N

gày thứ tư của hành trình, khi trời hãy còn tối mịt, giọng một porter đã ồm ồm ngoài cửa lều: “Buenos días, coca tea (xin chào, trà coca đây)!”. Đó luôn là khởi đầu cho một ngày đi bộ rã rời. Chúng tôi rời điểm cắm trại từ 4 giờ 45 phút sáng. Đi thật sớm để đón bình minh tại cổng Mặt trời - cửa ngõ bước vào kỳ quan thế giới Machu Picchu..

Chúng tôi đến cổng Mặt trời Intipunku khi sương mù hãy còn dày đặc. Nhưng hóa ra chúng tôi chẳng phải là người đầu tiên. Cả trăm khách bộ hành đủ mọi màu da gần như đã tề tựu đông đủ tại đây để ngắm mặt trời mọc. Khi ánh bình mình đầu tiên vừa ló dạng, mọi người bỗng im bặt, nín thở dõi theo từng bước đi của ánh mặt trời.

Kỳ quan thế giới Machu Picchu dưới thung lũng từ từ hiện ra giữa lớp mây mù, như đang vươn vai bừng tỉnh sau một giấc ngủ dài. Khi ánh mặt trời thật sự tràn xuống thành phố đá Machu Picchu, mọi người chẳng ai bảo ai, cùng vỗ tay, nhún nhảy la hét như trẻ con được quà, rồi bất kể quen lạ, họ lao vào ôm hôn nhau... Thật tiếc, đứng cạnh tôi không phải là một cô gái tóc vàng xinh đẹp mà là một anh da đen khổng lồ. Anh ta ôm ghì tôi như siết một con nhái bén.

Người dẫn đường chỉ vào hai tảng đá khổng lồ ở cổng Mặt trời Intipunku: “Vào ngày đông chí và hạ chí, mặt trời sẽ rọi những chùm sáng như tia laser vào Intipunku, trông cực kỳ hấp dẫn”. Tôi đến đây vào đầu tháng 7, đã qua hạ chí (ngày 21/6), nên chẳng thấy được “chùm sáng mặt trời như tia laser” hấp dẫn thế nào, nhưng đón ánh bình minh đầu tiên tại kỳ quan thế giới cũng đủ là một kỷ niệm khó quên.

Không đồ sộ, vĩ đại như Vạn Lý Trường Thành của Trung Quốc, cũng chẳng có tuổi thọ hơn 4.000 năm như bãi đá Stonehenge (Anh), nhưng Machu Picchu, thành phố nhỏ nằm lẩn khuất trong rừng già trên dãy núi Andes, đã lần lượt vượt qua những “đối thủ sừng sỏ” như: quần thể Angkor (Campuchia), Stonehenge (Anh), những bức tượng trên đảo Phục Sinh (Chile),… để trở thành một trong bảy kỳ quan thế giới mới.

Không phải ngẫu nhiên mà hơn 100 triệu lượt bầu chọn của mọi người trên toàn thế giới cùng hội đồng tuyển chọn là những kiến trúc sư hàng đầu của năm châu lục lại chọn Machu Picchu là một trong những di tích khảo cổ đẹp và bí ẩn nhất trên thế giới. Một trăm bốn mươi công trình tại Machu Picchu, gồm nhà ở, đền đài, công viên, nơi thờ cúng trên diện tích 5 km đều được xây dựng bằng đá. Tương tự Kim Tự Tháp Cheops ở Ai Cập, 2 Machu Picchu được dựng lên từ những viên đá nặng hàng tấn (có viên nặng đến 50 tấn). Những viên đá này được sắp lên nhau mà không dùng bất cứ loại hồ vữa kết dính nào. Đặc biệt hơn, các viên đá này đều có hình dạng và khối lượng khác nhau hoàn toàn, có viên có đến 30 góc. Tất cả đều được mài nhẵn đến độ không thể nào lách nổi lưỡi dao vào giữa các mối nối!

Và một điều bí ẩn đến nay vẫn chưa có lời giải đáp thỏa đáng là người Inca không sử dụng bánh xe, làm sao họ có thể đặt những phiến đá lớn lên nhau một cách chính xác đến thế? Người Inca không có chữ viết để lưu trữ, truyền đạt thông tin, họ chỉ có hệ thống các nút thắt Quipu. Đáng tiếc là chính các nút thắt Quipu cũng là một trong những bí mật làm đau đầu các nhà khoa học trên thế giới.

Henry nháy mắt chỉ vào đỉnh núi cùng tên Machu Picchu trước mặt: “Trên đó thiêng lắm, dám leo thử không?”. Bốn ngày cuốc bộ trên con đường Inca đèo núi đã vắt kiệt sức của chúng tôi. Cả đoàn chẳng ai lên tiếng. Tôi ngước mắt nhìn lên đỉnh núi lẫn trong mây, không cưỡng được sự tò mò, bèn gật đầu đồng ý.

Hai tiếng rưỡi đồng hồ trôi qua, khi đầu gối muốn long ra cũng là lúc tôi bò đến đỉnh núi. Lên đó thấy ngợp, gió thổi ào ào như muốn bạt cả người xuống vực. Có quá nhiều giả thuyết cho rằng Machu Picchu là nơi phòng thủ cuối cùng của người Inca, là cung điện của vị vua vĩ đại Pachacuti, người được sánh với Thành Cát Tư Hãn của Mông Cổ, thống lĩnh một đế chế hùng mạnh nhất Nam Mỹ thế kỷ 15… Tuy nhiên, tôi nghiêng về giả thuyết Machu Picchu là thánh địa, nơi thực hiện các nghi lễ cúng, tế thần của người Inca hơn. Từ đỉnh núi nhìn xuống, cả thành phố đá nằm lẫn trong mây, lọt thỏm giữa núi rừng, vách đá dốc đứng cao hàng trăm mét như tấm áo giáp che chở. Hai ngọn núi Machu Picchu và Huayama Picchu và hai khe núi bao quanh thành phố chỉ chính xác bốn hướng Đông, Tây, Nam, Bắc không sai một tí.

Henry đưa tôi cầm ba chiếc lá coca và yêu cầu tiến gần đến mấy đống đá nhỏ được xếp vun lên cao ngay trên đỉnh núi. “Để làm gì thế?”, tôi thắc mắc. Henry ra hiệu im lặng, rồi yêu cầu tôi tự ước ba điều ước và bắt chước theo hành động của anh ta. Henry đứng thẳng, vẻ mặt trang nghiêm khác thường, rồi ngửa mặt lên trời, thổi nhẹ vào ba chiếc lá cầm trên tay, miệng lầm rầm bằng tiếng Quechua. Xong việc, anh đặt ba chiếc lá coca lên đống đá và chèn một viên đá khác lên trên.

Đợi mọi người xong, anh mới chậm rãi giải thích:

- Người Inca quan niệm có ba “thế giới”: đại bàng tượng trưng cho thế giới trên trời, báo tượng trưng cho thế giới trần gian và rắn tượng trưng cho thế giới dưới lòng đất. Mỗi chiếc lá coca tượng trưng một lời ước nguyện cho mỗi thế giới. Họ tin rằng ước nguyện trên đỉnh núi cao sẽ dễ thành hiện thực vì “gần” với trời, nên trời “dễ nghe” hơn.

Nói đến Peru là nói đến Machu Picchu. Vì biết thế, chính quyền Peru ra sức khai thác tối đa kỳ quan thế giới này. Ngoài cách đi bộ trên đường mòn Inca, muốn đến Machu Picchu chỉ còn duy nhất đường xe lửa nên nhà ga tha hồ “hét giá”. Nếu như người dân Cuzco mua vé tàu khứ hồi đến Machu Picchu chỉ mất khoảng 5 USD thì khách nước ngoài phải trả đến… 96 USD/người. Chưa kể phải trả thêm tiền xe buýt 14 USD từ ga đến Machu Picchu. Du khách muốn tham quan Machu Picchu, phải tốn ít nhất 170 USD/người (giá năm 2008).

Làm một phép tính đơn giản, chỉ riêng Machu Picchu, chính quyền đã thu được gần nửa triệu đô la/ngày (khoảng 8 tỷ đồng Việt Nam). Một lợi nhuận khổng lồ! Đó là chưa kể một bữa ăn trưa buffet có giá hơn 30 USD, một chai nước suối nhỏ giá gần 4 USD (trong khi mua tại Cuzco giá chưa đến 50 cent), cái hambuger có giá chừng 2 USD thì Machu Picchu bán 11 USD… Du khách bị “chém” bằng lưỡi dao bén ngót, nhưng có bực cũng đành ngậm bồ hòn làm ngọt vì không còn sự lựa chọn nào khác.

Machu Picchu là một khu di tích Inca, nằm trên thung lũng Urubamba tại Peru ở độ cao 2.430 mét. Được xây dựng từ thế kỷ 15, nhưng hơn 400 năm sau, mãi đến năm 1911, nhà khảo cổ học Hiram Bingham người Mỹ mới tái khám phá thành phố này và viết một cuốn sách về Machu Picchu làm cả thế giới sửng sốt. Năm 1983, Machu Picchu được UNESCO công nhận là di sản thế giới và được bình chọn là một trong bảy kỳ quan thế giới vào năm 2007.