Bốn

《Rượu cồn》

Các bạn thân mến, các học sinh thân mến, khi biết tin tôi được mời làm giáo sư thỉnh giảng của Đại học Ngũ cốc và Lên mùa, vinh dự vô bờ bọt như một cơn gió xuân ấm áp giữa tháng chạp rét mướt, thổi qua tấm lòng son sắc của tôi, ruột gan xanh biếc của tôi, và cả lá gan tím ngắt, tận tụy không một lời oán thán của tôi. Tôi có thể đứng trên bục giảng thiêng liêng được trang trí rực rỡ bởi cây thông và hoa nhựa này để giảng bài cho các bạn, phần lớn là nhờ vào tài năng đặc biệt của nó. Các bạn biết đấy, rượu cồn sau khi đưa vào cơ thể phần lớn được phân giải qua gan...

Kim Cương Toản đứng trên bục giảng cao của phòng học lớn chuyên ngành công cộng thuộc Đại học Ngũ cốc và Lên men thành phố Tửu Quốc, vẻ mặt nghiêm nghị thực hiện chức trách của mình. Bài giảng đầu tiên của ông đặt ra một tiêu đề rộng lớn và bao quát — Rượu và Xã hội — giống như một nhà lãnh đạo cấp cao xuất sắc chưa từng diễn thuyết về các sự việc cụ thể — ông đứng ở vị trí cao ngất ngưởng như Thượng Đế — ông bàn kim luận cổ, nói chuyện trên trời dưới biển, viện dẫn rộng rãi — cũng như vậy, một giáo sư thỉnh giảng ưu tú, tuyệt đối không bao giờ giới hạn nội dung giảng dạy của mình trong phạm vi tiêu đề của ông. Cho dù ông có phóng khoáng bay bổng đến đâu, thì cũng phải luôn quay trở lại trái đất. Dù ông có vẻ như đang ăn nói tùy tiện, nhưng từng câu từng chữ đều có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến chủ đề của mình.

Chín trăm nam nữ sinh viên Đại học Tửu Quốc với cái đầu sưng phồng và tâm trí bay bổng, tề tựu một đường cùng các giáo sư, giảng viên, trợ giảng và lãnh đạo nhà trường, tựa như một bầy sao nhỏ đang ngước nhìn một ngôi sao lớn. Đây là một buổi sáng mùa xuân đầy ắng ánh nắng, Kim Cương Toản đang tỏa ra ánh sáng rực rỡ tựa kim cương trên bục giảng. Trong số khán giả, giáo sư Viên Song Ngư đã qua tuổi lục tuần ngẩng cao cái đầu cố chấp của mình, tóc trắng phấp phơ, phong độ ngời ngời, từng sợi tóc rõ ràng như tơ bạc, sắc mặt hồng hào, thần thái sảng khoái, tựa như một bậc cao sĩ đắc đạo, toàn thân toát lên cốt cách tiên phong, vừa như mây trôi nước chảy, lại vừa như hạc nội mây ngàn. Cái đầu bạc nổi bật giữa đám đông của lão già này tạo nên một khí thế siêu việt, giống như một con lạc đà trong bầy cừu. Lão già này là người hướng dẫn của tôi, tôi không chỉ quen biết ông ấy mà còn quen biết vợ ông ấy, sau này tôi đem lòng yêu con gái của họ, tiến thêm một bước và kết hôn, tự nhiên ông ấy và vợ ông ấy trở thành bố vợ và mẹ vợ của tôi. Hôm đó tôi cũng có mặt trong phòng học lớn để nghe giảng, tôi là nghiên cứu sinh tiến sĩ chuyên ngành pha chế của Đại học Ngũ cốc và Lên men, người hướng dẫn của tôi chính là bố vợ tôi. Rượu cồn là tinh thần là linh hồn của tôi, đồng thời cũng là chủ đề của tiểu thuyết này. Viết tiểu thuyết là sở thích ngoài giờ của tôi, cho nên tôi không có gánh nặng gì mấy, tôi có thể tha hồ phóng khoáng, có thể vừa uống vừa viết. Rượu ngon! Đúng vậy, quả là rượu ngon chính hiệu! Rượu ngon rượu ngon, rượu ngon ra từ tay tôi. Uống rượu của tôi, trên dưới thông suốt không ho; uống rượu của chúng ta, ăn cả lợn mẹ cũng không ngẩng đầu lên! Tôi đặt chiếc ly thủy tinh đựng rượu kêu lanh keng lên mâm sơn mài, trước mắt lập tức hiện lên cảnh tượng trong phòng học lớn. Trong phòng thí nghiệm, phòng thí nghiệm pha chế rượu vang, những dòng rượu rực rỡ trào dâng trong những chiếc chai thủy tinh trong suốt với các tầng đỏ khác nhau, ánh sáng kêu vang trong ngọn đèn, rượu chạy trong mạch máu, tư duy đi ngược dòng chảy của thời gian, gương mặt nhỏ nhắn, có độ đàn hồi phong phú của Kim Cương Toản tỏa ra sức hấp dẫn mê hoặc, ông là niềm vinh quang và kiêu hãnh của thành phố Tửu Quốc, là đối tượng sùng bái của các sinh viên. Sinh con phải như Kim Cương Toản. Lấy chồng phải lấy Kim Cương Toản. Không có rượu thì không có tiệc tùng, không có Kim Cương Toản thì không có thành phố Tửu Quốc. Ông uống cạn một ly rượu lớn, dùng chiếc khăn tay bằng lụa lịch sự thấm nhẹ đôi môi mịn màng như lụa. Vạn Quốc Hương, hoa khôi của khoa pha chế mặc chiếc váy hoa đẹp nhất thế giới, dùng động tác chuẩn mực nhất rót đầy ly rượu cho giáo sư thỉnh giảng của chúng ta. Ông ân cần liếc nhìn cô ấy, cô ấy ngượng ngùng đỏ bừng cả mặt, hoặc giả là hạnh phúc đến mức ráng hồng lan tỏa trên đôi má. Tôi biết trong số các nữ sinh dưới đài có người đang ghen tuông, có nghiến răng nghiến lợi. Giọng nói của ông vang sảng, khí quản thông suốt không bị cản trở, hoàn toàn không cần phải thanh họng. Tiếng ho của ông thuần túy là một chút tật nhỏ của nhân vật xuất sắc, là một thói quen vô hại. Ông nói:

Các đồng chí thân mến, các học sinh thân mến, đừng mê tín thiên tài. Thiên tài chính là sự chăm chỉ. Đương nhiên, những người theo chủ nghĩa duy vật không hề phủ nhận sự ưu việt của một số cơ quan cá biệt trên một số người cá biệt. Nhưng dù sao đây cũng không phải là yếu tố quyết định. Tôi thừa nhận khả năng phân giải rượu cồn của bẩm sinh tôi vốn mạnh hơn, nhưng nếu không có sự rèn luyện gian khổ sau này, thì kỹ năng và nghệ thuật của tôi chưa chắc đã đạt được mức độ huy hoàng nghìn chén không say này.

Ông rất khiêm tốn, người thực sự có bản lĩnh đều khiêm tốn, kẻ khoác lác thường là kẻ không có bản lĩnh hoặc không có bản lĩnh lớn. Bạn lại tao nhã uống cạn ly rượu trong tay. Cô gái pha chế tao nhã rót đầy cho bạn. Tôi dùng đôi bàn tay mệt mỏi tự rót đầy ly rượu cho mình. Mọi người dùng nụ cười thầm hiểu để chào hỏi nhau. Lý Bạch uống một đấu rượu thơ trăm bài. Lý Bạch không bằng tôi, Lý Bạch uống rượu phải móc ví tiền, còn tôi thì không, tôi có thể uống rượu thí nghiệm, Lý Bạch là đại văn hào còn tôi là người yêu thích văn học nghiệp dư, phó chủ tịch hội nhà văn thành phố của chúng ta khuyên tôi nên viết về những sinh hoạt quen thuộc, tôi thường hay ăn cắp rượu ở phòng thí nghiệm mang đến nhà ông ấy. Ông ấy sẽ không lừa tôi. Bài giảng của ông ấy đã đến đoạn nào rồi? Nào chúng ta hãy vểnh đôi tai thẳng đứng lên, tập trung tinh thần, chín trăm sinh viên giống như chín trăm chú lừa con tinh thần phấn chấn.

Lừa con, thần thái và tư thế của giáo sư thỉnh giảng - Phó bộ trưởng Kim Cương Toản chẳng khác gì một chú lừa con. Ông lắc lư cái đầu vẫy cái đuôi trên bục giảng, trông vô cùng đáng yêu. Ông nói, lịch sử uống rượu của tôi phải truy nguyên từ bốn mươi năm trước, bốn mươi năm trước vào cái tháng vạn người ăn mừng ấy tôi đã cắm rễ trong tử cung của mẹ, trước đó theo điều tra, bố mẹ tôi cũng giống như mọi người, phấn khích đến mức cuồng si mê muội, niềm vui hoan ái nối tiếp nhau rơi vào trạng thái mê man trời đất cuồng loạn, cho nên tôi chính là sản phẩm của sự cuồng hoan, là phụ phẩm. Các bạn học ạ, chúng ta đều biết mối quan hệ giữa sự cuồng hoan và rượu, lễ hội cuồng hoan có phải là lễ hội thần rượu hay không không quan trọng, Nietzsche có sinh ra vào ngày lễ hội thần rượu hay không cũng không quan trọng, điều quan trọng là tôi là sản phẩm kết hợp giữa tinh trùng cuồng hoan của bố tôi và trứng cuồng hoan của mẹ tôi, điều này đã định đoạt mối duyên của tôi với rượu. Ông mở hai tờ giấy được đưa lên, đọc xong, với vẻ bao dung độ lượng nói, tôi là công tác tư tưởng chính trị của Đảng, sao có thể tuyên truyền chủ nghĩa duy tâm chứ? Tôi là người theo chủ nghĩa duy vật triệt để, "vật chất là thứ nhất, tinh thần là thứ hai", là dòng chữ được thêu bằng chỉ vàng trên lá chiến kỳ mà tôi luôn giơ cao. Tinh trùng dù có cuồng hoan thì cũng là vật chất, tương tự như vậy, trứng đang cuồng hoan há lại chẳng phải là vật chất sao? Lại ví dụ như: Những con người cuồng hoan há có thể vứt bỏ xương cốt và da thịt để biến thành một thứ thuần tinh thần bay lượn khắp nơi hay sao?! Thôi được các bạn học thân mến, thời gian là quý giá, thời gian là tiền bạc, thời gian là sinh mạng, chúng ta đừng kỳ kèo vo ve quanh những vấn đề đơn giản này nữa, buổi trưa tôi còn phải mở tiệc chiêu đãi những người bạn bỏ vốn tài trợ cho Lễ hội Rượu Vượn lần thứ nhất, trong số họ có kiều bào Mỹ, đồng bào Hồng Kông - Macao, không dám có chút lơ là sơ suất nào.

Khi Kim Cương Toản nhắc đến "rượu vượn", tôi nhìn thấy hai cơ tam giác cổ của chồng mẹ vợ tôi ở cuối phòng học căng cứng lên, chúng đã chuyển sang màu đỏ. Ông già bị thứ tinh chất tiên dược trong truyền thuyết này làm cho phiền muộn nửa đời không được yên ổn. Nấu rượu vượn, biến truyền thuyết kỳ diệu thành chất lỏng trong vật đựng, là chuyện tốt mà hai triệu nhân dân tệ của thành phố Tửu Quốc nằm mơ cũng muốn, là dự án trọng điểm công kiên, thành phố đã đầu tư số vốn khổng lồ, ông già là tổ trưởng tiểu ban công kiên, cơ tam giác của ông ấy không căng thì cơ của ai căng? Tôi không nhìn thấy mặt ông ấy. Tôi cơ bản coi như đã nhìn thấy mặt ông ấy.

Các bạn học, hãy để trước mắt chúng ta hiện lên một hình ảnh thần thánh như thế này, một đám tinh trùng cuồng hỉ, lắc lư chiếc đuôi mềm mại, giống như một đám binh lính dũng cảm xông về phía lô cốt, không, tuy chúng cuồng hỉ nhưng hành động của chúng lại sống động và dịu dàng. Năm xưa, đầu sỏ phát xít Hitler hy vọng thanh niên Đức nên "linh hoạt như chó săn, dẻo dai như da thuộc, cứng rắn như thép Krupp". Mặc dù thanh niên trong lý tưởng của Hitler có chút giống như những bầy tinh trùng đang bơi lội trước mắt chúng ta hiện giờ — trong đó có một con là nhân cốt lõi của tôi — nhưng dù ví von hay đến đâu cũng không thể dùng lần thứ hai, huống chi kẻ sáng tạo ra phép ví von này lại là tên ma vương đại họa diệt thế mà người người căm ghét. Chúng ta thà dùng hàng nội địa rẻ mạt, chứ không dùng hàng ngoại tinh xảo, đây là vấn đề nguyên tắc, không cho phép có một chút sơ sẩy nào. Các đồng chí lãnh đạo các cấp, nhất thiết phải chú ý đầy đủ, tuyệt đối không được sơ suất. Sách y học ví tinh trùng như nòng nọc, chúng ta hãy đóng làm nòng nọc một lần: Bầy tinh trùng — trong đó có một phần nhỏ là tôi — đang bơi lội trong dòng suối ấm áp của mẹ tôi. Chúng đang thi đấu, người thắng cuộc sẽ được thưởng một hạt, thưởng một hạt nho trắng mọng nước. Đương nhiên, đôi khi sẽ xuất hiện tình huống hai vận động viên bơi lội cùng lúc về đích, trong trường hợp này, nếu có hai hạt nho trắng, thưởng cho mỗi người một hạt, nếu chỉ có một hạt nho trắng, nước trái cây ngọt ngào này đành phải để họ chia sẻ cùng nhau. Nếu có ba, bốn, thậm chí nhiều vận động viên cùng lúc về đích thì sao? Tình huống này quá đặc biệt, hiện tượng này cực kỳ hiếm gặp, mà nguyên lý khoa học luôn được khái quát hóa trong điều kiện thông thường, trường hợp đặc biệt xin miễn bàn. Dù sao trong cuộc thi lần này, chỉ có duy nhất một mình tôi đến đích đầu tiên, hạt nho trắng nuốt chửng lấy tôi, tôi đã trở thành một phần của nho trắng, nho trắng đã trở thành một phần của tôi. Đúng vậy, dù phép ví von có hình ảnh đến đâu đi nữa thì cũng là khập khiễng, đây là lời của Lê-nin; không có ví von thì không có văn học, đây là lời của Tolstoy. Chúng ta ví rượu như người đẹp, người ta ví người đẹp như rượu, điều này cho thấy rượu và người đẹp có một sự đồng nhất nào đó, tính đặc thù trong tính đồng nhất đã phân biệt rượu và người đẹp ra, mà tính đồng nhất trong tính đặc thù lại làm lẫn lộn người đẹp và rượu lại với nhau. Nhưng người thực sự thể nghiệm được sự dịu dàng của mỹ nhân từ việc uống rượu thì rất ít, có thể gọi là phượng mông lân giác.

Hôm ấy, đoạn lời này của ông đã làm chúng tôi chấn động, chúng tôi là những sinh viên nông cạn và nghiên cứu sinh tương đối nông cạn, lượng nước chúng tôi uống còn không nhiều bằng lượng rượu ông uống. Thực tiễn sinh ra chân lý, các bạn học thân mến. Xạ thủ thần sầu là được nuôi dưỡng bằng đạn; ngôi sao rượu là được ngâm bằng rượu cồn. Con đường thành công không có đường tắt, chỉ những kẻ không sợ hiểm nguy dũng cảm leo lên trên những con đường gập ghềnh mới có hy vọng vươn tới đỉnh cao huy hoàng!

Ánh sáng của chân lý chiếu rọi chúng ta, trong phòng học lớn vang lên tiếng vỗ tay nhiệt liệt.

Các bạn học, tôi có một tuổi thơ bất hạnh. Những nhân vật vĩ đại đều từng giãy giụa trong đại dương khổ nạn, ông ấy cũng không ngoại lệ. Mặc dù tôi khao khát rượu, nhưng lại không có rượu để uống. Phó bộ trưởng Kim kể cho chúng tôi nghe về trải nghiệm dùng rượu công nghiệp thay thế rượu trắng để rèn luyện các cơ quan trong điều kiện gian khổ, tôi muốn dùng ngôn ngữ văn học thuần túy để miêu tả trải nghiệm phi thường này của ông. Tôi uống một ngụm rượu, đặt ly rượu kêu lanh keng lên mâm sơn mài. Bóng đêm buông xuống, Kim Cương Toản đứng ở vị trí giữa phó bộ trưởng và tinh trùng vui vẻ. Ông vẫy tay với tôi, ông mặc một chiếc áo bông rách dẫn dắt tôi đi vào quê hương của ông.

Đêm đông giá rét, một vầng trăng khuyết và đầy trời sao chiếu rọi những con đường và ngôi nhà trong làng của Kim Cương Toản, những cây liễu và cây mai cành lá khô héo. Bởi vì trận tuyết lớn cách đây không lâu, sau tuyết trời hửng nắng hai lần, ánh nắng đã làm tan nước tuyết, cho nên dưới hiên của mỗi ngôi nhà tranh đều treo những chuỗi băng trong suốt lấp lánh. Dưới ánh sao chiếu rọi, những dải băng lóe lên ánh sáng mờ nhạt, lớp tuyết đọng trên mái nhà và cành cây cũng đang lấp lánh. Dựa theo sự miêu tả của Phó bộ trưởng Kim, đó hẳn là một đêm đông lặng gió, lớp băng trên sông chịu sự hành hạ của cái lạnh cắt da cắt thịt nứt toác ra, tiếng băng nứt giòn giã càng thêm vang vọng trong đêm sâu. Đêm càng sâu càng yên tĩnh. Ngôi làng chìm trong giấc ngủ say, ngôi làng này là ngôi làng ở vùng ngoại ô xa xôi của thành phố Tửu Quốc chúng ta. Rất có thể một ngày nào đó chúng ta sẽ ngồi trên chiếc xe Santana của Phó bộ trưởng Kim để đến chiêm ngưỡng thánh địa, tham quan thánh tích, từng ngọn núi ngọn suối từng cọng cỏ cái cây ở đó đều sẽ đánh thức lòng kính ngưỡng của chúng ta đối với Phó bộ trưởng Kim, một tình cảm mới gần gũi làm sao! Hãy nghĩ xem, chính từ ngôi làng nghèo khó tồi tàn này, lại từ từ mọc lên một ngôi sao rượu chiếu rọi Tửu Quốc, ánh sáng của nó đâm vào mắt chúng ta, khiến chúng ta rưng rưng nước mắt, lòng trào dâng cảm xúc, cái nôi có rách nát thì vẫn là cái nôi, không thứ gì có thể thay thế được. Dựa theo tình thế dự đoán hiện nay, tiền đồ phát triển của Phó bộ trưởng Kim là không thể lường trước được, khi Kim Cương Toản đã trở thành nhà lãnh đạo cấp cao mang theo chúng ta dạo bước trên những con hẻm nhỏ bám đầy bụi đất của ngôi làng Kim Cương của ông, khi lưu luyến trước dòng suối róc rách nước chảy của ông, khi tản bộ trên con đê cao nhìn ra xa những thảm thực vật xanh ngắt vô tận, khi ngập ngừng trước chuồng bò chuồng ngựa của ông... Những đau khổ và niềm vui, tình yêu và giấc mơ thời thơ ấu... cứ ào ạt tuôn trào vào tâm trí ông như nước chảy mây trôi hết lớp này đến lớp khác, khi ấy ông ở trong trạng thái tinh thần thế nào? Dáng đi của ông ra sao? Biểu cảm thế nào? Lúc đi bước chân trái trước hay bước chân phải trước? Lúc bước chân phải thì tay trái ở vị trí nào? Lúc bước chân trái thì tay phải ở đâu? Trong miệng có vị gì, huyết áp là bao nhiêu? Nhịp tim nhanh hay chậm? Lúc cười có lộ răng hay không lộ răng? Lúc khóc trên mũi có nếp nhăn không? Có thể miêu tả có thể vẽ ra thì quá nhiều quá nhiều, chữ nghĩa trong bụng lại quá ít quá ít. Tôi đành phải nâng ly rượu lên. Những cành cây khô treo băng tuyết trong sân kêu rắc rắc đứt gãy, ở cái hồ xa xôi, băng đóng dày ba thước, trong cụm lau sậy khô cứng trên mặt băng, những con ngỗng trời và ngỗng nhà trú ngất đêm giật mình tỉnh giấc, phát ra tiếng kêu lảnh lót. Tiếng kêu này được truyền tải qua bầu không khí trong lành buốt giá vào căn phòng phía đông nhà người chú thứ bảy của Kim Cương Toản. Ông ấy nói mỗi tối ông đều đến nhà chú bảy, ở đó cho đến tận đêm khuya. Bốn bức tường đen bóng, một ngọn đèn dầu hỏa được đặt trên chiếc bàn ba ngăn cổ xưa, chiếc bàn ba ngăn được kê sát vào bức tường phía đông. Thím bảy và chú bảy ngồi trên khang. Ngồi trên mép khang là thợ lò gạch nhỏ, Lưu cao gầy, Phương Cửu, Trương bảo quản, bọn họ giống như tôi, tiêu ma đêm đông dài đẵng đẵng ở đây, đêm nào cũng đến, gió tuyết cũng không cản nổi. Bọn họ kể lại những trải nghiệm hàng ngày của bản thân và những tin tức thú vị kỳ lạ ở bảy thôn tám xã, phong phú muôn màu, vô cùng thú vị, mở ra một bức tranh phong tục nông thôn rộng lớn. Đây là cuộc sống tràn ngập thi vị văn học. Cái lạnh giống như con mèo hoang, bò từ khe cửa vào, cắn vào chân tôi. Hồi đó ông ấy vẫn là một đứa trẻ nghèo, không đi nổi tất, hai bàn chân mọc đầy da nẻ đen đúa co quắp trong đôi giày bồ công anh, dưới lòng bàn chân, giữa các kẽ chân, toàn là mồ hôi lạnh ngắt. Ánh đèn dầu hỏa trông vô cùng sáng trong căn nhà tối tăm, lớp giấy dán cửa màu trắng sáng lấp lánh, không khí lạnh buốt ùa vào từ những lỗ thủng trên giấy dán cửa, một sợi khói đen bốc lên từ ngọn đèn bay lơ lửng hướng lên trên, và không ngừng thay đổi hình dạng. Hai đứa con của thím bảy và chú bảy đang ngủ ở góc khang, đứa bé gái phát ra tiếng ngáy đều đặn, tiếng ngáy của đứa bé trai không đều, lúc cao lúc thấp, lại còn xen lẫn những lời nói mớ lầm bầm, nó hình như đang đánh nhau với một đám trẻ con hoang trong giấc mơ. Thím bảy là một người phụ nữ có học thức, đôi mắt rất sáng. Bà ấy mắc bệnh thần kinh dạ dày, ợ hơi ực ực. Chú bảy là một người đàn ông ngớ ngẩn, một khuôn mặt không có hình dáng cố định, không có góc cạnh, giống như một miếng bánh nếp phẳng lỳ, đôi mắt mơ màng của chú ấy cứ trân trân nhìn ngọn đèn đến thẫn thờ. Thực ra chú bảy là một người đàn ông khá tinh ranh, năm xưa chú ấy dùng kế xảo quyệt, lừa cưới được thím bảy có học thức kém chú ấy mười tuổi, quá trình ấy khúc chiết phức tạp, nói một hai câu không rõ được. Chú bảy là một bác sĩ thú y nghiệp dư, có thể tiêm tĩnh mạch ở tai lợn, tiêm glucose penicillin, còn có thể thiến lợn hoạn chó hoạn lừa. Chú ấy cũng thích uống rượu giống như những người đàn ông trong làng, nhưng lại không có rượu. Tất cả các nguyên liệu có thể nấu rượu đều đã dùng hết, chuyện ăn uống của con người đã trở thành việc lớn hàng đầu. Chú ấy nói: Chúng ta đói meo cái bụng trải qua đêm đông dài dẵng đẵng, hồi đó, ai mà ngờ được tôi lại có ngày hôm nay chứ. Tôi không phủ nhận mũi của tôi cực kỳ nhạy cảm với rượu cồn, đặc biệt là ở những vùng nông thôn không bị ô nhiễm không khí, trong những đêm đông giá rét ở nông thôn, mọi mạch máu mùi vị đều rõ mồn một, trong vòng bán kính mấy trăm mét, nhà ai đang uống rượu tôi đều có thể ngửi ra chính xác.

Đêm càng sâu hơn, tôi ngửi thấy mùi rượu từ hướng Đông Bắc, mặc dù cách những bức lớp tường, nhưng mùi hương gần gũi quyến rũ của nó đã bay qua từng mái nhà phủ đầy tuyết trắng, xuyên qua khu rừng mặc áo giáp băng tuyết, dọc đường làm say đắm cả gà vịt ngỗng chó. Tiếng chó sủa tròn vo như chai rượu, tràn ngập hơi men; làm say đắm cả những vì sao trên bầu trời, chúng hạnh phúc chớp chớp mắt, lắc lư chao đảo, giống như những đứa trẻ nghịch ngợm trên xích đu; lại còn làm say đắm cả những chú cá dưới sông, chúng ẩn nấp trong đám rong rêu mềm mại, sủi lên từng bọt khí đậm đà dính dính. Đương nhiên, tất cả các loài chim bay đêm chịu được cái lạnh đều đang hấp thụ mùi vị của rượu, bao gồm cả hai con cú mèo có bộ lông dày dặn, bao gồm cả những con chuột đồng đang gặm rễ cỏ trong đường hầm. Trên mảnh đất rộng lớn này, tuy lạnh giá nhưng tràn đầy sức sống này, bao nhiêu sinh linh đang tận hưởng cống hiến của nhân loại, cảm giác thần thánh từ đó mà sinh ra, "rượu sinh ra từ đâu, khởi nguồn từ thượng hoàng, hoặc nói là Nghi Địch, hoặc nói là Đỗ Khang", rượu có thể thông thần. Tại sao chúng ta lại dùng rượu để tế tổ tiên, siêu độ vong linh? Đêm hôm đó tôi đã hiểu ra. Đó là ngày tôi được khai sáng. Ngay đêm hôm đó, tinh linh ẩn giấu trong người tôi đã thức tỉnh, tôi cảm nhận được sự huyền bí của vũ trụ, một thứ huyền bí không thể diễn tả bằng lời, nó xinh đẹp và dịu dàng, đa tình lại nhạy cảm, luyến lưu lại vương vấn, nhuận đượm lại thơm ngát... Các bạn có hiểu không? Ông dang rộng hai bàn tay, vươn về phía khán giả đang vươn dài cổ, chúng tôi trợn tròn mắt, há hốc miệng, giống như muốn đi xem đi ăn viên linh dược trong tay ông, trong tay ông chẳng có gì cả.

Trong mắt bạn tỏa ra sắc thái cảm động sâu sắc, chỉ trong mắt những người có thể trò chuyện với Thượng Đế mới có sắc thái này. Cảnh tượng bạn nhìn thấy chúng tôi không nhìn thấy, âm thanh bạn nghe thấy chúng tôi không nghe thấy, mùi vị bạn ngửi thấy chúng tôi không ngửi thấy, chúng ta thật đáng thương làm sao! Ngôn ngữ tuôn trào từ cơ quan được gọi là miệng của bạn, giống như một đoạn âm nhạc, một con sông dẹt, một sợi tơ bay phun ra từ lỗ đít của con nhện tinh, to bằng quả trứng gà, tròn trịa như thế, chất lượng tốt như thế. Chúng ta đắm chìm trong âm nhạc trôi dạt trên sông nhảy múa trên sợi tơ nhện, chúng ta đã nhìn thấy Thượng Đế. Trước khi nhìn thấy Thượng Đế chúng ta đã nhìn thấy thi thể của mình trôi dạt theo dòng nước sông...

Tiếng kêu của cú mèo đêm nay sao lại dịu dàng như lời thì thầm của người yêu thế nhỉ, bởi vì trong không khí đã có rượu. Ngỗng trời và ngỗng nhà vì sao lại giao phối trong đêm đông giá rét vào mùa không phải mùa giao phối cũng là vì không khí có rượu. Tôi dùng sức giật giật mũi, Phương Cửu cất giọng ồ ồ hỏi tôi:

"Cậu hít hít cái mũi làm gì thế? Muốn hắt hơi à?"

Tôi nói:

"Rượu, mùi vị của rượu!"

Bọn họ cũng đồng loạt giật giật mũi theo. Trên mũi chú bảy chằng chịt nếp nhăn. Chú ấy hỏi:

"Mùi rượu ở đâu? Mùi rượu ở chỗ nào?"

Tôi tâm tư bay bổng nói:

"Các người ngửi đi, các người ngửi đi."

Ánh mắt của bọn họ nhìn ngó khắp nơi, lan tràn khắp mọi ngóc ngách trong phòng, chú bảy xóc chiếu trên khang lên, thím bảy tức giận nói:

"Xóc cái gì? Chẳng lẽ trongẫu khang có rượu chắc? Thật là khó hiểu!"

Thím bảy là tri thức, tôi đã nói rồi, cho nên bà ấy mới nói "khó hiểu". Khi bà ấy mới gác cửa về đây, từng chỉ trích mẹ tôi vo gạo quá mạnh tay đã phá hoại "vitamin", "vitamin" đã khiến mẹ tôi ngẩn ngơ há hốc mồm.

Trong mùi rượu chứa protein, chất béo, axit, phenol, lại còn chứa canxi, phốt pho, magie, natri, kali, clo, lưu huỳnh, sắt, đồng, mangan, kẽm, i-ốt, coban, lại còn chứa vitamin A, B, C, D, E, F, cùng với các chất khác — tôi đang múa rìu qua mắt thợ ở đây rồi, rốt cuộc trong rượu chứa những gì, giáo sư Viên Song Ngư của các người là người rõ nhất — cơ tam giác cổ của bố vợ đã chuyển sang màu đỏ, bởi vì nhận được lời khen ngợi của Phó bộ trưởng Kim, tôi không nhìn thấy khuôn mặt kích động của ông ấy, tôi cơ bản gần như đã nhìn thấy khuôn mặt của ông ấy — nhưng trong mùi rượu có một thứ siêu vật chất đang vận hành, nó là một tinh thần, một tín ngưỡng, tín ngưỡng thần thánh, chỉ có thể cảm nhận bằng trực giác chứ không thể diễn tả bằng lời — ngôn ngữ là vụng về — ví von là khập khiễng — nó chảy vào tim tôi, khiến toàn thân tôi run rẩy — các đồng chí, các bạn học, chẳng lẽ còn phải tranh cãi xem rượu là sâu hại hay ích trùng nữa sao? Không cần thiết hoàn toàn không cần thiết, rượu là chim én là ếch là ong mắt đỏ là bọ rùa bảy sao, là "thuốc diệt hại" sống sờ sờ! Trạng thái cảm xúc của ông dâng cao, hào hứng vung vẩy hai tay, ở trong trạng thái quên mình, bài diễn thuyết đang ở mức độ sôi sục, ông có phong thái của Hitler.

"Chú bảy, các người xem, mùi rượu đó đang chui từ cửa sổ, từ trên mái nhà, từ tất cả những nơi có khe hở vào..."

"Thằng bé này, chắc là bị bệnh thần kinh rồi," Phương Cửu nhăn mũi nói, "Mùi mà có màu à? Nhìn thấy được á? Điên rồi..."

Bọn họ dùng ánh mắt đầy nghi ngờ đánh giá tôi, giống như tôi quả thực là một đứa trẻ bị tâm thần vậy. Tôi không thèm đếm xỉa đến bọn họ nữa! Dọc theo chiếc cầu vồng được trải bằng mùi rượu, tôi cắm cổ chạy, cắm cổ chạy... Kì tích đã xuất hiện, các bạn học thân mến, kì tích đã xuất hiện! Cái đầu bị tình cảm nặng trĩu đè cúi xuống của ông, trên bục giảng của phòng học lớn Đại học Ngũ cốc và Lên men, dùng giọng khàn đợt nhưng có sức truyền cảm và biểu đạt phi thường nói —

Một bức tranh dạ yến đêm tuyết huy hoàng hiện lên trong đôi mắt trong đầu tôi: Một chiếc đèn măng-xông trắng sáng. Một chiếc bàn tám tiên. Trên bàn đặt một cái chậu, trong chậu bốc hơi nghi ngút. Quanh bàn ngồi bốn người, mỗi người nâng một chiếc bát đựng rượu, giống như đang nâng một bát mây ngũ sắc. Khuôn mặt của họ có chút mơ hồ... A ôi! Rõ rồi, tôi đã nhận ra bọn họ rồi... Bí thư chi bộ, kế toán đại đội, tiểu đoàn trưởng dân binh, chủ nhiệm phụ nữ... Bọn họ tay cầm đùi cừu được nấu nhừ, chấm với nước tỏi giã cho thêm nước tương và dầu mè... Tôi chỉ trỏ nói với chú bảy và những người khác, giống như một phát thanh viên, mặt tôi mờ mịt nước mắt, nhìn không rõ mặt của chú bảy và những người khác, lòng không dám xao lãng, sợ hình ảnh bị phá hỏng... Chú bảy nắm lấy tay tôi lắc loạn xạ:

"Tiểu Ngư! Tiểu Ngư! Con mắc bệnh gì thế?"

Chú bảy tay trái nắm lấy tay tôi lắc loạn xạ, tay phải vỗ vỗ vào sau gáy tôi. Giống như gạch vụn ngói vỡ ném vào cái ao phẳng lặng soi gương, trong đầu tôi một trận hỗn tạp, nước bắn tung tóe, gợn sóng va chạm, hình ảnh bị phá hỏng, trong đầu một khoảng trống rỗng. Tôi bực bội kêu lên:

"Làm gì vậy? Các người muốn làm gì?"

Bọn họ đều mang vẻ mặt đầy lo lắng nhìn tôi. Chú bảy nói:

"Con ơi, con mơ à?"

"Con không mơ. Con nhìn thấy bí thư, kế toán, chủ nhiệm phụ nữ, tiểu đoàn trưởng dân binh đang uống rượu. Mỗi người một chiếc đùi cừu, chấm nước tỏi, thắp đèn măng-xông, quây quần bên một chiếc bàn tám tiên."

Thím bảy ngáp một cái thật dài, nói:

"Ảo giác."

"Con nhìn thấy rõ mồn một cơ mà!"

Lưu cao gầy nói: "Chiều nay tôi đi gánh nước ở sông, quả nhiên nhìn thấy chủ nhiệm phụ nữ dẫn theo hai người vợ tắm thịt cừu trong hố băng."

"Cậu cũng hùa theo ảo giác à!" Thím bảy nói.

"Thật mà!"

"Thật cái con khỉ! Tao thấy tụi mày thèm đến phát điên rồi!" Thím bảy nói.

Thợ lò gạch nhỏ ỉu xìu nói:

"Đừng cãi nữa, tôi đi xem thử, trinh sát xem sao."

"Đừng điên nữa!" Thím bảy nói, "Tụi mày tin ảo giác á?"

Thợ lò gạch nhỏ nói:

"Mọi người cứ đợi đấy, tôi chạy đi chạy về."

"Cẩn thận bị bọn họ bắt được đánh cho đấy." Chú bảy lo lắng nói.

Thợ lò gạch nhỏ đã ra khỏi cửa, một trận gió lạnh lùa vào, suýt chút nữa thổi tắt đèn.

Thợ lò gạch nhỏ thở hồng hộc đẩy cửa bước vào. Một trận gió lạnh, suýt chút nữa thổi tắt đèn. Cậu ta đẫn đờ nhìn tôi, giống như nhìn thấy quỷ. Thím bảy cười lạnh hỏi:

"Nhìn thấy gì rồi?"

Thợ lò gạch nhỏ quay đầu đi, nói:

"Thần kỳ thật, thần kỳ thật, Tiểu Ngư thành tiên rồi, có thiên lý nhãn rồi!"

Thợ lò gạch nhỏ nói, cảnh tượng cậu ta nhìn thấy y hệt như những gì tôi miêu tả. Tiệc rượu được bày ở nhà bí thư. Tường nhà bí thư thấp, cậu ta trèo tường vào đấy.

Thím bảy nói:

"Tôi không tin!"

Thợ lò gạch nhỏ đi ra, xách theo một cái đầu cừu đã đông cứng ngắc đi vào, giơ lên cho thím bảy xem. Thím bảy trợn tròn mắt, quên cả ợ hơi.

Đêm hôm đó, chúng tôi xúm tay xúm chân rửa sạch đầu cừu, cho vào nồi nấu. Trong quá trình nấu đầu cừu, chúng tôi nhớ đến rượu. Cuối cùng vẫn là thím bảy nghĩ ra diệu kế: Uống rượu cồn.

Chú bảy là bác sĩ thú y, cất giấu một bình rượu cồn dùng để sát trùng. Đương nhiên, chúng tôi đã pha loãng nó bằng nước.

Một quá trình rèn luyện gian khổ bắt đầu.

Người lớn lên bằng rượu cồn thú y, thì chẳng sợ loại rượu nào nữa!

Đáng tiếc! Thợ lò gạch nhỏ và chú bảy đã bị mù mắt.

Ông nâng cổ tay xem đồng hồ, nói: Các bạn học thân mến, bài học hôm nay đến đây là kết thúc