Việc liệu nghề trộm cướp nên được coi là một môn thể thao, một nghề buôn, hay một loại hình nghệ thuật vẫn là một vấn đề gây tranh cãi. Nếu xét là một nghề, kỹ thuật của nó dường như chưa đủ cứng nhắc, còn nếu cho rằng đó là nghệ thuật, thì những thành quả của nó lại bị hoen ố bởi yếu tố vụ lợi. Nhìn chung, có lẽ nó nên được xếp vào hạng mục thể thao một cách công bằng nhất—một môn thể thao mà hiện tại chưa có quy tắc nào được thiết lập, và giải thưởng cũng được phân phát theo cách cực kỳ tùy hứng. Chính sự tùy hứng này của nghề trộm cướp đã dẫn đến sự kết thúc đáng tiếc của hai "tân binh" đầy hứa hẹn tại Hammerpond Park.
Phần thưởng trong phi vụ lần này chủ yếu là những viên kim cương và vài món đồ trang sức cá nhân lặt vặt của Phu nhân Aveling, người vừa mới kết hôn. Như độc giả có thể còn nhớ, Phu nhân Aveling là con gái duy nhất của bà Montague Pangs, một bà chủ tiệc nổi tiếng. Cuộc hôn nhân của nàng với Ngài Aveling đã được báo chí quảng bá rầm rộ, từ số lượng và chất lượng của những món quà cưới cho đến thông tin rằng cặp đôi sẽ đi hưởng tuần trăng mật tại Hammerpond. Việc công bố những "giải thưởng" giá trị này đã gây xôn xao dư luận trong vòng tròn nhỏ mà ông Teddy Watkins là thủ lĩnh không bàn cãi. Do đó, ông quyết định sẽ dẫn theo một trợ thủ có năng lực để thực hiện phi vụ tại ngôi làng Hammerpond với tư cách chuyên môn của mình.
Vốn là một người có bản tính khiêm tốn và thích ẩn mình, ông Watkins quyết định thực hiện chuyến đi này dưới danh tính giả, và sau khi cân nhắc kỹ lưỡng các điều kiện, ông chọn vai một họa sĩ phong cảnh với cái họ giản dị là Smith. Ông đi trước người trợ thủ của mình, vốn được sắp xếp chỉ đến hội ngộ cùng ông vào buổi chiều cuối cùng tại Hammerpond. Phải nói rằng ngôi làng Hammerpond là một trong những góc nhỏ xinh đẹp nhất ở Sussex; nhiều ngôi nhà mái tranh vẫn còn tồn tại, nhà thờ xây bằng đá lửa với ngọn tháp cao nép mình dưới triền đồi là một trong những công trình đẹp nhất và ít bị tu sửa nhất trong vùng. Những cánh rừng sồi và những bụi dương xỉ trải dài dọc theo con đường dẫn đến dinh thự lớn mang một vẻ đẹp vô cùng phong phú, thứ mà các nghệ sĩ và nhiếp ảnh gia bình dân thường gọi là những "góc máy đắt giá". Nhờ vậy, khi ông Watkins đến nơi với hai tấm toan trắng, một giá vẽ mới tinh, một hộp màu, một vali, một chiếc thang nhỏ thông minh có thể tháo rời (theo thiết kế của bậc thầy quá cố Charles Peace), một cái xà beng và vài cuộn dây thép, ông đã được những đồng nghiệp cầm cọ đón tiếp một cách nồng nhiệt và đầy tò mò. Sự hóa trang của ông nhờ vậy mà trở nên đáng tin một cách bất ngờ, nhưng nó cũng khiến ông phải hứng chịu một lượng lớn những cuộc trò chuyện về thẩm mỹ mà ông hoàn toàn không chuẩn bị tinh thần để đối phó.
“Anh đã triển lãm nhiều chưa?” Porson trẻ tuổi hỏi trong quán rượu của khách sạn “Coach and Horses”, nơi ông Watkins đang khéo léo thu thập thông tin địa phương vào đêm đầu tiên ông tới.
“Ít thôi,” ông Watkins đáp, “chỉ vài tác phẩm nho nhỏ rải rác đây đó.”
“Ở Viện Hàn lâm à?”
“Tất nhiên. Cả ở Crystal Palace nữa.”
“Họ treo tranh của anh ở vị trí tốt chứ?” Porson hỏi.
“Đừng có giễu cợt,” ông Watkins gắt lên; “Tôi không thích thế đâu.”
“Ý tôi là họ có đặt tranh của anh vào chỗ trang trọng không?”
“Anh có ý gì hả?” ông Watkins hỏi lại đầy nghi ngờ. “Nghe cứ như thể anh đang muốn ám chỉ tôi từng bị tống giam vậy.”
Porson lớn lên dưới sự nuôi dạy của các dì, anh là một thanh niên lịch thiệp, ngay cả khi xét theo tiêu chuẩn của giới họa sĩ. Anh không hiểu cụm từ “tống giam” nghĩa là gì, nhưng anh nghĩ tốt nhất nên giải thích rằng mình chẳng có ý gì như vậy. Thấy vấn đề về việc "treo" tranh dường như là điểm nhạy cảm đối với ông Watkins, anh cố gắng lái sang chuyện khác.
“Anh có vẽ hình họa không?”
“Không, tôi không bao giờ có đầu óc cho mấy con số,” ông Watkins trả lời, “vợ tôi... ý tôi là bà Smith ấy, bà ấy đảm nhận việc đó.”
“Cô ấy cũng vẽ sao!” Porson thốt lên. “Thú vị thật.”
“Rất thú vị,” ông Watkins đáp, dù thực tâm ông chẳng nghĩ vậy. Cảm thấy cuộc trò chuyện đang dần vượt quá tầm kiểm soát của mình, ông nói thêm: “Tôi xuống đây là để vẽ Dinh thự Hammerpond dưới ánh trăng.”
“Thật sao!” Porson ngạc nhiên. “Ý tưởng đó khá mới mẻ đấy.”
“Đúng vậy,” ông Watkins nói, “tôi thấy đó là một ý hay khi nó nảy ra trong đầu. Tôi dự định sẽ bắt đầu vào tối mai.”
“Cái gì! Anh không định vẽ ngoài trời vào ban đêm đấy chứ?”
“Tôi định làm vậy đấy.”
“Nhưng làm sao anh nhìn thấy tấm toan của mình?”
“Thì dùng một cái đèn lồng chuyên dụng—” ông Watkins suýt buột miệng, vội vã nhận ra mình vừa nói hớ, liền gào lên với cô Durgan để gọi thêm một ly bia. “Tôi sẽ dùng thứ gọi là đèn tối,” ông nói với Porson.
“Nhưng bây giờ sắp đến kỳ trăng non rồi,” Porson phản đối. “Sẽ chẳng có ánh trăng nào đâu.”
“Dù sao thì vẫn còn ngôi nhà,” Watkins nói, “tôi sẽ vẽ ngôi nhà trước, rồi ánh trăng sau.”
“Ồ!” Porson thốt lên, sững sờ đến mức không thể tiếp tục cuộc trò chuyện.
“Người ta đồn rằng,” lão Durgan, chủ quán, người vẫn giữ im lặng đầy tôn trọng trong suốt cuộc trò chuyện chuyên môn vừa rồi, lên tiếng, “có ít nhất ba cảnh sát từ ’Azelworth túc trực mỗi đêm trong ngôi nhà đó—vì vụ việc Phu nhân Aveling và đống trang sức của bà ta. Một trong số họ vừa thắng được bốn shilling sáu xu tối qua từ người hầu thứ hai—bằng trò tung đồng xu.”
Chiều hôm sau, ngay khi hoàng hôn buông xuống, ông Watkins cầm theo tấm toan trắng, giá vẽ và một chiếc hộp đựng dụng cụ khá lớn, thong thả bước trên con đường mòn dễ chịu xuyên qua rừng sồi đến công viên Hammerpond, rồi dựng đồ nghề ở một vị trí chiến lược bao quát toàn bộ ngôi nhà. Tại đây, ông bị ông Raphael Sant, người đang trên đường trở về sau khi nghiên cứu các mỏ phấn, phát hiện ra. Sự tò mò đã bị kích động bởi lời kể của Porson về vị khách mới, Sant rẽ hướng lại gần với ý định thảo luận về nghệ thuật đêm khuya.
Ông Watkins dường như không để ý đến sự tiếp cận của Sant. Ông vừa kết thúc một cuộc trò chuyện thân thiện với quản gia của phu nhân Hammerpond, và người quản gia ấy, đang bận rộn với ba chú chó cưng mà ông ta có nghĩa vụ dắt đi dạo sau bữa tối, đang lùi dần ra xa. Ông Watkins đang trộn màu với vẻ hết sức bận rộn. Sant đến gần hơn, kinh ngạc khi thấy màu sắc mà ông ta đang dùng là một màu xanh lục bảo gắt và rực rỡ đến mức không thể tưởng tượng nổi. Vốn đã rèn luyện sự nhạy cảm cực độ với màu sắc từ nhỏ, ông ta rít lên qua kẽ răng ngay khi vừa nhìn thấy thứ màu đó. Ông Watkins quay lại, vẻ mặt khó chịu.
“Anh định làm cái quái gì với thứ màu xanh khủng khiếp đó thế?” Sant hỏi.
Ông Watkins nhận ra sự hăng hái muốn tỏ ra bận rộn trước mặt quản gia rõ ràng đã khiến ông mắc một sai lầm kỹ thuật. Ông nhìn Sant và ngập ngừng.
“Thứ lỗi cho sự thô lỗ của tôi,” Sant nói; “nhưng thực sự, màu xanh đó quá kinh ngạc. Nó khiến tôi bị sốc. Anh định dùng nó làm gì?”
Ông Watkins đang thu gom mọi sự bình tĩnh. Lúc này, chỉ có sự quyết đoán mới cứu vãn được tình thế. “Nếu anh còn đến đây làm gián đoạn công việc của tôi,” ông nói, “thì tôi sẽ phết thứ đó lên mặt anh đấy.”
Sant rút lui, vì ông là một người hài hước và yêu hòa bình. Khi đi xuống đồi, ông gặp Porson và Wainwright. “Hoặc gã đó là thiên tài, hoặc gã là một kẻ điên nguy hiểm,” ông nói. “Hãy cứ lên đó mà ngắm thứ màu xanh của hắn đi.” Và ông tiếp tục bước đi, nét mặt tươi tỉnh vì háo hức chờ đợi một cuộc ẩu đả vui vẻ quanh chiếc giá vẽ lúc chạng vạng, và cảnh sơn xanh văng tung tóe.
Nhưng với Porson và Wainwright, ông Watkins tỏ ra ít hung hăng hơn. Ông giải thích rằng màu xanh đó là lớp sơn lót đầu tiên cho bức tranh. Ông thừa nhận, khi được hỏi, rằng đó là một phương pháp hoàn toàn mới do chính ông sáng tạo ra. Nhưng sau đó, ông trở nên kín tiếng hơn; ông giải thích rằng mình sẽ không tiết lộ bí mật phong cách đặc biệt của mình cho bất kỳ kẻ qua đường nào, rồi thêm vài lời chỉ trích cay nghiệt về sự bủn xỉn của những kẻ cứ "lảng vảng quanh đây" để học lỏm các ngón nghề của bậc thầy, điều này lập tức khiến họ bỏ đi.
Chạng vạng dần buông, từng ngôi sao bắt đầu xuất hiện. Đàn quạ trong những hàng cây cao bên trái ngôi nhà đã từ lâu chìm vào sự im lặng mộng mị, ngôi nhà dần mất đi những chi tiết kiến trúc và chỉ còn là một đường nét màu xám tối. Rồi các cửa sổ phòng khách sáng đèn rực rỡ, nhà kính cũng được thắp sáng, và đây đó, một vài cửa sổ phòng ngủ tỏa ra ánh vàng. Nếu có ai đó lại gần giá vẽ trong công viên, họ sẽ thấy nó bị bỏ hoang. Một từ chửi thề ngắn ngủi bằng màu xanh rực rỡ đã làm vấy bẩn sự tinh khôi của tấm toan. Ông Watkins đang bận rộn trong bụi rậm cùng người trợ thủ, người đã lặng lẽ tiếp cận ông từ lối xe chạy.
Ông Watkins tự khen thầm về thiết bị khéo léo mà mình đã dùng để mang vác tất cả dụng cụ một cách công khai, trước mắt bao người, thẳng đến hiện trường. “Đó là phòng thay đồ,” ông nói với trợ thủ, “và ngay khi cô hầu mang nến đi chỗ khác và xuống ăn tối, chúng ta sẽ vào. Trời ơi! Nhìn ngôi nhà dưới ánh sao, với tất cả những cửa sổ và ánh đèn kia mới đẹp làm sao! Chết tiệt thật, Jim, tôi gần như ước mình là một họa sĩ thực thụ đấy. Cậu đã giăng sợi dây thép đó ngang qua lối đi từ chỗ giặt ủi chưa?”
Ông thận trọng tiến lại gần ngôi nhà cho đến khi đứng dưới cửa sổ phòng thay đồ, rồi bắt đầu lắp chiếc thang gấp. Ông là một tay hành nghề quá lão luyện nên không hề cảm thấy chút hồi hộp bất thường nào. Jim đang trinh sát phòng hút thuốc. Bỗng nhiên, ngay sát bên ông Watkins trong bụi rậm, có một tiếng đổ vỡ dữ dội và một tiếng chửi thề bị kìm nén. Ai đó đã vấp phải sợi dây mà trợ thủ của ông vừa giăng. Ông nghe thấy tiếng chân chạy trên đường sỏi phía xa. Ông Watkins, giống như mọi nghệ sĩ chân chính, là một người cực kỳ nhút nhát, nên ông lập tức vứt bỏ chiếc thang gấp và bắt đầu chạy thận trọng xuyên qua bụi rậm. Ông lờ mờ nhận ra hai người đang bám sát gót, và tưởng rằng mình thoáng thấy bóng dáng trợ thủ ở phía trước. Trong khoảnh khắc, ông đã nhảy qua bức tường đá thấp bao quanh bụi rậm và lao ra công viên trống trải. Hai tiếng động mạnh trên cỏ tiếp nối cú nhảy của ông.
Đó là một cuộc rượt đuổi nghẹt thở trong bóng tối xuyên qua những hàng cây. Ông Watkins là người có vóc dáng thanh mảnh và thể lực tốt, nên ông đã đuổi kịp cái bóng đang thở dốc hổn hển phía trước. Không ai nói lời nào, nhưng khi ông Watkins đuổi kịp, một nỗi hoài nghi khủng khiếp chợt ập đến. Người kia quay đầu lại cùng lúc đó và thốt lên một tiếng ngạc nhiên. “Không phải Jim,” ông Watkins nghĩ, và đồng thời, kẻ lạ mặt lao thẳng vào đầu gối ông, và cả hai lập tức vật lộn trên mặt đất. “Giúp một tay đi, Bill,” kẻ lạ mặt hét lên khi người thứ ba lao tới. Và Bill thực sự đã giúp—thậm chí là dùng cả hai tay và vài cú đá nhấn nhá. Người thứ tư, có lẽ là Jim, dường như đã rẽ hướng khác và bỏ chạy. Dù sao thì, gã cũng không tham gia vào bộ ba đó.
Ký ức của ông Watkins về những sự kiện trong hai phút tiếp theo vô cùng mơ hồ. Ông chỉ nhớ mang máng việc ngón tay cái của mình đang kẹt trong miệng kẻ đầu tiên, cảm thấy lo lắng cho sự an toàn của nó, và ít nhất trong vài giây, ông đã giữ chặt đầu của quý ngài tên là Bill xuống đất bằng cách nắm tóc. Ông cũng bị đá vào rất nhiều chỗ khác nhau, dường như bởi một đám đông người. Sau đó, quý ngài không phải là Bill đã thúc đầu gối vào cơ hoành của ông Watkins và cố gắng cuộn người ông lại trên đó.
Khi cảm giác bớt hỗn loạn hơn, ông thấy mình đang ngồi trên cỏ, xung quanh là tám hoặc mười người—đêm tối quá và ông quá bối rối để đếm—họ dường như đang chờ ông hồi phục. Ông đau buồn cho rằng mình đã bị bắt, và có lẽ đã có những suy ngẫm triết học về sự bạc bẽo của vận may, nếu những cơn đau nội tạng không làm ông mất hứng thú nói chuyện.
Ông nhanh chóng nhận ra cổ tay mình không bị còng, và rồi một bình rượu brandy được đưa vào tay ông. Điều này khiến ông cảm động—đó là một sự tử tế bất ngờ.
“Hắn đang tỉnh lại đấy,” một giọng nói mà ông đoán là của người hầu thứ hai ở Hammerpond vang lên.
“Chúng ta đã tóm được chúng, thưa ngài, cả hai đứa luôn,” quản gia Hammerpond nói, chính là người đã đưa bình rượu cho ông. “Cảm ơn ngài.”
Không ai đáp lại lời này. Tuy nhiên, ông Watkins không hiểu nó liên quan gì đến mình.
“Hắn ta bị choáng váng rồi,” một giọng lạ nói; “mấy tên tội phạm đã đánh đập hắn gần chết.”
Ông Teddy Watkins quyết định cứ giữ vẻ "choáng váng" cho đến khi nắm rõ tình hình hơn. Ông nhận thấy hai trong số những bóng đen xung quanh đang đứng cạnh nhau với vẻ ủ rũ, và có điều gì đó trong dáng vai của họ gợi cho con mắt giàu kinh nghiệm của ông rằng tay chúng đang bị trói lại với nhau. Hai tên! Trong một thoáng, ông đã hiểu ra vị thế của mình. Ông nốc cạn bình rượu nhỏ và lảo đảo—những bàn tay ân cần đỡ lấy ông—đứng dậy. Có một tiếng xì xào thông cảm vang lên.
“Bắt tay ngài cái nào, bắt tay đi,” một trong những bóng người gần đó nói. “Cho phép tôi tự giới thiệu. Tôi vô cùng nợ ngài. Chính đồ trang sức của vợ tôi, Phu nhân Aveling, đã thu hút lũ khốn đó tới đây.”
“Rất hân hạnh được làm quen với ngài, thưa Ngài,” Teddy Watkins đáp.
“Tôi cho rằng ngài đã nhìn thấy lũ bất lương chạy về phía bụi rậm và hạ gục chúng?”
“Chính xác là mọi chuyện đã xảy ra như thế,” ông Watkins nói.
“Lẽ ra ngài nên đợi chúng vào trong cửa sổ,” Ngài Aveling nói; “chúng sẽ bị trừng trị nặng hơn nếu thực sự thực hiện vụ trộm. Và thật may mắn cho ngài là hai cảnh sát đang ở ngoài cổng đã đuổi theo cả ba người các anh. Tôi nghi rằng ngài khó lòng tóm gọn được cả hai tên—dù sao thì ngài cũng vô cùng dũng cảm.”
“Vâng, lẽ ra tôi nên nghĩ đến điều đó,” ông Watkins nói; “nhưng đâu thể nghĩ hết mọi thứ được.”
“Tất nhiên rồi,” Ngài Aveling nói. “Tôi e rằng chúng đã làm ngài bị thương đôi chút,” ông nói thêm. Cả nhóm lúc này đang di chuyển về phía ngôi nhà. “Ngài đi hơi khập khiễng. Tôi có thể đỡ tay ngài được không?”
Và thay vì vào Dinh thự Hammerpond bằng cửa sổ phòng thay đồ, ông Watkins đã vào bằng cửa chính—trong tình trạng hơi lâng lâng, và giờ đây lại thấy phấn chấn—trên tay của một vị quý tộc thực thụ. “Đây,” ông Watkins nghĩ, “mới gọi là ăn trộm một cách phong cách!” Những "kẻ bất lương", nhìn dưới ánh đèn gas, hóa ra chỉ là những tên nghiệp dư địa phương mà ông Watkins không hề quen biết, chúng bị áp giải xuống phòng đựng thức ăn và bị canh giữ bởi ba viên cảnh sát, hai người giữ rừng với súng nạp đạn, người quản gia, một người trông ngựa và một người đánh xe, chờ đến bình minh để tống giam về đồn cảnh sát Hazelhurst. Ông Watkins được đối đãi rất tử tế trong phòng khách. Họ dành hẳn một chiếc ghế sofa cho ông và không chịu nghe ông đòi trở về làng đêm đó. Phu nhân Aveling chắc chắn rằng ông là một người có tư duy nguyên bản xuất sắc, và nói rằng hình mẫu Turner trong tưởng tượng của bà cũng là một người đàn ông thô ráp, nửa say, sâu sắc, dũng cảm và thông minh như thế này. Có ai đó mang chiếc thang gấp nhỏ kỳ lạ mà họ nhặt được trong bụi rậm tới và chỉ cho ông thấy cách nó được lắp ráp. Họ cũng mô tả việc tìm thấy những sợi dây trong bụi rậm, rõ ràng là được đặt ở đó để khiến những kẻ truy đuổi bất cẩn bị vấp ngã. Thật may là ông đã thoát khỏi những cái bẫy đó. Và họ cho ông xem những món trang sức.
Ông Watkins đủ khôn ngoan để không nói quá nhiều, và mỗi khi gặp khó khăn trong cuộc trò chuyện, ông lại viện cớ đau nhức trong người. Cuối cùng, ông cảm thấy cứng lưng và ngáp dài. Mọi người đột nhiên nhận ra rằng thật xấu hổ nếu cứ bắt ông nói chuyện sau cuộc ẩu đả, nên ông sớm lui về phòng, căn phòng nhỏ màu đỏ cạnh dãy phòng của Ngài Aveling.
Bình minh ló rạng, để lộ một giá vẽ bị bỏ hoang với tấm toan mang dòng chữ màu xanh trong công viên Hammerpond, và nó cũng đánh thức Dinh thự Hammerpond trong sự hỗn loạn. Nhưng nếu bình minh tìm thấy ông Teddy Watkins và những viên kim cương nhà Aveling, thì nó lại không hề chuyển thông tin đó tới cảnh sát.