Khi vua Mark bước xuống bờ biển để chào đón Iseult, Tristan liền nắm lấy tay nàng dẫn đến bên Nhà vua; và Nhà vua đã tiếp nhận nàng, nắm lấy bàn tay ấy. Ngài rước nàng trong niềm hân hoan trọng thể về lâu đài Tintagel của mình; và khi nàng bước vào đại sảnh giữa vòng các chư hầu, nhan sắc của nàng rạng ngời đến mức những bức tường như được thắp sáng như buổi bình minh. Bấy giờ, vua Mark ca ngợi những chú chim nhén nhờ lòng nhã ý tốt lành đã mang đến Sợi Tóc Vàng, ngài cũng ca ngợi Tristan và một trăm hiệp sĩ trên con tàu phiêu lưu ấy từng giương buồm đi tìm cho ngài niềm vui của lòng người và ánh mắt; thế nhưng, chính con tàu ấy rồi đây cũng mang đến cho ngài nỗi cay đắng, niềm dằn vặt và tang tóc.
Và vào ngày thứ mười tám, sau khi triệu tập các bậc nam tước lại, ngài đã cưới Iseult làm vợ. Thế nhưng vào đêm tân hôn, để cứu lấy người bạn của mình, Brangien đã thay thế nàng trong bóng tối, bởi sự cắn rứt lương tâm đã đòi hỏi nàng điều đó; và mưu mẹo ấy đã không bị phát hiện.
Kể từ đó, Iseult sống như một bậc vương hậu, nhưng sống trong nỗi buồn đau. Nàng có được sự ân cần của vua Mark và sự kính trọng của các nam tước; thần dân cũng yêu mến nàng; nàng trải qua những ngày tháng giữa những bức bích họa trên tường và sàn nhà rải đầy hoa; nàng có ngọc ngà châu báu, áo vải tía, thảm thêu từ Hungary và Thessaly, cùng tiếng đàn của các nghệ sĩ harp, và những tấm màn thêu hình báo, đại bang, vẹt cùng muôn loài thú muông dưới biển và chốn đồng hoang. Và nàng cũng có tình yêu của mình, một tình yêu cao cả và rực rỡ, bởi như lệ thường chốn vương giả, Tristan vẫn luôn có thể ở bên nàng. Cậu tự do lui tới, ngày đêm bầu bạn: vì cậu ngủ trong phòng của Nhà vua như các bậc đại thần vẫn làm, giữa các bầy tôi và hội đồng. Dẫu vậy, nàng vẫn nơm nớp lo sợ; bởi dẫu tình yêu của họ là bí mật và Tristan không bị ai nghi ngờ (vì mấy ai lại nghi ngờ một người con?) thì Brangien vẫn biết. Và trong tâm trí của Vương hậu, Brangien tựa như một nhân chứng đang dò xét; bởi một mình Brangien biết rõ lối sống của nàng, và nhờ thế mà nắm giữ sinh mạng nàng trong tay. Và Vương hậu thầm nghĩ: Ôi, nếu một ngày nào đó nàng mệt mỏi với việc phải phục tùng như một kẻ nô lệ cho chiếc giường nơi từng được tôn làm Vương hậu… Nếu vì sự phản bội của nàng mà Tristan phải chết! Thế nên nỗi sợ hãi đã làm Vương hậu quẫn trí, nhưng thực ra không phải nỗi sợ Brangien – người vốn trung thành; mà chính trái tim nàng đã sinh ra nỗi sợ ấy.
Không phải Brangien người trung thực, không phải Brangien, mà chính bản thân mới là điều mà đôi tình nhân này phải sợ hãi, bởi những trái tim mang vết thương sâu sắc sẽ mất đi sự cảnh giác. Tình yêu thúc ép họ dữ dội, như cơn khát thúc đẩy con hươu sắp chết lao về dòng suối; tình yêu ụp xuống đời họ từ bầu trời cao, như một chú chim ưng sà xuống ngay tắp lự sau cơn đói dài. Và tình yêu thì không thể giấu giếm. Brangien quả thực bằng sự thận trọng đã che chở họ rất khéo, chưa từng có lúc nào Vương hậu và người tình mà không được bảo vệ. Thế nhưng trong mọi khoảnh khắc và mọi chốn, bất kỳ ai cũng có thể nhìn thấy Tình yêu đầy uy lực đang ngự trị trên họ, và có thể nhìn thấy ở đôi tình nhân này từng giác quan đang trào dâng như thứ rượu mới đang lên men trong vại.
Bốn kẻ phản nghịch trong cung vốn căm ghét chiến tích xưa của Tristan, liền theo dõi Vương hậu; chúng đã đoán được mối tình lớn ấy, và chúng bùng cháy trong đốm lửa ghen tuông, thù hận cùng một thứ niềm vui độc ác. Chúng lên kế hoạch tâu lại việc theo dõi của mình với Nhà vua, để chứng kiến sự dịu dàng của ngài biến thành cơn thịnh nộ, Tristan bị trục xuất hoặc bị giết, và Vương hậu chìm trong đớn đau; bởi dẫu chúng sợ Tristan nhưng lòng thù hận đã lấn át nỗi sợ; và vào một ngày nọ, bốn vị nam tước liền thỉnh vua Mark đến hội kiến, và Andret cất lời:
“Tâu Thánh thượng, lòng ngài sẽ phải bận lòng và bốn chúng tôi đây cũng vô cùng đau xót; nhưng chúng tôi buộc phải tâu cho ngài biết những gì mình hay. Ngài đã đặt trọn niềm tin nơi Tristan và Tristan lại muốn sỉ nhục ngài. Mọi lời cảnh báo của chúng tôi đều vô ích. Vì tình yêu của một kẻ mà ngài đã giễu cợt xiềng xích huyết thống cùng toàn thể triều thần của mình. Xin hãy hay rằng Tristan đang yêu Vương hậu; đó là sự thật đã được minh chứng và vô số lời đàm tiếu đang lan truyền về chuyện này.”
Bậc quân vương run rẩy lùi lại và đáp lời:
“Đồ hèn nhát! Ngươi vừa thốt ra ý nghĩ gì thế? Quả thực ta đã đặt niềm tin vào Tristan. Và hoàn toàn đúng đắn, bởi vào ngày Morholt thách đấu tất cả các ngươi, các ngươi đều cúi đầu câm lặng và run sợ trước hắn; nhưng Tristan đã dám thách thức hắn vì danh dự của xứ sở này, và gánh chịu những vết thương chí mạng. Đó là lý do các ngươi căm ghét hắn, và đó là lý do ta trân trọng hắn hơn ngươi, hỡi Andret, và hơn bất kỳ kẻ nào khác; nhưng rốt cuộc các ngươi đã nhìn thấy, nghe thấy hay biết được những gì?”
“Tâu bệ hạ, chẳng có gì ngoại trừ những điều mắt ngài có thể thấy hoặc tai ngài có thể nghe. Xin ngài hãy tự nhìn và lắng nghe, nếu vẫn còn kịp thời gian.”
Và chúng bỏ mặc ngài lại để nếm trải thứ nọc độc ấy.
Bấy giờ, vua Mark bắt đầu theo dõi Vương hậu và Tristan; nhưng Brangien hay tin liền cảnh báo cả hai, thế nên sự rình mò của Nhà vua trở thành công cốc; để rồi chẳng mấy chốc, mệt mỏi vì một việc làm hèn hạ, nhưng lại biết rõ (khốn khổ thay!) rằng ngài không thể dập tắt được mối hoài nghi trong lòng, ngài bèn cho gọi Tristan đến và phán rằng:
“Tristan, hãy rời khỏi lâu đài này; và một khi đã đi, hãy ở lại nơi xa và đừng nghĩ đến chuyện quay về, chớ có bước qua hào nước hay ranh giới của nơi này nữa. Những kẻ phản nghịch đã buộc tội ngươi về một âm mưu phản quốc động trời, nhưng đừng hỏi ta điều gì cả; ta không thể thốt ra những lời của chúng mà không mang lại sự hổ thẹn cho cả đôi ta, và về phần ngươi, cũng đừng tìm kiếm lời lẽ nào để thanh minh. Ta không tin chúng… giả sử ta có tin… Nhưng những lời lẽ độc địa ấy đã làm đảo lộn toàn bộ tâm hồn ta và chỉ có sự vắng mặt của ngươi mới xoa dịu được nỗi bất an này. Hãy đi đi, chắc chắn chẳng bao lâu nữa ta sẽ gọi ngươi về. Đi đi, con trai của ta, ngươi vẫn rất đỗi thân thương với ta.”
Khi đám phản nghịch nghe được tin ấy, chúng bảo nhau: “Hắn ta đã đi rồi, tên phù thủy; hắn đã bị trục xuất. Chắc chắn hắn sẽ vượt biển đến những chân trời xa xôi để mang thứ dịch vụ phản trắc của mình phục vụ một vị vua xa lạ nào đó.”
Thế nhưng Tristan không đủ sức để rời đi hẳn; và khi đã vượt qua những hào nước cùng ranh giới của Lâu đài, cậu biết mình không thể bước đi thêm bước nào nữa. Cậu ở lại thị trấn Tintagel và trọ cùng Gorvenal trong nhà của một vị thị dân, rồi héo mòn – ôi! đau đớn tột cùng hơn cả ngày xưa khi mũi giáo của Morholt làm vấy bẩn thân thể cậu.
Trong những ngọn tháp u tịch, Iseult Xinh Đẹp cũng tàn tạ héo mòn, nhưng còn bi thảm hơn bội phần. Bởi nhiệm vụ của nàng là suốt cả ngày dài phải giả vờ cười cợt và suốt đêm thâu phải chiến đấu với cơn sốt cùng sự tuyệt vọng. Và suốt đêm dài khi nằm bên cạnh vua Mark, cơn sốt vẫn khiến nàng thao thức, trân trân nhìn vào bóng tối. Nàng khao khát được chạy đến bên Tristan và mơ mộng về cảnh mình đang lao đến những cánh cổng để rồi bắt gặp ở đó những lưỡi hái sắc bén, những cái bẫy của lũ phản thần cứa rách đôi đầu gối mềm mại; nàng mơ thấy sự yếu mềm cùng những bước chân khuỵu ngã, và rằng những vết thương đã để lại vệt máu trên mặt đất. Giờ đây đôi tình nhân ấy hẳn đã chết, nếu không có Brangien ra tay cứu giúp. Bất chấp hiểm nguy tính mạng, nàng đã tìm được ngôi nhà nơi Tristan đang nằm. Ở đó, Gorvenal đã mở cửa đón nàng đầy hân hoan, bởi thừa biết nàng có thể mang đến sự cứu rỗi nào.
Thế rồi nàng tìm gặp Tristan, và để cứu lấy đôi uyên ương, nàng đã bày cho cậu một kế sách, chưa từng có mưu mẹo tình yêu nào tinh vi đến thế.
Phía sau lâu đài Tintagel là một khu vườn cây ăn trái được rào kín xung quanh, rộng rãi và hoàn toàn bị bao bọc bởi những chiếc cọc nhọn vững chắc cùng vô số cây cối mọc ở đó trĩu quả, có cả những chú chim và chùm nho ngọt ngào. Và ở nơi xa lâu đài nhất, sát những chiếc cọc của hàng rào chắn, có một cây thông cao, thẳng tắp với những cành lá xum xuê tỏa rộng từ thân mình. Ngay dưới gốc cây, một dòng suối mát lành tuôn chảy bình lặng vào một chiếc vòng bằng cẩm thạch, rồi len lỏi uốn lượn giữa hai bờ cỏ, chảy suốt khu vườn cây trái và cứ thế tiếp tục, cho đến khi cuối cùng đổ dòng vào bên trong lâu đài và xuyên qua các căn phòng của phụ nữ.
Và mỗi buổi chiều, theo lời khuyên của Brangien, Tristan lại cắt nhữngh cành cây và vỏ cây, vượt qua hàng cọc nhọn và khi đến bên dưới cây thông, cậu ném chúng xuống dòng suối trong vắt; chúng bồng bềnh nhẹ tựa bọt biển trôi xuôi dòng nước đến tận phòng của các nữ nhân; và Iseult ngóng chờ chúng trôi đến, để vào những buổi tối ấy nàng sẽ thong thả bước ra khu vườn trái cây và tìm gặp người thương. Nàng đến trong sự uyển chuyển và nỗi sợ hãi, từng bước dò dẫng quan sát xem có thứ gì rình rập ẩn nấp giữa những tán cây hay không, kẻ thù hay những kẻ phản loạn mà nàng vốn biết mặt, cho đến khi trông thấy Tristan; và màn đêm cùng những cành thông đã che chở cho họ.
Và rồi có một đêm nàng cất lời: “Ôi, Tristan, em nghe nói lâu đài này bị yếm bùa và một năm có hai lần nó biến mất. Giờ đây nó cũng đang biến mất như thế và đây chính là khu vườn bị phù phép mà các nghệ sĩ harp vẫn thường ca tụng.”
Vừa lúc nàng dứt lời, những lính canh liền thổi kèn báo hiệu bình minh.
Iseult đã tìm lại được niềm vui. Nỗi bất an trong lòng Mark dần phai nhạt; thế nhưng đám phản thần linh cảm hoặc biết rõ sự thật nằm ở đâu, và chúng đoán rằng Tristan đã gặp gỡ Vương hậu. Cho đến cuối cùng, công tước Andret (cầu mong Chúa nguyền rủa hắn) liền bảo các đồng liêu rằng:
“Hỡi các chúa công, chúng ta hãy thỉnh ý Frocin gã Người lùn; bởi hắn tinh thông bảy nghệ thuật, phép thuật cùng mọi loại bùa chú. Hắn sẽ dạy chúng ta những mưu chước của Iseult Xinh Đẹp nếu hắn muốn.”
Gã dị hình nhỏ thó vẽ ra cho chúng những điềm gở cùng các ký tự phù thủy; hắn bấm độn xem vận hạn của thời khắc ấy và rồi cuối cùng cất lời:
“Thưa các ngài, các vị đại nhân cao quý, đêm nay chính là lúc các ngài sẽ bắt sống cả hai kẻ đó.”
Thế rồi chúng dẫn gã phù thủy nhỏ đến bệ kiến Nhà vua, và hắn tâu rằng:
“Tâu Bệ hạ, xin hãy ra lệnh cho thợ săn dắt chó quây quần và yên cương ngựa sẵn sàng, hãy tuyên bố mở cuộc săn bắn kéo dài bảy ngày trong khu rừng và bảy đêm rong ruổi ở đó, và cứ treo cổ ta lên nếu đêm nay ngài không tận tai nghe thấy Tristan trò chuyện những gì.”
Nhà vua miễn cưỡng làm theo; và khi màn đêm buông xuống, ngài rời khỏi cuộc săn, cho gã người lùn ngồi sau yên ngựa, rồi bước vào khu vườn trái cây, và gã người lùn dẫn ngài đến bên cây thông cao, đoạn thưa rằng:
“Tâu Thánh thượng, xin hãy trèo lên những cành cây này và mang theo cung cùng tên, bởi ngài có thể sẽ cần đến chúng; và hãy ở yên đấy.”
Đêm đó, ánh trăng chiếu rọi sáng ngời. Ẩn mình trên cành cây, Nhà vua nhìn thấy người cháu của mình vượt qua hàng rào chắn rồi ném vỏ cây cùng những cành nhánh nhỏ xuống dòng suối. Nhưng Tristan đã cúi người bên chiếc giếng tròn để ném chúng đi và vô tình nhìn thấy bóng hình của Nhà vua phản chiếu dưới nước. Cậu không thể ngăn những cành cây đang bồng bềnh trôi đi, và kìa, đằng kia, trong các căn phòng của nữ nhân, Iseult đang ngóng chờ và nàng sắp sửa bước tới.
Nàng đã đến, và Tristan đứng lặng ngơ ngác nhìn nàng. Phía trên cậu ở trên cây, cậu nghe thấy tiếng lách cách của mũi tên khi được lắp vào dây cung.
Nàng đã đến, nhưng thận trọng hơn mọi khi, nàng thầm nghĩ: “Có chuyện gì xảy ra thế nhỉ, sao Tristan không đến đón mình? Chắc là chàng đã nhìn thấy kẻ thù nào rồi.”
Bất chợt, dưới ánh trăng thanh vắt, chính nàng cũng nhìn thấy cái bóng của Nhà vua dưới lòng suối. Nàng thể hiện trọn vẹn trí tuệ sắc sảo của phụ nữ, nàng không hề ngẩng đầu lên.
“Lạy Chúa,” nàng cất lời khe khẽ, “xin hãy rủ lòng cho con được cất lời trước.”
“Tristan,” nàng nói, “chàng cả gan làm điều gì thế, lại gọi em đến vào giờ này? Chàng đã gọi em biết bao lần – rằng để khẩn cầu, chàng bảo thế. Và dẫu là Vương hậu đi chăng nữa, em biết chính chàng đã giành lấy danh hiệu ấy cho em – và em đã đến. Chàng muốn gì nào?”
“Tâu Vương hậu, thần muốn Người hãy cầu xin Nhà vua tha thứ cho thần.”
Nàng đẫm lệ và run rẩy, nhưng Tristan thầm tạ ơn Chúa Trời vì đã cho người bạn đời của ngài thấy trước hiểm nguy.
“Tâu Vương hậu,” cậu tiếp lời, “thần đã nhiều lần triệu thỉnh Người trong vô vọng; chưa bao giờ Người chịu đến. Xin hãy rủ lòng thương; Nhà vua căm ghét thần mà thần chẳng hiểu vì nguyên cớ gì. Có lẽ Người biết rõ lý do và có thể hóa giải cơn thịnh nộ của ngài. Bởi còn ai có thể tin tưởng được nếu không phải là Người, thưa Vương hậu đoan trang và nhã nhặn, Iseult?”
“Thật tình, Lãnh chúa Tristan, chàng không biết rằng ngài đang hoài nghi cả đôi ta sao. Và ta, để làm gia tăng thêm sự hổ thẹn cho mình, lại phải thông báo điều đó cho chàng. Ải! Nhưng Chúa thấu hiểu lòng ta có gian dối hay chăng, chưa từng có khi nào tình yêu của ta trao đi cho bất kỳ người đàn ông nào khác ngoài kẻ đầu tiên đã đón nhận ta. Và chàng lại muốn ta, trong hoàn cảnh thế này, lại đi van xin sự dung tha của Nhà vua dành cho chàng ư? Sao cơ, nếu ngài biết chuyện ta đặt chân đến đây đêm nay, ngài chắc chắn sẽ đem tro cốt của ta rải theo gió bay. Thân thể ta đang run rẩy và ta vô cùng sợ hãi. Ta phải đi đây, bởi ta đã nán lại quá lâu rồi.”
Trên cành cây, Nhà vua mỉm cười và cảm thấy mủi lòng.
Và khi Iseult vội vã bỏ chạy: “Tâu Vương hậu,” Tristan cất tiếng gọi, “nhân danh Chúa, xin hãy cứu giúp thần, vì lòng trắc ẩn.”
“Hỡi người bạn,” nàng đáp lại, “cầu xin Chúa phù hộ cho chàng! Nhà vua đã đối xử bất công với chàng nhưng Chúa Trời sẽ luôn ở bên chàng dù chàng có đến bất cứ xứ sở nào.”
Thế là nàng quay trở lại căn phòng của các nữ nhân và kể lại mọi chuyện cho Brangien nghe, khiến nàng ấy thốt lên rằng: “Iseult, Chúa đã làm một phép màu cho Người, bởi Ngài là đấng từ bi và sẽ không làm tổn thương những ai có tâm hồn trong trắng.”
Và khi đã rời khỏi khu vườn cây trái, Nhà vua mỉm cười cất lời:
“Hỡi người cháu ngoan, chuyến đi dạo mà ngươi đã lên kế hoạch đến đây là chấm dứt rồi.”
Nhưng tại một bãi cỏ trống trải tách biệt ở một nơi khác, Frocin, gã Người lùn, đọc trên những vì sao tinh tú sáng ngời rằng Nhà vua giờ đây đã hạ quyết tâm lấy mạng hắn; hắn tái mét vì hổ thẹn lẫn sợ hãi rồi bỏ trốn sang xứ Wales.
