốn bất pháp, thay đổi phong tục, dẫn nước sông Chương xây kênh đào, khai phá ra diện tích lớn ruộng tốt, từ đó huyện Nghiệp lại trở thành nơi giàu có. Nhưng nơi Nghiệp Thành tọa lạc cách biên giới phía nam Ký Châu rất gần, thời Viên Thiệu đuổi hươu trung nguyên thì là điều kiện thuận lợi, nhưng một khi kẻ địch từ phía nam đánh vào Ký Châu, vị trí địa lý của nó ngược lại trở thành yếu tố bất lợi. Bởi vì xuất phát từ thành Lê Dương đi về phía bắc, đến Nghiệp Thành chỉ có một trăm năm mươi dặm. Trong một trăm năm mươi dặm ngắn ngủi này, Viên Thượng liên tiếp phái bộ đội ra chặn đánh, đều bị Tào Tháo đánh tan, đến tháng 4 năm Kiến An thứ tám, quân Hà Bắc đã không còn sức thực hiện kháng cự quy mô lớn, chủ lực quân Tào đã tiến sâu vào trong cảnh huyện Nghiệp...
"Tào công có lệnh, tiếp tục tiến lên tạm thời không hạ trại..." Tiếng hô sắc nhọn của quan truyền lệnh truyền đi rất xa, rất xa.
Mặc dù đã vào hè, nhưng sau giờ Dậu trời vẫn tối đi khá nhiều, cứ hành tiến thế này sợ là phải mò mẫm hạ trại. May mà liên tiếp đánh thắng mấy trận, địch không đến xâm phạm nữa, thậm chí đến cả thám báo lẻ tẻ cũng không thấy. Từ tướng lĩnh đến quan binh, ai nấy đều chí khí cao ngất, vội vã đi đường cả nửa ngày, nhưng không ai kêu mệt, yên tâm lớn mật đi xuyên qua ruộng đồng rừng cây. Tuy nhiên, Tào Tháo và những người khác dưới sự bảo vệ của Hổ Báo Kỵ trung quân lại bị tâm trạng lo âu bao trùm.
Quân sư Tuân Du, Tế tửu Quách Gia cùng Hứa Du, Lâu Khuê đều vây quanh Tào Tháo, nhưng điều này không làm dịu bớt nỗi nghi ngờ trong lòng mọi người, vì nước đi tiếp theo rất khó quyết định. Vài mưu chủ trong quân đều lặng thinh, cúi đầu nhìn con đường phía trước, vẫn là Tào Tháo phá vỡ sự im lặng trước: "Từ đây đến Nghiệp Thành còn bao xa?"
Hứa Du từng hiệu lực ở Hà Bắc gần mười năm, suýt chút nữa thành tấm bản đồ sống cho chuyến xuất chinh lần này, nhìn ngôi làng thấp thoáng phía xa: "Chắc còn tầm chục dặm nữa?"
"Một tòa thành lớn thế này, gần chục dặm mà sao không thấy lầu thành nhỉ?" Quách Gia vốn quen đùa với ông ta, "Ngài có nhớ nhầm không?"
Hứa Du lườm hắn một cái: "Mẹ kiếp ta còn sai được sao? Mở mắt ngủ gật của ngươi ra nhìn kỹ đi, dải đất bên đông con đường kia đã là điền sản của quân sư chó săn Thẩm Phối rồi! Ngươi cũng đâu phải chưa từng ở Hà Bắc, cố ý giả ngốc với ta à?"
Quách Gia mím môi cười tủm tỉm, Lâu Khuê thì không có tâm trạng tốt như vậy, nắm dây cương nói khẽ: "Trời tối nên mới không nhìn được xa thế, nếu là ta thống..." Ông ta kìm chế căn bệnh cũ lại, "Ta cảm thấy chúng ta nên hạ trại thôi."
"Không được!" Tào Tháo kiên quyết bác bỏ, "Chiến sự không thể trì hoãn thêm được nữa. Bên Chung Do không có tin tức, chúng ta chỉ có thể tiến không thể lui, phải nhanh chóng chế địch!"
"Nghiệp Thành là thành kiên cố nhất Hà Bắc, dù quân ta đến đây cũng không thể thắng ngay lập tức, biết đâu còn một trận công kiên trường kỳ đấy." Giọng điệu Lâu Khuê ẩn chứa một chút oán trách. Tào Tháo hứa hẹn cho ông ta làm Biệt bộ tư mã thống lĩnh một bộ quân đội, phong quan thì nhanh thật, nhưng không có lấy nửa người binh lính trực tiếp thuộc quyền điều động.
"Đến sớm hay muộn cũng vậy." Hứa Du lại nghĩ thoáng, "Dù sao Chung Do có xảy ra chuyện gì chúng ta cũng không cứu được, chi bằng cứ đi về phía trước."
"Ta không phải lo lắng bên đó, là sợ chúng ta vội vã đi đường trúng mai phục của địch." Lâu Khuê giải thích.
Hứa Du lại đáp trả: "Theo ta độ chừng thì sẽ không còn mai phục nữa, nhà họ Viên có bao nhiêu binh mã ta nắm rõ trong lòng. Thằng chó Viên Thượng bị chúng ta đánh lui mấy lần, gom tàn binh còn không kịp, sao có thể đến gây hấn? Vả lại chúng ta đã lên đường cái quan lộ, không thuận lợi cho phục binh."
Tào Tháo cũng nghĩ vậy, nhưng quay đầu hỏi Tuân Du: "Công Đạt sao không nói lời nào?"
Vị đại quân sư này mặt mày ủ rũ, nghe hỏi hồi lâu sau mới đáp: "Ta có chút không hiểu. Chung Nguyên Thường làm việc rất cẩn thận, dù thắng hay bại luôn có tin báo, nhưng đến nay vẫn chưa có tin tức từ Bình Dương, hơn nữa quân lương hậu cần của chúng ta cũng không đưa tới..."
"Thế thì có gì đáng sợ? Chúng ta đâu có thiếu lương." Hứa Du ba hoa.
Tuân Du liếc Hứa Du một cái, trong lòng thầm nghĩ — thảo nào Viên Thiệu, Thẩm Phối coi thường ngươi, cuối cùng thì bản lĩnh cũng chỉ là đầu cơ trục lợi, kiến thức còn kém xa lắm!
Tào Tháo lại nói trúng tim đen: "Thế thì có gì đáng sợ? Quân báo và lương thảo đều không tới, điều này rất không bình thường! Thẩm Chính Nam, Quách Công Tắc đều là hạng cáo già, sao có thể dễ dàng để chúng ta vào huyện Nghiệp như thế? Chắc chắn là..." Chắc chắn là quân Hà Bắc vòng ra phía sau phong tỏa đường sông, quân ta không qua được sông, nên quân báo lương thảo mới không qua được. Tào Tháo rõ ràng nghĩ thế, nhưng không thể nói ra, lỡ như binh lính nghe thấy, một truyền mười mười truyền trăm, hò hét cho cả quân biết, thì trận này đánh không nổi nữa!
Quách Gia không giống Hứa Du hồ đồ thật, hắn nắm rõ trong lòng nhưng ngoài mặt thoải mái: "Chủ công đừng nghĩ nhiều quá, đã để Tuân Diễn, Giả Tín giữ Lê Dương rồi, thực sự có bất ngờ họ sẽ báo lại thôi. Chúng ta cứ đẩy xe đi tiếp thôi!"
Tào Tháo thầm thở dài, trận này thực sự không đơn giản như tưởng tượng, vốn tưởng Viên Thiệu chết thì Hà Bắc sẽ sụp đổ, nào ngờ còn bao nhiêu khó khăn thế này. Xem ra Viên Bản Sơ quả nhiên không đơn giản, đã lôi kéo được hoàn toàn bộ hạ, lập Viên Thượng làm người kế vị cũng không đơn thuần là hành động nhất thời, Viên Thiệu trước khi chết còn để lại một quân bài... Ông không dám nghĩ tiếp nữa, giơ roi ngựa truyền lệnh lần nữa: "Tiền quân không được dừng lại, đến sát thành Nghiệp hạ trại."
"Tiền quân không được phép dừng lại, đến sát thành hạ trại..." Tiếng truyền lệnh lại vang lên dồn dập.
Chuyến xuất chinh này, Tào Nhân ở bên trái, Tào Hồng bên phải, Hạ Hầu Uyên ở phía sau, Vu Cấm, Nhạc Tiến, Trương Liêu, Chu Linh... các tướng đều ở tiền trận, nhưng Trương Tú, Lưu Huân đã lui về vị trí tuyến hai, làm tiên phong là Trương Cáp, Cao Lãm. Họ là hàng tướng Hà Bắc, đối với địa hình Ký Châu không thể quen thuộc hơn, con đường dẫn đi đều là đường tiện lợi nhất.
Thoáng cái đã đến cuối giờ Thân, trời sắp tối, binh lính mệt mỏi cả ngày bắt đầu buông lỏng. Kẻ thì ghé tai nói nhỏ với đồng đội, người thì ngân nga khúc hát quê hương, có kẻ móc đậu trong túi lương khô ra ăn. Thám báo qua lại đưa tin cũng mệt nhoài, thêm trời tối không dễ nhận đường, ngựa chạy chậm hơn nhiều. Dù sao kẻ địch đã bị đánh đến quân tan tác, tối nay đến sát Nghiệp Thành hạ trại ngủ một giấc thật ngon, mai công thành mới là lúc phải liều mạng.
Ước chừng đi thêm hai ba dặm, mấy thám báo đi đầu phát hiện phía trước xuất hiện một đám bá tánh. Thực ra đây cũng là trạng thái bình thường trong hành quân, nhất là giờ đã đến gần Nghiệp Thành, hào tộc Hà Bắc cư ngụ đông đảo, tá điền tự nhiên càng nhiều hơn. Đừng nói đến nhà tranh ruộng vườn, đã đi qua ba bốn trang viên trông ra dáng rồi, có vài bá tánh bình thường cũng không có gì lạ, một lát nữa họ nhìn rõ tình hình chắc chắn phải sợ chạy mất dép thôi — làm uy làm phúc cũng là niềm vui của người đi trước mà!
Trương Cáp và Cao Lãm là bạn đồng hành cũ, dẫn quân đánh trận có sự ăn ý, một người đốc phía trước một người áp phía sau. Lúc này Cao Lãm vừa hay ở trước tiên phong quân, đang nói chuyện với tiểu hiệu tâm phúc, chợt nghe tiếng reo hò giết chóc rung trời chuyển đất, chỉ một thoáng sửng sốt, quân địch đã ùa tới ào ào. Những binh lính này mặc đủ loại phục sắc, kẻ mặc giáp, kẻ không mặc giáp, kẻ thì khăn vải xám quấn đầu, đao thương kiếm kích đủ loại binh khí, lộn xộn không có đội hình gì cả. Nhưng bọn họ số lượng đông đảo che rợp trời đất, những lá cờ đột nhiên dựng lên như rừng rậm; thêm nữa trời đã tối mờ mịt, không biết phía sau còn bao nhiêu, chỉ riêng khí thế này đã đủ hù người rồi!
Quân Tào mấy ngày nay gặp địch giao phong, gần như đã đánh tan chủ lực Hà Bắc, trong thời gian ngắn không thể tập kết lại được, nào ngờ còn nhiều người thế này? Đột nhiên tập kích không hề phòng bị, quân Tào chưa đánh đã khiếp trận. Cao Lãm là một gã cứng rắn, sự đã đến mức này rút kiếm khỏi vỏ: "Xông lên với ta!" Tiên phong quân đã loạn, mọi người tự bảo toàn còn khó, nào có ai còn dám xông lên phía trước cùng hắn? Trong phút chốc người kêu ngựa hí loạn như tổ ong, quân Tào không chút chuẩn bị đã đụng phải quân địch. Đám quân địch này không giống thường, liều mạng xông tới, còn chưa nghe thấy tiếng binh khí va chạm gì, đã xông nát tiên phong quân, một kẻ chạy trăm kẻ chạy, vứt bỏ binh khí chạy ngược về sau. Trương Cáp ở phía sau còn muốn ngăn cản, chưa kịp nói một lời đã bị quân loạn đâm sầm vào suýt ngã xuống đất.
Bộ thứ hai là Lưu Huân đốc tiền đội, kẻ hám của này đang tính toán nhỏ mọn, chỉ nghĩ đến việc sau khi đoạt được Ký Châu thì vơ vét ruộng đất thế nào, nghĩ tới nghĩ lui cảm thấy dựa vào tình nghĩa ngày xưa của mình với nhà họ Tào, chắc chắn không kiếm chác ít đâu. Nào ngờ còn đang vui sướng, bại quân đã chạy tới. Chớp mắt cũng loạn. Lưu Huân vung đại đao: "Mẹ kiếp! Không cho lão tử kiếm tiền lão tử giết cả nhà già trẻ nhà nó! Giết a!" Hắn cũng liều mạng, nhưng chỉ có thân binh tâm phúc theo hắn liều mạng.
Trương Tú đốc hậu đội, quá giờ Thân không hạ trại hắn đã đói rồi, dù dũng sĩ Lương Châu cưỡi ngựa điêu luyện, một tay cầm thịt khô, một tay nắm túi nước, vừa ăn vừa uống hai chân kẹp ngựa, không hề chậm trễ việc chạy đường. Miếng thịt bò hắn vừa cắn vào miệng, chợt nghe tiếng hỗn loạn, bại quân đã chạy tới. Trương Tú vứt đồ ăn, tiện tay cướp lấy ngân thương từ trong lòng thân binh, một thế rồng bạc vẫy đuôi đâm chết hai tên bại binh ùa tới. Thương quét qua, miếng thịt trong miệng cũng nuốt xuống, ngay sau đó quát: "Có đại quân trấn hậu hoảng cái gì? Ai còn dám chạy giết không tha!" Nhưng hắn quản được gần không quản được xa, vẫn có bại binh tán loạn từ trái sang phải... Cứ thế đội này xông vào đội kia, quân Tào ngựa chạy như bị sóng lớn cuốn, quân địch và bại quân quấn vào nhau, đi đến đâu như tơ vò đến đó.
Nghe tin phía trước xôn xao, Tào Tháo vội ghìm ngựa, lệnh cho tướng lĩnh trung quân Sử Hoán, Hàn Hạo nhanh chóng điều tất cả thuẫn thủ, trường mâu binh hộ vệ phía trước trung quân — không chỉ là phòng địch, mà còn là để phòng bại quân, bộ đội chủ soái nếu loạn thì toàn quân sẽ loạn! Sau một hồi hoảng loạn, thuẫn đã sắp xếp thỏa đáng, thay bộ binh lên trước người chen người chống thuẫn, trừ Hổ Báo Kỵ ra tất cả kỵ binh rút lui ra sau để tránh ngựa kinh hãi. Tào Hưu dẫn Hổ Báo Kỵ vây thành vòng tròn, bảo vệ Tào Tháo và những người khác ở bên trong, lại truyền lệnh cho Hạ Hầu Uyên, bảo hắn ghìm chặt hậu quân không được động đậy.
Tiếng reo hò càng lúc càng lớn, trời cũng càng lúc càng tối, để tránh địch tập kích, trung quân không dám thắp lấy một cây đuốc, Tào Tháo và những người khác chỉ có thể ngây người trong bóng tối. Một lát thì phía đông có tiểu hiệu báo: "Tiền quân Tào Nhân tướng quân gặp tập kích!" Một lát thì phía tây có tin: "Tào Hồng tướng quân bị bại quân làm loạn đội hình!"
"Chuyện này là thế nào!" Tào Tháo tức đến vỗ yên ngựa.
Quách Gia tiếp lời: "Từ Quan Độ đến giờ, chúng ta chưa đánh một trận bại nào, đám võ phu này khó tránh khỏi kiêu ngạo. Thêm hôm nay đi nhiều hơn nửa canh giờ, binh lính cũng lười biếng."
"Hừ! Năm đó ta truy Viên Thuật chạy liền bốn thành, phá Lưu Bị qua lại nghìn dặm, cũng không có binh lính nào dám lười biếng. Xem ra phải chỉnh đốn lại quân kỷ rồi!"
"Không vội từ từ thôi." Quách Gia hoàn toàn không hoảng hốt, "Đội hình quân địch lỏng lẻo, đánh mò mẫm thế này, ta loạn hắn cũng loạn, chốc lát là không phân biệt được ai là ai nữa."
Sự việc đúng như dự đoán của Quách Gia, lúc đầu quân Tào là bại rồi, nhưng lâu dần thì phát hiện kẻ địch cũng không mạnh lắm, vì đội hình hai bên đã loạn, chi bằng đánh một trận cho sướng tay! Binh lính hai quân tìm đối thủ vật lộn với nhau, tiếng gào thét ồn ào quyện vào một chỗ. Đợi qua giờ Dậu trời tối đen, trận này thực sự không đánh nổi nữa, quân Tào khua chiêng tụ quân, quân Hà Bắc quấn trong đó lộn xộn ùn ùn kéo ra ngoài, dù đa phần đột phá loạn trận tán loạn bỏ đi, nhưng bị quân Tào bao vây tiêu diệt cũng không ít.
Đợi quân binh dần yên tĩnh lại, trung quân lúc này mới thắp đuốc. Trương Tú, Lưu Huân và các tướng khác lần theo ánh sáng tụ lại, ai nấy giết đến mức như hũ máu, nhìn bộ dạng này của họ, Tào Tháo cũng không còn tâm trí trách mắng, lệnh cho kiểm điểm xác chết trước. Hứa Du và những người khác trợn mắt nhìn xác chết đầy đất, trăm mối không hiểu: "Chủ lực Viên Thượng sớm bị chúng ta đánh tan rồi, giờ đâu ra lắm người thế này? Hơn nữa những người này phục sắc không đồng nhất giáp trụ không chỉnh tề, đánh trận còn chẳng có đội hình gì, giống một ổ thổ phỉ. Không lẽ là binh mã của Hắc Sơn tặc Trương Yến?"
"Không đúng." Lâu Khuê cũng nhíu chặt lông mày, "Vừa rồi trận ác đấu đó, địch không có một vạn cũng tám nghìn, thảo khấu nào có thể có đông người thế này? Trương Yến Hắc Sơn với nhà họ Viên là thù địch, cũng tuyệt đối không ra tay cứu viện lúc này."
Tuân Du suy nghĩ hồi lâu, chốc lát nhìn quanh bốn phía bỗng nhiên bừng tỉnh: "Ta hiểu rồi... những đội ngũ này không phải binh của anh em nhà họ Viên, cũng không phải thổ phỉ, càng không phải bộ đội Hắc Sơn."
"Ngươi có ý gì?" Tào Tháo lúc này não cũng loạn rồi.
"Ai..." Tuân Du lắc đầu liên tục, "Chủ công sao quên mất, từ khi Viên Thiệu vào Ký Châu đã nâng đỡ hào cường cho hắn hiệu lực, những người đó điền trạch đất đai ở đây, nếu các nhà phát động bộ khúc tư nhân, trong khoảnh khắc là có thể gom ra vạn binh lính."
"Đâu chỉ vạn người? Chỉ riêng gia binh tá điền của tộc Thẩm Phối đã có vài nghìn rồi." Hứa Du cũng nhận ra, "Chỉ cần quân sư chó săn đó truyền một câu, nói năm nay không thu tô ruộng nữa, hoặc tiền cho vay không cần trả nữa, tất cả bộ khúc tá điền đều phải ra trận đánh giặc! Thảo nào cờ xí áo giáp lộn xộn không đồng nhất thế."
Tào Tháo nghe lời này thấy rợn người — thổ bá vương lợi hại thật! Ta ở trận Quan Độ hố giết địch gần tám vạn, từ Thương Đình đến nay đánh đâu thắng đó, không ngờ vẫn còn nhiều người ra trận thế này. Ta chỉ nghĩ Viên Thiệu dung túng hào cường mệnh lệnh không thống nhất, không ngờ chiêu này hóa ra cũng có lợi, ta đánh đất của hắn tuy nhắm vào nhà họ Viên, nhưng cũng đụng đến lông mày của đám thổ bá vương này, bọn họ sao có thể không liều mạng với ta? Hào cường ở đây vô số binh gia đầy đủ, cứ hao mòn vô tận thế này không biết năm nào tháng nào mới phá được Nghiệp Thành. Giả sử Chung Do bại trận, ta ở đây lại chậm chạp không thắng, thế thì Hứa Đô... Càng nghĩ càng sợ, không kìm được ngẩng đầu nhìn phương xa. Nhờ ánh trăng mờ ảo đã có thể thấy Nghiệp Thành thấp thoáng, tòa thành đột ngột, tường thành tối đen như một con quái vật khổng lồ đứng sừng sững trên bình nguyên; trên địch lâu vẫn còn đốm lửa le lói chập chờn, đó là quân binh giữ thành đang tuần tra, chắc hẳn cung cứng nỏ mạnh, gỗ lăn đá tảng sớm đã chuẩn bị sẵn sàng rồi nhỉ!
Đang lúc Tào Tháo ngẩn ngơ, Trương Cáp mặt đầy bi thương chạy tới: "Khởi bẩm Tào công, tiền quân tổn hại gần một nửa, Cao Lãm chết trận trong loạn quân..." Hắn với Cao Lãm khi còn dưới trướng Viên Thiệu đã là anh em tốt, đầu hàng Tào doanh cũng kề vai tác chiến, bạn thân chết trận sao không đau lòng?
Ăn trận bại trước cửa nhà địch, lại mơ mơ màng màng mất đi một viên đại tướng, mọi người đều không lên tiếng nữa. Dưới ánh đuốc lờ mờ cũng không nhìn rõ biểu cảm của Tào Tháo, hồi lâu sau mới nghe ông thở dài một tiếng nói: "Bọc thi thể Cao tướng quân lại an táng cẩn thận, đợi chiến sự kết thúc ta lại truy biểu công lao... Tại chỗ hạ trại, ngày mai lại bàn kế phá địch."
"Chúng ta chẳng qua chỉ là bị chùn bước nhỏ vẫn có thể tái chiến, lẽ nào cứ thế rút lui? Vì bộ hạ Trương tướng quân bị tổn hại, mạt tướng nguyện làm tiên phong, gặp lại địch giết sạch không còn một mống!" Chu Linh là người đầu tiên cằn nhằn.
Lưu Huân cũng hô hoán: "Mẹ kiếp! Chết vài người tính là gì, ta thấy chúng ta cứ tiếp tục giết lên phía trước, lão tử không tin không phá nổi hang ổ của lũ chó nhà họ Viên!"
"Đúng đúng đúng..." hai kẻ bọn họ làm ầm lên, các tướng lĩnh khác cũng hùa theo.
"Láo xược!" Tào Tháo lườm bọn họ một cái, "Lão phu truyền lệnh ai dám không tuân? Các người càng ngày càng không có quy củ, đội hình lỏng lẻo thế này cũng để người ta giết đến đại loạn, còn mặt mũi nào kêu gào trước mặt ta? Ai còn nói nhảm cẩn thận quân pháp, trở về rồi tính sổ với các người sau!" Nói xong quay đầu ngựa dẫn đường đi trước, chúng tướng cũng mặt mày xám xịt ai dẫn quân người nấy đi.
Đại quân vừa hạ trại, thì từ Lê Dương đuổi tới ba phong quân báo — hóa ra Ngụy quận thái thú Cao Phiên dưới trướng Viên Thượng nhân lúc Tào Tháo tiến sâu đã vòng ra bờ Hoàng Hà, bày trận cắt đứt tiếp tế của quân Tào; Giả Tín giữ Lê Dương binh lực có hạn, thêm Cao Phiên lại có thủ tướng Âm An Nghiêm Kính tiếp ứng, nên mãi không phá được địch, quân báo Bình Dương cũng không truyền qua được. Thời khắc mấu chốt Lý Điển, Trình Dục áp tải lương thảo tới nơi, hai người lấy thuyền lương làm lá chắn đột kích Cao Phiên, lúc này mới xông tan tuyến phòng thủ của địch.
Cao Phiên bại một trận thì tin thắng trận Bình Dương cũng tới, hóa ra Mã Đằng đầu chuột đuôi voi, tuy ứng lời mời của Cao Cán cùng khởi binh, thực ra cũng có nhiều lo ngại về chiến sự. Chung Do phái sứ giả đi du thuyết, Lương châu Thứ sử Vi Đoan cũng viết thư khuyên can, Mã Đằng cuối cùng lâm trận làm phản, sai con là Mã Siêu dẫn bộ đột kích quân Cao Cán, không chỉ giải nguy cho Chung Do, bộ tướng Tây Lương Bàng Đức còn giết chết tên ngụy thái thú Quách Viện ngay trận tiền, Cao Cán bại chạy về trong đất Tinh Châu. Hung Nô Hô Trù Tuyền thấy viện quân tan rã, đành mở thành đầu hàng — đất Quan Trung thoát được một kiếp có kinh vô hiểm.
Nhưng điều khiến người ta bất ngờ hơn là quân báo thứ ba. Tào Tháo lần bắc phạt này trước khi đi đã lệnh các bộ Từ Châu đánh Thanh Châu để làm sách ứng. Mà vị thái thú Xương Lự xuất thân thổ phỉ là Xương Bá lại nhân lúc Tang Bá, Tôn Quan... bắc thượng, dẫn bộ chiếm Đông Hải các huyện dấy binh làm phản. Xương Bá luôn không muốn bán mạng cho triều đình, từ khi được chiêu an đến nay mấy lần phản phục, tính ra đây đã là lần thứ tư hắn làm phản rồi! Tên đầu sỏ thổ phỉ này hình như trong xương có cốt phản nghịch, binh lực chỉ vài nghìn, nhưng cứ làm loạn không dứt, thật khiến người ta dở khóc dở cười.
Hành quân đánh trận cả ngày Tào Tháo cũng mệt rồi, xem xong ba phong quân báo vui buồn lẫn lộn này, thực sự không muốn thảo luận tiếp nữa, vẫy tay với chúng tướng: "Sắp đến canh ba rồi, các người về nghỉ đi, mai lại bàn kế công đánh Nghiệp Thành." Chúng tướng vừa bị mắng một trận, cúi đầu đi hết, Tuân Du, Lâu Khuê... cũng rời khỏi đại trướng, duy chỉ có Quách Gia chỉnh đốn y quan ở lại cuối cùng.
"Phụng Hiếu có lời gì nói?" Tào Tháo thấy hắn bước đi ba lắc một chậm rãi là biết có chuyện.
Quách Gia lập tức dừng bước, cười rạng rỡ ghé sát bên ông: "Quân ta hiện đã binh lâm Nghiệp Thành, Chủ công đã nghĩ ra kế phá địch chưa?"
"Không hổ là người trẻ, nửa đêm còn tinh thần lớn thế." Tào Tháo ngáp một cái lấp liếm, "Nghiệp Thành kiên cố khó lấy, tốt nhất dụ Viên Thượng ra giao chiến... không sớm nữa, mai lại bàn đi."
Quách Gia lại không có ý cáo từ, lại hỏi: "Giả sử Viên Thượng kiên thủ không ra thì sao?"
"Chẳng qua đại quân vây khốn đợi lương thảo hắn cạn kiệt."
"Trận bại đêm nay Chủ công tận mắt chứng kiến, hào cường bộ khúc Hà Bắc rất nhiều, nếu vây thành tất sẽ tranh nhau đến quấy rối, huống hồ Thanh Châu, U Châu còn có binh mã, nếu đến cứu viện thì tính sao?"
Tào Tháo nghĩ một chút: "Binh đến tướng chặn nước đến đất ngăn, vây Nghiệp Thành đúng lúc đánh viện."
Nào ngờ Quách Gia lại hỏi tiếp: "Nếu Viên Thượng bỏ thành mà chạy, tìm nơi khác đặt chân, chúng ta có phải tiếp tục vây thành không?"
Đây không phải toàn là lời nói vô ích sao? Tào Tháo lúc này mệt rồi, muốn đuổi hắn đi, nhưng thấy Quách Gia mặt đầy cười xấu xa, lúc này mới hiểu ra: "Thằng nhóc ngươi quanh co với lão phu cái gì, có phải có ý quỷ gì rồi không?"
"Tâm tư chút ít này của tại hạ sao thoát được cặp mắt tinh đời của Chủ công!" Quách Gia còn không quên nịnh nọt, "Nhưng tại hạ cho rằng, bây giờ chúng ta nên lui quân."
"Lui quân... khó khăn lắm mới đánh đến đây, dễ dàng lui quân chẳng phải trước công tận khí." Tào Tháo dù nói vậy, nhưng vừa rồi trên đường cũng đã từng lặng lẽ cân nhắc qua.
"Tại hạ thử phân tích cho Chủ công." Quách Gia đã nhìn thấu tâm tư của ông từ ánh mắt bất lực của Tào Tháo, "Nay quân ta tuy đến dưới Nghiệp, nhưng sâu trong đất địch quân chúng vây quanh, anh em nhà họ Viên dựa vào thành kiên cố không chịu ra đánh, nếu U Châu Viên Hy phát nhân mã tới lại cần phân binh địch lại, thân ở đất hiểm công không thể lấy, đây là mối lo thứ nhất trước mắt." Quách Gia chắp tay bàn luận sôi nổi, "Hơn nữa Tinh Châu Cao Cán tuy bại, nhưng thế lực hắn nhúng tay vào Quan Tây đã lâu, chưa chắc không thể quay lại, nếu đất Hà Đông lại sinh hiểm tình, Chung Do liệu có thể miễn cưỡng thắng? Đây cũng là lo thứ hai. Huống hồ Kinh Châu Lưu Biểu mới được Lưu Bị tương trợ, nếu quân ta bị kẹt ở đây, ngày dài tháng lâu có cơ hội lợi dụng, phát binh cướp chiếm Nam Dương tiến phạm Hứa Đô, lúc đó thì tính sao?"
Tào Tháo không thể không gật đầu: "Ba mối lo ngươi suy nghĩ rất đúng, lão phu cũng đã từng nghĩ qua, nhưng thảo tặc đến mức này không thể dễ dàng nói bỏ. Nếu để Viên Thượng cẩn thủ Hà Bắc nghỉ ngơi dưỡng sức, dựa vào sự giàu có của Ký Châu, chẳng bao lâu tất phục lại thế cũ..."
"Không thể nữa!" Quách Gia cười lạnh một tiếng.
"Ngươi sao dám hạ cái khẳng định này?"
Quách Gia ghé đầu vào tai Tào Tháo nói: "Xin Chủ công cho phép tại hạ nói thẳng, giả sử Viên Đàm không phải xuất binh chém giết, Chủ công có mấy phần thắng?"
Câu hỏi này của hắn làm Tào Tháo sửng sốt, nhưng bình tâm suy nghĩ, Quách Gia hỏi có đạo lý! Cao Phiên đóng quân trên sông chặn đứt đường lương, Cao Cán lại làm loạn một trận ở Hà Nội, nếu Viên Đàm lại kiên thủ thành trì kéo chân mình, sợ rằng kết quả trận này sẽ hoàn toàn lật ngược, người bại trận không phải anh em nhà họ Viên mà chính là Tào mỗ! Nghĩ tới đây Tào Tháo đột nhiên cảm thấy sợ hãi, càng cảm thấy uy danh Viên Thiệu không tán, thành quả mình đạt được đều là may mắn.
Quách Gia đợi ông cân nhắc một hồi mới nói: "Chủ công trong lòng đã có đáp án rồi đúng không? Nhưng sự việc lại trùng hợp thế đấy, Viên Đàm nghèo binh hám võ nóng lòng cầu lợi, liên tiếp bị ta đánh bại, đến mức quân tan tác không thể tái chiến. Viên Thượng trơ mắt nhìn anh mình bị khốn mà không phát đại quân cứu, cuối cùng Lê Dương thất thủ. Ngài không thấy hành động của đôi anh em này có chút khác thường sao?"
Tào Tháo như bị dội gáo nước lạnh, mọi mệt mỏi quét sạch, tay chống soái án, ánh mắt rạng rỡ nói: "Ý ngươi là... giữa anh em bọn chúng..."
“Đúng vậy!” Quách Gia ngồi xuống bên cạnh ông, giải thích: “Viên Đàm là con trưởng của Viên Thiệu, từng mở mang bờ cõi ở Thanh Châu, lập nhiều chiến công, lại có thế lực lớn trong quân đội, nhưng hắn dũng mà vô mưu, tính tình kiêu ngạo. Viên Thiệu truyền ngôi cho con thứ ba là Viên Thượng, kẻ này tuy biết cách lấy lòng mọi người, ổn định hào cường, nhưng chưa từng trải qua trận mạc, tư lịch nông cạn. Hai anh em vốn đã nhiều hiềm khích, lại thêm Quách Đồ, Thẩm Phối mỗi kẻ thờ một chủ, kích động mâu thuẫn ở giữa, khiến bất hòa càng thêm chồng chất. Nay đại quân của chúng ta áp sát biên cảnh, hai bên vì tình thế bức bách mới hợp tác để bảo vệ lẫn nhau. Nếu chúng ta tạm ngừng tấn công, hai anh em được nhàn rỗi một chút, tất sẽ nảy sinh nội đấu!”
“Ý của ngươi là……”
“Chủ công có thể tạm thời rút quân, giả vờ như muốn đánh xuống phía nam chiếm Lưu Biểu để thúc đẩy anh em chúng tranh đấu, đợi đến khi chúng xảy ra biến loạn rồi hãy đánh, đất Hà Bắc sẽ một trận mà định!”
Tào Tháo tuy thấy có lý, nhưng vẫn còn chút do dự: “Đạo thắng bại không nên cầu ở bên ngoài đâu.”
“Chủ công cần gì phải lo lắng nữa!” Quách Gia quả quyết nói, “Năm xưa Tề Hoàn Công tôn vương nhương di, chín lần hội họp chư hầu, cuối cùng năm người con tranh ngôi khiến ông ta chết đói trong cung, đều là vì đích thứ không phân, lớn nhỏ không có thứ bậc. Viên Bản Sơ trước lúc lâm chung sai ba con một cháu mỗi người lãnh một châu, Viên Đàm Viên Thượng mỗi bên đều có bè phái, tranh quyền đoạt lợi, thù hận như kẻ không đội trời chung. Đây là họa ở ngay trong nhà, gãy xương đứt gân còn đáng sợ hơn cả kẻ thù bên ngoài! Chủ công không nghe câu ngạn ngữ đời trước sao: ‘Một thước vải, còn có thể khâu; một đấu thóc, còn có thể giã; anh em hai người không dung nhau!’”
Những lời này không khác gì gáo nước lạnh tạt vào mặt, Tào Tháo nghe xong cúi đầu trầm tư, một lát sau ngửa mặt cười lớn: “Ha ha ha… Tốt! Nhớ năm đó Viên Thiệu, Viên Thuật khí lượng hẹp hòi, tùy hứng làm càn, anh em tương tàn; nay Viên Đàm, Viên Thượng cũng sắp đi vào vết xe đổ của cha chú chúng rồi. Cứ để chúng như cò sếu tranh nhau, làm càn một thời gian, lão phu sẽ ngồi hưởng lợi của ngư ông. Truyền lệnh ba quân ngay lập tức, ngày mai trở về Lê Dương chuẩn bị rút lui.”
“Khoan đã.” Quách Gia lại cười hì hì ngăn lại, “Trong lúc rút quân còn vài việc lớn cần phải làm. Một là năm nay ngũ cốc sắp chín, chủ công nên nhân lúc Viên Thượng không dám ra khỏi thành mà cướp lấy lương thực của chúng; hai là vùng phụ cận Nghiệp Thành hào cường và tá điền rất nhiều, chúng ta có thể di dời dân chúng về Hà Nam để làm suy yếu nhân lực của chúng; ba là huyện Âm An nằm sát biên giới hai bên, nếu chiếm được nơi này tạo thế sừng nhọn với Lê Dương, chúng ta sẽ thông suốt đường vận lương mà không bị địch kiềm chế.”
“Từng việc từng việc đều làm theo kế của Phụng Hiếu!” Tào Tháo lo lắng bấy lâu, giờ mới thấy sảng khoái, “Nhậm Tuấn đang ốm nằm trong quân, hãy lệnh cho Hạ Hầu Uyên thay hắn đốc biện (giám sát/chỉ đạo) việc quân lương.”
Quách Gia bổ sung: “Diệu Tài tướng quân tuy gần gũi dễ gần nhưng tính tình nóng nảy, chủ công còn phải dặn dò thêm mới được.”
Lời này lại nhắc nhở Tào Tháo, thắng lợi liên tiếp khiến tâm lý kiêu ngạo khinh địch trong quân cực kỳ bành trướng, cần phải chỉnh đốn lại quân kỷ. Ông tiện tay cầm lấy một cuộn thẻ tre trắng, bút đi rồng bay viết một đạo quân lệnh:
“‘Tư Mã Pháp’ viết: ‘Tướng quân tử tuy’, cho nên mẹ của Triệu Quát không bị liên lụy. Đó là đạo làm tướng xưa nay, quân bại ở bên ngoài, mà gia đình phải chịu tội ở bên trong. Từ khi bổ nhiệm tướng lĩnh xuất chinh, chỉ thấy thưởng công mà không phạt tội, đó không phải là phép nước. Nay ra lệnh cho chư tướng xuất chinh, làm quân bại trận thì phải đền tội, làm mất lợi thế thì bị miễn quan tước.”
Viết xong, ông thổi khô mực rồi đưa cho Quách Gia: “Truyền lệnh này cho chư tướng xem, bảo bọn họ đều phải giữ quy củ cho ta! Lần rút lui hôm nay là để cho ngày mai tiến quân, đừng để bọn họ bàn tán lung tung làm lộ quân cơ.”
Quách Gia trong lòng hiểu rõ—từ khi khởi binh đến nay thường gặp nguy nan, luôn phải khoan dung với chư tướng để thu phục nhân tâm, nay thế lực đã lớn mạnh, phải nghiêm mặt mà giữ quy củ thôi! Tuy nghĩ vậy, nhưng miệng vẫn phụ họa: “Chữ viết của chủ công quả thật là đẹp…”
“Phụng Hiếu lao tâm khổ tứ, truyền quân lệnh xong cũng nên nghỉ ngơi sớm đi.” Tào Tháo vuốt râu nhìn người thanh niên này, trong lòng yêu mến không sao kể xiết. Quách Gia tuy là Quân mưu tế tửu, nhưng mưu lược không hề kém cạnh Quân sư Tuân Du, hơn nữa mới ngoài ba mươi tuổi, tiền đồ vô lượng, mai sau nhiều việc lớn e rằng phải nhờ cậy vào cậu ta rồi…
Có lệnh nghiêm chỉnh quân kỷ, chiến bại phải đền tội, chư tướng không ai dám lơi lỏng chậm trễ. Khi Tào Tháo rút quân về đánh Âm An, quả nhiên ai nấy đều hăng hái, chỉ tiến không lùi, Trương Liêu, Nhạc Tiến đi đầu công phá thành trì, giết chết thủ tướng Nghiêm Kính của quân Viên.
Viên Thượng vẫn không dám xuất chiến, quân Tào nhân cơ hội cướp lấy lương thực vùng lân cận Nghiệp Thành, sau đó uy hiếp dân chúng vùng phụ cận di dời về phía nam sông Hoàng Hà, biến vùng đất quanh Nghiệp Thành gần trăm dặm thành nơi không người. Sau đó để lại Giả Tín phân binh trấn giữ Lê Dương, ra lệnh Tuân Diễn giám sát động thái của anh em họ Viên, phái Hạ Hầu Uyên đốc thúc quân lương ba châu Duyện, Dự, Từ, Trương Liêu đi Đông Hải chinh thảo kẻ phản tặc Xương Hi, còn bản thân Tào Tháo dẫn đại quân trở về Hứa Đô. Cuộc bắc phạt lần này lại không thành công, nhưng dưới sự tham mưu của Quách Gia, một kế hoạch hoàn toàn mới đã ra đời: Tào Tháo sẽ giả vờ xuất binh đánh Lưu Biểu, thúc đẩy Viên Thượng và Viên Đàm tự tương tàn lẫn nhau…