Bốn

《Hái yến》

Nhạc mẫu tôi vì sao nhan sắc không tuổi, thanh xuân thường tại, người đã sáu mươi mấy tuổi mà vẫn có bầu ngực căng đầy và vòng mông nảy nở như phụ nữ trẻ? Vì sao bụng phẳng lì, không tích tụ mỡ thừa, tựa như tấm thép có độ đàn hồi cực tốt? Vì sao mặt như trăng rằm tháng Tám, sắc như hoa buổi sáng mùa xuân, khóe mắt không một nếp nhăn, răng trắng ngọc ngà đến một chiếc lung lay hay mẻ vỡ cũng không có? Vì sao da dẻ mịn màng mềm mại tựa mỡ cừu bạch ngọc? Vì sao môi đỏ thắm, miệng luôn tỏa ra hương thịt nướng, khiến người ta cực kỳ muốn hôn? Vì sao chưa từng đổ bệnh, không có một chút biểu hiện tiền mãn kinh nào?

Là con rể, có lẽ tôi không nên phóng túng như vậy, nhưng tôi là người theo chủ nghĩa duy vật triệt để, mà người theo chủ nghĩa duy vật triệt để thì không sợ gì cả, cho nên lời nên nói vẫn phải nói. Tôi muốn nói nhạc mẫu tôi dù đã sáu mươi mấy tuổi, nhưng chỉ cần chính sách cho phép, bản thân tự nguyện, bà hoàn toàn có thể sinh thêm cho tôi một tá dì ghẻ hoặc cậu em vợ. Nhạc mẫu tôi vì sao rất ít khi đánh rắm, dù thỉnh thoảng đánh một cái cũng không thối, không những không thối mà còn có mùi dẻ rang đường? Nói chung, trong bụng mỹ nhân mùi hôi nồng nặc, cho nên mỹ nhân thực chất chỉ là một lớp da vẽ, nhưng vì sao nhạc mẫu tôi không chỉ lớp da bên ngoài xinh đẹp mà bên trong cũng thơm tho có thể ăn được nhỉ?——Nhiều dấu chấm hỏi như vậy giống như lưỡi câu móc lấy da thịt tôi khiến tôi giống như một con cá nóc xông vào trận địa lưỡi câu, khiến tôi vô cùng đau khổ, chắc chắn cũng làm các vị độc giả chán ngấy, các vị có thể sẽ nói, cái tên Lý Nhất Đấu này, lại bắt đầu đem mẹ vợ ra đấu giá rồi! Các bạn thân mến, không phải tôi đấu giá mẹ vợ, mà là tôi nghiên cứu mẹ vợ. Cùng với sự già hóa của xã hội loài người, việc để phụ nữ giữ mãi thanh xuân là vô cùng quan trọng, nghiên cứu này cực kỳ có lợi cho nhân loại, hơn nữa rất có thể tạo ra lợi nhuận khổng lồ, cho nên tôi dẫu có chọc giận mẹ vợ cũng không tiếc.

Tôi cho rằng, lý do tôi sở hữu một người mẹ vợ ngon lành có thể uống như rượu Sherry Oloroso (Oloroso sherry) có màu sắc đẹp đẽ trầm ổn, hương thơm nồng nàn xộc vào mũi, thân rượu phong phú tròn đầy, vị ngọt ngào mềm mại, để lâu ít hỏng, càng để lâu càng thơm, chứ không phải sở hữu một người mẹ vợ giống như rượu khoai lang người thôn quê nấu có màu sắc đục ngầu, mùi vị cay nồng chua chát, thân rượu khô khan đơn điệu, uống vào độc chết nửa mạng người, nguyên nhân quan trọng nhất là nhạc mẫu tôi sinh ra trong một thế gia hái yến.

Chiếu theo phương thức trần thuật tiểu thuyết thịnh hành hiện nay, tôi có thể nói câu chuyện của chúng ta sắp bắt đầu rồi. Trước khi chính thức bước vào câu chuyện thuộc về tôi cũng thuộc về các bạn này, xin cho phép tôi trước tiên tiến hành đào tạo kiến thức chuyên môn ba phút cho các bạn, nếu không việc đọc của bạn sẽ gặp chướng ngại. Tôi dự định viết số lượng chữ đủ để bạn đọc trong một phút rưỡi, một phút rưỡi còn lại dành cho bạn suy nghĩ. Mặc kệ cái câu "Cáo vừa suy nghĩ, hổ liền cười to", "Trời sắp mưa đá, mẹ muốn tìm nhà chồng", cứ để bọn chúng cười đi, cười chết thêm mấy trăm triệu người thì cũng bớt được kế hoạch hóa gia đình, đến lúc đó nhạc mẫu tôi có thể tận dụng triệt để các cơ quan còn dẻo dai của bà để sinh dì ghẻ hoặc cậu em vợ cho tôi rồi. Được rồi! Đừng dài dòng nữa! Được rồi, không dài dòng nữa, tôi đã nghe thấy tiếng gầm giận dữ của bạn, nhìn thấy sự thiếu kiên nhẫn của bạn, giống như rượu trắng Thảo Nguyên sản xuất ở Nội Mông Cổ, bạn quả thực vẫn là một chai rượu trắng cao lương lúa lép Cáp Nhĩ Binh cuồn cuộn sóng, độ rượu 60, sức công phá tràn trề.

Chim yến hàng (Collocalia restita), bộ chim sẻ, họ yến. Thân dài khoảng mười tám cm, lông phần trên màu đen hoặc nâu, có ánh xanh lam. Phần dưới màu xám trắng. Cánh nhọn và dài, chân ngắn, màu đỏ nhạt, bốn ngón đều hướng về phía trước, sống bầy đàn, ăn côn trùng. Làm tổ trong hang động, tuyến nước bọt ở cổ yến đực tiết ra nước bọt, sau khi đông đặc chính là tổ yến.

Chim yến hàng sản xuất ở các nước Thái Lan, Philippines, Indonesia, Malaysia v.v., các đảo hoang ven biển Quảng Đông, Phúc Kiến nước ta cũng có sản lượng. Đầu tháng sáu hàng năm, là thời kỳ yến hàng làm tổ ấp trứng. Trước khi làm tổ, yến đực và yến mái bay đuổi theo nhau giao phối, giao phối xong, yến đực áp sát vách đá, lắc lư đầu qua lại như tằm nhả tơ, từng dòng nước bọt có tính keo trong suốt dính trên vách đá, sau khi đông đặc chính là tổ yến. Theo báo cáo của người quan sát, yến đực trong quá trình nhả nước bọt thành tổ không ăn không ngủ, đầu liên tục lắc lư mấy vạn lần mới thành một tổ. Gian nan khổ sở, vượt qua cả nhọc lòng tổn sức. Tổ đầu tiên này hầu như không chứa tạp chất, hoàn toàn do nước bọt yến ngưng tụ thành, cho nên màu sắc trắng trong suốt, chất lượng ưu tú, gọi thông tục là "bạch yến" hoặc "quan yến". Sau khi tổ này bị lấy đi, chim yến hàng sẽ làm ra tổ thứ hai, nước bọt không đủ, đành phải tự mổ lấy lông tơ trộn lẫn vào trong, vì dùng sức nhả nước bọt, đến cả máu cũng phun ra, hình thành "mao yến" hoặc "huyết yến" có giá trị thấp hơn. Sau khi tổ này bị lấy đi, chim yến hàng lại làm ra tổ thứ ba, nguyên liệu sử dụng chủ yếu là tảo biển, nước bọt rất ít, không có giá trị ăn uống.

Lần đầu tiên tôi gặp mẹ vợ là lúc bà đang dùng kim bạc nhặt bỏ tạp chất trong một chiếc tổ yến được ngâm nở bằng nước kiềm: tơ máu, lông tơ và cỏ biển, bây giờ chúng ta có thể biết được, đó là một chiếc huyết yến. Mẹ vợ tôi bĩu môi, nói luyên thuyên giống như một con thú mỏ vịt nhỏ đang nổi giận: Nhìn xem, nhìn xem, đây đâu phải tổ yến, rõ ràng là một cái tổ lông rối, là tổ chim khách, tổ quạ đen——Em cứ bình tĩnh một chút đi, người hướng dẫn của anh Giáo sư Viên Song Ngư nhắp một ngụm rượu pha trộn đặc biệt do chính ông pha chế——trong rượu có một thứ hương hoa lan tao nhã cao quý——nói với vợ ông ta, thời buổi này, vạn vật đều làm giả, chim yến hàng cũng học khôn rồi, anh thấy một vạn năm nữa, chỉ cần loài người còn tồn tại, chim yến hàng sẽ dùng cứt chó để xây tổ. Bà hai tay nâng cục tổ yến nở phập phồng to lớn đó, ngẩn ngơ nhìn chồng mình là bố vợ tương lai của tôi. Tôi thực sự không thể tưởng tượng nổi thứ bẩn thỉu giống như óc chó này lại có thể trở thành thứ quý hơn vàng, chẳng lẽ nó thực sự huyền diệu như các người nói sao? Ông lạnh lùng đánh giá thứ trong tay bà. Bà nói: Ngoài rượu ra anh chẳng biết cái gì khác! Da mặt bà hơi ửng đỏ, vứt tổ yến đi, nhanh như một cơn gió nhỏ bước đi không biết đến đâu. Đây là lần đầu tiên tôi đến nhà vợ sắp cưới làm khách. Vợ tôi nói mẹ cô ấy chuẩn bị trổ tài. Không ngờ bà lại hậm hực bỏ đi. Tôi có chút lúm túng. Ông cụ lại nói, không sao đâu, bà ấy sẽ quay lại thôi. Sự hiểu biết của bà ấy về tổ yến cũng giống như sự hiểu biết của tôi về rượu, đứng đầu thế giới.

Quả nhiên không nằm ngoài dự đoán của bố vợ tôi, chẳng mấy chốc, mẹ vợ tôi đã quay lại, bà đã nhặt sạch tạp chất trong tổ yến, hầm canh tổ yến cho chúng tôi. Bố vợ tôi và vợ tôi từ chối uống, bố vợ tôi nói trong canh có mùi cứt gà, vợ tôi nói có mùi tanh của máu, tràn ngập tính tàn sát là một chén canh vô tình, thể hiện ý nghĩa con người là cội nguồn của mọi tội ác. Vợ tôi có một tấm lòng bác ái rộng lớn, đang xin gia nhập Hiệp hội Bảo vệ Động vật Người dân Thế giới đặt trụ sở tại Bonn. Nhạc mẫu tôi lúc đó nói, Tiểu Lý, đừng để ý đến mấy kẻ ngốc này, lòng bác ái của bọn họ vô cùng giả dối, Khổng Tử xa nhà bếp, mà bữa nào cũng không rời khỏi mắm thịt, ăn không chê ngon, thái không chê nhỏ, thu đồ đệ vào cửa, còn phải có mười dải thịt khô làm học phí. Bọn họ không uống thì chúng ta uống, nhạc mẫu tôi nói, người Hoa ăn tổ yến đã có lịch sử ngàn năm, nó là món bồi bổ trân quý nhất thế giới, đừng nhìn bề ngoài nó xấu xí, nhưng dinh dưỡng cực kỳ phong phú, trẻ con ăn giúp phát triển chiều cao thể chất, phụ nữ ăn giúp trẻ lâu không già, người già ăn có thể sống lâu trăm tuổi, gần đây, Giáo sư Hà Quốc Lực của Đại học Trung Văn Hồng Kông còn phát hiện trong tổ yến có chứa một chất phòng ngừa và điều trị bệnh AIDS. Nó mà ăn tổ yến, nhạc mẫu tôi chỉ vào vợ tôi nói, thì cũng không phải cái bộ dạng hiện tại này. Vợ tôi phẫn nộ nói: Tôi thà mang bộ dạng này chứ không thèm ăn thứ đó. Cô ấy trợn tròn mắt hỏi tôi: Anh nói xem, có ngon không? Tôi không dám đắc tội vợ tôi, cũng không muốn đắc tội mẹ vợ, tôi nói: Nói thế nào nhỉ? Nói thế nào nhỉ? Ha ha ha ha. Vợ tôi nói: Anh đúng là kẻ ba phải. Nhạc mẫu tôi múc một thìa tổ yến vào bát tôi, sau đó khiêu khích nhìn con gái mình. Vợ tôi nói: Các người sẽ gặp ác mộng đấy. Ác mộng gì? Nhạc mẫu tôi hỏi. Vợ tôi nói: Từng đàn chim yến hàng đang mổ xé óc các người. Nhạc mẫu tôi nói: Tiểu Lý, cứ việc ăn, đừng để ý con nhỏ điên này. Hôm qua nó còn ăn một con cua lớn, chẳng lẽ cái này không sợ cua dùng kẹp kẹp mũi nó sao? Cô ấy nói: Hồi nhỏ tôi căm thù thấu xương những kẻ hái yến, sau khi vào thành phố, tôi mới phát hiện sự căm thù đó là không có lý do. Bây giờ người ăn tổ yến ngày càng nhiều, người có tiền ngày càng lắm nha. Nhưng có tiền chưa chắc đã ăn được quan yến hạng nhất, hàng tốt hạng nhất, "Xiêm La Cống Yến" nhập khẩu từ Thái Lan đều bị các đại cán bộ Bắc Kinh ăn hết rồi, thành phố tửu quốc nhỏ bé như chúng ta, chỉ đáng ăn loại huyết yến này thôi. Dù là huyết yến thế này, mỗi kilôgam cũng phải tám nghìn nhân dân tệ, người bình thường không ăn nổi đâu, nhạc mẫu tôi nghiêm túc, không giấu vẻ khoe khoang nói với tôi. Mặc dù tổ yến lợi hại như vậy, nhưng tôi nói thẳng, thứ này thực sự không ngon, còn chẳng đã thèm bằng thịt heo kho tàu.

Nhạc mẫu tôi miệt mài giáo dục tôi về tổ yến, bà giảng xong giá trị dinh dưỡng của tổ yến lại giảng phương pháp nấu nướng tổ yến, những thứ này tôi không có hứng thú. Cái tôi có hứng thú là những câu chuyện hái tổ yến mà bà kể cho tôi nghe, câu chuyện về gia tộc của bà, câu chuyện của bà.

Nhạc mẫu tôi sinh ra trong một thế gia hái yến, từ lúc còn trong bụng nhạc mẫu đời trước, bà đã nghe thấy tiếng chim yến hàng kêu rên đau đớn, đã nhận được sự dinh dưỡng từ chim yến hàng. Nhạc mẫu đời trước của tôi là một người phụ nữ ham ăn, mang thai nhạc mẫu tôi xong lại càng ham ăn hơn, bà thường lén ăn trộm tổ yến sau lưng chồng, kỹ thuật ăn trộm rất cao, chưa từng bị chồng phát hiện. Nhạc mẫu tôi nói mẹ mình sinh ra một hàm răng còn cứng hơn cả thép, có thể cắn nát tổ yến khô có độ dai cực mạnh. Bà không bao giờ ăn trộm nguyên cả tổ yến——tổ yến nguyên vẹn thì chồng bà có đếm——mẹ nhạc mẫu tôi luôn rất khôn khéo gặm sâu vào trong một inch từ vết cắt do dao cạo để lại ở đáy mỗi chiếc tổ yến, vết gặm ra còn gọn gàng hơn cả dao cắt. Nhạc mẫu tôi nói mẹ mình ăn trộm toàn là quan yến hạng nhất. Tổ yến chưa qua chế biến có giá trị dinh dưỡng phong phú hơn, nhạc mẫu tôi nói bất kỳ món ăn ngon vật lạ nào một khi đã qua nấu nướng, dinh dưỡng của nó đều bị phá hủy đại bộ phận. Nhạc mẫu tôi nói bất kỳ sự tiến bộ nào cũng được xây dựng trên cơ sở đánh mất một số thứ, loài người phát minh ra nấu nướng, làm thỏa mãn giác quan khoang miệng, nhưng lại đánh mất sự dũng mãnh và hung hãn của con người, người Eskimo sống ở vòng cực Bắc sở hữu cơ thể cường tráng và khả năng chống chọi giá rét như vậy, có mối quan hệ tuyệt đối với việc họ ăn thịt hải cẩu sống, một khi họ nắm vững kỹ thuật nấu nướng tinh xảo phức tạp của Trung Quốc, họ sẽ không thể trụ lại ở đó nữa. Mẹ nhạc mẫu tôi ăn trộm nhiều tổ yến sống như vậy, cho nên nhạc mẫu tôi phát triển cực kỳ hoàn thiện, lúc sinh ra tóc đã đen nhánh, da hồng hào, tiếng khóc hùng hồn lấn át cả trẻ sơ sinh nam, trong miệng còn mọc sẵn bốn chiếc răng. Bố của nhạc mẫu tôi là một người mê tín, ông nghe người ta nói trẻ sơ sinh mọc răng là điềm gãy đổ xui xẻo, liền ném nhạc mẫu tôi vào đám cỏ dại. Lúc đó là tiết đại hàn, Quảng Đông tuy không có mùa đông giá rét, nhưng đêm tháng mười hai cũng lạnh thấu xương, nhạc mẫu tôi ở trong đám cỏ dại một đêm, vậy mà ngủ say không chết, làm cảm động bố mình, lại bế cô bé về.

Mẹ của nhạc mẫu tôi theo lời nhạc mẫu kể là rất xinh đẹp, bố của nhạc mẫu tôi theo lời nhạc mẫu kể là lông mày rậm chữ bát, hốc mắt sâu, mũi tẹt, môi mỏng, cằm nhọn có một nhúm râu dê. Bố của nhạc mẫu tôi suốt ngày leo vách bám tường vừa gầy vừa già giống như một con thằn lằn xấu xí, mẹ của nhạc mẫu tôi ngày ngày ăn trộm tổ yến tẩm bổ hồng hào trắng như tuyết véo ra nước giống như một đóa hoa sen tháng sáu. Lúc nhạc mẫu tôi một tuổi thì mẹ cô ấy theo một thương gia buôn tổ yến bỏ trốn sang Hồng Kông, nhạc mẫu tôi theo bố lớn lên. Nhạc mẫu tôi nói sau khi mẹ cô ấy bỏ trốn thì ngày nào bố cô ấy cũng luộc một tổ yến cho cô ấy ăn, cho nên cô ấy là đứa trẻ lớn lên bằng tổ yến. Nhạc mẫu tôi nói lúc cô ấy mang thai vợ tôi chính là thời điểm khó khăn nhất đầu những năm sáu mươi, chưa từng được ăn một miếng tổ yến nào, cho nên sinh ra vợ tôi giống như một con khỉ đen. Nếu cô ấy ăn tổ yến thì tình hình cũng sẽ khá hơn, nhưng vợ tôi cự tuyệt không ăn. Thực ra tôi biết muốn ăn cũng không được, nhạc mẫu tôi làm chủ nhiệm trung tâm món ăn đặc biệt ở học viện nấu ăn không lâu, lúc không làm chủ nhiệm thì bà muốn kiếm một tổ yến cũng không dễ dàng gì. Tổ yến kém chất lượng này bà làm cho tôi ăn, cũng không phải đường đường chính chính mà có. Cho nên từ điểm này tôi cũng biết nhạc mẫu tôi cực kỳ thích tôi, vượt cả vợ tôi thích tôi. Tôi kết hôn với vợ tôi một nửa là vì bố cô ấy là ân sư của tôi, một nguyên nhân quan trọng khiến tôi vẫn chưa ly hôn với vợ tôi là vì tôi rất thích mẹ vợ.

Nhạc mẫu tôi uống canh tổ yến ăn chim yến con lớn lên khỏe mạnh, chiều cao và trí tuệ năm bốn tuổi của bà đã đạt đến mức độ phát triển bình thường của đứa trẻ mười tuổi. Nhạc mẫu tôi cho rằng đây tuyệt đối là công lao của chim yến hàng. Nhạc mẫu tôi nói theo một ý nghĩa nào đó thì bà được chim yến hàng đực dùng nước bọt trân quý nuôi nấng lớn lên, mà mẹ bà vì sợ hãi bốn chiếc răng mọc từ lúc mới sinh của bà nên không cho bà bú. Đây gọi là động vật có vú gì chứ? Nhạc mẫu tôi phẫn uất nói. Nhạc mẫu tôi còn từ đó phát biểu rằng con người là loài động vật có vú tàn nhẫn nhất vô tình nhất, chỉ có con người mới từ chối cho trẻ sơ sinh bú sữa.

Quê nhà của nhạc mẫu tôi nằm trên một mũi đất ven biển phía đông nam, những ngày trời quang mây tạnh, bà ngồi trên bãi biển, có thể nhìn thấy chuỗi cái bóng của những hòn đảo biển màu xanh thép đó. Trên những hòn đảo đó có những hang động cao lớn, trong hang động sản xuất tổ yến. Người trong thôn đa số sống bằng nghề đánh cá, chỉ có bố của nhạc mẫu tôi và sáu người chú của nhạc mẫu tôi sống bằng nghề hái tổ yến. Đây là nghề gia truyền, cực kỳ nguy hiểm nhưng thu nhập rất hậu hĩnh, nhà bình thường muốn làm cũng không làm được. Cho nên tôi mới nói ở phần trước rằng nhạc mẫu tôi sinh ra trong một thế gia hái yến.

Nhạc mẫu tôi nói cha và các chú của cô ấy đều là những người cường tráng khỏe mạnh, trên người không có mỡ, chỉ có từng thớ cơ bắp có hàm lượng hemoglobin cực cao bện chặt như thừng gai. Người sở hữu cơ bắp như vậy tự nhiên tay chân lanh lẹ, vượt qua cả vượn khỉ. Bố cô ấy nuôi hai con vượn khỉ, cô ấy nói đó là thầy của các cha cô ấy. Vào những mùa không thể thu hoạch tổ yến, cha và các chú của nhạc mẫu tôi lại ngồi ăn thu nhập hái yến năm trước, chuẩn bị các mặt cho lần hái yến tiếp theo. Hầu như ngày nào họ cũng dắt vượn khỉ lên núi, sai khiến chúng trèo vách bám cây, và tiến hành mô phỏng. Nhạc mẫu tôi nói người hái yến ở bán đảo Mã Lai có thuần hóa vượn khỉ hái yến, nhưng không thành công lắm, tính khỉ hay thay đổi, ảnh hưởng đến sản xuất. Nhạc mẫu tôi nói bố cô ấy sáu mươi mấy tuổi vẫn thân thủ nhẹ nhàng như yến, leo trèo trên cây trúc xanh nhẵn nhụi, không kém gì khỉ khỏe. Nói chung, gia tộc của nhạc mẫu tôi do nguyên nhân di truyền và huấn luyện nghề nghiệp, đều giỏi leo vách trèo cây. Nhạc mẫu tôi nói người có thể lực xuất sắc nhất là người chú út của cô ấy, ông ấy luyện được khinh công thằn lằn, có thể không dựa vào bất kỳ dụng cụ nào, tay không trèo lên vách đá cao mấy chục mét để hái yến. Nhạc mẫu tôi nói cô ấy đã quên mất dáng vẻ của các người chú khác, nhưng lại nhớ như in dáng vẻ của người chú út này. Toàn thân ông ấy mọc một lớp da già hình vảy cá, trên khuôn mặt hốc hác có hai con mắt to màu xanh lam chìm sâu trong hốc mắt, lấp lánh ánh sáng u uất.

Nhạc mẫu tôi nói mùa hè năm cô ấy bảy tuổi, lần đầu tiên đi theo cha và các chú ra đảo biển hái yến. Nhà cô ấy có một chiếc thuyền hai cột buồm rất lớn, thuyền làm bằng gỗ thông, quét dầu tung dày đặc, tỏa ra hương thơm của rừng cây. Ngày hôm đó gió đông nam thổi, sóng dài ngoài khơi đuổi nhau cuồn cuộn, cát trắng trên bãi biển bị mặt trời chiếu sáng lấp lánh. Nhạc mẫu tôi nói cô ấy thường bị ánh sáng chói mắt đó làm cho tỉnh giấc từ trong mộng, thế nên, trong chiếc chăn ấm ở thành phố Tửu Quốc, cô ấy đã nghe thấy tiếng sóng biển Nam Hải, ngửi thấy mùi vị của biển. Cha cô ấy ngậm một cái điếu cày, chỉ huy các em vận chuyển lương thực, nước ngọt, gậy trúc xanh lên thuyền. Cuối cùng, một người chú của cô ấy dắt lên thuyền một con trâu đực béo mập đầu sừng buộc dải lụa đỏ. Con vật đó mắt đỏ ngầu, miệng sùi bọt mép, bộ dạng tức giận đằng đằng. Trẻ con trong làng chài chạy ra xem thuyền hái yến xuất phát. Trong đám trẻ có mấy đứa là bạn chơi thuở nhỏ của nhạc mẫu tôi, Hải Yến, Triều Sinh, Hải Báo…… Có một người phụ nữ lớn tuổi đứng trên tảng đá đầu làng gào thét: Hải Báo, Hải Báo tử, về nhà thôi. Một cậu bé vô cùng miễn cưỡng rời đi. Lúc đi cậu ta nói với nhạc mẫu tôi: Yến Ni, cậu có thể giúp tớ bắt một con chim yến hàng không? Cậu cho tớ một con chim yến hàng sống, tớ cho cậu một viên bi thủy tinh. Cậu ta giơ giơ viên bi thủy tinh đang nắm trong tay đó ra. Tôi không ngờ nhạc mẫu tôi lại có một cái tên nhũ danh lẫy lừng như vậy, Yến Ni! Lạy trời đất! Lại trùng tên với phu nhân của Marx. Nhạc mẫu tôi u sầu nói: Cái thằng Hải Báo tử đó, bây giờ đã là tư lệnh quân khu rồi. Trong lời nói của nhạc mẫu tôi lộ ra sự bất mãn với bố vợ tôi. Vợ tôi nói, tư lệnh quân khu thì có gì ghê gớm, bố tôi là giáo sư đại học, chuyên gia ủ rượu, oai hơn cái tên tư lệnh tép riu đó chứ! Nhạc mẫu tôi nhìn tôi, ấm ức nói: Nó vĩnh viễn đứng ở lập tức của bố nó để đối đầu với tôi. Phức cảm Oedipus, tôi nói. Vợ tôi trừng mắt lườm tôi một cái. Nhạc mẫu tôi nói ngày thuyền hái yến xuất phát, cảnh tượng náo nhiệt nhất là lùa trâu đực lên thuyền.

Bà nói trâu có linh tính, trâu đực chưa hoạn có linh tính nhất, nó biết việc bắt nó lên thuyền có ý nghĩa gì, cho nên nó vừa đến gần bến tàu nhỏ liền đỏ ngầu mắt, thở phì phò, lắc lư cái đầu bướng bỉnh, lôi kéo khiến người chú kia của tôi lảo đảo. Nhạc mẫu tôi nói có một tấm ván gỗ hẹp nối liền thuyền gỗ và bậc đá của bến tàu nhỏ, tấm ván lơ lửng, nghiêng ngả, bên dưới ván là nước biển đục ngầu. Chân trước của con trâu đực dừng ở một đầu tấm ván, liền kiên quyết không tiến lên nửa bước. Người chú đó dùng hết sức bú sữa kéo dây thừng mũi, vòng mũi bằng sắt kéo sống mũi xanh ngắt của con trâu ra rất dài, sống mũi con trâu bất cứ lúc nào cũng có thể bị toét ra, chắc chắn đau đớn khó chịu lắm, nhưng nó kiên quyết không lên ván, so với cái chết, cái mũi không thấm vào đâu. Nhạc mẫu tôi nói mấy người chú của cô ấy ùa lên, muốn đẩy thô bạo con trâu lên thuyền, nhưng mặc kệ bọn họ đẩy thế nào, cũng đành chịu con trâu, ngược lại còn bị nó giận dữ tung một cước, đá thọt chân một người chú nào đó của nhạc mẫu tôi.

Nhạc mẫu tôi nói chú út của cô ấy không chỉ thể lực xuất sắc hơn các anh mình. Trí tuệ cũng là số một. Ông ấy nhận dây thừng từ tay anh trai, dắt trâu đi dạo trên bãi biển. Ông ấy nói chuyện với con trâu. Trên bãi biển lưu lại dấu chân của ông ấy và con trâu. Sau đó ông ấy cởi áo khoác trùm lên đầu con trâu, một mình dắt con trâu lên ván nhảy. Lúc con trâu đi trên ván nhảy, ván nhảy cong thành một chiếc cung. Con súc vật đó thực ra cũng biết nó đang đi trên con đường hiểm trở, bởi vì lúc nó nhấc bốn mươi móng vuốt vô cùng cẩn thận, giống như mấy con dê đi thừng được huấn luyện lâu ngày trong rạp xiếc. Trâu lên thuyền, người cũng lên thuyền, ván nhảy rút đi, buồm giương lên ào ào. Chú út cởi áo khoác trên mặt con trâu ra. Con trâu toàn thân run lẩy bẩy, bốn mươi móng vuốt nhảy nhót, phát thốt lên một tiếng kêu thê lương. Dần dần, đại lục biến mất, đảo biển tiến lại gần, mây mù trên đảo mờ ảo, hòn đảo giống như tiên sơn quế các.

Nhạc mẫu tôi nói cha và các chú của cô ấy neo thuyền ở một góc đảo, chú út đưa con trâu xuống thuyền. Sắc mặt bọn họ nghiêm túc và thần thánh. Vừa đặt chân lên hòn đảo hoang cỏ dại mọc khắp nơi, con trâu đực hung hăng đó trở nên ngoan ngoãn hơn cả cừu. Màu đỏ ngầu trong mắt con trâu biến mất, màu xanh thẳm giống như đại dương màu sắc giống như đôi mắt chú út của nhạc mẫu tôi xuất hiện.

Nhạc mẫu tôi nói lúc bọn họ đến đảo hoang đã là chạng vạng tối, ngoài khơi ánh đỏ rực rỡ, trên đảo đàn chim bay lượn, tiếng kêu nhức óc. Bọn họ ngủ lại trên đảo, đêm đó không có chuyện gì xảy ra. Sáng sớm hôm sau, ăn xong bữa sáng, cha cô ấy nói: Làm thôi! Công việc hái yến đầy bí ẩn mờ ảo liền bắt đầu.

Trên những hòn đảo này, có rất nhiều hang động tối tăm. Nhạc mẫu tôi nói bên ngoài một hang động lớn, cha cô ấy bày hương án, đốt một sấp giấy, dập đầu mấy cái, sau đó hô lên một tiếng: Giết súc sinh! Sáu người em trai của ông liền ùa lên, vật ngã con trâu đực đó xuống đất. Điều kỳ lạ là con trâu đực béo mập khỏe mạnh đó lại không hề phản kháng chút nào, nói là nó bị sáu người đàn ông đó đè ngã chi bằng nói nó tự nằm xuống. Nó lẳng lặng nằm đó, chiếc cổ khỏe mạnh trải phẳng trên vách đá, cái đầu to lớn mọc sừng sắt màu xanh thép, vụng về nối liền vào cổ, tựa như được hàn cứng nhắc vào vậy. Tư thế của nó biểu thị nó tâm nguyện tình nguyện trở thành vật tế dâng lên thần linh trong hang. Nhạc mẫu tôi nói cô ấy mơ hồ cảm nhận được, tổ yến trong hang động là tài sản tư hữu của thần linh trong hang, mà cha và các chú cô ấy dùng con trâu đực béo mập này để trao đổi với thần linh trong hang. Thần linh trong hang động đã có thể ăn trâu đực, chắc chắn là một con quái vật lớn cực kỳ hung ác. Nhạc mẫu tôi nói sự liên tưởng này khiến cô ấy sinh ra sợ hãi. Sau khi đè ngã trâu vàng, các chú của cô ấy tránh sang một bên. Cô ấy nhìn thấy cha rút từ thắt lưng ra một chiếc rìu nhỏ sáng loáng, hai tay nắm chặt, đi về phía con trâu. Quả tim của cô ấy dường như bị một bàn tay lớn nắm chặt lại, mỗi nhịp đập đều như dừng lại rồi không đập nữa vậy. Miệng cha cô ấy lầm rầm niệm chú, đôi mắt đen láy nhảy múa ánh sáng hoảng sợ bất định. Cô ấy đột nhiên sinh ra lòng thương hại đối với cha và cả con trâu, cô ấy cảm thấy người đàn ông giống như con khỉ gầy phía trước và con trâu đực nằm cứng đờ trên vách đá đáng thương giống nhau, kẻ giết và kẻ bị giết đều không tự nguyện, nhưng vì áp lực to lớn đành phải làm như vậy. Nhạc mẫu tôi nhìn thấy cửa hang khổng lồ kỳ hình dị dạng, nghe thấy những âm thanh quái dị từng trận trong hang, cảm nhận được bầu không khí u ám phun ra từ cửa hang, linh cảm phát động, nghĩ rằng, thứ mà cha cô ấy và con trâu cùng sợ hãi chính là thần linh trong hang động. Cô ấy nhìn thấy con trâu nhắm nghiền hai mắt, hàng lông mi dài bị mí mắt trên và dưới kẹp thành một đường thẳng, một con ruồi màu xanh biếc đang lăng xê ăn cái gì đó ở khóe mắt ẩm ướt của nó, đến cả nhạc mẫu tôi cũng bị con ruồi đáng ghét này làm cho khóe mắt ngứa ngáy, nhưng con trâu lại bất động. Cha của nhạc mẫu tôi đi đến bên cạnh con trâu, hoang mang lo sợ nhìn xung quanh bốn phía. Ông ấy muốn nhìn cái gì chứ? Nhạc mẫu tôi nói, thực ra ông ấy chẳng nhìn thấy gì cả, ngẩng đầu nhìn ngó xung quanh vừa vặn vạch trần sự trống rỗng tột độ trong nội tâm ông ấy. Ông ấy cầm chiếc rìu nhỏ trong tay trái, nhổ một ngụm nước bọt vào lòng bàn tay phải; sau đó lại đổi chiếc rìu nhỏ cầm trong tay phải, nhổ một ngụm nước bọt vào lòng bàn tay trái, cuối cùng, hai tay nắm chặt cán rìu, dịch chuyển đôi chân một chút, có vẻ như muốn đứng vững hơn một chút. Ông ấy thở ra một hơi dài, nín thở, sắc mặt tái xanh, trợn tròn hai mắt, giơ cao chiếc rìu lên, mạnh mẽ chém xuống. Nhạc mẫu tôi nghe thấy tiếng động phát ra khi rìu chém vào cổ trâu. Cha cô ấy thở ra hơi nín thở đó, toàn bộ con người mềm nhũn đứng đó giống như sụp khung, mãi lâu sau, mới cúi người rút chiếc rìu kẹp trong cổ trâu ra. Con trâu kêu trầm đục mấy tiếng làm mấy lần nỗ lực ngẩng đầu lên, nhưng cơ cổ của nó đã bị chém đứt, không thể ngẩng đầu lên được nữa. Tiếp theo, từng vùng cơ thể của nó luân phiên run rẩy, giống như sự run rẩy này đã không còn do đại não của nó chi phối nữa. Cha của nhạc mẫu tôi lại một lần nữa giơ cao chiếc rìu, hung hăng chém, mở rộng vết thương trên cổ trâu. Vừa chém vừa phát ra âm thanh "hè hè", động tác coi như chuẩn xác, mỗi nhát chém xuống, vết thương lại sâu thêm một đoạn. Cuối cùng cổ trâu phun ra máu đen xối xả, một mùi tanh nồng nàn xộc vào khoang mũi nhạc mẫu tôi. Hai tay cha cô ấy dính đầy máu tươi, cảm giác trơn tuột của chiếc rìu nhỏ được thể hiện qua hành động liên tục dùng cỏ dại lau tay của ông ấy. Cùng với vết thương tiếp tục mở rộng, máu tươi bắn đầy mặt cha nhạc mẫu tôi. Khí quản của con trâu đứt rồi, một số bọt biển trào ra, lúc bọt trào ra phát ra âm thanh "bụp bụp", nhạc mẫu tôi bóp cổ quay người đi. Lúc cô ấy quay đầu lại, nhìn thấy cha mình đã chặt đứt hẳn đầu con trâu rồi. Ông ấy vứt rìu đi, dùng đôi bàn tay dính máu đó, túm lấy hai chiếc sừng sắt trên đầu con trâu, nhấc nó lên, đặt lên hương án trước cửa hang. Điều khiến nhạc mẫu tôi khó hiểu là, con trâu này trước khi chết nhắm nghiền mắt, đầu bị chặt đứt rồi, ngược lại trợn tròn mắt, đôi mắt đó vẫn xanh biếc như nước biển, phản chiếu bóng dáng người xung quanh. Nhạc mẫu tôi nói cha cô ấy an trí đầu trâu xong, lùi lại một bước, miệng không biết lẩm bẩm mấy câu gì, sau đó sụp xuống quỳ rạp, hướng về cửa hang liên tục dập đầu. Các chú của cô ấy cũng quỳ rạp trên vách đá, hướng về cửa hang dập đầu.

Nghi thức tế hang hoàn thành, cha và các chú của nhạc mẫu tôi mang theo đồ đạc vào hang. Cô ấy bị bỏ lại ngoài hang trông coi thuyền bè và dụng cụ. Nhạc mẫu tôi nói sau khi bọn họ vào hang thì giống như hòn đá chìm xuống đáy biển im lìm không một tiếng động. Một mình đối mặt với cái đầu trâu trợn tròn hai mắt và thân trâu rỉ máu róc rách, cô ấy cảm thấy vô cùng sợ hãi. Nhìn xa biển trời mịt mờ, đại lục ẩn mình sau làn nước biển, trên đảo bay lượn rất nhiều loài chim lớn không rõ tên. Mấy con chuột béo múp hốc từ kẽ đá chui ra, kêu chít chít, xông lên xác con trâu, nhạc mẫu tôi định xua đuổi chúng, bọn chúng lại nhảy cao nửa mét tấn công cô gái nhỏ là nhạc mẫu tôi, cô ấy cảm nhận rõ ràng cảm giác móng vuốt chuột cào vào lồng ngực mình. Nhạc mẫu tôi gào khóc nhảy vào trong hang.

Cô ấy gào khóc tìm cha và các chú, băng qua một đoạn hang tối tăm. Đột nhiên trước mắt cô ấy sáng bừng lên, bảy ngọn đuốc chói lóa xuất hiện trên đầu cô ấy. Nhạc mẫu tôi nói trong mùa hái yến thấp điểm, cha cô ấy dùng cành cây thấm đẫm nhựa thông bó thành rất nhiều ngọn đuốc, những ngọn đuốc đó dài chừng một mét, có một cái cán nhỏ, có thể dùng miệng ngậm lấy. Nhạc mẫu tôi nói nhìn thấy ánh sáng đuốc cô ấy lập tức ngừng gào khóc, bầu không khí trang nghiêm thần thánh bóp nghẹt cổ họng cô ấy. Cô ấy cảm thấy so sánh với công việc mà các thế hệ đi trước đang tiến hành, nỗi sợ hãi nhỏ bé của bản thân hoàn toàn không đáng nhắc tới.

Đó là một hang động khổng lồ, cao chừng sáu mươi mét, rộng chừng tám mươi mét, nhạc mẫu tôi dùng năng lực ước lượng sau khi trưởng thành để định lượng cho ấn tượng thời thơ ấu của mình. Hang động rốt cuộc dài bao nhiêu, nhạc mẫu tôi nói cô ấy không ước lượng nổi. Trong hang có tiếng nước chảy róc rách, có tiếng nước nhỏ tí tách, gió mát hiu hiu. Cô ấy ngẩng đầu nhìn thấy mấy ngọn đuốc đó đang cháy bập bùng giữa không trung, ánh lửa soi rọi khuôn mặt cha cô ấy, khuôn mặt các chú cô ấy, đặc biệt là khuôn mặt chú út của cô ấy. Khuôn mặt quyến rũ đó dưới sự soi rọi của ngọn lửa mang màu sắc của hổ phách và chất liệu của hổ phách, lay động lòng người, mãi mãi khó quên, giống như rượu sâm-panh do góa phụ Clicquot Ponsardin ủ, thanh thơm nhuận phổi, lượn lờ không dứt, lấn át muôn loài, xuất chúng hơn người. Ông ấy ngậm ngọn đuốc đang nổ lách tách bập bùng, cơ thể dán chặt vào một kẽ đá, vươn dao về phía một vật trắng muốt trong suốt. Đó chính là tổ yến.

Nhạc mẫu tôi nói thực ra lúc cô ấy vừa bước vào hang động, thứ đầu tiên khiến cô ấy say đắm không phải ngọn đuốc nhựa thông treo cao trên đầu, cũng không phải khuôn mặt đầy quyến rũ của chú út dưới ánh đuốc, mà là đàn chim yến hàng bay múa khắp hang. Bọn chúng bị ánh lửa làm cho hoảng sợ, lần lượt bay ra khỏi tổ nhưng lại không muốn rời xa tổ, đàn yến bay lượn trong hang, tựa như hoa núi nở rộ, lại giống như đàn bướm vờn quanh. Tiếng yến kêu ríu rít, ngàn tiếng vạn tiếng, khóc ra máu kêu ra máu. Nhạc mẫu tôi nói cô ấy nghe ra được sự chua xót và phẫn nộ chứa đựng trong tiếng yến kêu. Cha cô ấy từ trên đỉnh đầu cô ấy, cưỡi một cây trúc xanh dài, đu đến một bên vách đá, ở đó có hơn chục chiếc tổ yến vừa mới đông đặc. Bố cô ấy ngẩng mặt lên, trên đầu quấn một dải vải trắng, mở to hai lỗ mũi đen ngòm, sắc mặt giống như heo sữa nướng. Ông ấy vươn chiếc dao cạo màu trắng đó ra, chỉ một nhát, liền cắt đứt một chiếc tổ yến, vươn tay đỡ lấy, nhét vào túi đeo bên hông. Mấy sinh vật nhỏ màu đen rơi xuống, rơi trước chân nhạc mẫu tôi, tiếng "pốp" vang lên thanh nhẹ, cô ấy cúi đầu sờ soạng, sờ lên mấy mảnh vỏ trứng vỡ vụn, lòng đỏ và lòng trắng trứng dính trên vỏ. Nhạc mẫu tôi nói trong lòng cô ấy rất khó chịu. Cô ấy nhìn thấy cha chỉ dựa vào mấy cây trúc xanh yếu ớt, mạo hiểm hái yến ở độ cao mấy chục mét, trong lòng cô ấy cũng rất khó chịu. Chim yến từng đàn từng cụm lao về phía ngọn đuốc của cha cô ấy, dường như muốn dập tắt ngọn đuốc đó, bảo vệ tổ ấm và đời sau của chúng. Nhưng uy thế của lửa vào thời khắc cuối cùng đã ép chúng lùi lại. Bộ lông vũ của chúng sắp tiếp xúc với ngọn lửa mới vội vã bẻ góc, lông yến màu xanh lam lấp lánh trong ánh lửa. Nhạc mẫu tôi nói cha cô ấy phớt lờ sự quấy rối của đàn yến, mặc cho cánh yến đập vào đầu mình, đôi mắt ông ấy vẫn dán chặt vào tổ yến trên vách đá, và dùng thủ pháp vững vàng chuẩn xác tàn nhẫn, cắt từng cái một xuống.

Đến khi một ngọn đuốc sắp tàn, nhạc mẫu tôi nói cha và các chú của cô ấy leo trèo theo cây trúc xanh dựa vào vách đá trượt xuống. Bọn họ tụ tập lại, châm ngòi đuốc mới, đổ tổ yến trong túi đeo ra, chất đống trên một tấm vải trắng. Nhạc mẫu tôi nói chiếu theo quy củ thông thường, cha cô ấy chỉ hái tổ yến của một ngọn đuốc, công sức ba ngọn đuốc còn lại, do các em trai của ông ấy hái, ông ấy canh gác tổ yến dưới vách đá, đề phòng chuột dữ cướp ăn, đồng thời cũng nghỉ ngơi cơ thể suy thoái dẫu sao đã có tuổi kia. Nhạc mẫu tôi nói sự xuất hiện của cô ấy trước mặt bọn họ, khiến bọn họ vừa kinh ngạc vừa vui mừng. Cha cô ấy mắng cô ấy tại sao lại tự ý vào hang, cô ấy nói một mình ở ngoài hang sợ hãi. Nhạc mẫu tôi nói cô ấy vừa thốt ra hai chữ "sợ hãi", sắc mặt cha cô ấy lập tức đại biến, giơ tay tát cô ấy một bạt tai, nói: Câm miệng. Cô ấy nói tay cha cô ấy dính nhầy nhụa, dính đầy dịch tổ yến. Nhạc mẫu tôi nói sau này cô ấy mới biết, trong hang tuyệt đối không cho phép thốt ra những từ ngữ như "rơi xuống", "trượt ngã", "cái chết", "sợ hãi", nếu không sẽ cực kỳ xui xẻo. Cô ấy ăn bạt tai, mếu máo khóc. Chú út của cô ấy nói: Đừng khóc, Yến Ni, lát nữa chú bắt yến cho con.

Bọn họ mỗi người hút một nồi thuốc lào, dùng chiếc túi đeo bên hông lau mồ hôi trên người, liền ngậm đuốc, đi về phía sâu trong hang động. Nhạc mẫu tôi nói cha cô ấy nói: Đã đến đây rồi, trông hàng đi, tao lên hái thêm một ngọn đuốc nữa. Theo quy định, mỗi ngày bọn họ phải hái thời gian của bốn ngọn đuốc.

Nhạc mẫu tôi nói cha cô ấy ngậm đuốc đi rồi, cô ấy nhìn thấy dưới đáy hang có nước chảy, trong nước có rắn nước, còn có rất nhiều cành trúc và dây leo mục nát, trên đá ở đáy hang, tích tụ một lớp phân yến dày đặc. Ánh mắt cô ấy đuổi theo chú út của mình, bởi vì ông ấy nói sẽ bắt một con yến sống cho cô ấy. Cô ấy nhìn thấy ông ấy dọc theo mấy cây trúc xanh, leo vù vù lên độ cao chục mét, tìm một chỗ khe hở đứng chân, lại cúi người nhắc cây trúc dưới chân lên, cắm vào, lại nhắc một cây trúc lên, gác chéo lên một cây trúc khác, lại nhắc một cây lên, gác. Ba cây trúc liền cấu trúc thành một chiếc cầu thiên đàng khiến người ta giật mình thon thót. Chú út của cô ấy dẫm lên chiếc cầu thiên đàng lung lay sắp đổ đó, áp sát vòm cung của hang động, ở đó có một khối nhũ đá hình nấm rủ xuống, trên hòn đá đó, có hơn chục chiếc tổ yến trắng vô cùng lớn. Khi chim yến hàng ở những nơi khác bỏ tổ hoảng sợ bay đi, chim yến ở đây không hoảng không bay, bọn chúng có lẽ biết tổ của chúng được xây ở vị trí tuyệt đối an toàn. Trong tổ được xây thành, thò ra hai chiếc đầu yến lanh lợi, còn có mấy con chim yến hàng, đang treo ngược trên nhũ đá, liên tục lắc lư đầu, kéo những sợi tơ trắng trong suốt, dệt nên chiếc tổ tinh tế tuyệt mỹ. Bọn chúng có lẽ không biết chú út của nhạc mẫu tôi đã dùng tay bám, chân đạp vào vách đá lạnh ngắt trơn tuột, giống như một con thằn lằn lớn đáng sợ, từng chút từng chút áp sát bọn chúng. Nhạc mẫu tôi nói chim yến hàng dùng tám móng vuốt hướng về phía trước bám chặt lấy vách đá, cực kỳ vất vả ho ho khạc khạc xây tổ. Cái miệng ngắn ngủi của nó giống như một chiếc thoi linh hoạt, trên mặt phẳng hình cung, nhanh chóng dệt. Kéo một chừng tơ sáng xong, bọn chúng liền co rút cơ thể lại, cánh run rẩy, lông đuôi rung lên, ho khạc nước bọt trân quý từ cổ họng ra, ngậm trong miệng, lại kéo tơ sáng. Những thứ đó trong không khí trong nháy mắt liền đông đặc thành ngọc bích trong suốt. Nhạc mẫu tôi nói chim yến hàng nhả nước bọt xây tổ, là kỳ quan hiếm có trong tự nhiên, các bậc quyền quý không biết sự vất vả của chim yến hàng, càng không biết sự vất vả của người hái yến, cho nên bọn họ cũng không cảm nhận được sự trân quý của tổ yến.

Chú út của nhạc mẫu tôi hầu như treo ngược trên phần mập mạp của nấm đá đó, chỉ dựa vào hai bàn chân, liền bám chặt lấy khối nhũ đá dẫu có rãnh khấc nhưng cực kỳ trơn tuột này, điều này quả thực là không thể tưởng tượng nổi. Ngọn đuốc vươn ngang ra, ngọn lửa cháy bùng bùng ở mặt ngoài đầu ông ấy. Túi đeo đựng yến bên hông ông ấy rủ xuống, giống như hai lá cờ rách thảm hại rủ xuống trong mưa. Ông ấy tự nhiên không thể mở miệng nói chuyện, nhưng hoàn cảnh của ông ấy đã nói lên rằng ông ấy không thể nhét tổ yến hái được vào túi đeo. Nhạc mẫu tôi nói cha đã trượt xuống từ vách đá, giơ cao ngọn đuốc, ngẩng mặt nhìn người em út đang treo tính mạng trên vòm hang, và chuẩn bị sẵn sàng nhặt lấy tổ yến do ông ấy vung dao cắt xuống bất cứ lúc nào.

Nhạc mẫu tôi nói cho đến bây giờ cô ấy chưa từng nhìn thấy tổ yến nào lớn như vậy. Đó là tổ yến cổ xưa. Nhạc mẫu tôi nói các loài yến đều có tập tính xây tổ mới trên tổ cũ, chỉ cần không bị phá hủy, bọn chúng có thể tạo ra một chiếc tổ to bằng cái nón lá. Đương nhiên, tổ yến chưa bị phá hủy, hầu như đều hoàn toàn do nước bọt yến ngưng tụ thành, không chứa tạp chất, chất lượng ưu tú.

Ông ấy vươn tay ra, trong tay nắm một con dao cạo sắc bén ba cạnh. Cơ thể ông ấy bị kéo dài ra đáng sợ, giống như một con rắn. Nhạc mẫu tôi nói cô ấy nhìn thấy rất nhiều giọt mồ hôi sáng lấp lánh nhỏ giọt từ ngọn tóc chú út của cô ấy xuống. Con dao của ông ấy đã chạm đến mép chiếc tổ yến khổng lồ đó rồi, chạm đến rồi, chạm đến rồi. Cơ thể ông ấy lại kéo dài thêm một chút, con dao cạo của ông ấy đã đâm vào phần gốc của tổ yến rồi, ông ấy kéo ra rút vào con dao cạo, từng đám giọt mồ hôi từ người ông ấy nhỏ xuống. Chim yến lớn trong tổ bay ra, bọn chúng thể hiện sự dũng cảm đặc biệt, bất chấp sống chết dùng cơ thể va vào mặt ông ấy, hết lần này đến lần khác. Nhạc mẫu tôi nói tổ yến dính rất chắc trên đá, đặc biệt là tổ yến nhiều năm, hầu như mọc dính trên đá vậy. Cho nên công việc của chú út cô ấy vô cùng gian khổ, ông ấy phải bất chấp sự lao đầu điên cuồng của chim yến lớn, phải tâm không loạn, tay không mềm, cắn chặt răng, nhắm chặt mắt, kiên trì cho đến cùng, cắn chặt răng vào môi, nếm được vị máu của chính mình.

Nhạc mẫu tôi nói, lạy chúa, giống như đã qua mấy trăm năm, chiếc tổ yến khổng lồ đó cuối cùng cũng nghiêng rồi, cuối cùng cũng rủ xuống rồi, chỉ cần thêm một nhát nữa, nó sẽ rơi xuống, giống như một cục vàng trắng khổng lồ rơi xuống.

Nhạc mẫu tôi nói, năm năm sau khi chú út cô ấy ngã chết, cha cô ấy cũng tan xương nát thịt trong một hang động, nhưng công việc hái yến không vì có người chết mà dừng lại. Cô ấy không thể kế thừa sự nghiệp của cha, cũng không muốn dựa vào các chú nuôi sống, vào một ngày hè oi ả, cô ấy đeo chiếc tổ yến khổng lồ còn dính óc của chú út trên lưng, bước lên con đường chinh chiến đằng đẵng. Năm đó, nhạc mẫu tôi mười bốn tuổi.

Nhạc mẫu tôi nói, theo lý thường cô ấy tuyệt đối không trở thành một đầu bếp nổi tiếng chế biến tổ yến, bởi vì mỗi khi cô ấy dùng kim nhặt tạp chất trong tổ yến, trước mắt liền hiện lên những khung cảnh chấn động tâm can đó. Cô ấy mang theo tình cảm kính trọng vô hạn để chế biến từng chiếc tổ yến, chính vì biết đằng sau vật này ẩn giấu những giọt nước mắt máu mồ hôi cay đắng——của yến và của người——cho nên cô ấy đã đạt được kinh nghiệm siêu phàm về tổ yến. Nhưng trong lòng cô ấy rốt cuộc vẫn có chút vướng mắc, mối quan hệ giữa tổ yến và óc con người khiến cô ấy không thoải mái, kể từ sau khi thành phố Tửu Quốc sáng tạo ra thành tích kinh ngạc nấu ăn trẻ em, chút vướng mắc trong lòng cô ấy liền tan thành mây khói.

Nhạc mẫu tôi mang đầy lo âu nói, bước vào những năm chín mươi, nhu cầu về tổ yến ở đại lục Trung Quốc tăng vọt, nhưng ngành hái yến ở miền nam nước ta đã đứng trước bờ vực di vong. Những người hái yến chuyển thiết bị nâng thủy lực tiên tiến và thiết bị chiếu sáng điện vào hang động, con người có thể nhàn nhã thoải mái, không chút nguy hiểm, không chỉ cắt lấy tổ yến, mà còn săn bắt chim yến. Trung Quốc thực ra đã không còn yến để hái. Trong tình hình này, để thỏa mãn nhu cầu của con người, đành phải nhập khẩu số lượng lớn từ các nước Đông Nam Á, dẫn đến giá yến tăng vọt, tổ yến trên thị trường Hồng Kông đã trị giá hai nghìn năm trăm đô la Mỹ mỗi kilôgam, hơn nữa còn có xu hướng tiếp tục tăng. Giá yến bay vút lại kích thích sự điên cuồng của những người hái yến nước ngoài, hồi đó cha cô ấy mỗi năm chỉ hái tổ yến một lần, mà bây giờ, những người hái yến Thái Lan mỗi năm thu hoạch bốn lần. Hai mươi năm nữa, trẻ con đều không biết tổ yến là vật gì nữa rồi. Nhạc mẫu tôi uống sạch canh tổ yến trong bát, nói.

Tôi nói, thực ra, cho dù bây giờ, trẻ con Trung Quốc ăn qua tổ yến cũng không vượt quá một nghìn người. Thứ này có hay không đối với đại đa số bách tính mà nói không quan trọng, ngài hà tất phải bận tâm chứ?