Năm giờ sáng, khi ánh ngày bắt đầu hé rạng qua rèm cửa, Marguerite nói với tôi: “Xin anh tha lỗi nếu em phải tiễn anh về; nhưng em bắt buộc phải làm vậy. Công tước đến đây mỗi sáng; khi ông ta tới, người ta sẽ báo là em đang ngủ, và có lẽ ông ta sẽ đợi cho đến lúc em thức dậy.”
Tôi nâng đầu Marguerite trong hai tay; mái tóc nàng xõa tung; tôi đặt lên nàng một nụ hôn cuối, rồi hỏi: “Bao giờ anh mới được gặp lại em?”
“Nghe này,” nàng nói; “cầm chiếc chìa khóa nhỏ mạ vàng trên bệ lò sưởi, mở cánh cửa kia; mang trả lại chìa khóa cho em rồi đi đi. Trong ngày, anh sẽ nhận được một lá thư, cùng chỉ thị của em, vì anh biết là anh phải răm rắp nghe lời rồi đấy.”
“Vâng; nhưng nếu bây giờ anh muốn xin một điều thì sao?”
“Gì thế?”
“Hãy để anh giữ chiếc chìa khóa ấy.”
“Điều anh yêu cầu là việc em chưa từng làm với bất cứ ai.”
“Vậy thì, hãy làm vì anh, bởi anh thề với em là anh không yêu em như những kẻ khác đã yêu em.”
“Được, anh giữ lấy đi; nhưng dù sao thì cũng chỉ cần em muốn là nó trở nên vô dụng với anh thôi.”
“Sao lại thế?”
“Có những chốt cửa.”
“Đồ quỷ!”
“Em sẽ cho người tháo chúng ra.”
“Vậy là em cũng yêu anh một chút?”
“Em không rõ nữa, nhưng dường như là có! Giờ thì đi đi; mắt em không mở nổi nữa rồi.”
Tôi ôm nàng vài giây rồi rời đi.
Phố xá vắng lặng, thành phố lớn vẫn đang chìm trong giấc ngủ, một làn không khí dịu ngọt lan tỏa khắp những con đường mà chỉ vài giờ nữa thôi sẽ ồn ào tiếng người. Tôi có cảm giác như thành phố đang say ngủ này thuộc về riêng mình; tôi lục tìm trong ký ức những cái tên mà hạnh phúc của họ từng khiến tôi ghen tị; và tôi không thể nhớ ra một ai mà không thấy mình hạnh phúc hơn họ.
Được một thiếu nữ trong trắng yêu, là người đầu tiên hé mở cho nàng bí ẩn lạ kỳ của tình yêu, quả là một hạnh phúc lớn lao, nhưng lại là điều giản đơn nhất trên đời. Chinh phục một trái tim chưa từng trải qua tấn công, cũng như tiến vào một tòa thành không có đồn lũy hay quân canh. Giáo dục, tình cảm gia đình, ý thức về bổn phận, gia đình, là những người lính canh kiên cường, nhưng không có lính canh nào cảnh giác đến mức không bị đánh lừa bởi một cô gái mười sáu tuổi, kẻ mà thiên nhiên, thông qua tiếng nói của người nàng yêu, đã trao cho những lời khuyên đầu tiên về tình yêu, thứ tình cảm càng nồng cháy hơn vì chúng có vẻ quá đỗi thuần khiết.
Một cô gái càng tin vào cái thiện, cô ấy càng dễ dàng khuất phục, nếu không phải trước người tình, thì ít nhất là trước tình yêu, bởi không có sự nghi kỵ nên cô ấy chẳng có sức đề kháng, và giành được tình yêu của cô ấy là một chiến thắng mà bất cứ chàng trai trẻ hai mươi lăm tuổi nào cũng có thể đạt được. Hãy nhìn xem những thiếu nữ bị canh chừng và bảo vệ như thế nào! Những bức tường tu viện chưa đủ cao, những người mẹ chưa có ổ khóa nào đủ chắc, tôn giáo chưa có bổn phận nào đủ bền để nhốt những chú chim quyến rũ này trong lồng, những chiếc lồng thậm chí chẳng được rải hoa. Vậy thì, chắc chắn họ phải khao khát cái thế giới đang bị che giấu khỏi mình, chắc chắn họ sẽ thấy nó đầy cám dỗ, chắc chắn họ sẽ lắng nghe giọng nói đầu tiên cất lên để kể những bí mật xuyên qua song sắt, và chúc phúc cho bàn tay đầu tiên nâng một góc tấm màn bí ẩn!
Nhưng được một kỹ nữ yêu thật lòng: đó là chiến thắng khó khăn hơn gấp bội. Ở họ, thể xác đã làm mòn mỏi linh hồn, dục vọng đã thiêu rụi trái tim, sự phóng đãng đã làm cùn mòn cảm xúc. Họ đã quá quen thuộc với những lời đường mật chúng ta thốt ra, với những phương cách chúng ta sử dụng; họ đã bán tình yêu mà mình gợi nên. Họ yêu vì nghề nghiệp, chứ không phải vì bản năng. Họ được bảo vệ bởi những toan tính còn kỹ lưỡng hơn cả một trinh nữ được che chở bởi mẹ và tu viện; và họ đã đặt ra từ “phù phiếm” cho thứ tình yêu không vụ lợi mà họ tự cho phép mình hưởng thụ đôi chút, để nghỉ ngơi, để làm cái cớ, để được an ủi, giống như những gã cho vay nặng lãi, những kẻ lừa lọc hàng ngàn người, rồi lại nghĩ rằng mình đã mua được sự cứu rỗi bằng cách cho một kẻ khốn cùng đang chết đói vay một đồng tiền mà không đòi lãi hay biên nhận.
Đến khi Chúa ban tình yêu cho một kỹ nữ, tình yêu đó, thoạt đầu như một sự tha thứ, lại trở thành điều khiến nàng không sao sám hối nổi. Khi một tạo vật từng có cả một quá khứ để tự dằn vặt, bỗng chốc bị chiếm hữu bởi một tình yêu sâu sắc, chân thành, khó cưỡng, thứ tình yêu mà nàng chưa bao giờ nghĩ mình có khả năng đón nhận; khi nàng đã thú nhận tình yêu của mình, người đàn ông nàng yêu mới có quyền năng tuyệt đối chi phối nàng làm sao! Anh ta cảm thấy mình thật mạnh mẽ với cái quyền tàn nhẫn khi nói: Em không làm gì cho tình yêu hơn những gì em đã làm vì tiền. Họ không biết phải chứng minh điều gì. Ngụ ngôn kể rằng, một đứa trẻ từng nhiều lần đùa nghịch bằng cách kêu “Cứu! Có sói!” để quấy rầy những người lao động trên đồng, một ngày nọ đã bị sói ăn thịt, bởi những người từng bị nó lừa gạt không còn tin vào tiếng kêu cứu của nó nữa. Những người đàn bà bất hạnh này cũng vậy khi họ yêu thật lòng. Họ đã nói dối quá nhiều đến mức chẳng ai tin họ, và giữa những dằn vặt của lương tâm, họ bị tình yêu của chính mình nuốt chửng.
Vì thế mới có những sự hiến dâng vĩ đại, những cuộc lánh đời khắc khổ mà một vài người trong số họ đã để lại tấm gương.
Nhưng khi người đàn ông khơi dậy tình yêu cứu rỗi này đủ cao thượng để đón nhận nó mà không màng đến quá khứ, khi anh ta hết lòng dâng hiến, khi, tóm lại, anh ta yêu như cách anh ta được yêu, người đàn ông này sẽ cạn chén tất cả những xúc cảm trần thế, và sau một tình yêu như thế, trái tim anh ta sẽ đóng lại với tất cả những người khác.
Tôi đã không có những suy ngẫm này vào buổi sáng hôm tôi trở về nhà. Đó chẳng qua chỉ là linh cảm về những gì sẽ xảy đến với mình, và bất chấp tình yêu dành cho Marguerite, tôi đã không lường trước được những hậu quả ấy. Tôi viết ra những suy ngẫm này vào hôm nay. Bây giờ, khi mọi chuyện đã kết thúc không thể cứu vãn, chúng trỗi dậy một cách tự nhiên từ những gì đã xảy ra.
Nhưng hãy trở lại với ngày đầu tiên trong mối tình của tôi. Tôi trở về nhà trong trạng thái vui sướng điên cuồng. Nghĩ đến việc những rào cản mà trí tưởng tượng của tôi đặt ra giữa Marguerite và tôi đã biến mất, việc nàng giờ đây là của tôi; vị trí của tôi trong tâm trí nàng, chiếc chìa khóa phòng nàng vẫn nằm trong túi tôi, cùng quyền được sử dụng nó, tôi mãn nguyện với cuộc đời, kiêu hãnh về bản thân, và tôi cảm tạ Chúa vì Người đã để những điều ấy diễn ra.
Một ngày nọ, một chàng trai trẻ đi trên phố, anh ta lướt qua một người đàn bà, nhìn cô ấy, quay đầu, rồi lại tiếp tục bước đi. Anh ta không biết người đàn bà đó, và cô ấy có những niềm vui, nỗi buồn, những tình yêu mà anh ta chẳng hề hay biết. Anh ta không tồn tại đối với cô, và có lẽ, nếu anh ta cất tiếng, cô ấy sẽ chỉ cười nhạo anh, như Marguerite đã từng cười nhạo tôi. Nhiều tuần, nhiều tháng, nhiều năm trôi qua, và bỗng chốc, khi mỗi người đã đi theo định mệnh của mình trên những con đường khác biệt, logic của cơ duyên lại đưa họ đến trước mặt nhau. Người đàn bà trở thành tình nhân của người đàn ông và yêu anh ta. Bằng cách nào? Tại sao? Hai sự tồn tại của họ từ nay là một; họ vừa mới bắt đầu biết đến nhau đã như thể đã quen nhau từ muôn kiếp, và tất cả những gì diễn ra trước đó đều bị xóa nhòa khỏi ký ức của đôi tình nhân. Thật kỳ lạ, phải thừa nhận là vậy.
Về phần mình, tôi không còn nhớ nổi mình đã sống ra sao trước đêm hôm đó. Toàn bộ con người tôi dâng trào niềm vui khi nhớ lại những lời chúng tôi đã trao đổi trong đêm đầu tiên ấy. Hoặc Marguerite rất cao tay trong việc lừa dối, hoặc nàng đã nảy sinh với tôi một trong những niềm đam mê bất chợt, thứ tình cảm bộc lộ trong nụ hôn đầu, và thường thì, cũng lụi tàn nhanh chóng như lúc nó mới sinh ra.
Tôi càng ngẫm nghĩ, càng tự nhủ rằng Marguerite không có lý do gì để giả vờ yêu nếu nàng không cảm thấy như vậy, và tôi cũng tự nhủ rằng phụ nữ có hai cách yêu, một trong hai có thể khởi phát từ cách kia: họ yêu bằng trái tim hoặc bằng thể xác. Thường thì một người đàn bà nhận lời yêu chỉ vì sự thúc đẩy đơn thuần của thể xác, để rồi học được bí ẩn của tình yêu phi vật chất mà không hề hay biết, và từ đó về sau chỉ sống bằng trái tim; thường thì một cô gái chỉ tìm kiếm trong hôn nhân sự kết hợp của hai tâm hồn thuần khiết lại nhận được sự hé lộ bất ngờ về tình yêu thể xác, kết luận mạnh mẽ của những ấn tượng thuần túy nhất từ linh hồn.
Giữa những suy nghĩ ấy, tôi chìm vào giấc ngủ; tôi bị đánh thức bởi một lá thư từ Marguerite với những dòng này:
“Đây là chỉ thị của em: Tối nay tại nhà hát Vaudeville.
“Đến vào giờ nghỉ giữa hiệp thứ ba.”
Tôi cất lá thư vào ngăn kéo, để luôn có thể cầm lấy trong trường hợp tôi nghi ngờ tính xác thực của nó, điều thỉnh thoảng vẫn xảy ra.
Nàng không bảo tôi đến gặp nàng vào ban ngày, và tôi không dám tới; nhưng nỗi khao khát được gặp nàng trước buổi tối quá lớn khiến tôi đi đến Đại lộ Champs-Élysées, nơi tôi lại thấy nàng qua lại, giống như hôm trước.
Bảy giờ, tôi có mặt tại Vaudeville. Chưa bao giờ tôi đến nhà hát sớm đến thế. Các lô ghế dần được lấp đầy. Chỉ còn một lô trống, lô ghế gần sân khấu. Vào đầu màn thứ ba, tôi nghe thấy tiếng mở cửa của chiếc lô mà đôi mắt tôi gần như dán chặt vào đó, và Marguerite xuất hiện. Nàng tiến thẳng ra phía trước, nhìn quanh các dãy ghế khán giả, thấy tôi, và cảm ơn tôi bằng một ánh nhìn.
Đêm đó nàng đẹp đến kinh ngạc. Tôi có phải là nguyên nhân của sự đỏm dáng này không? Nàng có yêu tôi đủ để tin rằng nàng càng xinh đẹp thì tôi càng hạnh phúc không? Tôi không biết, nhưng nếu đó là ý định của nàng thì nàng đã thành công mỹ mãn, vì khi nàng xuất hiện, mọi cái đầu đều ngoái lại, và người diễn viên đang đứng trên sân khấu cũng phải nhìn xem ai đã tạo nên hiệu ứng lớn như vậy đối với khán giả chỉ bằng sự hiện diện của mình.
Và tôi đang giữ chiếc chìa khóa phòng của người đàn bà này, và trong ba, bốn giờ nữa, nàng sẽ lại là của tôi!
Người ta thường trách những kẻ để mình bị hủy hoại vì các nữ diễn viên và những người đàn bà bao nuôi; điều làm tôi kinh ngạc là người ta đã không phạm phải những sai lầm lớn gấp hai mươi lần vì họ. Phải từng sống cuộc đời đó, như tôi đã sống, mới biết những hư vinh nhỏ nhặt mà họ ban tặng cho người tình mỗi ngày giúp cắm sâu thêm vào trái tim, vì chúng ta không còn từ nào khác để gọi tên, tình yêu mà người đàn ông dành cho họ.
Prudence ngồi vào vị trí của cô ta trong lô, và một người đàn ông, kẻ mà tôi nhận ra là Bá tước G., ngồi phía sau. Nhìn thấy hắn, một cơn ớn lạnh chạy dọc sống lưng tôi.
Chắc chắn Marguerite đã nhận ra vẻ mặt của tôi khi nhìn thấy sự hiện diện của người đàn ông này, vì nàng lại mỉm cười với tôi, và quay lưng về phía bá tước, tỏ ra rất chăm chú xem kịch. Vào giờ nghỉ giữa hiệp thứ ba, nàng quay lại và nói hai tiếng: bá tước rời khỏi lô, và Marguerite ra hiệu cho tôi lại gần.
“Chào anh,” nàng nói khi tôi bước vào, đưa tay ra.
“Chào em,” tôi đáp lại cả Marguerite và Prudence.
“Ngồi xuống đi.”
“Nhưng anh đang chiếm chỗ của ai đó. Bá tước G. không quay lại sao?”
“Có chứ; em bảo ông ta đi mua kẹo, để chúng ta có thể nói chuyện riêng một lát. Bà Duvernoy biết bí mật này rồi.”
“Đúng vậy, các con ạ,” bà ta nói; “đừng sợ. Ta sẽ không nói gì đâu.”
“Tối nay anh bị sao thế?” Marguerite nói, đứng dậy đi về phía sau lô và hôn lên trán tôi.
“Anh không được khỏe lắm.”
“Anh nên đi ngủ đi,” nàng đáp, với cái vẻ mỉa mai rất hợp với gương mặt thanh tú và thông minh của mình.
“Ở đâu?”
“Ở nhà anh.”
“Em biết là anh không thể ngủ được ở đó mà.”
“Vậy thì, anh không được phép đến đây để hờn dỗi chỉ vì anh đã thấy một người đàn ông trong lô của em.”
“Không phải vì lý do đó.”
“Có, là vì lý do đó. Em biết mà; và anh sai rồi, nên chúng ta đừng nói về chuyện đó nữa. Anh sẽ về cùng Prudence sau khi tan hát, và anh sẽ ở đó chờ cho đến khi em gọi. Anh hiểu chứ?”
“Vâng.”
Làm sao tôi có thể không nghe lời?
“Anh còn yêu em chứ?”
“Sao em lại hỏi thế?”
“Anh có nghĩ về em không?”
“Suốt cả ngày.”
“Anh có biết là em thực sự sợ mình sẽ yêu anh quá nhiều không? Cứ hỏi Prudence mà xem.”
“À,” bà ta nói, “thật kinh ngạc!”
“Giờ thì, anh phải trở về chỗ ngồi của mình đi. Bá tước sắp quay lại rồi, và việc hắn thấy anh ở đây chẳng mang lại lợi lộc gì cả.”
“Vì em không thích nhìn thấy hắn.”
“Không; chỉ là nếu anh nói với em rằng anh muốn đến Vaudeville tối nay, em cũng đã có thể lấy lô này cho anh như hắn đã làm.”
“Thật không may, hắn đã lấy nó cho em mà không cần em yêu cầu, và hắn rủ em đi cùng; anh biết rõ là em không thể từ chối. Tất cả những gì em có thể làm là viết thư báo cho anh biết em sẽ đi đâu, để anh có thể nhìn thấy em, và vì bản thân em cũng muốn gặp anh; nhưng nếu đây là cách anh cảm ơn em, thì em sẽ rút kinh nghiệm từ bài học này.”
“Anh sai rồi; hãy tha lỗi cho anh.”
“Được rồi; giờ thì hãy ngoan ngoãn trở về chỗ đi, và quan trọng nhất là, đừng ghen tuông nữa.”
Nàng hôn tôi lần nữa, và tôi rời khỏi lô. Ở hành lang, tôi gặp bá tước đang quay lại. Tôi trở về chỗ ngồi của mình.
Suy cho cùng, sự hiện diện của Ngài G. trong lô của Marguerite là điều tự nhiên nhất trên đời. Hắn từng là nhân tình của nàng, hắn tặng nàng lô ghế, hắn hộ tống nàng đi xem hát; tất cả đều hoàn toàn tự nhiên, và nếu tôi muốn có một người tình như Marguerite thì tôi phải làm quen với những cách cư xử của nàng.
Dẫu vậy, tôi vẫn rất đau khổ suốt phần còn lại của buổi tối, và rời đi trong nỗi buồn bã sau khi nhìn thấy Prudence, bá tước và Marguerite bước lên cỗ xe đang đợi họ ngoài cửa.
Tuy nhiên, một phần tư giờ sau, tôi đã có mặt tại nhà Prudence. Cô ta chỉ vừa mới về tới.
