[TIÊU ĐỀ CHƯƠNG]: NONE

Bấy giờ, chuyện kể rằng khi hiệp sĩ Sir Gawain đang cưỡi ngựa một mình qua miền đồng quê, chàng tình cờ chạm trán một đoàn hiệp sĩ, theo sau là một kẻ hầu cầm cương một con chiến mã Tây Ban Nha, trên cổ treo một chiếc khiên. Gawain tiến lại gần người hầu và cất tiếng hỏi: "Hãy nói cho ta hay, đoàn người vừa đi qua kia là những ai?"

Kẻ hầu đáp: "Thưa ngài, đó là Meliance xứ Lis, một hiệp sĩ can trường và dũng mãnh."

Sir Gawain hỏi lại: "Ngươi thuộc phe của hắn phải không?"

"Thưa không, ngài ạ," người hầu đáp, "chủ nhân của ta là Teudaves, một hiệp sĩ đáng kính trọng chẳng kém gì người kia."

Gawain nói: "Teudaves thì ta biết. Hắn đang định đi đâu thế? Hãy nói thật cho ta nghe."

"Thưa ngài, ngài ấy đang trên đường đến dự một hội võ do Meliance xứ Lis này thách đấu với Thiébault thành Tintagel. Nếu nghe theo lời khuyên của ta, ngài hãy vào ẩn trong thành và đứng về phe chống lại nhóm ngoại tộc."

Gawain liền thốt lên: "Chẳng phải chính tại dinh cơ của Thiébault này mà Meliance xứ Lis đã được nuôi dưỡng nên người đó sao?"

Kẻ hầu đáp: "Vâng, thưa ngài, ơn Chúa phù hộ! Cha của chàng vốn yêu mến và tin tưởng Thiébault đến mức trên giường bệnh đã phó thác đứa con trai bé bỏng của mình cho lão chăm sóc. Thiébault đã nuôi nấng và bảo bọc cậu thiếu niên ấy, cho đến khi chàng ngỏ lời xin con gái lão trao gấm tình yêu. Nhưng nàng từ chối và bảo rằng sẽ chẳng bao giờ ban ơn phước ấy cho đến khi chàng lập nên công trạng hiệp sĩ. Vì quá nhiệt thành, chàng thiếu niên liền lập tức thụ phong hiệp sĩ rồi quay lại tìm thiếu nữ. 'Không,' thiếu nữ đáp lại lời tỏ tình của chàng, 'mọi chuyện sẽ không bao giờ thành sự thật, trừ khi trước mặt thiếp, chàng lập được những chiến công hiển hách khiến thiếp biết rằng tình yêu của thiếp đã đổi lấy mồ hôi xương máu của chàng; bởi những thứ đến quá dễ dàng sẽ chẳng ngọt ngào bằng những gì ta tự tay giành lấy. Nếu chàng muốn có tình yêu của thiếp, hãy tham gia hội võ do cha ta tổ chức. Thiếp muốn chắc chắn rằng tình yêu của mình sẽ đặt đúng chỗ nếu thiếp trao nó.' Điều nàng gợi ý, chàng đều làm theo, bởi tình yêu có uy quyền tuyệt đối với những kẻ si tình đến mức những ai nằm dưới quyền nó sẽ chẳng bao giờ dám từ chối bất cứ điều gì ái tình sai bảo. Còn ngài, thưa ngài, ngài sẽ thật chậm chạp nếu không chịu bước vào thành, bởi họ sẽ rất cần đến ngài nếu ngài có thể giúp đỡ họ."

Đáp lại, Sir Gawain bảo: "Này huynh đài, hãy đi con đường của ngươi đi, làm thế khôn ngoan hơn đấy, và hãy để việc của ta cho ta lo." Thế rồi người hầu bỏ đi, còn Gawain cưỡi ngựa tiến về phía Tintagel, bởi chẳng còn con đường nào khác để đi qua.

Bấy giờ, Thiébault đã triệu tập tất cả họ hàng quyến thuộc, từ cao sang đến kẻ hèn mọn, từ người già đến trẻ nhỏ; nhưng lão không tài nào xin được phép của hội đồng để đấu thương với chính chủ nhân của mình, bởi các vị bồi thẩm sợ rằng lão sẽ tàn phá hoàn toàn lâu đài của họ. Thế nên các cổng thành đã bị bít kín bằng đá và vữa, chỉ chừa lại một lối đi duy nhất là một ô cửa hậu nhỏ có cánh cổng làm bằng đồng, rộng vừa một chiếc xe bò kéo. Sir Gawain cưỡi ngựa đến cổng thành, theo sau đoàn người mang áo giáp của chàng, bởi trong vòng bảy dặm chẳng có con đường nào khác. Chàng thấy cửa hậu đã đóng kín bưng bèn rẽ vào một bãi đất có hàng rào bao quanh nằm dưới chân tháp. Chàng xuống ngựa dưới gốc cây sồi và treo những chiếc khiên của mình lên. Lúc ấy, người dân từ trong thành kéo ra, phần lớn tỏ ý tiếc nuối vì hội võ đã bị hủy bỏ; trong pháo đài có một vị quý tộc cao tuổi, có thế lực lớn và dòng dõi cao sang, mà lời nói không ai dám cãi. Từ đằng xa, người ta đã chỉ đoàn quân ấy cho ông ta, và trước khi họ cưỡi ngựa vào bãi đất, ông đã đến gặp Thiébault và nói: "Thưa ngài, ơn Chúa phù hộ, tôi đã thấy hai chiến hữu của Vua Arthur, đều là những trang nam nhi lỗi lạc, đang cưỡi ngựa qua đây; tôi khuyên ngài hãy tự tin tham gia hội võ, bởi chúng ta có những hiệp sĩ dũng cảm, những kẻ hầu và cung thủ sẵn sàng bắn hạ ngựa của chúng, và tôi chắc chắn họ sẽ đấu thương trước cổng thành này; nếu sự ngạo mạn đem lại lợi ích cho họ thì phần thắng sẽ thuộc về ta, còn tổn thất và nhục nhã sẽ thuộc về chúng."

Nghe theo lời khuyên này, Thiébault cho phép những ai muốn tham gia được mặc áo giáp và kéo ra ngoài. Các hiệp sĩ khấp khởi vui mừng, đám hầu cận chạy theo những con ngựa của họ, trong khi các phu nhân và thiếu nữ trèo lên những vị trí cao để ngắm hội võ. Dưới thảm cỏ xanh, họ nhìn thấy áo giáp của Sir Gawain, và thoạt đầu tưởng rằng có đến hai hiệp sĩ, bởi có hai chiếc khiên treo trên cây. Họ reo lên rằng thật may mắn khi được chứng kiến hai hiệp sĩ như vậy mặc giáp. Vài người nghĩ thế; nhưng những người khác lại thốt lên: "Lạy Chúa trên cao, vị hiệp sĩ này có giáp trụ và chiến mã đủ cho hai người; nếu chẳng có bạn đồng hành, ngài ấy tính làm gì với hai chiếc khiên? Chưa từng thấy ai mang theo hai chiếc khiên cùng một lúc bao giờ. Thật kỳ lạ nếu một người lại định dùng đến hai khiên."

Trong khi các phu nhân bàn tán và các hiệp sĩ rời khỏi lâu đài, cô con gái cả của Thiébault liền leo lên tháp — nàng chính là nguyên nhân khiến hội võ được tổ chức — đi cùng nàng là cô em gái có những chiếc tay áo vô cùng kỳ lạ đến mức được gọi là Thiếu Nữ Tay Áo Hẹp, bởi nàng mặc tay áo bó sát. Các phu nhân và thiếu nữ cũng theo họ trèo lên tháp, và hội võ chính thức diễn ra ngay trước cửa lâu đài. Không ai thể hiện xuất sắc bằng Meliance xứ Lis, theo lời xác nhận của người tình xinh đẹp của chàng, người đã nói với những phụ nữ xung quanh rằng: "Thưa các phu nhân, chưa bao giờ ta thấy một hiệp sĩ nào làm ta say đắm như Meliance xứ Lis. Chẳng phải thật là một niềm vui khi được ngắm nhìn một hiệp sĩ như thế sao? Kẻ nào cưỡi ngựa vững chãi và sử dụng thành thạo giáo khiên tuyệt vời đến thế ắt hẳn phải là một bậc tài danh."

Ngay lúc đó, cô em gái ngồi cạnh liền bảo rằng nàng nhìn thấy một hiệp sĩ khôi ngô hơn. Người chị cả đùng đùng nổi giận, đứng dậy định tát em mình. Nhưng các phu nhân đã can thiệp và giữ nàng lại, khiến cú tát hụt đi, điều này càng làm nàng thêm lồng lộn.

Trong hội võ, vô số ngọn giáo bị gãy vụn, khiên bị đâm thủng, và nhiều hiệp sĩ bị hất văng khỏi yên ngựa; khốn khổ cho vị hiệp sĩ nào chạm trán Meliance xứ Lis, bởi chẳng có ai là không bị hắn ném phăng xuống mặt đất cứng ngắc. Nếu giáo gãy, hắn vung kiếm chém những nhát trời giáng; và hắn thể hiện vượt trội hơn bất kỳ hiệp sĩ nào từ cả hai chiến tuyến, khiến người tình xinh đẹp của hắn vô cùng hạnh phúc, không kìm được mà thốt lên: "Thưa các phu nhân, thật kỳ diệu thay! Hãy nhìn kìa, vị hiệp sĩ xuất chúng nhất mà từ xưa đến nay các thi ca từng ca ngợi hay mắt trần từng được chứng kiến, người khôi ngô và dũng cảm nhất trong số tất cả những ai có mặt tại hội võ!"

Lúc ấy, cô em gái nhỏ liền kêu lên: "Em lại thấy có người còn khôi ngô hơn thế, và hình như còn giỏi giang hơn nữa cơ!"

Người chị cả hầm hầm nổi giận. "À hay nhỉ, con ranh kia, mày thật xấc láo khi dám mở miệng chê bai người mà ta hết lời ca ngợi! Ăn đòn này để học cách khôn ngoan hơn vào lần sau đi!" Vừa nói, nàng vừa giáng cho em gái một cái tát mạnh đến nỗi hằn in cả năm dấu ngón tay trên má cô bé. Nhưng những phu nhân ngồi gần đã mắng mỏ nàng và kéo nàng đi chỗ khác.

Sau đó, họ chuyển sang bàn tán về Sir Gawain. Một thiếu nữ cất lời: "Vị hiệp sĩ đang đứng dưới gốc cây kia, sao ngài ta còn chần chừ chưa chịu mặc giáp?" Một thiếu nữ khác, có phần lỗ mãng hơn, liền châm biếm: "Hắn ta đã thề giữ gìn hòa bình rồi." Và người thứ ba bồi thêm: "Hắn là một tay buôn đấy. Đừng có gạt tôi rằng hắn muốn đấu thương; hắn đem ngựa ra chợ bán đấy chứ." Người thứ tư tiếp lời: "Hắn là kẻ đổi tiền lẻ. Mấy thứ hàng hắn mang theo chắc định đem bán cho mấy gã hiệp sĩ nghèo túng. Tin tôi đi, trong mấy cái rương kia toàn là tiền hoặc quần áo thôi."

Cô em gái nhỏ giận dữ thét lên: "Các người thật là những kẻ ngoa ngoắt! Và các người đang nói dối! Các người nghĩ một thương gia lại đi mang theo những ngọn giáo khổng lồ thế kia sao? Nghe mấy lời nhảm nhí của các người mà ta phát bực! Vì lời thề danh dự trước Chúa Thánh Thần, ta thấy ngài ấy giống một hiệp sĩ hơn là thương gia hay kẻ đổi tiền. Ngài ấy chính là hiệp sĩ, và dáng vẻ y hệt một hiệp sĩ thực thụ!"

Tất cả các phu nhân đồng thanh la lên: "Hỡi cô bé ngọt ngào, nếu trông ngài ta giống thế, điều đó không có nghĩa ngài ta thực sự là thế đâu. Hắn ta giả vờ như vậy để trốn thuế quan thôi. Nhưng bất chấp sự tinh ranh đó, hắn là một tên ngốc, rồi sẽ bị bắt và treo cổ vì tội lừa đảo thôi."

Lúc này, Gawain đã nghe hết những lời các phu nhân bàn tán về mình, trong lòng vừa xấu hổ vừa bực bội. Nhưng chàng ngẫm nghĩ, và nhận ra hoàn toàn chính xác rằng, mình đang vướng vào một cáo buộc phản quốc, và bổn phận của dòng họ cùng bản thân là phải giữ vững lời thề nếu không muốn mang nhục muôn đời. Chính vì lý do này mà chàng không tham gia hội võ, kẻo nếu chiến đấu, chàng có thể bị thương hoặc bị bắt làm tù binh.

Meliance xứ Lis lớn tiếng đòi những ngọn giáo lớn để tung ra những đòn hiểm hóc hơn. Cuộc hội võ cứ thế tiếp diễn trước cổng thành cho đến khi màn đêm buông xuống; kẻ nào thu chiến lợi phẩm liền đem cất vào nơi an toàn. Khi ấy, các phu nhân nhìn thấy một gã hầu to lớn, khỏe mạnh, tay cầm một đoạn giáo gãy và đội trên đầu một chiếc mũ sắt. Một thiếu nữ ngốc nghếch cất giọng gọi hắn: "Này anh hầu cận, ơn Chúa phù hộ, anh thật dại dột khi đi lấy món đồ tồi tàn, bộ giáp và dây nịt ngựa ấy làm chiến lợi phẩm. Nếu làm tròn bổn phận kẻ hầu, anh xứng đáng nhận tiền công của kẻ hầu. Dưới bãi cỏ kia có một kẻ đang sở hữu của cải mà hắn chẳng tài nào bảo vệ nổi. Thật ngu ngốc cho kẻ bỏ lỡ món hời trong khi vẫn có khả năng chớp lấy nó. Ngài ta trông có vẻ là một hiệp sĩ ôn hòa nhất, thế mà dù có bị giật râu chắc ngài ta cũng chẳng thèm nhúc nhích. Nếu khôn hồn, anh hãy mau lấy số áo giáp và báu vật đó đi, chẳng ai cản trở anh đâu."

Tên hầu bước thẳng ra bãi cỏ, quất một roi vào con ngựa của Gawain và quát lớn: "Này võ sĩ, mày bị ốm hay sao mà cứ đứng há miệng ngơ ngác ở đây cả ngày trời chẳng làm được tích sự gì, chẳng thâm thủng khiên hay gãy nổi một ngọn giáo?"

Sir Gawain điềm tĩnh đáp: "Xin lỗi, ta nán lại đây thì can gì đến ngươi? Ngươi sẽ biết lý do, nhưng không phải lúc này. Biến đi lo việc của ngươi đi."

Kẻ hầu đành lủi thủi rút lui, bởi Gawain trông không phải kiểu người mà hắn dám giở giọng xấc láo.

Hội võ kết thúc sau khi nhiều hiệp sĩ tử trận và không ít ngựa chiến bị bắt sống. Phe ngoại tộc giành phần thắng, và người dân trong thành được phen giải khuây. Lúc chia tay, tất cả đều đồng ý rằng vào ngày mai, họ sẽ tiếp tục ca hát và hội ngộ để giao đấu tiếp. Thế là họ giải tán trong đêm, những kẻ xuất quân liền quay trở lại thành, theo sau là Sir Gawain. Ngay tại cổng, chàng gặp vị quý tộc từng khuyên lãnh chúa của mình tham gia hội võ. Người này niềm nở chào đón chàng và nói: "Thưa ngài cao quý, nhà trọ trong thành này đã sẵn sàng đón tiếp ngài. Nếu ngài vui lòng, hãy ở lại đây, bởi nếu ngài tiếp tục lên đường thì còn lâu mới tìm được chỗ nghỉ chân; thế nên tôi khuyên ngài hãy ở lại."

Gawain đáp: "Xin tạ ơn lòng tốt của ngài! Tôi đã từng nghe những lời khuyên tệ hơn thế nhiều."

Người đàn ông dẫn vị khách về nhà, vừa đi vừa trò chuyện đủ thứ chuyện trên trời dưới đất, rồi hỏi tại sao ban ngày vừa rồi chàng lại không chịu mặc giáp. Sir Gawain giải thích việc mình bị buộc tội phản quốc và buộc phải cẩn trọng đề phòng cảnh ngục tù lẫn thương tích cho đến khi minh oan được cho bản thân, bởi nếu không xuất hiện đúng hẹn thì đó sẽ là nỗi nhục nhã cho chính chàng và bạn bè bằng hữu.

Vị quý tộc ca ngợi chàng, bảo rằng nếu vì lý do đó thì chàng đã hành xử hoàn toàn đúng đắn. Nói rồi ông dẫn Gawain về đến dinh cơ và họ xuống ngựa. Người dân trong thành thì xì xào chê trách Gawain, tự hỏi lãnh chúa của họ sẽ xử lý thế nào; trong khi cô con gái cả của Thiébault tìm đủ mọi cách để hãm hại chàng, cốt vì căm tức cô em gái. Nàng ta thưa với cha: "Thưa cha, ngày hôm nay cha chẳng hề tổn thất gì mà còn vớ được món hời lớn hơn cha tưởng; cha chỉ việc đến đó và lấy nó đi. Kẻ mang thứ đó đến sẽ chẳng dám chống cự đâu bởi hắn ta vốn xảo quyệt. Hắn mang theo giáo khiên cùng ngựa túc mã và ngựa chiến, rồi giả dạng làm hiệp sĩ để trốn thuế quan, hòng dễ bề qua lại buôn bán. Hãy trừng trị đích đáng kẻ đó đi cha. Hắn đang ở nhà Garin, con trai của Bertan, kẻ đã đón hắn về trọ. Con vừa thấy hắn đi qua xong."

Thiébault liền leo lên yên ngựa, vì chính bản thân lão cũng muốn tới đó. Cô em gái nhỏ chứng kiến cảnh cha rời đi bỗng lén lút chuồn qua cửa hậu, chạy thẳng một mạch xuống sườn đồi tới nhà Garin — nơi có hai cô con gái vô cùng xinh đẹp. Khi nhìn thấy tiểu thư nhỏ tuổi của mình, lẽ ra họ phải ngạc nhiên, nhưng đằng này họ khấp khởi mừng vui, mỗi người nắm lấy một tay nàng dẫn vào nhà, ríu rít hôn lên mắt và môi nàng.

Trong khi đó, Garin và con trai là Herman đã rời khỏi nhà để lên lâu đài yết kiến lãnh chúa. Giữa đường, họ chạm trán Thiébault và hành lễ chào hỏi. Lão hỏi Garin đang định đi đâu và bảo rằng mình vốn định tạt qua thăm ông. Vị quý tộc đáp: "Thưa lòng tin của tôi, điều đó sẽ chẳng làm tôi phiền lòng đâu, và đến nhà tôi, ngài sẽ được diện kiến một vị hiệp sĩ khôi ngô nhất."

Thiébault liền bảo: "Ta đang tìm chính hắn đây, để bắt giam hắn. Hắn chỉ là một tên lái buôn chuyên bán ngựa mà dám giả danh hiệp sĩ."

Gawain thì chưa rõ, nhưng Garin thốt lên: "Than ôi, ngài vừa thốt ra những lời thật lỗ mãng làm sao! Tôi là thần dân của ngài và ngài là chủ nhân của tôi, nhưng ngay tại đây, tôi xin tuyên bố từ bỏ lời thề trung thành, và nhân danh toàn bộ dòng tộc, tôi thách thức ngài, còn hơn là để ngài làm nhục dinh cơ của tôi."

Thiébault đáp: "Thật tình, ta chẳng có ý định làm thế đâu. Cả ngươi lẫn dinh cơ của ngươi sẽ chẳng bao giờ nhận được gì ngoài sự tôn kính từ ta; chẳng qua ta đã được người ta xui giũa hành xử như vậy thôi."

Vị quý tộc cảm kích thốt lên: "Xin tạ ơn đại ân đại đức của ngài! Sẽ là vinh dự cho tôi nếu ngài ghé thăm vị khách của nhà tôi."

Thế là họ sóng đôi cùng nhau đi cho đến khi tới nơi. Khi Sir Gawain nhìn thấy họ, chàng lịch sự đứng dậy và cất tiếng: "Xin chào mừng!" Cả hai chào lại và ngồi xuống cạnh chàng. Sau đó, vị quý tộc chủ vùng đất ấy hỏi lý do vì sao hôm nay chàng không tham gia hội võ, và Gawain liền kể lại câu chuyện bị một hiệp sĩ vu oan phản quốc và đang trên đường đến triều đình nhà vua để tự minh oan.

Vị lãnh chúa đáp: "Không còn nghi ngờ gì nữa, đó là lý do hoàn toàn chính đáng. Nhưng trận đấu sẽ diễn ra ở đâu?"

"Thưa ngài, trước mặt vua xứ Cavalon, nơi tôi đang trên đường tới."

Vị quý tộc liền nói: "Và tôi sẽ làm người dẫn đường cho ngài. Vì ngài buộc phải đi qua một vùng đất nghèo khó, tôi sẽ chuẩn bị lương thực cùng súc vật thồ để mang theo."