Phong cảnh phía bắc huyện Tuy Dương năm dặm quả thật vô cùng dễ chịu. Rừng cây um tùm, tùng bách rậm rạp, lại kề bên dòng Tuy Thủy đang lững lờ trôi. Nước sông rì rào, chim hót líu lo, đến nơi này khiến người ta cảm thấy tâm hồn thư thái. Ngay giữa những hàng tùng bách xanh mướt, sừng sững một ngôi lăng mộ, nơi an nghỉ dưới đó chính là Thái úy tiền triều Kiều Huyền. Đối với Tào Tháo mà nói, Kiều Huyền không chỉ là người thầy trên con đường làm quan những năm đầu đời, mà còn là một người bạn vong niên, biết bao ơn huệ hậu đãi ngày xưa là điều cả đời ông không bao giờ quên. Vì vậy, trên đường bắc tiến tới Duyện Châu, Tào Tháo cố ý đi vòng qua Tuy Dương để đến bái tế.

Quan lại địa phương đã sớm quét dọn sạch sẽ xung quanh lăng mộ, bày biện hương án đồng đỉnh, lễ vật "Thái lao" (đẳng cấp lễ vật tế tự thời cổ. Thông thường tế tự thiên tử dùng Thái lao, tức ba loại lợn, bò, dê; tế tự chư hầu dùng Trung lao, có bò và dê nhưng không có lợn) được bày biện đâu ra đấy. Tào Tháo đích thân dâng hương chủ trì tế lễ, Lâu Khuê, Hứa Du bưng rượu cúng, có con trai của Kiều Huyền là Kiều Vũ đứng một bên hầu hạ phụ tế, các thuộc lại trong mạc phủ và võ tướng trong quân cũng theo đó mà khấu đầu bái lạy. Tào Tháo đã soạn sẵn một bài văn tế, lệnh cho vị Ký thất (chức quan thư ký chuyên soạn thảo văn thư) mới nhậm chức là Lưu Trinh đọc trước mộ:

"Cố Thái úy Kiều công, sinh ra đã mang đức sáng, lòng nhân bao dung. Nước nhớ lời dạy bảo, kẻ sĩ nhớ lời răn dạy hay. Linh hồn u tịch, thân xác đã khuất, xa xôi thay, ánh sáng đã tắt! Ta từ thuở nhỏ đã được lên nhà, được người quân tử nạp vào dù thân phận thấp kém. Được vinh hiển mở mang, đều nhờ vào sự dìu dắt, cũng như Khổng Tử nói không bằng Nhan Uyên, Lý Sinh thở dài ca ngợi Giả Phục. Kẻ sĩ chết vì tri kỷ, lòng này không dám quên. Lại nhớ lời ước hẹn thong dong ngày nào: 'Sau khi ta qua đời, đường có đi ngang qua, nếu không lấy đấu rượu con gà mà vẩy rượu tế, xe đi quá ba bước, đau bụng chớ trách'. Tuy là lời đùa giỡn nhất thời, nhưng không phải thân tình sâu sắc, sao nỡ buông lời ấy? Chẳng phải linh hồn oán giận mà có thể gây bệnh cho ta, chỉ là hoài niệm, nghĩ đến mà bi thương. Phụng mệnh đông chinh, đóng quân ở quê nhà, nhìn về phương bắc nơi mộ phần. Nay dâng lễ mọn, mong công hưởng dùng."

Bài văn tế dài dằng dặc vừa đọc xong, Tào Tháo rót một chén rượu đổ xuống trước mộ: "Kính mong hưởng dùng, vạn đời cảm ân... Vãn bối còn phải hành quân, không dám làm phiền người yên nghỉ nữa, xin cáo biệt tại đây." Nói rồi cung kính thi lễ sâu, lúc này mới dẫn mọi người ra khỏi rừng.

Lâu Khuê vuốt râu thở dài: "Người một đời anh danh vang dội khắp triều dã, đến cuối cùng cũng chỉ có cánh rừng này làm bạn. Có đôi khi ta tự hỏi, người ta sống trên đời rốt cuộc là vì cái gì?"

"Đừng nghĩ nữa." Tào Tháo vừa đi vừa nói, "Thiên hạ chưa yên, sao có thể làm cái việc than vãn vô bệnh này? Hay là nghĩ xem làm thế nào để kế thừa di nguyện của người, làm thế nào để hưng phục Hán thất, an định lê dân."

Hứa Du chen ngang: "Mạnh Đức, Tử Viễn, hai người nói xem, trong chúng ta ai giống người nhất?"

"Chuyện đó còn phải hỏi sao, đương nhiên là Mạnh Đức rồi." Lâu Khuê buột miệng đáp.

"Cũng chưa chắc." Hứa Du cười hì hì, "Nếu luận về bản lĩnh đối địch với người Khương, cầm quân đánh trận, đương nhiên Mạnh Đức hơn một bậc. Nhưng nếu luận về khí khái phi phàm, Tử Bá huynh cũng học được trọn vẹn chân truyền đó thôi!"

Lâu Khuê cũng cười: "Nói như vậy, thì tính cách hài hước của người đã để Hứa Tử Viễn học mất rồi, chúng ta ba người ai cũng có cái hay riêng."

"Các ngươi còn quên một người." Tào Tháo quay đầu nói, "Nếu luận về đạm bạc danh lợi, ai lại hơn được Vương Tử Văn giống người nhất chứ?" Ông vừa nhắc tới Vương Tuấn, Lâu Khuê và Hứa Du đều không nói nữa. Luận về sự hiếu kính đối với Kiều Huyền, thực ra bọn họ đều không bằng Vương Tuấn, ngôi mộ này của ông lão chính là do Vương Tuấn cùng gia đình họ Kiều xây dựng. Chỉ tiếc là Vương Tuấn cam lòng sống nơi rừng suối, tu thân vô vi, làm một ẩn sĩ bế môn tại quận Vũ Lăng, Kinh Châu, bách tính cảm cái đức hiền của ông mà tự nguyện đi theo lên đến hơn trăm hộ. Ông không những không tiếp nhận sự bổ nhiệm của Lưu Biểu, ngay cả khi Tào Tháo mượn danh thiên tử triệu ông làm Thượng thư, ông cũng không đến. Hôm nay bái tế Kiều Huyền mà thiếu mất Vương Tử Văn, không thể không nói là một điều đáng tiếc lớn.

Con trai của Kiều Huyền là Kiều Vũ đi cuối cùng, thấy họ đều có vẻ buồn rầu, liền lại gần nói: "Tào công không cần đau buồn, Lưu Biểu không phải là người có tài xưng bá một phương. Có ngày thu phục được đất Kinh Tương, ngài và Tử Văn còn có ngày gặp lại."

"Hy vọng được như lời huynh trưởng." Tào Tháo ngước mắt thở dài.

Kiều Vũ lại thành khẩn nói: "Tào công và các vị đại nhân đến bái tế gia phụ, tại hạ vô cùng vinh hạnh. Tuy nhiên lễ Thái lao là thứ dùng trong tế tự tiên vương của triều đình, hôm nay Tào công ban cho gia phụ, tại hạ thật sự hổ thẹn vô cùng." Kiều Vũ đã ngoài năm mươi, là một người trung hậu, cảm thấy lễ tế hôm nay đã vượt quá quy định.

Tào Tháo không hề bận tâm: "Ha ha ha! Người lúc còn sống từng đùa với ta, nói rằng sau khi người qua đời, nếu ta đi ngang qua mộ mà không mang theo rượu ngon gà béo tế bái, xe đi quá ba bước sẽ bắt ta đau bụng! Nay Tào mỗ đã phát đạt, người muốn rượu ngon gà béo, ta tặng người lễ Thái lao. 'Không tiệm (vượt quá) không tặc, hiếm khi làm khuôn mẫu. Tặng ta quả đào, báo lại bằng quả lý', đây cũng là tấm lòng cảm kích của tiểu đệ, Kiều huynh tất không cần để ý." Ông không coi việc vượt quá lễ chế là chuyện quan trọng, người khác tất nhiên không dám truy cứu, Kiều Vũ vội vàng gật đầu đồng ý.

Trong lúc nói chuyện đã ra khỏi rừng, đại quân đã sớm dàn hàng đợi trên quan đạo, Tào Phi dắt ngựa cho cha. Lâu Khuê, Hứa Du cùng vái chào: "Xin chủ công lên ngựa." Ở vị trí cố nhân ngày xưa, sau lưng gọi tên tự, trước mặt gọi chủ công, chừng mực của hai người họ nhất định phải nắm bắt cho tốt.

Tào Tháo phất tay ra hiệu cho họ lui xuống, gật đầu với Tào Phi: "Cái tên Lưu Trinh mà con vô tình tiến cử cũng coi như là nhân tài, văn chương tuấn dật không thua gì Lộ Túy, Phồn Khâm, hôm nay đọc bài văn tế cũng rất thỏa đáng. Có thể kết giao được những người bạn như vậy cũng coi như con có tiến bộ."

Tào Phi từ trước tới nay đã bao giờ được Tào Tháo khen ngợi? Vui mừng đến hớn hở, đỡ cha lên ngựa, trong lòng thầm có chủ ý – Cha thích thơ phú văn chương, sau này phải dốc nhiều công sức hơn nữa!

"Hạ quan cung tiễn Tào công!" Kiều Vũ cùng các quan lại huyện Tuy Dương đồng loạt vái biệt Tào Tháo.

"Đứng lên cả đi." Tào Tháo lại liếc nhìn Kiều Vũ, "Ta việc nhiều quá cũng không nhớ rõ, Kiều huynh nay đang giữ chức vụ gì?"

"Tại hạ hiện đang sung chức Dự Châu Tòng sự." Kiều Vũ tuy trung hậu già dặn, nhưng năng lực không xuất chúng.

"Ta nghĩ rồi," Tào Tháo suy nghĩ một chút, bỗng lộ vẻ mỉm cười, "Từ khi Lưu Bị phản bội, Nhậm Thành tướng Mi Phương theo đó mà đi, bây giờ vị trí này vẫn còn trống. Ta bảo Tuân Lệnh quân soạn thảo chiếu mệnh, Kiều huynh hãy đi bổ khuyết vị trí này đi."

Từ thuộc quan Dự Châu lên đến quận thủ bổng lộc hai ngàn thạch, không biết đã nhảy vọt bao nhiêu cấp, Kiều Vũ vội vàng từ chối: "Tại hạ đức tài gì mà dám nhận sự đề bạt này, xin Minh công thu hồi mệnh lệnh..."

"Kiều huynh không cần từ chối, tư lịch của huynh thâm hậu, xứng đáng với vị trí này. Huống hồ ngày xưa khi Kiều công còn tại thế, từng đem chuyện của vợ con ra phó thác, đây cũng là tấm lòng thiện ý của ta. Tình hình nhà huynh trưởng vẫn tốt chứ?"

Kiều Vũ chắp tay đáp: "Nhờ phúc của Tào công, mọi việc đều thuận lòng, chỉ là hai tiểu muội không thể trở về." Kiều Huyền những năm cuối đời từng sinh được hai cô con gái, lớn lên xinh đẹp như hoa, dân làng gọi là Đại Kiều, Tiểu Kiều. Năm xưa hai nàng theo cha và anh trai lánh nạn ở Giang Hoài, gặp lúc binh đao loạn lạc, lại bị quân sĩ Giang Đông bắt đi. Tôn Sách thấy hai nàng xinh đẹp, cưới Đại Kiều làm chính thất, lại gả Tiểu Kiều cho ái tướng Chu Du. Tôn Lang, Chu Lang đều là những nhân vật tuấn tú, chị em họ Kiều vốn lưu lạc đất Giang Đông, ai ngờ sai lầm lại thành ra lấy được chồng hiền, cũng coi như vừa lòng. Chỉ là Tôn Sách bị ám sát qua đời, Đại Kiều tuổi còn trẻ đã thủ tiết, cộng thêm việc nam bắc chia cắt, tình thế tế nhị, không thể lên phía bắc đoàn tụ với anh trai, đành ở lại với con trai Tôn Thiệu sống những ngày cô quạnh.

Tào Tháo cười nhạt: "Tôn thị Giang Đông đã không còn oai phong như xưa, đợi ta bình định xong đất Hà Bắc, có ngày uống ngựa bên sông lớn (ý nói vượt sông) đón lệnh muội về cho huynh trưởng là được..." Trong đầu ông không khỏi liên tưởng, năm đó hai vị muội muội này còn nhỏ đã vô cùng xinh đẹp, không biết nay đã trổ mã thành hình dáng thế nào?

Ngay lúc ông đang suy nghĩ vẩn vơ, phía sau truyền đến một tràng cười lớn, ngoảnh lại nhìn – Tào Phi, Tào Chân, Tào Thực và một đám công tử cùng rất nhiều bộ tướng đang vây quanh Trung quân hiệu úy Vương Trung chỉ trỏ, mỗi người đều cười nghiêng ngả. Quân đội là có quy củ lớn, binh lính không được cười đùa tùy tiện, Tào Tháo đang muốn hỏi, bỗng liếc nhìn thấy trên ngựa của Vương Trung buộc một bộ hài cốt, không nhịn được "phì" một tiếng cũng cười theo.

Vương Trung này là người Kinh Triệu, tuổi mới ngoài ba mươi, nhưng quy thuận Tào Tháo từ rất sớm. Hắn vốn xuất thân là Đình trưởng ở Quan Trung, lúc thiên hạ đại loạn dẫn theo một đội ngũ nửa lính nửa cướp đi về phía nam qua Vũ Quan để cướp bóc, chỉ vì những năm thiên tai không cướp được lương thực, đến mức tàn sát cả người dân lưu tán để ăn thịt người. Sau đó ra khỏi Vũ Quan thì gặp Lâu Khuê đang thay mặt Lưu Biểu chiêu mộ kẻ sĩ lánh nạn, hắn không những không theo còn đánh úp Lâu Khuê cướp đi rất nhiều tài vật, lúc này mới chuyển hướng lên phía bắc đầu quân về Hứa Đô. Quân Tào trên dưới đều biết hắn từng ăn thịt người, vừa rồi không biết là ai đùa với hắn, nhân lúc bái tế Kiều Huyền đã lấy trộm túi lương khô bên yên ngựa của hắn, còn kiếm được một bộ hài cốt buộc lên trên. Chúng binh tướng nhìn thấy sao có thể không cười?

Mặt Vương Trung đỏ gay, con mắt trợn trừng như muốn lồi ra, nhảy chân sáo chửi bới: "Thằng nào làm? Có gan thì đứng ra cho lão tử!"

Tào Tháo vội nén cười, đổi sang vẻ mặt nghiêm nghị: "Trong ba quân ai vô lễ như vậy, còn không mau ra chịu lỗi với Vương tướng quân? Còn không ra, lão phu sẽ nghiêm trị." Lúc nói chuyện mắt ông nhìn về phía các con mình – đám nhóc này cười tươi nhất, tám chín phần là do chúng nó làm.

Quả nhiên, Tào Chương, Tào Thực cười hì hì đẩy một tên đầy tớ nhỏ gầy ra. Người đó quỳ rạp xuống đất: "Xin chủ công tha lỗi, là các vị công tử bảo tiểu nhân đùa với Vương tướng quân."

"Hừ! Đùa cũng phải có chừng mực... Lấy bộ hài cốt này ở đâu?"

Tên đầy tớ nhịn cười đáp: "Người có nghèo giàu, ngói có âm dương, ngôi mộ Kiều công ngài bái tế tất nhiên là tôn nghiêm, nhưng những ngôi mộ hoang ngoài đường xương trắng phơi nắng không ai trông nom thì nhiều vô kể. Tùy tiện nhặt một bộ thì có sao chứ?" Thằng nhóc này nói chuyện rất hùng hồn, đối với Tào Tháo không hề có chút kính sợ nào.

Kẻ làm tôi tớ nào lại có kiểu trả lời chủ nhân như thế này, còn có quy củ hay không? Tào Tháo nghe mà giận muốn gọi người đánh tên này một trận, nào ngờ để ý nhìn kỹ lại, thằng nhóc này dường như chưa đến hai mươi tuổi, người gầy gò nhỏ bé, mũi nhọn má hóp, tuy mặc quần áo đầy tớ, nhưng căn bản không phải người trong phủ mình. Ông càng nổi giận: "Ngươi là ai? Sao ta chưa từng thấy ngươi?"

Người đó lấp liếm đáp: "Tiểu nhân là đầy tớ hầu hạ công tử."

"Nói láo! Người trong phủ lão phu sao lại không biết? Nếu không khai thật, ta sẽ xử theo tội gián điệp!"

Thằng nhóc đó đúng là miệng sắt răng cứng: "Tiểu nhân không phải gián điệp, chính là đầy tớ trong phủ ngài."

"Còn dám cãi lại?" Râu Tào Tháo dựng đứng cả lên.

"Vạn nhất là ngài nhớ nhầm thì sao?" Nó thậm chí còn dám qua loa.

Các công tử biết rõ lai lịch của nó, thấy chuyện bại lộ tính mạng kẻ này đáng lo, vội vàng cùng nhau quỳ xuống: "Xin cha khai ân, vị huynh đệ này là cố nhân quê nhà, tên là Chu Thước."

"Chu Thước?" Tào Tháo xoay con ngươi, chợt nhớ ra chuyện Tào Phi nhờ vả, chắc chắn là nó không được cho phép mà vẫn trộn lẫn thằng nhóc này vào đám đầy tớ đưa từ Tiêu Huyện ra. Ngoảnh đầu nhìn lại Tào Phi, đã sợ tới mức mặt mày tái mét. Tào Tháo vẫn không tha: "Gan ngươi lớn thật! Dám làm chuyện này ngay dưới mắt ta, lão tử có gia pháp trị ngươi!"

Tào Phi chưa kịp nói, Chu Thước đã đứng dậy, vung đôi tay nhỏ như cành củi, vỗ vỗ cái ngực như khung xương sườn la hét: "Minh công không cần làm khó công tử, là tôi vô liêm sỉ cứ đòi đi theo. Ngài nếu thấy tôi không vừa mắt, chém tôi một đao là xong, công tử cũng đâu làm gì phạm tội, có liên quan gì đến ngài ấy chứ? Có lời gì ngài cứ trút hết lên người tôi đây này!"

Tào Tháo từ khi đắc chí tới nay chưa từng thấy ai dám cãi lại như thế, hình như nó còn đầy bụng uất ức, tức giận mắng lớn: "Phi! Kẻ tiểu nhân mà cũng xứng cùng lão phu giảng lý? Ta dạy dỗ con trước, rồi chém ngươi cũng chưa muộn."

Chúng tướng vừa thấy Tào Tháo muốn trách phạt con, đâu có lý nào đứng nhìn, lần lượt ra xin hộ. Ngay cả Vương Trung cũng lên tiếng: "Chủ công đừng giận nữa, công tử chẳng qua cũng là thương xót người quê nhà, giúp ngài làm việc thiện mà thôi. Trẻ con nhà quê không biết sự đời, nói sai vài câu là chuyện khó tránh, ngài đại nhân đại lượng, sao có thể chấp nhặt với nó? Ngài hãy khai ân tha cho chúng nó đi!" Lâu Khuê, Hứa Du cũng xin hộ, Kiều Vũ cũng nói giúp.

Dù sao nể mặt mọi người cũng là chuyện lớn, Tào Tháo lườm Tào Phi một cái: "Vừa rồi khen con mấy câu đó coi như bỏ, quả nhiên không phải thứ thành tài! Chuyện này coi như xong, sau này cẩn thận cái da!" Một hồi nói khiến Tào Phi trốn ra thật xa, "Thằng nhóc họ Chu kia, ngươi cút về nhà đi! Trong phủ lão phu không dung được kẻ giương oai như ngươi."

Vương Trung là người trẻ nhất trong các tướng, những ngày này ở lâu cùng Tào Phi, Tào Chân cũng khá có ý bám víu, bèn làm người tốt đến cùng: "Thôi bỏ đi! Thằng nhóc này đi theo đường xa thế này rồi, đừng đuổi nó đi. Nó là đồng hương của chủ công, quay về chẳng phải làm mất mặt ngài sao?"

Tào Tháo liếc Vương Trung một cái: "Thằng nhóc này nghịch ngợm không chịu nổi, vừa rồi không phải còn trêu ngươi sao?"

"Chuyện đó thì có sao?" Vương Trung vỗ vỗ bộ hài cốt trên ngựa, cười hì hì nói, "Mạt tướng trước kia từng ăn thịt người, cũng không trách người ta cười nhạo. Lát nữa hành quân ta vừa đi vừa gặm bộ xương này, coi như giải buồn!" Chúng tướng thấy điệu bộ "lợn chết không sợ nước sôi" này của hắn, không ai không cười nghiêng ngả.

Tào Tháo cũng cười, che miệng nói: "Trong phủ lão phu không cần đầy tớ vô lễ."

"Ta cần, ta cần!" Vương Trung kéo Chu Thước dậy, "Ta lại thích cái vẻ hỗn xược này của nó! Ở trong doanh ta làm lính là đúng chỗ nhất. Nó đến chủ công ngài còn không sợ, còn sợ kẻ địch sao?" Mọi người lại một trận cười ồ, nhưng không ai nhận ra hắn có ý nịnh hót Tào Phi.

"Có tướng quân như ngươi, mới có lính như nó, tùy ý đi." Tào Tháo cũng không chấp nhặt nữa, quay đầu ngựa dặn dò, "Giờ không còn sớm, mau chóng khởi hành."

Quân lệnh truyền đạt theo thứ tự, không bao lâu tiền quân đã hành động, Tào Tháo cũng dẫn binh tướng trung quân đi tiếp, xe ngựa của các phu nhân và công tử theo sát phía sau. Vương Trung tìm cơ hội một cú lao từ hậu quân lên phía trước, ghé sát vào Tào Phi: "Công tử à, đừng lo lắng. Minh công xưa nay tính tình thẳng thắn, mắng xong là thôi không chấp nhặt đâu."

"Vừa rồi đa tạ lực của tướng quân." Tào Phi vội vàng cảm ơn.

"Mạt tướng có thể vì công tử hiệu lao là vinh hạnh không gì bằng." Vương Trung cười nịnh nọt, "Thằng nhóc họ Chu đó cùng công tử cũng khá, mạt tướng sao nỡ để nó làm một tên lính tầm thường? Hãy cứ để nó làm quân lại trong doanh ta, sau này tìm cơ hội lập công cho nó. Ta bảo đảm với công tử, không quá ba năm chắc chắn bảo đảm cho nó làm Tư mã, sắp xếp như vậy ngài thấy thế nào?"

"Đa tạ, đa tạ..." Tào Phi liên tục chắp tay, trong lòng thầm tính toán, nếu trong quân đội có thể có vài người bạn, thế thì thật là tốt nhất rồi.

Tào Tháo không hề biết, ngay lúc ông rời Tuy Dương tới Duyện Châu, bạn cũ kiêm đối thủ của ông là Viên Thiệu đã đi đến cuối cuộc đời.

Thực ra từ sau thất bại ở Thương Đình, sức khỏe của Viên Thiệu đã suy sụp, tuy năm nay ông vẫn gắng gượng điều binh khiển tướng, nhưng đó chẳng qua là được sự cố chấp và kiêu ngạo chống đỡ nên mới không gục ngã. Đợi đến khi Tào Tháo rút về Hà Nam, ông cuối cùng đã lâm bệnh không dậy nổi, mọi thuốc men đều vô hiệu, dần dần bệnh nguy kịch...

Một ngày vào tháng Năm năm Kiến An thứ bảy (năm 202 sau Công nguyên), Viên Thiệu nằm bệnh đã lâu bỗng thấy tinh thần khá hơn một chút, toàn thân nhẹ bẫng, hơi thở tắc nghẽn trong lồng ngực cũng thông suốt hơn nhiều. Các tỳ thiếp, đầy tớ bên cạnh thấy ông ăn nhiều hơn bình thường nửa bát cháo liền đua nhau chúc mừng, Viên Thiệu cũng nở nụ cười đã lâu rồi không thấy.

Thế nhưng cười thì cười, Viên Thiệu vốn hiểu biết rộng lại hiểu rất rõ trong lòng, đây có lẽ chính là cái gọi là "hồi quang phản chiếu". Vợ là Lưu thị đã âm thầm ra lệnh cho người chuẩn bị quan tài, thăm dò mộ địa, ba người con trai cũng lén lút dặn dò đầy tớ cắt may áo tang, để tránh đến ngày lâm chung không kịp trở tay. Đừng thấy Viên Thiệu dựa trên giường không nhúc nhích được, nhưng tất cả những điều này ông đều biết. Mảnh đất Hà Bắc này là nơi ông vất vả nỗ lực gây dựng, đối với tất cả mọi người, tất cả mọi việc trên "một mẫu ba sào đất" này ông đều vô cùng rõ ràng, giống như rõ ràng về chính cơ thể mình vậy.

Chính vì Viên Thiệu có thể dự đoán được sau khi mình chết sẽ xảy ra chuyện gì, nên ông nhất định phải dặn dò rõ ràng mọi việc trước khi lìa đời. Nhân lúc hôm nay tinh thần tốt, ông đuổi ba người con trai ra ngoài, bảo chúng đi tìm những nhân vật trọng yếu của châu phủ, quân đội tới, còn đặc biệt dặn chúng phải ăn nói khách khí, lễ nghi phải đầy đủ. Đợi các con đi hết, lại dặn đầy tớ chải chuốt, thay quần áo cho mình, cố gắng khôi phục lại phong thái ngày trước; thậm chí sai người mở toang cửa sổ phòng ngủ, xua đi mùi thuốc trong phòng, tuyệt đối không được để hun khói đám anh em già đã cùng mình chinh chiến thiên hạ.

Phùng Kỷ, Thẩm Phối, Quách Đồ, Tân Bình, Tuân Thầm, Thôi Diễm, Trần Lâm... đều đang bận rộn, nhận được lời mời của ba vị thiếu chủ, vội vàng bỏ dở việc đang làm, vội vã chạy tới, ai nấy trong lòng đều hiểu rõ, đây sợ rằng là lần gặp mặt cuối cùng rồi. Chưa đầy nửa canh giờ, mọi người đã tụ tập đầy đủ tại mạc phủ đại đường, dưới sự dẫn dắt của ba vị công tử, cúi đầu đi qua hành lang căn phòng, đi thẳng đến bên giường bệnh của Viên Thiệu.

"Tham kiến Đại tướng quân." Mọi người đồng loạt quỳ rạp xuống đất, mắt nhìn chằm chằm vào khe gạch dưới đầu gối, không một ai nỡ ngẩng đầu nhìn vị chủ nhân sắp chết này. Ngày trước Viên mỗ uy nghiêm đến thế, anh vũ đến thế, không coi ai ra gì đến thế, bây giờ lại sẽ thê thảm không chịu nổi đến mức nào?

"Các ngươi ngẩng đầu lên..." Giọng Viên Thiệu bình tĩnh mà nhẹ nhàng.

Mọi người run rẩy ngẩng đầu nhìn: Sự thật nằm ngoài dự đoán, Viên Thiệu nằm nghiêng trên giường, mặt trắng bệch, hốc mắt trũng sâu, mấy tháng dày vò cơ thể đã gầy rộc đi, đôi bàn tay vốn dày dặn trước đây trở nên vô cùng mảnh khảnh, run rẩy nhấc lên hướng về phía họ. Phu nhân Lưu thị gương mặt buồn rầu ngồi bên cạnh ông, đích thân bưng một bát nước, nhẹ nhàng thổi hơi nóng. Nhưng ngay cả lúc này, búi tóc của Viên Thiệu vẫn chải chuốt ngay ngắn, dường như còn bôi chút dầu, trên người còn mặc một bộ quần áo lụa trắng tinh tươm. Nụ cười kín đáo đó, vẻ tự phụ đó, ánh mắt nghiêm nghị đó vẫn giống hệt ngày thường – Viên Thiệu dù sao vẫn là Viên Thiệu, dù đến lúc sắp chết cũng phải giữ lấy sự uy nghiêm.

"Chủ công..." Phùng Kỷ chỉ thấy sống mũi cay cay, nỗi buồn cuồn cuộn dâng lên, nhưng không dám khóc ra tiếng, cố nén biến nước mắt thành một trận nức nở nghẹn ngào; Thẩm Phối, Tân Bình... những người khác đâu còn nhẫn nhịn được nữa, cũng theo đó mà thổn thức theo.

Viên Thiệu lặng lẽ nhìn họ một lúc, khẽ lắc đầu nói: "Các ngươi cần gì phải khóc chứ... Thiên hạ không có bữa tiệc nào không tàn, người cuối cùng đều phải chết..."

Vừa nghe thấy chữ "chết", Lưu thị nghẹn ngào một tiếng: "Phu quân ngài đừng..."

Viên Thiệu bất mãn trừng mắt nhìn vợ, nếu không phải cơ thể không cho phép, ông nhất định sẽ mắng một câu "Đàn ông nói chuyện, không tới lượt ngươi xen mồm!". Nhưng bây giờ ông không đủ sức lực đó nữa, chỉ vô lực xua xua tay, ra hiệu nàng đừng nói nhiều, hoãn lại hơi thở nói tiếp: "Ta là người sắp chết rồi, nhưng đại nghiệp quét sạch khói lửa, thống nhất thiên hạ còn phải tiếp tục, việc hậu sự của ta..."

Nghe ông nói vậy, mọi người đều ngừng khóc, liếc mắt nhìn Viên Thiệu. Lúc này đây đau lòng là có thật, nhưng mọi người đều quan tâm hơn xem ai sẽ là người kế thừa vị trí của ông, điều này không chỉ liên quan đến đại nghiệp sau này, mà còn dính dáng đến lợi ích thân gia của chính mình nữa!

Viên Thiệu dường như cố tình làm họ tò mò, nói đến đây bỗng thay đổi giọng điệu, cảm thán: "Gia tộc họ Viên ta, từ thời cao tổ phụ Viên An đã chịu ân huệ hoàng gia rất nhiều, cho nên mới có cái quý của 'bốn đời ba công'... Cứu vớt lê dân, khôi phục hoàng thống chính là trách nhiệm mà họ Viên ta đáng phải làm. Nhớ lại thời Hoàn Đế, Linh Đế, sủng tín hoạn quan, cấm cố kẻ thiện... mở trường học cửa Hồng Đô, khiến lũ hàn vi được lên đường vào phòng; thiết lập Tây Viên treo cân bán quan, dung túng kẻ gian tà tiểu nhân giữ chức vị cao. Luân lý bại hoại, cương thường mất mát, thế phong không còn như xưa, thiên hạ này sao có thể không loạn? Ta lúc trẻ đã có tâm trừ gian diệt ác, ngặt nỗi trời không chiều lòng người, Đổng Trác vào kinh, lũ tiểu nhân gây họa, cuối cùng đến mức không thể vãn hồi..." Nói đến đây, Viên Thiệu ra hiệu Lưu thị cho uống một ngụm nước, khó khăn nuốt xuống, thở dài nói tiếp, "Đại tướng quân ta kinh doanh Hà Bắc gần mười năm, diệt Công Tôn, đánh bại Hắc Sơn, lôi kéo bộ cũ U Châu, nguyên định một hơi khôi phục Trung Nguyên. Nào ngờ kẻ gian tặc Tào Tháo..." Nhắc tới đối thủ già, gò má Viên Thiệu khẽ co giật hai cái, nhưng ngay lập tức khôi phục trạng thái cũ, "Tào Tháo quỷ kế đa đoan, chiêu dụ đảng phản loạn của ta, đốt cháy lương thảo của ta, khiến ta thảm bại ở Quan Độ. Ài... đây cũng là ý trời mờ mịt không thể làm gì được..."

Mọi người không khỏi hạ mí mắt – Cái gì là ý trời mờ mịt không thể làm gì được? Rõ ràng là nóng vội cầu lợi, không nghe lời trung gián, lại trong lúc dụng binh thì chậm trễ hành động, lơ là phòng bị mới dẫn đến cơ sự này. Cho đến tận hôm nay Viên Thiệu vẫn còn giữ thể diện, không chịu thừa nhận thất bại, thậm chí còn vì mấy lời gièm pha mà giết chết Điền Phong đầy lòng trung thành, thể diện thật sự quan trọng đến thế sao? Tuy nhiên đến bước đường hôm nay, vô thường ép mạng, dầu cạn đèn tắt, ai đúng ai sai đã không còn quan trọng nữa.

Viên Thiệu im lặng hồi lâu, bỗng nhấc tay lên: "Hiển Tư (ba con trai của Viên Thiệu đều đã trưởng thành, con cả Viên Đàm tự Hiển Tư, con thứ Viên Hy tự Hiển Ung, con ba Viên Tượng tự Hiển Phủ; ngoài ra còn con út Viên Mãi, tuổi còn nhỏ), con lại đây..."

Viên Đàm nghe cha gọi mình vào thời điểm then chốt này, cho rằng kế thừa gia nghiệp có hy vọng, thực sự vui mừng khôn xiết, nhưng lại giả vờ thổn thức, quỳ bò mấy bước đến bên giường, nắm lấy tay Viên Thiệu nói: "Cha, cha có chuyện gì dặn dò con?"

Viên Thiệu thay đổi giọng điệu giáo huấn thường ngày, vuốt tóc Viên Đàm, nhẹ nhàng nói: "Gia tộc họ Viên ta là vọng tộc Nhữ Nam, vốn là cực kỳ hiếu đễ... Thế nhưng từ khi chú của con là Viên Công Lộ dấy binh ở Nam Dương, công khai đối địch với cha, sau đó lại tiệm việt (vượt quyền) tự lập, làm mất hết mặt mũi nhà họ Viên chúng ta... Lời nói của người sắp chết thì thiện, chim sắp chết tiếng kêu cũng bi ai. Con phải ghi nhớ lời ta, phải lấy chuyện của Viên Thuật làm gương, đoàn kết anh em, hậu đãi tộc nhân, gia tộc họ Viên ta mới có hy vọng phục hưng..."

Người có mặt đa số là hào tộc Hà Bắc, ngày thường không hòa hợp với kẻ kiêu căng tự phụ là Viên Đàm, lúc này thấy cha con họ âu yếm như vậy, mồ hôi lạnh đều tuôn ra, hoàn toàn không nếm ra được ẩn ý trong lời nói này của Viên Thiệu; phu nhân Lưu thị cũng không ngồi yên được, tay bưng bát run lẩy bẩy. Bà vốn là vợ kế của Viên Thiệu, Viên Đàm, Viên Hy là con vợ trước, nếu không lập con mình là Viên Thượng làm người kế vị, sau này cuộc sống của mẹ con bà sao dễ chịu được!

Viên Đàm cho rằng chuyện này đã là ván đã đóng thuyền, nén sự phấn khích, phục trên chân cha khóc lớn: "Con nhất định ghi lòng tạc dạ lời cha... hu hu hu..."

"Đàm nhi đừng khóc, lời của cha vẫn chưa nói hết..." Viên Thiệu bất ngờ tăng âm lượng, "Gia tộc họ Viên ta vốn chi nhánh sum suê, đáng hận lúc Đổng Trác tặc già nắm giữ triều chính đã giết hại cả nhà chú tổ con là Viên Ngỗi, chú tộc là Viên Cơ, cha mỗi khi nghĩ tới chuyện này đều đau buồn không dứt... Nghe nói lúc đối địch ở Quan Độ, tên khốc lại Nhữ Nam là Mãn Sủng lại giết hại không ít con cháu chi nhánh tộc ta, nhà họ Viên chúng ta là hoàn toàn suy tàn rồi. Cho nên hôm nay cha đem con làm con thừa tự của Viên Cơ, để nối tiếp dòng dõi hương hỏa chi nhánh đó."

"Á!" Viên Đàm nghe tin này như sét đánh ngang tai, nước mắt đều sợ tới mức rút ngược lại, "Cha không cần con nữa sao?"

Viên Thiệu vuốt đầu hắn chậm rãi nói: "Con nói bậy cái gì vậy... Lời cha vừa dặn không nghe thấy sao? Phải lấy ông chú Viên Công Lộ không ra gì của con làm gương, đoàn kết anh em, hậu đãi tộc nhân. Làm con thừa tự bên đó, con vẫn là con cháu nhà họ Viên ta, có gì khác biệt đâu?"

Có gì khác biệt? Kế thừa vị trí Đại tướng quân, thống lĩnh binh mã bốn châu, tranh thiên hạ với Tào Tháo, quyền lực địa vị, hùng tâm tráng chí... tất cả đều không còn hy vọng rồi! Viên Đàm làm sao cũng không nghĩ thông, tại sao cha chỉ nhìn trúng Viên Thượng mà không nhìn trúng mình. Lúc đầu hắn nhận lệnh thống lĩnh Thanh Châu, lãnh địa nhà họ Viên ở đó chỉ có một huyện, là hắn xông pha trận mạc đánh thành chiếm đất, đuổi Điền Giai, đánh bại Khổng Dung, càn quét Khăn Vàng, vất vả khó nhọc đánh xuống một châu cho cha! Trận Quan Độ càng không rời cha nửa bước, chỉ huy quân đội, ngựa xe mệt mỏi, thế mà đến cuối cùng cha không những không truyền vị cho hắn, ngược lại còn muốn đem hắn làm con thừa tự đi. Viên Đàm thật sự không thể chấp nhận sự sắp đặt này, hắn muốn tranh luận theo lý lẽ: "Cha, sao cha..."

"Đừng gọi ta là cha nữa." Viên Thiệu hiểu rõ tính cách của Viên Đàm, hôm nay nếu không trấn áp hắn, sau này khó tránh gây ra tai họa, bèn gắng gượng sức lực trừng mắt, nhìn chằm chằm hắn, ánh mắt nghiêm khắc đó như hai lưỡi dao nhọn, "Từ giờ trở đi con là người làm con thừa tự, phải gọi ta là chú... chú..."

Viên Đàm còn muốn hỏi nữa, nhưng thấy ánh mắt Viên Thiệu lạnh như băng, sự uy nghiêm kép của cả cha lẫn chủ công đó đã đẩy lùi hết mọi oán hận trong lòng hắn. Hắn không thể kháng cự cũng không dám kháng cự, muốn khóc lớn, lại không biết nên khóc cha hay khóc chú, bèn buông tay Viên Thiệu, phục xuống đất nức nở.

Tình cha con sao có thể thực sự vô tình? Viên Thiệu nhìn thấy trong lòng đau xót, nhưng vẫn nghiến răng nói: "Đừng khóc nữa, bao nhiêu việc còn trông cậy vào các con đấy... Con bây giờ đi ra phía trước bố trí linh đường đi, việc khách đến viếng đón đưa vẫn cần con lo liệu. Sau khi xong tang lễ cũng không cần vội về Thanh Châu, cứ ở lại Nghiệp Thành bày mưu tính kế cho em con... Đi đi, đi đi..." Nói xong Viên Thiệu nhắm mắt, quay đầu đi, không nhìn hắn nữa. Viên Đàm như bị nước lạnh dội đầu, đến đứng dậy cũng không nổi, phu nhân Lưu thị lập tức gọi mấy tên đầy tớ, sống sượng khiêng Viên Đàm ra ngoài.

Đợi tiếng nức nở của Viên Đàm dần xa, Viên Thiệu mới từ từ mở mắt, sự xử trí đau lòng này quá tổn hại tinh thần, chỉ thấy ngũ tạng như bị đốt cháy, thân thể nặng nề, nhìn ai cũng mơ mơ hồ hồ toàn là bóng chồng, biết rõ đại hạn sắp tới không thể chậm trễ, vội vàng gọi con thứ hai.

Viên Hy ngoài hai mươi, diện mạo khá tuấn tú, nhưng tính tình trầm mặc ít nói, bao nhiêu có chút nhút nhát. Hôm nay nhìn thấy cảnh sinh ly tử biệt, nước mắt đã sắp khóc cạn, run rẩy quỳ bên giường, nhưng một chữ cũng không thốt ra được. Viên Thiệu thở dài, ôn hòa nói: "Trong ba anh em các con, Hy nhi là người ta yên tâm nhất... Sau này phải tiếp tục tuân theo đạo hiếu đễ, đối đãi tốt với anh trai và em trai con. Ghi nhớ phòng vi đỗ tiệm (phòng ngừa từ lúc còn nhỏ), tuyệt đối đừng để kẻ gian tà tiểu nhân ly gián quan hệ anh em các con." Những lời này của Viên Thiệu bề ngoài là nói với Viên Hy, nhưng mắt lại nhìn về phía đứa thứ ba là Viên Thượng.

"Vâng..." Viên Hy đã khóc không ra tiếng.

Chuyện đến nước này không còn gì nghi vấn nữa, người kế thừa sự nghiệp của Viên Thiệu chính là đứa con thứ ba Viên Thượng. Sĩ nhân Hà Bắc đứng đầu là Thẩm Phối cuối cùng cũng thở phào nhẹ nhõm, Phùng Kỷ, Tuân Thầm... những người khác không còn gì để nói, phu nhân Lưu thị cũng yên tâm. Chỉ có Quách Đồ và Tân Bình mặt mày sa sầm – Quách Đồ là sĩ nhân Dĩnh Xuyên, lại không hòa thuận với Thẩm Phối và những người khác, đã lén lút thông đồng với Viên Đàm nhiều năm; Tân Bình giống như ông ta là người Dĩnh Xuyên, quan hệ với thổ hào địa phương cũng không tốt.

Viên Thiệu không thể chờ đợi thêm nữa, không kịp giải thích gì, vội vàng gọi: "Thượng nhi, con lại đây..."

Viên Thượng quỳ giữa Thẩm Phối và Phùng Kỷ, nghe gọi liền lau nước mắt, bò đến trước mặt cha. Nó vừa tròn hai mươi tuổi, trong ba người con trai nó giống Viên Thiệu nhất, ngày thường đối xử với mọi người nhã nhặn, rất có khí chất của con cháu quý tộc. Viên Thiệu nhìn nó một lúc, bỗng nghiêm túc lại, vỗ vai nó nói: "Hành lễ với các vị đại nhân."

Viên Thượng lúc đầu sững sờ, sau đó hiểu ý cha, vội vàng quay người quỳ lạy sâu trước tất cả mọi người trong đường. Chuyện này làm mọi người có mặt sợ hãi, Thẩm Phối, Phùng Kỷ vội bước lên đỡ Viên Thượng dậy: "Chủ công, chúng tôi sao dám nhận lễ của công tử!"

"Đáng nhận." Viên Thiệu gật đầu, "Ta quyết định... quyết định..." Ông muốn nói "quyết định truyền gia nghiệp cùng quan vị cho đứa con này, xin chư vị gạt bỏ tư tâm hết sức phò tá", nhưng lại không nói ra được nữa, chỉ cảm thấy cổ họng như bị ai đó bóp nghẹt, cử động lưỡi cũng vô cùng khó khăn. Thẩm Phối, Phùng Kỷ thấy cảnh này nước mắt đầm đìa, quỳ trước mặt Viên Thiệu lớn tiếng thề thốt: "Hoàng thiên hậu thổ, thần nhân cùng chứng giám. Chúng tôi phò tá thiếu chủ kế thừa đại nghiệp, nhất định trung thành tận tâm, vĩnh viễn không hai lòng!" Những người khác thấy hai người họ dẫn đầu, bất kể là thật tâm hay giả ý cũng chỉ có thể lần lượt khấu đầu phụ họa.

Ngay cả khi nghe thấy thái độ của họ, trong lòng Viên Thiệu vẫn không khỏi lo lắng. Không phải nghi ngờ sự trung thành của Thẩm Phối, Phùng Kỷ, mà là phế trưởng lập ấu nghịch lại lễ pháp, quan hệ tế nhị sau này của ba người con trai này thật sự khiến người ta không yên lòng! Nhưng ông lại chỉ có thể quyết định như vậy, chọn Viên Thượng tuyệt đối không phải vì thiên vị, mà là đã suy nghĩ kỹ càng.

Bình tâm mà nói Viên Đàm là con cả lại có chiến công, tuyệt đối không thể bỏ sang một bên. Nhưng Viên Đàm tính tình khắt khe bạc nghĩa, lại thiếu mưu lược, không giữ được quan hệ tốt với nhiều hào tộc ở Hà Bắc, điều này gây cản trở lớn cho con đường sau này. Nguyên tắc thống trị Hà Bắc của Viên Thiệu là trọng dụng hào tộc, ức chế bách tính, cùng hào cường trị thiên hạ, nỗ lực thiết lập một trật tự đẳng cấp nghiêm ngặt. Nếu Quan Độ thắng lợi có địa bàn mới lập Viên Đàm cũng đành, nhưng trận này đánh thua rồi, không những mất trắng mà mâu thuẫn nội bộ cũng bắt đầu lộ rõ, nhiệm vụ hàng đầu sau này là bảo thủ cương thổ, khôi phục thực lực, việc này có lẽ cần ba năm năm nỗ lực, càng phải dựa vào sự phò tá hết mình của đại sĩ tộc Hà Bắc. Viên Đàm không giữ được quan hệ tốt với Thẩm Phối và những người kia, lòng người không đồng lòng sao có thể đối kháng với Tào Tháo? Còn như đứa thứ hai Viên Hy, trung hậu đến mức hèn nhát, chọn nó làm chủ e rằng sẽ khiến hào tộc Hà Bắc mù quáng bành trướng, vật cực tất phản, sau này khó tránh khỏi vĩ đại bất điệu (đuôi to khó vẩy, ý nói thế lớn khó điều khiển). Chọn tới chọn lui, người có thể gánh vác chỉ còn lại đứa thứ ba, Viên Thượng từ nhỏ thông minh lại biết lễ hiền hạ sĩ, những hào cường nhân lúc nó còn nhỏ làm mấy việc như thôn tính đất đai thì cũng không có gì to tát, với tư chất của nó cộng thêm rèn luyện, sau này có thể xử lý tốt. Chỉ có lập Viên Thượng mới có thể kiêm cả trong ngoài, buộc tất cả hào tộc Hà Bắc vào cỗ xe họ Viên này.

Nhưng Viên Thượng kế vị có nghĩa là phế trưởng lập ấu, Viên Hy thì không nói, con cả Viên Đàm ở lâu Thanh Châu, vừa có binh mã lại có sự phò tá của Quách Đồ, chắc chắn không chịu bỏ qua. Huống hồ còn có người cháu Cao Cán, từ khi nắm giữ Tinh Châu dần dần khó điều khiển, hiển nhiên đã thành quốc trung chi quốc (nước trong nước), tuyệt đối không được để xảy ra chuyện anh em tranh giành nữa. Cho nên Viên Thiệu muốn đem Viên Đàm làm con thừa tự, tước bỏ ưu thế huyết thống trên người hắn, và cấm hắn rời khỏi Nghiệp Thành nắm giữ quân đội, chỉ có như vậy mới có thể tránh được họa khởi tiêu tường. Nhưng dù những biện pháp này đều hoàn thành, Viên Thiệu vẫn nơm nớp lo sợ, hiện tại không vấn đề gì, nhưng sau này thế nào lại ai đoán được đây? Chỉ có thể tận nhân sự, mà không thể tri thiên mệnh, người khôn ngàn lo cũng có một sai lầm mà...

Không oán ai, chỉ oán mình nóng vội cầu lợi thất bại dưới tay Tào Tháo, chôn vùi mất tình thế tốt đẹp. Viên Thiệu nghĩ đến đây càng cảm thấy trời đất quay cuồng, trong lòng dường như cũng bị cái gì đó chặn lại, hơi thở thế nào cũng không đều; liếc mắt lại nhìn thấy Quách Đồ đang quỳ xa xa mặt xám như tro, muốn gọi lại dạy bảo mấy câu, lại không nói được ra lời, chỉ có thể nhấc tay run rẩy chỉ vào hắn.

Phùng Kỷ nhạy cảm thế nào, vội ghé tai vào miệng Viên Thiệu, vừa gật đầu vừa nói phải, giả vờ như nghe thấy cái gì, sau đó quay mặt lại lớn tiếng nói: "Quách Công Tắc, chủ công có lệnh truyền ngươi. Thiếu chủ kế vị cục thế không ổn, tạm bãi chức Đô đốc của ngươi, binh mã Hà Bắc từ hôm nay giao cho quân sư Thẩm Phối thống lĩnh!"

Quách Đồ thấy hắn giả truyền hiệu lệnh lập tức nổi giận, nhưng quay đầu nhìn lại – không biết từ lúc nào, người phe Viên Thượng là Lý Phù đã dẫn hơn mười võ sĩ áo giáp sắt canh giữ ở cửa, mỗi người đao thương trong tay sát khí đằng đằng, nếu dám trái ý bọn họ, lập tức có nguy cơ mất mạng. Quách Đồ giận mà không dám nói, chỉ đành nghiến răng chắp tay nói: "Thuộc hạ tuân lệnh..."

Thẩm Phối xòe tay không chút khách khí: "Công Tắc, ngươi đưa binh phù lại đây."

Quách Đồ cố nén lửa giận, không tình nguyện lấy hổ phù trong ngực ra, đưa vào tay Thẩm Phối. Thẩm Phối nhận lấy lắc lắc trước mắt Viên Thiệu, Viên Thiệu đến sức gật đầu cũng không còn, chỉ chớp chớp mắt – cuối cùng cũng yên tâm rồi! Tay ông lần mò vươn tới cạnh giường, nắm lấy một chiếc lược nhỏ, khó khăn giơ lên trước ngực chải râu.

Lưu thị biết tính ông, dù chết cũng phải chết cho có thể diện, muốn nhận lấy giúp ông một tay, Viên Thiệu lại nắm chặt không chịu buông, khăng khăng muốn tự mình làm. Mọi người thấy ông còn gồng mình như vậy, từng người từng người lại rơi lệ. Viên Thiệu run rẩy chải mấy cái, bỗng run rẩy đôi môi, vùng vẫy nói: "Đều đi, đi... ra ngoài..."

Thẩm Phối và những người khác đã gan đoạn tâm đứt, khấu đầu thật mạnh, nhìn chủ công lần cuối, nức nở lùi ra ngoài. Quách Đồ đầy bụng phẫn uất, nhưng Viên Thượng kế vị đã thành ván đã đóng thuyền, bây giờ đến cả binh quyền cũng bị người ta đoạt mất, chỉ đành dậm chân tức giận mà đi. Tân Bình cũng là người phản đối lập Viên Thượng, một là sau này ông ta tất nhiên sẽ bị chèn ép, hai là ông ta luôn cảm thấy phế trưởng lập ấu hậu họa vô cùng, nhưng chuyện đã đến mức này dù có ngàn lời vạn chữ Viên Thiệu cũng không nghe lọt tai, huống hồ họ Tân có quan hệ thân thích với quân sư Tuân Du của Tào Tháo, chỉ cần nói sai một câu khó tránh bị chụp mũ là nội gián, ông đành thở dài đi theo Quách Đồ. Viên Hy không phải do Lưu thị sinh, lại nhìn thấy em trai kế thừa gia nghiệp, tự cảm thấy ở lại đây có phần không tiện, ngay cả dũng khí nhìn cha lần cuối cũng không còn, run rẩy quỳ ra ngoài cửa.

Bên giường chỉ còn Lưu thị và Viên Thượng, Viên Thiệu ánh mắt rời rạc nhìn họ một cái, lại lầm bầm: "Đi... ra..." Viên Thượng còn muốn nói gì đó, Lưu thị ôm chặt con – bà hiểu quá rõ chồng mình, Đại tướng quân Viên Thiệu tâm cao hơn trời tuyệt đối không cho phép bất cứ ai nhìn thấy mình trút hơi thở cuối cùng, dù là vợ con cũng không được!

Hai mẹ con dỡ bỏ cái gối tựa của Viên Thiệu, để ông nằm bằng phẳng, vội vàng khóc lóc đi ra ngoài, chân còn chưa bước qua ngưỡng cửa, bỗng nghe Viên Thiệu dốc hết sức bình sinh hét lên câu cuối cùng: "Tuyệt đối không được làm khó Đàm nhi..."

"Tuân lệnh!" Hai mẹ con ngậm lệ đáp, lúc này mới lui ra ngoài quỳ.

Viên Thiệu dốc hết sức hét xong, nghe tiếng họ đáp, cuối cùng từ từ nhắm mắt lại. Việc cần làm ông đều đã làm, việc hậu sự thế nào có muốn quản cũng không quản được nữa, con cháu tự có phúc của con cháu, cứ để chúng tự mình xông pha đi!

Con người ta đều đến thế gian một mình, khi đi cũng không có ai tiễn được, thời khắc cuối cùng vẫn là phải dành cho chính mình. Lúc lâm chung Viên Thiệu hồi tưởng lại cuộc đời mình, có thể nói là sóng gió dập dồn, thăng trầm lớn, từng anh khí bừng bừng nhưng lại kết cục thê thảm, nhưng ngoài thất bại ở Quan Độ cũng không có gì phải hối tiếc. Xét kỹ ra phong quang cả đời này của ông đã vượt qua ông tổ khởi nghiệp là Viên An, so với thế hệ cha chú là Viên Thành, Viên Phùng, Viên Ngỗi cũng không hề kém cạnh – được rồi, xứng đáng với tổ tông, xứng đáng với cái họ nhà họ Viên này rồi.

Viên Thiệu không nghĩ gì nữa, tình bạn thời niên thiếu, nhiệt huyết gây dựng công nghiệp, tình vua tôi, tình cha con, tình vợ chồng... tất cả đều chưa từng thực sự chứa đựng trong linh hồn ông, trong linh hồn ông chỉ có sự tự tôn kiên cường. Ông cũng không phí sức thở nữa, nằm bất động ở đó, bị sự đau đớn cuối cùng của cuộc sống dày vò, nhưng vẫn sừng sững không nhúc nhích như tượng thần, gắng gượng giữ lấy sự uy nghiêm và kín đáo. Sự tự tôn này là bẩm sinh, là hậu duệ của gia tộc bốn đời ba công, sự tự tôn của quý tộc mãi mãi đồng hành cùng Viên Thiệu. Tào Tháo có thể đánh bại quân đội của ông trên chiến trường, nhưng mãi mãi không bao giờ có thể đánh bại sự kiêu ngạo của ông.

Mãi mãi không thể...

Kể từ sau khi Tào Tháo đạt được thỏa thuận với Tôn Quyền, Trương Hoành được triều đình ban chức Hội Kê đông bộ Đô úy, mang theo sứ mệnh gọi là khuyên gia tộc Tôn thị quy hàng trở về Giang Đông. Cùng lúc đó Tôn Quyền cũng nới lỏng hạn chế, cho phép kẻ sĩ lánh nạn ở Giang Đông lên phía bắc trở về quê nhà. Trong số những người này, nổi tiếng nhất chính là Vương Lãng và Hoa Hâm.

Vương Lãng tự Cảnh Hưng, người huyện Đàm, quận Đông Hải, là học trò đắc ý của Thái úy tiền triều Dương Tứ, nổi tiếng vì thông hiểu kinh điển. Trong lúc chiến loạn ông phụng mệnh Đào Khiêm tới Tây Kinh triều bái thiên tử, được bổ nhiệm làm Hội Kê thái thú. Lúc Tôn Sách tấn công chiếm đóng Giang Đông, ông kiên thủ ngoan cường cuối cùng không địch lại, trên đường chạy trốn tới Giao Châu bị Tôn Sách bắt sống, tuy không bị xử tử, nhưng cả nhà từ đó bị giam lỏng ở Khúc A, sau này nhiều lần chuyển chỗ chịu không ít khổ sở.

Hoa Hâm tự Tử Ngư, người Cao Đường, quận Bình Nguyên, sớm đã là nhân vật nổi danh từ hai mươi năm trước, gia tộc họ Hoa cũng từng nổi danh ngang với gia tộc họ Trần ở Dĩnh Xuyên. Ông lúc chiến loạn đảm nhiệm chức Dự Chương thái thú, sau đó thế lực Tôn Sách lớn mạnh, ông bất đắc dĩ dâng thành đầu hàng, sau đó bị anh em Tôn thị giữ lại dưới trướng, bề ngoài lễ nghi đầy đủ, thực ra cũng chẳng qua là sự giam lỏng khách khí mà thôi.

Hai người này đều đã ngoài bốn mươi, nhưng thoát ly Giang Đông tới Hứa Đô, có cảm giác như thoát thai hoán cốt, giành lại được tự do. Một đám danh sĩ trong kinh thành như Khổng Dung, Si Lự, Tuân Duyệt lần lượt tới chúc mừng, Tuân Lệnh quân lại vung bút, bổ nhiệm Vương Lãng làm Gián nghị đại phu, Hoa Hâm sung chức Nghị lang, hai người một bước trở thành quan viên trọng yếu của triều đình. Nhưng người nắm quyền thực tế của triều đình là Tào Tháo không có ở Hứa Đô, để lễ nghi chu toàn hai người còn cần vất vả một chuyến nữa, tới huyện Tuấn Nghi, Duyện Châu diện kiến Tào Tháo.

Mạc phủ Trường sử Lưu Đại đã sớm sắp xếp ổn thỏa mọi việc, phái hai cỗ xe ngựa thoải mái đưa hai người an toàn tới đích. Dọc đường ăn uống có người hầu hạ, gần như xuống xe là đã bước chân lên mặt đất gạch xanh của huyện tự, giày đến chút bùn cũng không dính. Ở đây còn có Tư không Chủ bộ Vương Tất phụ trách tiếp đãi, bảo đầy tớ hầu hạ họ nào là tắm rửa nào là thay quần áo, đồ ăn thượng hạng bưng đến trước mắt, chỉ thiếu điều đút từng miếng vào miệng. Sự sắp đặt chu đáo thế này khiến họ đều có chút ngại ngùng, nhưng lại không thể gặp được chính diện Tào Tháo. Đợi mãi tới chiều ngày thứ ba, Vương Tất mới thông báo họ gặp Tào Tháo, chuẩn bị hai con ngựa tốt dẫn họ ra khỏi huyện thành.

Đi khoảng năm sáu dặm, đại doanh của quân Tào hiện ra trước mắt. Nhưng Vương Tất dẫn đường vẫn không dừng lại, đi vòng quanh doanh trại lại đi thêm ba bốn dặm, đi đến dọc bờ Hồng Câu (Hồng Câu, còn gọi là Lãng Đãng Cừ, là con kênh nhân tạo đầu tiên nối liền hai hệ thống sông Hoàng Hà và Hoài Hà trong lịch sử Trung Quốc. Bắt đầu đào từ thời Ngụy Huệ Vương thời Chiến Quốc, sau đó qua các thời Tần, Hán, Ngụy Tấn, Nam Bắc triều dần dần hoàn thiện, chi lưu vô cùng nhiều) mới ghìm ngựa. Phía đông Tuấn Nghi là nơi chia nhánh của Hồng Câu, dòng chính thuận thế chảy về nam, còn chi lưu chia ra phía đông nam chính là Tuy Thủy. Lúc này nơi đây vô cùng náo nhiệt, vô số binh lính cởi trần, vung xẻng đang làm việc ở cửa sông, dường như muốn đào ra một con kênh. Vương Tất giơ tay với Vương, Hoa hai người đang ngẩn người: "Hai vị đại nhân, xin mời đi lối này." Sau đó dẫn họ lên một ngọn đồi nhỏ đầy bóng cây.

Hai người đưa mắt nhìn quanh, xung quanh gò đất có binh lính phòng vệ, bên trên dựng một cái đình nghỉ mát đơn giản. Trong đình có hai người, trong đó một người giống như tiểu quan, đang cúi người nâng một cuộn da cừu so sánh nói gì đó; người còn lại mặc áo gấm, chăm chú nhìn tập hồ sơ đang lắng nghe – nếu không phải Tào Tháo thì còn là ai? Vương Tất dẫn hai người đến gần, thức thời lui xuống. Hai người nhìn ra Tào Tháo đang nghe thuộc hạ báo cáo, đang do dự có nên qua làm phiền không, đã thấy ông vừa nhìn hồ sơ vừa lên tiếng: "Hai vị đại nhân lại đây ngồi đi."

Hoa Hâm và Vương Lãng nhìn nhau, nếu không hành lễ mà ngồi xuống thì mất đi trật tự trên dưới, nhưng lại thấy trước mặt Tào Tháo đã bày sẵn hai chiếc ghế dựa, biết ngay người ta đã sớm đợi họ, bèn an nhiên ngồi vào chỗ. Vị tiểu quan báo cáo kia tuổi còn trẻ, trông đen nhẻm, thấy tới hai nhân vật quan trọng, vội vàng ngừng miệng muốn cáo từ, Tào Tháo lại nói: "Ngươi nói tiếp đi."

"Tuân lệnh." Người đó tiếp tục nói, "Nếu theo bản đồ này tu sửa xong, con kênh này có thể thông với Biện Thủy, Tuy Thủy, bách tính trong vùng đều có thể nhận được lợi ích."

Tào Tháo vuốt râu: "Dự tính của ngươi tuy hay, nhưng kênh rạch kéo dài không phải công việc một ngày, lão phu không nói chắc được lúc nào phải đi đây." Ông tới Duyện Châu mục đích chính là điều động lương thảo, và quan tâm quân báo Hà Bắc, nếu có bất kỳ động tĩnh gì, lập tức phải dẫn quân bắc tiến.

"Việc này không hề gì, có thể chiêu mộ bách tính cùng làm, từ Tuấn Nghi đến Tuy Dương đều là phải đào, động viên bách tính các nơi dọc đường chắc là không khó hoàn thành."

"Ừ." Tào Tháo gật đầu, "Ngươi là chuyên gia lão luyện rồi, mọi việc đều làm theo lời ngươi. Chỉ là đừng để bách tính làm việc quá sức. Ta tới là để ban ơn huệ, không phải tới để kết oán với dân, quá mức thì không tốt."

"Tuân lệnh." Người đó thu cuộn da cừu lại, "Vậy hạ quan cáo từ."

"Khoan đã! Hai vị danh sĩ đương triều ở đây, ngươi tên hậu sinh này sao có thể không gặp?" Tào Tháo cười hì hì nói, "Để lão phu đích thân giới thiệu cho ngươi. Vị bên trái này là Vương Cảnh Hưng Vương đại nhân, tài cao bác nhã nổi tiếng đất đông; vị bên phải này là Hoa Tử Ngư Hoa đại nhân, thanh thuần đức tố danh lừng Dĩnh Xuyên."

Vương Lãng, Hoa Hâm kinh ngạc trợn mắt há mồm – hai người bọn họ cả đời chưa từng gặp Tào Tháo, Vương Tất cũng không tới giới thiệu, ông sao biết ai là ai chứ? Hai người thầm thấy kỳ lạ, kinh ngạc nhìn nhau, đến cả tên tiểu quan hành lễ với họ cũng quên cả xã giao.

Tào Tháo biết hai người này không phải hạng tầm thường, nếu không đưa ra chút bản lĩnh cũng khó khiến hai người tâm phục khẩu phục mình. Thực ra ông bề ngoài nhìn văn thư, nhưng vẫn dùng ánh mắt phụ quét nhìn họ. Hoa Hâm là dâng thành đầu hàng, dưới tay Tôn Sách vẫn khá được lễ ngộ, không lo ăn không lo mặc, cho nên da dẻ bóng bẩy, tóc tai rậm rạp, khuôn mặt cũng hơi béo một chút; Vương Lãng lúc thành phá chỉ kịp thân mình, lưu lạc Giang Đông chịu nhiều gian nan, tuy mấy ngày nay nghỉ ngơi khá tốt, nhưng đuôi lông mày khóe mắt hơi có vẻ mệt mỏi, râu tóc cũng khô xơ nhiều. Hai người tuy đều đã ngoài bốn mươi, mặc quần áo tương tự, nhưng một người từng là khách quý, một người từng là kẻ lưu lạc, làm sao có thể không phân biệt được chứ!

Vương Lãng không nhịn được hỏi: "Dám hỏi Tào công, ngài làm sao phân biệt được chúng tôi?"

Tào Tháo hơi vẫy tay cười không đáp – đây vốn là lớp rèm cửa sổ, chỉ cần chọc là thủng, nhưng cái cần chính là sự thâm sâu khó lường. Ông kéo vị quan trẻ tuổi kia nói: "Hai vị đại nhân, vị này là Hà đê yết giả Viên Mẫn, tinh thông thủy lợi, hậu sinh đáng sợ nha."

"Ồ, ngưỡng mộ ngưỡng mộ." Vương, Hoa hai người rõ ràng không quen, cũng phải xã giao theo.

Viên Mẫn vái chào sâu, cười bồi: "Tại hạ còn phải cảm ơn hai vị đại nhân, nhờ phúc của hai vị, anh ba của tại hạ lánh nạn ở Giao Châu, cũng có thể liên lạc thư từ với Hứa Đô rồi." Viên Mẫn này là em trai út của Viên Hoán, nhà họ Viên có bốn tài tử Hoán, Bá, Huy, Mẫn, nay chỉ còn người thứ ba là Viên Huy đang ở Giao Châu không thể đoàn viên. Tào Tháo đạt được thỏa hiệp với Tôn Quyền, không những kẻ sĩ Giang Đông bị giữ lại có thể bắc quy, ngay cả thư từ cũng có thể đưa tới Giao Châu.

Hoa Hâm nói chuyện nhã nhặn: "Viên đại nhân quá khen, đây là nhờ sức của Tào công cả. Không chỉ chúng ta có thể bắc quy, ngay cả bộ cũ của Lưu Tử Đài ở Lư Giang là Lưu Diệp, Tưởng Tế, Thương Từ... cũng được thả, phu nhân Vương thị của Lưu Tử Đài cũng đã về rồi." Lưu Huân kẻ đó tham lam vô độ, nhưng lại khá có diễm phúc. Vợ hắn tên là Vương Tống, là mỹ nhân nổi tiếng vùng Giang Hoài, hơn nữa hiền lương thục đức rất được tộc nhân ca ngợi.

"Ngươi đi bận việc của ngươi đi." Tào Tháo để Viên Mẫn rời đi, lại xã giao: "Đường xá xa xôi trở về, lại chuyển tới Tuấn Nghi, nhất định vất vả rồi chứ?"

Hoa Hâm khẽ gật đầu: "Được Tào công và các vị liệt khanh triều đình quan tâm, dọc đường ăn mặc no ấm, cũng không có gì trở ngại." Sự thật không hẳn như lời ông nói. Dẫu sao Hoa Hâm cũng được họ Tôn tôn làm tân khách, lúc khởi hành có hơn ngàn quan lại sĩ phu Giang Đông tiễn đưa, xe ngựa người hầu theo sau đông như mây, tự nhiên chẳng chịu khổ sở gì. Vương Lãng thì thảm hơn nhiều, ở Khúc A nghe tin, cả nhà già trẻ lớn bé đến ngựa cũng phải thuê tạm, con trai Vương Túc chưa đầy mười tuổi cũng phải giúp người lớn mang vác hành lý, dọc đường chịu không ít khổ cực. Nhưng vì Hoa Hâm đã nói như vậy, Vương Lãng cũng đành gật đầu theo.

Tào Tháo thực ra biết trong đó có sự khác biệt, cố ý vỗ vỗ tay Vương Lãng: "Hai vị đại nhân cứ yên tâm, Hứa Đô tuy nhỏ nhưng vẫn có thể sắp xếp chỗ ở ổn thỏa cho hai vị..." Khách sáo hồi lâu mới chuyển sang chủ đề chính: "Hai vị đại nhân đã may mắn trở về, không biết Giang Đông còn có nhân vật nào chưa thể quay về?"

Vương Lãng biết thế nào ông ta cũng hỏi câu này, đã sớm nghĩ kỹ: "Nhữ Nam Hứa Thiệu, Hứa Tĩnh huynh đệ vốn lánh nạn ở chỗ tôi. Sau đó Hứa Thiệu bệnh chết, ngày Tôn Sách phá thành tôi chạy trốn bị bắt, Hứa Tĩnh lại chạy sang Giao Châu rồi, Tào công nên triệu tập ông ta về triều."

Nhắc đến cặp huynh đệ này, Tào Tháo không nhịn được muốn cười, năm xưa ông thiết kế uy bức Hứa Thiệu cho mình cái lời bình "Trị thế chi năng thần, loạn thế chi gian hùng", cái tên Tào Tháo mới đột nhiên sáng rực trong giới sĩ lâm. Hứa Thiệu tuy đã chết, Hứa Tĩnh sao có thể không nghe phong thanh từ miệng người anh em về việc ông ta là hạng người nào? E rằng người này sẽ không đến đâu. Trong lòng nghĩ vậy, nhưng ngoài miệng vẫn lấp liếm: "Vậy thì đành nhờ Cảnh Hưng viết thư khuyên ông ta quay về vậy."

Hoa Hâm cử chỉ hành động rất ra dáng phong thái, tay vuốt râu dài nói: "Thực ra còn hai người rất đáng dùng. Có Tôn Thiệu, tự là Trường Tự, là người Bắc Hải, khi Khổng Văn Cử làm Bắc Hải tướng từng giữ chức Công Tào. Còn có cựu Ngô Quận thái thú Thịnh Hiến, tự Hiếu Chương, ông ta tuy là người Cối Kê nhưng không hòa thuận với họ Tôn, lại là bạn chí cốt của Khổng Văn Cử."

"Ồ, có thể cân nhắc, cân nhắc." Tào Tháo nghe là hiểu ngay, hai người này quan hệ với Khổng Dung dường như gần hơn Hoa Hâm, Vương Lãng một tầng. Tào Tháo bình thường chỉ coi Khổng Dung là tấm bình phong, dùng ông ta để chiêu hiền đãi sĩ, chứ không hề hy vọng ông ta thực sự nắm quyền.

Vương Lãng không hiểu nội tình, lại nói: "Ở Hứa Đô vài ngày cảm xúc rất sâu sắc, gặp lại cố nhân xưa cùng luận bàn thời sự cũng rất sảng khoái. Văn Cử huynh nói với chúng tôi rằng triều đình đang lúc cần người, hy vọng chúng tôi cùng tham gia triều chính, chấn chỉnh thế phong. Chúng tôi tuy không có tài trị quân, nhưng cũng có thể ngồi trấn giữ phong nhã chứ nhỉ?"

"Phải đó." Hoa Hâm vui vẻ gật đầu, mặt lộ vẻ đắc ý.

Tào Tháo nhạt cười một tiếng, bất chợt quay đầu chỉ tay về phía sau gò đất nói: "Hai vị xem kìa, trong đám rừng hoang cỏ dại kia có ba ngôi mộ."

Hai người Vương, Hoa nhìn theo tay ông, quả nhiên có ba ngôi mộ nhỏ, nấm mồ xanh um đầy cỏ dại, phía trước chỉ có tấm bia đá thấp bé, chữ viết đã mòn khó mà nhận ra, trong đó một tấm bia đã nứt vỡ. Vương Lãng cảm thấy khó hiểu: "Tào công bảo chúng tôi xem những ngôi mộ hoang này làm gì? Lẽ nào ông quen biết người được chôn cất ở đây?"

"Đương nhiên là quen." Tào Tháo nói bằng giọng nhẹ nhàng, "Ngôi mộ ở giữa bị vỡ bia chính là nhân vật lừng danh của huyện Tuấn Nghi này, Biên Nhượng, tự Văn Lễ, hai bên là Viên Trung, tự Trọng Phủ, và Hoàn Thiệu, tự Văn Lâm."

Hai người Vương, Hoa nghe xong lời này kinh sợ toát mồ hôi lạnh, dường như toàn thân xương cốt đều bủn rủn. Tào Tháo năm xưa làm Duyện Châu thứ sử, tru di ba vị danh sĩ Biên Nhượng, Viên Trung, Hoàn Thiệu, lại còn giết sạch cả nhà họ, việc này truyền đi ồn ào náo động, thiên hạ không ai không biết, không ai không hay. Nào ngờ kẻ này sau nhiều năm không hề có chút hối hận nào, lại còn ngồi đàm tiếu ngay sát cạnh những oan hồn dã quỷ. Hai người trong chốc lát hiểu ra, dụng ý của Tào Tháo rất rõ ràng, chỉ cần có nửa phần kháng cự và phỉ báng ông ta, kết cục cũng giống như Biên Nhượng và những người kia. Trong tình thế như vậy, còn bàn gì đến chuyện cùng tham gia triều chính, chấn chỉnh thế phong nữa?

Tào Tháo thấy hai người lộ vẻ sợ hãi, vô cùng hài lòng – Đại sự triều đình đều xuất phát từ tay mình, người khác chỉ cần làm tốt chức trách, ca tụng tán dương là đủ, không cần phải bàn luận đúng sai, phẩm bình chê bai. Hoa Hâm, Vương Lãng những danh nhân này đều có thói xấu châm biếm thời chính, điều này không có lợi cho việc cai trị của ông. Có một Khổng Dung là đủ rồi, không thể có người thứ hai nữa.

Hoa Hâm ngây ra một lát rồi khôi phục trạng thái bình thường, mặt đầy vẻ hòa ái nói: "Kinh Thi có câu 'Chiến chiến căng căng, như lâm thâm uyên, như lý bạc băng', người quân tử nếu biết cẩn trọng nhỏ bé, sao đến nỗi mất nước bại gia? Xét từ góc độ này, ba người Biên Văn Lễ kia vẫn chưa phải là quân tử hoàn toàn đâu."

Vương Lãng lườm Hoa Hâm một cái, trịnh trọng nói: "Đạo lý thiên hạ biến hóa khôn lường. Quân tử thận trọng đúng là không sai, nhưng câu 'Quân tử thản đãng đãng, tiểu nhân thường thích thích' kia là nói cho ai nghe đây? Tào công xin thứ cho kẻ hèn này dám nói một lời, ba người này tuy tự tìm đường chết, nhưng tình cảnh của họ vẫn đáng thương."

Tào Tháo mỉm cười, trong lòng đã nắm rõ. Hoa Hâm cái gã này là một lão cáo già, bề ngoài trơn tuột chạm vào là trượt, thực ra từ việc ông ta đầu hàng Tôn Sách được trọng đãi là có thể nhìn ra; Vương Lãng dẫu sao cũng từng đấu với Tôn Sách một trận, khí cốt cứng rắn hơn, học vấn cũng không tệ. Nghĩ đến đây Tào Tháo lại nói: "Cảnh Hưng nói cũng đúng, ba người này quả thực có chút tài năng, ta cũng sẽ không quên. Biên Nhượng có một môn sinh tên là Dương Tuấn, người quận Hà Nội, lão phu không phải vẫn cứ trưng dụng về phủ làm duyện thuộc đó sao. Còn mấy hôm trước đệ tộc của ta là Tào Hồng muốn trưng dụng một người tên là Nguyễn Vũ ở đất này làm thư tá, bị người ta kiên quyết từ chối, ta cũng không hề thù hận. Cậu ta không phải không muốn phục vụ kẻ võ phu sao? Ta đưa cậu ta vào phủ của ta, đây cũng coi là tận dụng nhân tài đi! Ta nhớ lúc Hiếu Linh Hoàng đế lên ngôi, dân gian có bài đồng dao 'Bạch cái tiểu xa hà diên diên, Hà Gian lai hòa hài', Quang lộc đại phu Lưu Thúc tiến cử Hiếu Linh Hoàng đế kế vị, Đậu Vũ cùng hoạn quan Hầu Lãm nghe theo lời đó. Sau này Hầu Lãm tàn sát Lưu Thúc, bách quan triều đình không ai là không phẫn nộ, thế là lại trưng triệu em của Lưu Thúc là Lưu Hợp vào kinh đảm nhiệm chức quan cao, dư luận trên dưới từ đó hòa hài không việc gì."

Ngày xưa hoạn quan dùng giết chóc để trừ kẻ bất đồng, để mua chuộc lòng người, chẳng lẽ ngày nay triều đình cũng phải theo đạo này sao? Đang lúc hai người suy ngẫm, chợt nghe tiếng vấn an, Duyện Châu thứ sử Tiết Đễ dẫn theo một tùy viên đi tới dưới gò đất.

Tào Tháo suy nghĩ rất nhanh, vừa nãy còn đang đùa giỡn huyền cơ với túc nho, vừa nhìn thấy Tiết Đễ lại nhớ đến công việc: "Hiếu Uy à, việc điều động quân lương làm thế nào rồi?"

Tiết Đễ mặt lộ vẻ đắc ý: "Lô lương cuối cùng từ Đông Bình đã chuyển đến, lương thực các bộ của Duyện Châu đều đã đầy đủ."

"Hô! Nhanh thật đấy!" Tào Tháo vô cùng hài lòng, "Nhậm Tuấn mấy ngày nay thân thể không khỏe, làm phiền ngươi nhiều rồi." Điển nông trung lang tướng Nhậm Tuấn là em rể Tào Tháo, luôn tổng đốc việc lương thảo, ông ta ốm khiến việc này rắc rối không ít.

Tiết Đễ kéo tùy viên bên cạnh mình lại: "Không dám lừa dối Minh công, lần đốc điều quân lương này đều là nhờ công sức của người này cả."

Tào Tháo nhìn người đó – ngoài hai mươi tuổi, mày rậm mắt to, vóc người cao lớn, dáng vẻ tuấn mỹ. Không khỏi thầm thích trong lòng, cười hỏi: "Thằng nhóc nhà ngươi tên là gì? Giữ chức quan gì?"

Người đó quỳ xuống bẩm báo: "Kẻ hèn là Đổng Tự ở Trần Lưu, nhờ triều đình không bỏ, Tào công ân điển, Tiết Châu tướng cất nhắc, nay đang gắng gượng đảm nhiệm chức Duyện Châu tòng sự."

Tào Tháo nghe cậu ta không những trông đẹp mã, làm được việc, mà còn biết nói chuyện, cười nói: "Đừng bán mạng cho hắn Tiết Đễ đó nữa, ta bổ nhiệm ngươi làm Điển nông đô úy."

"Tạ Tào công." Đổng Tự này cũng thật không khách sáo.

"Chớ có kiêu ngạo." Tào Tháo gõ nhẹ: "Trước đây Tảo Chỉ có công đồn điền ở Duyện Châu, tiếc rằng trời không cho tuổi thọ, sau này việc ở đây ngươi phải tiếp quản làm tốt như ông ấy. Nhậm Tuấn đang có bệnh trong người, đừng làm phiền ông ấy tĩnh dưỡng, lần xuất binh này lão phu lệnh Lý Điển, Trình Dục giám vận quân lương, ngươi trực tiếp đến giao việc với họ đi."

Tiết Đễ xen lời: "Lý Điển vẫn chưa về." Tào Tháo lần này đến Duyện Châu cũng để an ủi bách tính, tế lễ người đã khuất, nên đã cử sứ giả đến huyện Bình Dương tế lễ Bào Tín, đến huyện Kỷ Ngô tế lễ Điển Vi, mỗi nơi ban lễ Thiếu lao. Con trai Vệ Tư là Vệ Trăn làm lại trong trướng Hạ Hầu Đôn, được cho phép về Tương Ấp tế cha; Lý Điển cũng về quê tế lễ Lý Càn, Lý Chỉnh những người kia, nhà ông ta ở quận Sơn Dương, xa hơn người khác nhiều.

"Nếu vậy thì đợi cậu ta về hãy nói." Tào Tháo ra hiệu cho họ lui xuống, một lát sau lại sực nhớ ra điều gì, "Khoan đã!"

"Bào Tín trung dũng một đời, thật chết rất đáng tiếc. Ngươi viết một bản tấu chương gửi đến Hứa Đô, bảo Lệnh quân phong cho con trai ông ta một tước vị, loại đình hầu nhé. Ngoài ra Điển Vi cũng có một đứa con trai, từng đọc sách mấy ngày, tên là... tên là..."

"Điển Mãn." Tiết Đễ nhắc nhở, "Đứa trẻ này còn nhỏ tuổi."

"Bất kể bao nhiêu tuổi, cũng để Lệnh quân chăm sóc một chút. Triệu vào Thái học làm một Đồng tử lang, sau này rồi từ từ vun bồi." Tào Tháo nói xong, nhìn Vương Lãng, Hoa Hâm đầy thâm ý, "Cha của chúng khi còn sống đều từng tốn sức vì lão phu, ta đương nhiên không thể để họ chịu thiệt thòi."

Hai người Vương, Hoa lúc này mới nhìn thấu đáo. Tình thế triều đình hoàn toàn không đơn giản như Khổng Dung dự đoán, hiện tại Tào Tháo không chịu bất kỳ sự ràng buộc nào. Một tòng sự nhỏ nhoi chỉ cần ông thích là có thể thăng làm đô úy, tước vị hầu của thiên hạ nhà Hán muốn phong thì phong, ngay cả Thái học cũng có thể tùy tiện nhét người vào. Tóm lại một câu – ai tốt với Tào mỗ, người đó có thể thăng quan phát tài; ngược lại như Biên Nhượng hạng người có tài mà không thể vì mình dùng, thì giết đi cũng không thể để người khác dùng.

Mọi chuyện đã rõ ràng, còn có gì để nói nữa? Hoa Hâm mỉm cười giữ ý, im lặng không nói, Vương Lãng hai mắt trống rỗng không đưa ra lời bình. Tào Tháo thấy họ đã phục, lại thu lời về: "Hai vị cũng không cần lo lắng quá, triều đình trăm công ngàn việc, việc cần làm còn nhiều lắm. Hôm trước Lệnh quân Tuân gởi thư nói, phép thu thuế khóa địa phương không thỏa đáng, đây là đại sự tài chính, còn Chung Do cũng đang nghĩ cách an định Quan Trung, đây cũng là việc liên quan đến đại cục. Hai vị đại nhân về sau nhớ tham mưu giúp họ nhiều hơn. Lão phu đi đánh trận bên ngoài, triều đình đành trông cậy nhiều vào các vị."

"Nhờ công tin tưởng." Hoa Hâm chịu sự kiềm tỏa của Tôn Sách nhiều năm cũng coi như có kinh nghiệm, đứng dậy vái chào nói: "Trung Dung có câu: 'Quân tử tố kỳ vị nhi hành, bất nguyện hồ kỳ ngoại.' Chúng tôi dốc lòng hiệu lực triều đình, những việc khác không hỏi đến là được."

"Ừm, Hoa khanh không hổ là quân tử khiêm khiêm, như vậy rất tốt." Tào Tháo rất thỏa mãn.

Vương Lãng cũng đứng dậy cáo từ: "Tào công quân vụ bận rộn, chúng tôi không tiện quấy rầy thêm, nhanh chóng về hiệp trợ chính vụ, góp thêm mưu kế cho Tuân Lệnh quân."

"Rất tốt. Việc trị sông ở đây quan trọng, xin lỗi lão phu không thể tiễn xa."

"Không dám, không dám..." Hoa Hâm và Vương Lãng nắm tay nhau, dẫm lên như giẫm trên bông mà xuống núi đất. Tào Tháo nhìn bóng lưng họ, trong lòng cười thầm – hạ mình lấy lòng người khác có lợi có hại, dùng tốt thì có thể khiến thiên hạ quy tâm, dùng không tốt cũng sẽ chuốc lấy phỉ báng, qua sự dẫn dắt lần này, bọn họ chắc không dám tè chung một bô với Khổng Dung nữa rồi.

Ông ngẩn người một lúc, chợt thấy Quách Gia và Tuân Diễn vội vã chạy tới. Quách Gia tuổi trẻ, đi phía trước nhảy nhót hớn hở ra mặt; Tuân Diễn là người đã có tuổi, đi phía sau thở hồng hộc, chạy đến mức đứt hơi – chuyện gì khiến lão già vốn trầm uất này vội vã như vậy?

Tào Tháo bỗng có một dự cảm kỳ lạ, đột nhiên đứng dậy: "Viên Thiệu xảy ra chuyện rồi?"

"Chúc mừng Tào công! Chúc mừng Tào công!" Quách Gia hớn hở nhảy lên núi, "Vừa nhận được tin, Viên Thiệu chết rồi!"

"Thật sao..." Tào Tháo bỗng chốc thấy nhẹ nhõm lạ thường, nhưng không biết tại sao, sau sự nhẹ nhõm lại có một chút bi thương và mất mát nhàn nhạt.

"Chắc chắn trăm phần trăm!" Quách Gia cười như hoa, "Hơn nữa quan lại Hà Bắc phế trưởng lập ấu, lấy đứa con thứ ba của ông ta là Viên Thượng kế thừa chức Đại tướng quân. Đứa trẻ chưa từng trải qua việc lớn này sao là đối thủ của Tào công ngài? Hahaha..."

Tào Tháo ngơ ngác nhìn xa xăm, một câu cũng không nghe lọt tai, âm dung tiếu mạo thuở trẻ của Viên Thiệu dường như đang in bóng trên dòng sông cuồn cuộn. Tuân Diễn hồi lâu sau mới thở hổn hển chạy tới: "Viên... Viên Thiệu... chết..."

Quách Gia vỗ vai ông: "Tôi nói xong hết rồi, ngài nghỉ ngơi chút đi."

Tuân Diễn ngồi bệt xuống, lườm Quách Gia một cái: "Cái thằng nhóc này..." Nhà họ Tuân có chút quan hệ ở Hà Bắc, tình báo này là do ông ta tìm được, lại bị Quách Gia nghe được rồi cướp công trước.

Tào Tháo xoa xoa huyệt thái dương định thần lại, dường như không có chút trạng thái hưng phấn nào, lạnh lùng nói: "Trước khi xuất binh còn có một việc cần làm."

"Kẻ dưới biết rồi!" Quách Gia buột miệng, "Cần phải loại bỏ Quảng Lăng thái thú Trần Đăng!" Ông ta quả thực chính là con giun trong bụng Tào Tháo.

Tuân Diễn lại nói: "Trần Nguyên Long trị lý Quảng Lăng đâu có lỗi lầm gì?"

Việc này bắt Tào Tháo trả lời thế nào đây? Trần Đăng quả thực không có lỗi, nhưng ông ta quá không khiến người ta yên tâm. Ngày xưa ông ta từng phản bội Lữ Bố, lại chung sống hòa thuận với Lưu Bị, hơn nữa rất được bách tính Quảng Lăng tôn sùng, quan trọng hơn là ông ta nắm giữ một phần binh mã. Có dã tâm, có trí mưu, có nhân vọng, có binh mã, loại người này sao có thể không đề phòng? Nay muốn đại cử bắc phạt, nhỡ Trần Đăng sau lưng làm phản thì không hay chút nào.

Quách Gia biết Tào Tháo xấu hổ không tiện mở lời, bèn giải thích hộ ông với Tuân Diễn: "Sau vườn chất đống củi khô, tuy chưa chắc đã cháy, nhưng vẫn phải phòng cháy hơn chữa cháy thôi."

Đều là người tinh khôn, đạo lý nói một cái hiểu ngay. Tuân Diễn gật đầu, nhưng mặt vẫn lộ vẻ lo âu: "Nhưng Trần Đăng không dễ động vào đâu, trước đây Lệnh quân muốn điều ông ta vào kinh, bách tính Quảng Lăng suýt nữa dâng vạn dân biểu!"

Tào Tháo đã có chủ trương từ sớm: "Đổi vùng huyện Đông Thành thành quận Đông Thành, thuyên chuyển Trần Đăng làm Đông Thành thái thú, bảo ông ta rời khỏi Quảng Lăng. Ngoài ra Trần Kiểu, Từ Tuyên là tay chân của ông ta, lại thông tin cho Mao Giới, trưng triệu hai người này vào mạc phủ làm duyện thuộc, cắt bỏ tay chân của ông ta."

Quách Gia nhắc nhở: "Trước đây thứ sử Nghiêm Tượng đã chết, nếu lại điều Trần Đăng rời đi, phòng ngự họ Tôn còn phải chọn một người nữa, Dương Châu thứ sử vẫn đang khuyết đấy?"

Nhắc đến cựu Dương Châu thứ sử Nghiêm Tượng, Tào Tháo đối với người này vô cùng không hài lòng. Ông ta từ khi nhậm chức Dương Châu gần như là bắt cá hai tay, một mặt ca tụng triều đình, một mặt khúm núm với họ Tôn, thực sự không kham nổi nhiệm vụ. Cuối cùng chết trong tay Lý Thuật ở Lư Giang, Tào Tháo thầm nghĩ ông ta đáng đời, nhưng nể mặt ông ta là người Tuân Úc tiến cử nên không nói ra mà thôi. Nay chọn người kế nhiệm, phải tuyển chọn kỹ lưỡng. Tào Tháo nhắm mắt trầm tư, lướt qua những duyện thuộc từng làm việc trong mạc phủ trong đầu, hồi lâu mới nói: "Lưu Phức từng lánh nạn ở Dương Châu, khuyên can bộ hạ Viên Thuật quy thuận ta, người này trung thành tận tâm với triều đình, hơn nữa là người huyện Tướng, nước Bái, với lão phu là đồng hương một nửa. Cứ phái ông ta tiếp nhiệm Dương Châu thứ sử đi... Hữu Nhược huynh, huynh bây giờ đi viết thư cho Lệnh quân làm mấy việc này."

"Tuân mệnh." Tuân Diễn hơi thở vừa thông, lại nhận lệnh xuống núi.

"Gấp rút viết thư đến Từ Châu, bảo Tang Bá, Tôn Quan, Doãn Lễ bọn họ tiếp tục tấn công Thanh Châu, kiềm chế binh lực của kẻ địch. Lại lệnh Chung Do chú ý mật thiết động thái của Cao Cán ở Tinh Châu, có gì bất thường báo về quân trung." Tào Tháo trong đầu đã mưu tính từ lâu, khi thời cơ đến liền hạ quân lệnh thao thao bất tuyệt, "Truyền lệnh cho ba quân ngoại trừ việc trị sông ra tất cả đều thu dọn hành lý, sáng mai điểm mão, giờ Thìn đại quân khởi hành. Bộ đội Hạ Hầu Đôn quay về Hứa Đô phòng thủ, các quân xa gần khác không cần tới đây tập kết, tất cả chạy đến Quan Độ hội họp. Lệnh Trình Dục đi trước một bước áp tải lương thảo đến Quan Độ, Lý Điển về sau thì nhanh chóng đuổi kịp."

Ông nói một câu Quách Gia liền bấm một ngón tay, trong lòng niệm thầm một lần, cuối cùng chắp tay nói: "Chủ công yên tâm, thuộc hạ lập tức sắp xếp năm đạo quân lệnh này!"

"Trí nhớ tốt, đi đi!" Tào Tháo lại vẫy vẫy tay với Hứa Chử dưới núi: "Trọng Khang thay ta thu dọn hành lý, phái ít thân binh hộ tống gia quyến về Hứa Đô, đánh trận không dùng đến họ." Hứa Chử muốn dặn dò gia nhân nhanh đi làm, Tào Tháo lại nói: "Ngươi cũng đi đi, lão phu muốn yên tĩnh một mình một lát."

Tất cả mọi người đều đi rồi, chỉ còn mình Tào Tháo đứng sừng sững trên đỉnh núi. Oán ân tình thù giữa ông và Viên Thiệu đã thành khói mây quá khứ, giờ chỉ còn lại nỗi nhớ nhung về người bạn già. Ông lờ mờ cảm thấy, mình thực ra không hề đánh bại Viên Thiệu, tính cách cao ngạo đó của Viên Thiệu dường như vĩnh viễn không thể bị đánh bại. Nếu luận hai quân giao phong đấu võ nơi sa trường, ông tuyệt đối không thua Viên Thiệu, nhưng nếu luận chuyện phong nhã chiêu nạp danh sĩ thiên hạ, ngay cả khi ông kéo một thiên tử bù nhìn ra cũng chỉ có thể tranh ngang bằng với Viên Bản Sơ. Cho đến tận hôm nay Tào Tháo vẫn khá để ý chuyện mình là "Hoạn túc di xú", còn Viên Thiệu dẫu xuống dưới đất vẫn mang theo vòng hào quang mỹ lệ "Tứ thế tam công", người đời đều là một đầu hai mắt, sao vết hằn của thân phận địa vị lại sâu sắc đến thế?

Ông hồi tưởng chuyện cũ cho đến khi ánh chiều tà sắp tắt, vẫn hồi lâu không thể nguôi ngoai...