Chẳng bao lâu sau, tin tức truyền đến tai Vua Arthur rằng Ryence, Vua xứ North Wales, đang gây chiến với Vua Leodegrance xứ Camelgard. Nghe vậy, ngài vô cùng nổi giận, bởi ngài rất mực yêu mến Leodegrance và căm ghét Ryence. Thế là ngài cùng Vua Ban, Vua Bors và hai mươi vạn quân liền khởi hành đến Camelgard, giải cứu Leodegrance, tiêu diệt một vạn quân của Ryence và buộc kẻ thù phải tháo chạy. Khi ấy, Leodegrance mở một đại tiệc khoản đãi ba vị vua, tiếp đón họ bằng mọi thứ vui thú và hân hoan có thể nghĩ ra. Cũng tại nơi đó, Vua Arthur lần đầu tiên nhìn thấy Guinevere, con gái của Leodegrance, người mà sau này ngài sẽ kết hôn như sẽ được kể lại về sau.

Bấy giờ, Vua Ban và Vua Bors xin cáo từ để trở về đất nước của mình, nơi Vua Claudas đang gây ra vô vàn tai họa. Vua Arthur định đi cùng họ, nhưng hai vị vua từ chối và thưa rằng: "Không, bệ hạ chớ nên đi lúc này, bởi ngài hãy còn rất nhiều việc phải làm trên vương quốc của chính mình; còn chúng tôi, với những châu báu thu được từ những món quà của bệ hạ nơi đây, sẽ chiêu mộ thêm nhiều hiệp sĩ tài ba và, nhờ ơn Chúa, chống lại sự hiểm ác của Vua Claudas. Nếu có cần, chúng tôi sẽ sai sứ sang cầu cứu bệ hạ; ngược lại, nếu bệ hạ có việc cần, hãy gọi chúng tôi, và thề trọn danh dự của mình, chúng tôi sẽ không chậm trễ."

Khi hai vị vua đã ra đi, Vua Arthur cưỡi ngựa về Caerleon. Tại đó, người chị cùng cha khác mẹ của ngài là Belisent, vợ của Vua Lot, đến diện kiến dưới danh nghĩa sứ giả, nhưng thực chất là để dò xét lực lượng của ngài; đi cùng bà là một tùy đoàn quý tộc và cả bốn người con trai—Gowain, Gaheris, Agravaine và Gareth. Thế nhưng, khi tận mắt chứng kiến Vua Arthur cùng sự cao quý của ngài, cùng tất cả vẻ tráng lệ của các hiệp sĩ và đoàn tùy tùng, bà đã từ bỏ ý định dò xét ngài như kẻ thù, đồng thời kể cho ngài nghe những âm mưu của chồng mình chống lại ngài và ngai vàng. Và nhà vua, vốn chưa biết đó là người chị cùng cha khác mẹ của mình, đã hết lòng chiều chuộng bà; vì quá ngưỡng mộ nhan sắc ấy, ngài đem lòng yêu tha thiết và giữ bà lưu lại Caerleon một thời gian dài. Cũng vì thế mà chồng bà, Vua Lot, càng thêm căm ghét Vua Arthur hơn bao giờ hết, mối thù hằn sâu sắc kéo dài đến tận cuối đời.

Vào thời gian đó, Vua Arthur gặp một giấc mơ kỳ lạ khiến lòng ngài vô cùng thổn thức. Ngài mơ thấy khắp cả xứ sở ngập tràn những con griffin và loài rắn phun lửa, chúng thiêu đốt và tàn sát con người ở muôn nơi; rồi chính ngài đứng lên giao chiến với chúng, bị chúng gây cho bao thương tích nặng nề và suýt mất mạng, nhưng cuối cùng ngài cũng đánh bại và tiêu diệt tất cả. Khi tỉnh giấc, ngài ngồi lặng trong tâm trạng nặng nề và trầm ngâm, tự hỏi giấc mơ ấy điềm báo điều gì. Chẳng bao lâu sau, khi không tài nào tìm được lời giải đáp cho ý nghĩa của giấc mơ ấy, để xua tan mọi suy nghĩ trong đầu, ngài liền chuẩn bị cùng một đoàn tùy tùng lớn lên đường đi săn.

Ngừa vừa vào đến khu rừng, nhà vua liền trông thấy một con hươu đực lớn trước mặt. Ngài quất ngựa phóng theo hươu với vẻ đầy háo hức, đuổi theo mãi cho đến khi con chiến mã kiệt sức rồi ngã lăn ra chết ngay bên dưới. Bấy giờ, thấy con hươu đã trốn thoát còn ngựa thì chết, ngài bèn ngồi xuống bên một con suối và lại chìm đắm trong những suy ngẫm sâu xa. Đang lúc ngồi một mình nơi ấy, ngài chợt nghe thấy tiếng chó săn vây quanh, ước chừng khoảng ba mươi cặp, rồi ngẩng đầu lên thì thấy tiến về phía mình một sinh vật kỳ lạ nhất mà ngài từng thấy hay từng nghe kể. Nó chạy đến bên suối và uống nước. Đầu nó giống loài rắn, thân mang dáng dấp báo đốm, đuôi sư tử và cẳng chân như hươu đực; từ bụng nó phát ra âm thanh tựa như tiếng sủa hay tiếng tru của ba mươi cặp chó săn. Lúc nó uống nước thì trong bụng hoàn toàn im ắng; nhưng vừa uống xong, nó liền bỏ đi với thứ âm thanh còn lớn hơn trước.

Nhà vua vô cùng kinh ngạc trước cảnh tượng ấy; nhưng vì quá mệt mỏi, ngài thiếp ngủ lúc nào không hay, và chẳng bao lâu sau bị đánh thức bởi một hiệp sĩ đi bộ. Người này lên tiếng: "Hỡi hiệp sĩ, kẻ đang mang đầy ưu tư và buồn ngủ kia, hãy nói cho ta hay nếu ngươi có thấy một con thú lạ đi ngang qua đường này?"

Vua Arthur đáp lời vị hiệp sĩ: "Ta có thấy một con như thế, nhưng hiện nó đã cách đây ít nhất hai dặm đường. Ngươi muốn gì ở con thú đó?"

Vị hiệp sĩ thưa: "Thưa ngài, ta đã truy đuổi nó từ lâu lắm rồi, đến nỗi ngựa của ta đã chết gục, và ta cầu trời khẩn phật sao cho có được con ngựa khác để tiếp tục cuộc săn."

Đúng lúc đó, một tá điền dắt đến một con ngựa khác dành cho nhà vua. Khi trông thấy con ngựa, vị hiệp sĩ liền khẩn khoản xin ngài nhượng lại. "Bởi ta đã theo đuổi mối duyên này," ông ta nói, "đã mười hai tháng tròn, và hoặc là ta sẽ đạt được mục đích, hoặc là ta sẽ đổ giọt máu tinh túy nhất trong cơ thể mình."

Chính là Vua Pellinore lúc bấy giờ đang theo đuổi con thú săn, nhưng cả ông và Vua Arthur đều không nhận ra nhau.

Vua Arthur nói: "Hỡi ngài hiệp sĩ, hãy từ bỏ cuộc truy đuổi ấy và nhượng lại cho trẫm, trẫm sẽ tiếp tục theo đuổi nó thêm mười hai tháng nữa."

Vị hiệp sĩ liền thốt lên: "Ái chà, đồ ngốc, mong muốn của ngươi hoàn toàn vô ích, bởi vì không ai có thể khuất phục được nó ngoài ta hoặc những người thân thích nhất của ta."

Dứt lời, hắn lao về phía con ngựa của nhà vua, nhảy lên yên và hô lớn: "Đa tạ, con ngựa này thuộc về ta rồi!"

Nhà vua điềm tĩnh đáp: "Được thôi, ngươi có thể dùng vũ lực cướp lấy ngựa của trẫm, và trẫm sẽ không ngăn cản; thế nhưng cho đến khi chúng ta phân định xem ngươi hay trẫm giỏi giang hơn trên lưng ngựa, trẫm sẽ không đời nào yên lòng."

Vị hiệp sĩ liền nói: "Hãy tìm ta ở đây, bất cứ lúc nào ngươi muốn, và ngay tại con suối này ngươi sẽ tìm thấy ta;" rồi hắn phóng ngựa đi mất.

Bấy giờ Vua Arthur ngồi trầm ngâm suy tính, rồi ra lệnh cho các cận vệ mau chóng mang đến cho mình một con ngựa khác. Và khi họ để ngài ở lại một mình, Merlin bộc lộ thân hình dưới dạng một đứa trẻ mười bốn tuổi liền bước đến chào nhà vua, hỏi ngài vì sao lại đăm chiêu và nặng lòng đến thế.

Ngài đáp: "Ta hoàn toàn có quyền đăm chiêu và nặng lòng, bởi ngay tại nơi này, ta vừa chứng kiến cảnh tượng kỳ lạ nhất mà đời ta từng thấy."

Merlin liền nói: "Điều đó ta thừa biết, rành rẽ chẳng kém gì bệ hạ, và ta còn biết cả những suy nghĩ trong lòng ngệ nữa; nhưng bệ hạ thật ngốc nghếch khi cứ bận lòng suy tính, bởi điều đó chẳng giúp ích được gì cho ngài. Hơn nữa, ta biết rõ ngài là ai, và ta cũng biết cả cha lẫn mẹ ngài."

Vua Arthur giận dữ đáp: "Ngươi nói xạo! Sao ngươi có thể biết được? Tuổi của ngươi còn chưa đủ lớn."

Merlin thưa: "Phải, nhưng ta biết rõ ngài đã được sinh ra thế nào hơn cả chính bệ hạ, và tường tận hơn bất kỳ kẻ nào đang sống trên đời."

Vua Arthur bảo: "Ta không đời nào tin ngươi," và ngài đâm ra cáu giận đứa trẻ.

Thế là Merlin rời đi, rồi trở lại trong hình hài một cụ già đã tròn tám mươi tuổi. Nhà vua vô cùng mừng rỡ trước sự xuất hiện của ông, bởi trông ông vô cùng thông thái và đáng kính. Cụ già liền cất tiếng hỏi: "Vì sao ngài lại buồn rầu đến thế?"

Vua Arthur đáp: "Vì nhiều lý do khác nhau; bởi hôm nay ta đã chứng kiến những điều kỳ lạ, và mới đây thôi, ở đây có một đứa trẻ đã nói cho ta nghe những điều vượt quá sự hiểu biết của lứa tuổi nó."

Cụ già liền thưa: "Phải, nhưng nó đã nói thật với ngài, và nếu ngài chịu lắng nghe, nó còn kể nhiều hơn thế nữa. Nhưng ta sẽ nói cho ngài hay vì sao ngài lại buồn bã, bởi gần đây ngài đã làm một việc khiến Chúa không mấy hài lòng, và đó là việc gì thì chính trong thâm tâm ngài rõ hơn ai hết, dù chẳng kẻ nào khác hay biết."

Vua Arthur giật mình đứng phắt dậy, mặt cắt không còn giọt máu, hỏi rằng: "Ngươi là ai mà dám nói với ta những lời này?"

Ông đáp: "Ta chính là Merlin, và ta cũng là đứa trẻ khi nãy."

Vua Arthur thốt lên: "Ôi, ngươi thật là một con người kỳ diệu và đáng sợ biết bao, hôm nay ta có rất nhiều điều muốn hỏi và muốn ngỏ cùng ngươi."

Đang lúc họ trò chuyện thì có người dắt những con ngựa của nhà vua tới. Thế là Vua Arthur cưỡi một con, Merlin cưỡi con còn lại, họ cùng nhau phi nước đại về Caerleon. Dọc đường, Merlin tiên đoán cho Arthur về cái chết của chính ngài, đồng thời cũng tiên tri về số cục tận của mình.

Và giờ đây, khi đã hoàn toàn đánh tan và đè bẹp những vị vua từng khiến lễ đăng quang của mình bị trì hoãn suốt bấy lâu, Vua Arthur dồn toàn tâm toàn ý vào việc tiêu diệt bọn tà giáo Saxon vẫn đang hoành hành, tàn phá đất nước ở nhiều nơi. Do đó, ngài triệu tập các hiệp sĩ cùng tráng đinh, dẫn toàn bộ đại quân tiến về York, nơi Colgrin kẻ tộc Saxon đang đồn trú cùng một lực lượng hùng hậu. Tại đó, ngài đã chiến đấu một trận vô cùng ác liệt, trường kỳ và đẫm máu, đánh đuổi hắn vào tận trong thành rồi vây hãm. Lúc bấy giờ, Baldulph, em trai của Colgrin, lén lút dẫn sáu ngàn quân đến tập kích Vua Arthur nhằm giải vây cho thành. Thế nhưng Vua Arthur đã sớm hay biết, liền cắt sáu trăm kỵ binh cùng ba ngàn bộ binh đến nghênh chiến và đánh úp thẳng vào chúng. Quả nhiên họ đã làm như vậy, bất ngờ tập kích quân địch vào lúc nửa đêm và đánh cho chúng tan tác đến mức phải tháo chạy giữ mạng. Riêng Baldulph, chìm trong đau khổ, quyết định chia sẻ hoạn nạn với người anh trai; vì thế hắn cạo trọc đầu lẫn râu, cải trang thành một tên hề rồi cứ thế đi qua đại trại của Vua Arthur, vừa hát vừa gảy đàn hạc cho đến khi dần tiến sát được tới những bức tường thành, để rồi ngay sau đó ra hiệu cho người trong thành thả dây kéo hắn lên.

Chẳng bao lâu sau, trong khi Arthur vẫn đang siết chặt vòng vây quanh thành, tin báo cấp tốc bay về rằng có sáu trăm chiến thuyền chở theo vô số lớp lớp người Saxon dưới sự chỉ huy của Cheldric đã cập bến vùng bờ biển phía đông. Nghe vậy, ngài lập tức bãi bỏ lệnh vây hãm, hành quân thẳng đến London, rồi tại đó củng cố thêm lực lượng và cùng các nam tước bàn bạc kế hoạch quét sạch người Saxon ra khỏi vương quốc mãi mãi.

Đoạn, cùng với người cháu là Hoel, Vua xứ Armorican Britons – người mang theo một lực lượng hùng hậu đến phò trợ, Vua Arthur cùng một đông đảo các nam tước, hiệp sĩ và chiến binh nhanh chóng tiến về Lincoln, nơi quân Saxon đang vây hãm. Tại đó, ngài giao chiến một trận dữ dội chưa từng thấy, tàn sát vô số kẻ địch, tiêu diệt hơn suáu ngàn tên cho đến khi đại quân của chúng hoảng loạn quay đầu tháo chạy. Ngài cưỡi ngựa ráo riết truy kích chúng vào tận khu rừng Celidon; tại đây, lợi dụng những thân cây làm lá chắn che chở trước làn tên của ngài, chúng quay lại tử thủ và kiên cường chống cự trong suốt một thời gian dài. Chẳng chần chừ, ngài liền ra lệnh đốn hạ toàn bộ cây cối trong khu vực ấy của khu rừng, không để lại bất kỳ chướng ngại vật hay chốn mai phục nào; đồng thời dùng chính những thân cây và cành lá dựng nên một chiến lũy kiên cố nhằm giam hãm chúng bên trong và chặn đứt mọi đường lui. Sau ba ngày đối mặt với lưỡi hái tử thần vì đóm khát, chúng đành ngỏ ý dâng nộp toàn bộ kho báu vàng bạc cướp bóc được, đồng thời lập tức rút lui trên những con thuyền trống không; hơn thế nữa, chúng còn cam kết nộp triều cống cho Vua Arthur khi trở về quê hương, lại để lại con tin cho đến khi thanh toán xong xuôi mọi khoản.

Nhà vua chấp nhận đề nghị ấy và cho phép chúng rời đi. Thế nhưng, chỉ ít giờ lênh đênh ngoài khơi, chúng lại hối hận vì màn tháo chạy nhục nhã vừa rồi, bèn quay đầu thuyền trở lại. Khi cập bến Totnes, chúng tàn phá mọi vùng đất trên đường đi cho đến tận sông Severn, vừa thiêu rụi vừa chém giết khắp mọi ngả, rồi hướng thẳng bước chân về phía Bath.

Khi hay tin về sự phản trắc và màn quay trở lại của chúng, Vua Arthur nổi giận bừng bừng đến mức đôi mắt sáng quắc như hai ngọn đuốc. Ngài cất lời thề thốt đanh thép rằng sẽ không màng nghỉ ngơi cho đến khi tiêu diệt tận gốc những kẻ thù của Chúa lẫn loài người ấy, nhổ tận gốc chúng khỏi mảnh đất Britain muôn đời. Đoạn, ngài dẫn đại quân ào ạt tiến thẳng về Bath, cất cao tiếng quát vang vọng vào mặt chúng: "Vì những kẻ tà giáo đáng nguyền rủa và vô luân này dám bội ước với ta, thì để giữ trọn lời thề với Chúa – Đấng mà ta đã thề sẽ tôn thờ và bảo vệ vương quốc này, hôm nay ta sẽ giáng xuống đầu chúng cơn thịnh nộ để trả món nợ máu cho tất cả những ai đã bị chúng tàn sát trên đất nước Britain này!"

Noi gương ngài, vị tổng giám mục đứng trên đỉnh đồi cũng lớn tiếng cất lời, hô hào rằng ngày hôm nay họ chiến đấu vừa vì tổ quốc vừa vì Thiên đàng: "Bởi bất cứ ai," ngài phán, "ngã xuống trong cuộc chiến thánh thiện này, các thiên thần sẽ lập tức đón lấy kẻ ấy; vì cái chết vì nghĩa lớn này sẽ là sự sám hối và ơn xá tội cho mọi lỗi lầm."

Nghe những lời ấy, từng người trong toàn cõi đại quân đều sục sôi lòng căm hận, nhao lên đầy nôn nóng để lao vào đám dã nhân kia.

Chẳng mấy chốc, Vua Arthur khoác lên mình bộ giáp sáng lóa ánh vàng cùng châu báu, trên đầu đội chiếc mũ sắt đính hình rồng vàng, tay cầm tấm khiên vẽ hình Đức Mẹ hiển vinh. Đoạn, ngài giắt gươm Excalibur bên hông, tay phải nắm chắc ngọn giáo trường Ron, sắp xếp hàng ngũ chỉnh tề rồi dẫn đầu quân lính xuất trận đối đầu với kẻ địch. Bấy giờ quân địch đang dàn trận trên sườn đồi Badon theo hình cái nêm quen thuộc của chúng. Chúng chống trả quyết liệt mọi đợt xung phong của Vua Arthur cùng đại quân, dựng nên một chiến tuyến vững chãi trong ngày hôm đó, và khi màn đêm buông xuống thì ngả lưng ngay trên sườn đồi.

Thế nhưng vào ngày hôm sau, Arthur lại một lần nữa dẫn quân hô hào tấn công. Với những vết thương và cảnh tượng tàn sát chưa từng ai thấy trước đây, ngài đẩy lùi từng bước chân bè lũ tà giáo trước mặt, ép chúng lùi ngược lên cao cho đến khi ngài cùng toàn bộ những hiệp sĩ hào kiệt nhất đứng sừng sững trên đỉnh đồi.

Và rồi người ta nhìn thấy ngài, "đỏ rực như mặt trời mọc từ bàn đạp cho tới chùm lông trên mũ," giơ cao thanh gươm, quỳ xuống thành kính hôn lên phần chuông kiếm hình thánh giá. Sau đó, đứng thẳng dậy, ngài cùng toàn bộ các huynh đệ dồn hết sức mạnh và dũng khí lao thẳng vào kẻ thù, tựa như bầy sư tử đang gầm thét vì đóm mồi, đuổi dạt chúng như một đàn gia súc tản mát trên đồng bằng, chém giết không thương tiếc cho đến khi tay mỏi nhừ chẳng thể vung kiếm thêm được nữa.

Chỉ riêng trong ngày hôm ấy, Vua Arthur bằng một mình thanh gươm Excalibur đã hạ sát bốn trăm bảy mươi tên tà giáo. Cả Colgrin và người em trai Baldulph của hắn đều bỏ mạng trận này.

Đoạn, nhà vua ra lệnh cho Cador, Công tước xứ Cornwall, truy cùng diệt tận Cheldric – kẻ cầm đầu tối cao cùng phần tàn quân của hắn. Thế là, sau khi chiếm trọn hạm đội của chúng và bố trí những chiến binh ưu tú lên tàu nhằm chặn đứng đường lui khi chúng tháo chạy ra biển, Cador ráo riết săn đuổi và tàn sát không nương tay hễ cứ bắt kịp bất kỳ tên nào. Dù cho chúng có run lẩy bẩy trốn chui trốn lủi vào các lùm cây che khuất hay những hang ổ chốn núi non hiểm trở, thì cũng chẳng tài nào tìm được sự an toàn, bởi Cador vẫn lần theo từng tên mà tru diệt. Cuối cùng, ông tóm gọn và hạ sát chính Cheldric, quét sạch một nhúm đông đảo rồi bắt chúng nộp con tin để đầu hàng phần còn lại.

Trong khi ấy, Vua Arthur rời khỏi đồi Badon, giải cứu người cháu Hoel khỏi vòng vây của người Scots và Picts tại Alculd. Sau khi đè bẹp lực lượng này trong ba trận chiến khốc liệt, ngài dồn đuổi chúng chạy tháo thân về phía một hồ nước. Đó là một trong những hồ nước kỳ diệu nhất trên thế giới, bởi nó được nuôi dưỡng bởi sáu mươi con sông, có sáu mươi hòn đảo, sáu mươi vạn đá, và trên mỗi hòn đảo đều có sáu mươi chiếc tổ đại bàng. Vua Arthur cùng hạm đội hùng hậu chèo thuyền bao quanh các con sông và vây hãm chúng bên bờ hồ suốt mười lăm ngày, khiến hàng ngàn kẻ chết đói.

Chẳng bao lâu sau, Vua xứ Ireland kéo quân đến giải cứu họ; nhưng Arthur hung hăng quay sang phản công, đập tan tus lực lượng ấy và ép hắn phải tháo chạy trong nỗi kinh hoàng về quê hương nước cũ. Đoạn, ngài tiếp tục theo đuổi mục tiêu không gì khác ngoài việc quét sạch giống nòi người Picts và Scots – những kẻ từ thuở hồng hoang vẫn luôn là cơn ác mộng không hồi kết đối với người Britons bởi bản tính tàn độc dã man của chúng.

Ngài trừng trị chúng vô cùng tàn nhẫn, không tha mạng cho bất kỳ ai, đến nỗi cuối cùng các giám mục của vùng đất khốn khổ ấy cùng giới giáo sĩ phải tề tựu lại với nhau, cung kính mang theo mọi thánh tích, đi chân trần đến yết kiến nhà vua để cầu xin ngài rủ lòng thương xót cho thần dân của họ. Ngay khi được dẫn đến trước mặt ngài, họ đồng loạt quỳ rạp xuống, thiết tha nài xin ngài tha mạng cho số ít ỏi những người đồng hương còn sống sót, ban cho họ bất kỳ góc nhỏ nào trên đất liền để có thể yên bề sinh sống. Khi nghe những lời ấy và biết rằng mình đã trừng phạt chúng đích đáng, ngài đồng ý với thỉnh cầu của họ, ra lệnh rút đại quân về không tàn sát thêm nữa.

Đoạn, ngài quay trở về vương quốc của mình, đến York đón lễ Giáng Sinh và long trọng cử hành ngày lễ thánh ấy tại đó. Vô cùng đau xót khi chứng kiến cảnh tượng hoang tàn của những nhà thờ và dinh thự bị tàn phá bởi cơn thịnh nộ của bọn ngoại giáo, ngài cho trùng tu xây dựng lại tất cả, khôi phục thành phố trở về vẻ phồn vinh tốt đẹp thuở ban đầu.

Và vào một ngày nọ, khi nhà vua đang ngự tọa cùng các nam tước, một tráng đinh cưỡi ngựa phi thẳng vào triều đình, chở theo phía trước một hiệp sĩ đang mang trọng thương sắp chết. Kẻ ấy tâu với nhà vua rằng ngay gần đó trong khu rừng có một hiệp sĩ dựng lều bên con suối: "Và hắn đã sát hại chủ nhân của thần, một dũng tướng tài ba tên là Nirles; vì vậy thần kính xin bệ hạ cho phép mai táng chủ nhân của thần, và mong có một hiệp sĩ hào hiệp đứng lên rửa hận cho ngài."

Nghe vậy, một tráng đinh tên là Griflet bước ra. Cậu hãy còn rất trẻ, trạc tuổi Vua Arthur, tha thiết khẩn cầu nhà vua vì những cống hiến vừa qua mà ban cho mình tước vị hiệp sĩ.

Vua Arthur liền phán: "Ngươi hãy còn quá trẻ tuổi và non dại để gánh vác trọng trách cao cả như vậy trên vai."

Griflet thưa: "Thưa bệ hạ, thần khẩn xin ngài hãy phong tước hiệp sĩ cho thần." Cùng lúc ấy, Merlin cũng khuyên nhà vua hãy chuẩn y thỉnh cầu này. "Được rồi," Arthur nói, "nếu vậy thì theo ý ngươi," và ngài lập tức ban tước hiệp sĩ cho chàng. Đoạn ngài bảo: "Vì trẫm đã ban ân huệ này cho ngươi, thì đổi lại ngươi cũng phải thỉnh cầu cho trẫm một điều."

Sir Griflet đáp: "Bất cứ điều gì bệ hạ muốn, thưa ngài."

Vua Arthur liền nói: "Hãy hứa với trẫm bằng danh dự của ngươi rằng, khi ngươi đã giao đấu với vị hiệp sĩ bên con suối ấy, ngươi sẽ quay về gặp trẫm ngay lập tức, trừ phi hắn tước đoạt mạng sống của ngươi."

Sir Griflet đáp: "Thần xin hứa;" rồi vội vã phi ngựa đi, chỉnh đốn khiên mộc, tay lăm lăm ngọn giáo phóng hết tốc lực cho đến khi đến được con suối. Bên bờ suối, chàng nhìn thấy một cỗ lều tráng lệ, bên cạnh có một con chiến mã to lớn được yên cương đầy đủ, và trên cái cây gần đó treo một chiếc khiên sặc sỡ đủ màu cùng một ngọn giáo dài.

Bấy giờ, Sir Griflet dùng đốc giáo đập mạnh vào chiếc khiên cho đến khi nó rơi xuống đất. Ngay lập tức, một hiệp sĩ từ trong lều bước ra cất tiếng hỏi: "Hỡi hiệp sĩ tuấn tú, cớ sao ngươi lại đánh rơi khiên của ta?"

Griflet đáp: "Bởi vì ta muốn giao đấu với ngươi."

Vị hiệp sĩ nọ liền đáp: "Chớ nên làm thế thì hơn; bởi ngươi còn quá trẻ và vừa mới được phong tước hiệp sĩ, sức lực sao có thể sánh bằng ta."

Sir Griflet quả quyết: "Dù vậy đi nữa, ta vẫn quyết tâm giao đấu với ngươi."

Vị hiệp sĩ thỏ thẻ: "Ta chẳng đành lòng chút nào; nhưng nếu đã bắt buộc phải thế thì đành chịu vậy."

Đoạn họ thúc ngựa lùi ra xa, rồi cùng lúc lao vào nhau. Vị hiệp sĩ lạ mặt đâm gãy nát ngọn giáo của Sir Griflet thành trăm mảnh, đâm xuyên qua tấm khiên và mạn sườn trái của chàng, đồng thời cắm ngập phần cán giáo gãy vào cơ thể Griflet khiến chàng và ngựa cùng ngã nhào xuống đất. Thế nhưng, khi thấy đối phương đã bị hạ gục, vị hiệp sĩ lạ mặt vô cùng thương xót, vội vã tung người xuống ngựa vì tưởng rằng mình đã cướp đi sinh mạng của chàng. Đoạn, ông ta tháo mũ giáp cho chàng dễ thở, ân cần chăm sóc cho đến khi chàng tỉnh lại sau cơn bất tỉnh, để nguyên đoạn cán giáo gãy trong cơ thể chàng rồi vực chàng lên ngựa, phó mặc cho Chúa phù hộ và khen ngợi rằng chàng có một trái tim vô cùng dũng cảm, nếu còn sống sót chắc chắn sẽ trở thành một hiệp sĩ tài ba xuất chúng. Thế là Sir Griflet quất ngựa quay về triều đình, nơi nhờ sự tận tâm của các ngự y, chàng dần được chữa lành và bảo toàn được tính mạng.

Cũng vào thời điểm đó, có mười hai cụ già yết kiến nhà vua trong vai trò sứ giả của Lucius Tiberius, Hoàng đế La Mã. Họ đòi Vua Arthur phải triều cống César cho vương quốc của ngài, bằng không, hoàng đế sẽ tiêu diệt cả ngài lẫn mảnh đất này. Vua Arthur đanh thép đáp lại rằng ngài chẳng nợ nần hoàng đế bất kỳ khoản cống nạp nào, và cũng sẽ không dâng nộp bất cứ thứ gì; ngài tuyên bố: "Trên một bãi chiến trường công bằng, ta sẽ trả đủ cống nạp cho ngài ta – bằng một ngọn giáo sắc nhọn và thanh gươm bén; và thề có linh hồn cha ta, hoàng đế sẽ phải tự thân lấy món cống nạp ấy từ ta, dù hắn có muốn hay không." Nghe xong, các sứ giả vô cùng phẫn nộ quay gót ra về, và Vua Arthur cũng giận dữ chẳng kém gì họ.

Thế nhưng, vào buổi sáng ngày hôm sau vụ tai nạn của Sir Griflet, nhà vua ra lệnh lén lút dắt ngựa và chuẩn bị giáp trụ đem ra ngoài cổng thành trước thời điểm bình minh sáng hôm sau. Thức dậy từ rất lâu trước lúc rạng đông, ngài lên yên ngựa, mang theo khiên và giáo, dặn dò vị thị thần hãy cứ ở lại chờ cho đến khi ngài quay về; tuy nhiên, ngài không mang theo thanh gươm Excalibur, bởi ngài đã giao nó cho người chị là Nữ vương Morgan le Fay cất giữ để đảm bảo an toàn. Đang lúc nhà vua thong thả ngự giá trên đường, ngài chợt nhìn thấy ba tên côn đồ đang rượt đuổi Merlin, lăm le tấn công và sát hại ông. Lập tức thúc mạnh chân vào bụng ngựa, ngài lao về phía chúng và cất vang giọng quát ghê rợn: "Lũ khốn kia, mau cút đi nếu không muốn bỏ mạng!" Ngay khi nhận ra có hiệp sĩ xuất hiện, chúng sợ hãi tháo chạy nhanh như loài thỏ đế.

Nhà vua cất lời: "Ôi Merlin, suýt chút nữa là ngươi đã mất mạng bất chấp mọi phép thuật của mình, nếu ta không tình cờ đi ngang qua."

Merlin điềm nhiên đáp: "Đâu có chuyện đó, bởi khi muốn, tự khắc ta có thể tự cứu lấy mình; ngài còn cận kề cái chết hơn cả ta đấy, bởi nếu không có sự trợ giúp đặc biệt từ thiên đình, thì lúc này ngài đang phi ngựa thẳng đến nấm mồ của chính mình rồi."

Và trong lúc họ đang trò chuyện như thế, họ đã đến con suối và cỗ lều tráng lệ dựng bên cạnh, nhìn thấy một vị hiệp sĩ toàn thân giáp trụ kín mít đang ngồi trên chiếc ghế bành ngay cửa lều. Vua Arthur cất tiếng: "Hỡi ngài hiệp sĩ, cớ sao ngài lại lưu lại nơi này? Phải chăng để giao đấu với bất kỳ hiệp sĩ nào đi ngang qua? Nếu vậy, ta cảnh báo ngài hãy từ bỏ thói quen ấy đi."

Vị hiệp sĩ lạnh lùng đáp: "Thói quen đó, ta đã và vẫn sẽ tiếp tục duy trì, mặc cho ai đó có muốn phản đối đi chăng nữa; và nếu kẻ nào cảm thấy bất bình về điều đó, cứ việc đứng lên thay đổi nó xem sao."

Vua Arthur quả quyết: "Ta sẽ thay đổi nó."

Vị hiệp sĩ đáp trả: "Và ta sẽ bảo vệ nó."

Ngay lập tức, vị hiệp sĩ lên ngựa sẵn sàng chiến đấu, họ lao vào nhau với lực mạnh đến nỗi cả hai ngọn giáo đều văng tung tóe thành từng mảnh vụn. Bấy giờ Vua Arthur liền rút gươm, nhưng vị hiệp sĩ can ngăn: "Không được; hãy đấu thêm một hiệp nữa với ngọn giáo bén."

Vua Arthur đáp: "Ta rất sẵn lòng; ngặt nỗi ta chẳng còn ngọn giáo nào nữa."

Vị hiệp sĩ liền bảo: "Ta có thừa giáo," rồi gọi một tráng đinh mang tới hai ngọn giáo mới hoàn toàn.

Đoạn, họ thúc ngựa lao thẳng vào nhau bằng toàn bộ sức lực, và mỗi người đều đâm gãy vụn ngọn giáo của chính mình trong tay. Nhà vua một lần nữa đưa tay định tuốt gươm, nhưng vị hiệp sĩ lại cản lại: "Khoan đã, hãy chần chừ thêm chốc lát; ngài là tay kiếm giỏi nhất mà ta từng hội ngộ; vì tình nghĩa hiệp sĩ, chúng ta hãy giao đấu thêm một trận nữa đi."

Thế là họ lại một lần nữa lao vào giao tranh với toàn lực. Lần này ngọn giáo của Vua Arthur gãy nát, trong khi ngọn giáo của vị hiệp sĩ vẫn nguyên vẹn và lao với lực khủng khiếp vào người nhà vua, hất văng cả người lẫn ngựa ngã nhổng kềnh xuống đất.

Vô cùng tức giận, Vua Arthur rút gươm ra và quát lớn: "Hỡi ngài hiệp sĩ, bây giờ ta sẽ chiến đấu với ngươi bằng chân đất, bởi trên lưng ngựa ta đã đánh mất danh dự rồi."

Vị hiệp sĩ bảo: "Ta vẫn sẽ ở trên lưng ngựa." Thế nhưng khi nhìn thấy đối thủ tiến đến bằng đôi chân trần, ông ta bèn tự nguyện nhảy xuống ngựa, bởi nghĩ rằng việc giữ lợi thế lớn như vậy là một sự hổ thẹn.

Và rồi họ bắt đầu một trận chiến khốc liệt với vô số đòn chí mạng cùng những cú đánh nặng ngàn cân, vung gươm chém xối xả đến mức những mảnh giáp văng tung tóe khắp đồng cỏ, máu từ cả hai tuôn xối xả khiến mặt đất xung quanh chẳng khác nào một đầm lầy đẫm máu. Họ cứ thế quần thảo dai dẳng và dũng mãnh, rồi sau chốc lát nghỉ ngơi lại lao vào nhau, xông vào nhau tựa như hai con lợn rừng hoang dã đến mức cả hai cùng lăn kềnh xuống đất. Cuối cùng, những thanh gươm va vào nhau một cách dữ dội, và thanh gươm của vị hiệp sĩ đã chém đứt đôi thanh gươm của nhà vua.

Bấy giờ vị hiệp sĩ mới lên tiếng: "Giờ thì ngươi nằm trong tầm tay ta, muốn tha hay muốn giết đều tùy ý. Hãy đầu hàng đi như một kẻ bại trận và hèn nhát, bằng không ngươi sẽ phải chết chắc."

Vua Arthur đáp: "Nói về cái chết, khi nó đến thì ta xin chào đón; thế nhưng bắt ta phải đầu hàng ngươi như một kẻ hèn nhát chỉ vì tai nạn cỏn con liên quan đến thanh gươm này, ta thà chết chứ đời nào chịu nhục nhã như vậy."

Dứt lời, ngài chồm tới ôm ngang lưng vị hiệp sĩ, vật ngã ông xuống đất và giật tung mũ giáp. Thế nhưng vốn là một gã to lớn, vị hiệp sĩ điên cuồng vật lộn và giãy giụa với nhà vua cho đến khi lật ngược tình thế đè bẹp ngài bên dưới, rồi cũng lột phăng mũ giáp của ngài ra và toan chém đứt đầu ngài.

Đúng lúc đó Merlin xuất hiện và ngăn lại: "Hỡi hiệp sĩ, hãy dừng tay lại, bởi nếu ngươi giết vị hiệp sĩ đằng kia, ngươi sẽ đẩy vương quốc này vào tổn thất và tai họa lớn lao chưa từng có tiền lệ; vì ông ấy là một nhân vật đáng tôn kính hơn nhiều so với những gì ngươi tưởng tượng."

Vị hiệp sĩ hoảng hốt thốt lên: "Thế ông ta là ai?"

Hắn toan chém chết ngài vì sợ hãi cơn thịnh nộ ấy, nhưng Merlin liền niệm phép thuật lên người hiệp sĩ khiến hắn bất tỉnh nhân sự ngã lăn ra đất chìm vào giấc ngủ sâu. Đoạn, đỡ nhà vua đứng dậy, ông dắt luôn con ngựa của vị hiệp sĩ rồi phóng ngựa rời đi.

Vua Arthur thốt lên: "Trời ơi, Merlin, ngươi vừa làm gì thế? Ngươi đã dùng phép thuật để giết chết vị hiệp sĩ tài ba này rồi ư? Chưa từng có một hiệp sĩ nào xuất sắc hơn thế; ta thà mất vương quốc này trong một năm còn hơn để ông ấy phải chết."

Merlin điềm nhiên trấn an: "Xin bệ hạ chớ lo sợ; ông ấy khỏe mạnh và lành lặn hơn ngài nhiều, chẳng qua chỉ đang chìm vào giấc ngủ mà ba tiếng nữa sẽ tỉnh lại thôi. Ta đã nói với ngài ông ấy là một hiệp sĩ thế nào, và ngài đã cận kề tử thần ra sao. Trên đời này chẳng có vị hiệp sĩ nào xuất sắc hơn ông ấy đâu, và sau này ông ấy sẽ lập cho ngài những chiến công hiển hách. Tên ông ấy là Vua Pellinore, và ngài ấy sẽ sinh hạ được hai người con trai, đều là những dũng tướng vô song, và ngoài nhau ra thì chẳng ai sánh kịp về lòng dũng cảm cũng như sự thanh bạch trong lối sống. Người thứ nhất tên là Percival, và người thứ hai là Lamoracke xứ Wales."

Thế là họ tiếp tục phi ngựa về Caerleon. Khi nghe kể về chuyến phiêu lưu này, toàn thể các hiệp sĩ vô cùng đau xót khi thấy nhà vua lại đơn độc liều lĩnh thân mình như thế. Dù vậy, họ vẫn chẳng thể giấu nổi niềm hạnh phúc khi được phò tá dưới quyền một vị minh chủ cao cả – người luôn sẵn sàng dấn thân mạo hiểm sinh mạng của chính mình chẳng kém gì những hiệp sĩ nghèo hèn nhất trong hàng ngũ của họ.