Vua Arthur Và Các Hiệp Sĩ Bàn Tròn

Lượt đọc: 54 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Lời Mở Đầu

❊ ❊ ❊

Vua Arthur và các Hiệp sĩ Bàn Tròn! Những từ ngữ ấy chứa đựng biết bao điều kỳ diệu! Chúng đưa chúng ta thẳng về thời kỳ hiệp sĩ huy hoàng, đến cõi ma thuật của Merlin, đến những chiến công kỳ diệu của Lancelot, Perceval và Galahad, đến cuộc Cố Vấn Tìm Kiếm Chén Thánh, đến tất cả "đoàn quân rực rỡ, tinh hoa của nhân loại," như cách nhà thơ Tennyson từng gọi nhà vua và các bề tôi của ông! Trải qua bao thăng trầm của thời gian, những câu chuyện ấy đã đến với chúng ta, trở thành một trong số ít những bản anh hùng ca vĩ đại mà, cũng giống như những câu chuyện của Homer, vẫn luôn tươi mới và sống động cho đến tận ngày nay như thuở người ta còn tụ họp kể cho nhau nghe chốn cung đình, quân doanh hay những mái tranh nghèo. Những vị vua và dũng tướng lừng lẫy khác đã chìm khuất trong bóng mờ của những thế kỷ xa xôi, nhưng Arthur vẫn mãi trị vì ở Camelot và các hiệp sĩ của ông vẫn tiếp tục giương gươm lên đường tìm kiếm Chén Thánh.

“Chẳng phải điều chi lớn lao đâu

Khúc nhạc dịu dàng của thuở trước,

Đã trôi qua cùng bao hy vọng, nỗi sầu.”

Nhà thơ William Morris đã viết như vậy trong tác phẩm *The Earthly Paradise*. Và quả thực, chúng ta mang một món nợ ân tình sâu sắc biết bao đối với những nghệ sĩ hát rong, các sử gia cùng các nhà thơ, những người qua nhiều thế kỷ đã cất lên khúc ca về Arthur và các dũng tướng của ngài, mỗi người lại bồi đắp thêm vào khúc ca ấy những nét tưởng tượng của riêng mình, để rồi từ những câu chuyện dân gian giản dị, họ đã tạo nên một trong những kiệt tác văn chương vĩ đại và cảm động nhất mọi thời đại.

Có lẽ chúng ta phải biết ơn nhiều nhất ba con người: Chrétien de Troies, một nhà văn người Pháp vào thế kỷ thứ mười hai, người đã chuyển hóa nhiều truyền thuyết cổ về Arthur thành thơ ca; Ngài Thomas Malory, người đầu tiên biên soạn hầu hết các câu chuyện ấy bằng văn xuôi tiếng Anh, với tác phẩm *Morte Darthur* được ấn hành bởi William Caxton, nhà in người Anh đầu tiên, vào năm 1485; và Alfred, Lãnh chúa Tennyson, người qua tập thơ mang tên *The Idylls of the King* đã kể lại những truyền thuyết ấy dưới một diện mạo mới mẻ và tuyệt mỹ vào thế kỷ mười chín.

Lịch sử về Arthur bị bao bọc trong màn sương mờ ảo của nước Anh thời sơ khai đến mức thật khó để xác định chính xác ngài là ai và bản chất ra sao. Rất có thể đã từng tồn tại một nguyên mẫu Arthur bằng xương bằng thịt, sống trên đảo quốc Anh vào thế kỷ thứ sáu, nhưng khả năng cao ngài không phải là một vị vua hay thậm chí là một vương tôn công tử. Nhiều khả năng ngài chỉ là một vị tù trưởng dẫn dắt đồng bào giành chiến thắng trước những kẻ xâm lược người Anh vào khoảng năm 500. Đồng bào của ngài tự hào về những chiến thắng ấy đến mức họ bắt đầu thêu dệt nên những câu chuyện tưởng tượng về lòng dũng cảm nhằm tô điểm thêm cho tên tuổi người anh hùng của mình, y như cách mà truyền thuyết thường nảy nở quanh tên tuổi của bất kỳ nhà lãnh đạo vĩ đại nào trong mọi cộng đồng. Khi mỗi người kể lại những chiến tích của Arthur, họ lại thêm thắt những chi tiết phù hợp với trí tưởng tượng của riêng mình, và ai nấy đều có xu hướng xem người anh hùng ấy như một con người sống cùng thời đại với họ, ăn mặc, nói năng và sinh hoạt hệt như các vị vua chúa và vương tôn của thời đại đó. Kết quả là, khi bước sang thế kỷ thứ mười hai, chúng ta thấy Geoffrey de Monmouth trong tác phẩm *History of the Kings of Britain* đã miêu tả Arthur không còn là một người Britain nửa khai hóa, mặc áo giáp thô sơ với tay chân để trần, mà thay vào đó là một vị Kitô vương đích thực, tinh hoa của hiệp sĩ trung cổ, được khoác lên mình những xiêm y lộng lẫy của một hiệp sĩ thời Thập tự chinh.

Khi câu chuyện về Arthur lớn dần lên, nó thu hút thêm vào mình đủ mọi loại truyền thuyết dân gian. Gốc rễ của nó nằm ở đất nước Britain và những mạch ngầm chủ đạo trong cấu trúc ấy vẫn mang đậm dấu ấn Britain-Celtic. Những dòng chảy quan trọng tiếp theo là những đóng góp từ các sử gia xứ Celtic ở Ireland. Kế đến, những câu chuyện không mang chút hơi hướng Celtic nào cũng được đan cài vào truyền thuyết, một số bắt nguồn từ gốc gác Germanic mà người Saxon hoặc hậu duệ của người Frank đã mang lại, số khác lại xuất hiện từ phương Đông, có lẽ được mang về bởi những người lữ hành từ chiến trường Thập tự chinh trở về. Và nếu như người Celt trao cho chúng ta phần lớn chất liệu để xây dựng nên những câu chuyện về Arthur, thì chính các nhà thơ Pháp mới là những người đầu tiên viết lại những câu chuyện ấy và trao cho chúng một hình thái trường tồn cùng thời gian.

Chính nhà văn người Pháp Chrétien de Troies, người từng sống tại triều đình Champagne và Flanders, đã đưa những truyền thuyết cổ vào thơ ca để phục vụ niềm vui cho các bậc vương tôn công tử và quý bà quyền quý vốn là những ân nhân bảo trợ của ông. Ông đã sáng tác sáu bài thơ về Arthur. Tác phẩm đầu tiên, được viết vào khoảng năm 1160 hoặc sớm hơn, kể về câu chuyện của Tristram. Tác phẩm kế tiếp mang tên *Érec et Énide*, thuật lại một số cuộc phiêu lưu sau này được Tennyson sử dụng trong *Geraint and Enid*. Tác phẩm thứ ba là *Cligès*, một bài thơ có ít nhiều liên hệ với các câu chuyện về Arthur và các hiệp sĩ của ngài theo cách mà chúng ta biết đến ngày nay. Tiếp theo là *Conte de la Charrette*, hay *Le Chevalier de la Charrette*, khắc họa mối tình giữa Lancelot và Guinevere. Kế đó là *Yvain*, hay *Le Chevalier au Lion*, và cuối cùng là *Perceval*, hay *Le Conte du Graal*, tác phẩm đầu tiên đề cập đến Chén Thánh.

Không một câu chuyện nào trong số này có thể tìm thấy trong tác phẩm của Geoffrey de Monmouth, người từng viết bằng tiếng Latinh trước đó, cũng như trong bất kỳ bộ sử ký nào gọi là biên niên sử. Chính Chrétien đã lấy những câu chuyện dân gian mà người ta vẫn truyền tai nhau qua nhiều thế kỷ để nhào nặn thành những vần thơ tươi vui nhằm giải trí cho các lãnh chúa và phu nhân của ông. Ông đã nhào nặn các cốt truyện theo thị hiếu của triều đình đầy tao nhã thời bấy giờ, nhờ đó mà vua Arthur và Vương hậu Guinevere, Lancelot, Perceval cùng các hiệp sĩ khác trở nên gần gũi với con người Pháp thế kỷ thứ mười hai hơn là những người Britain của thế kỷ thứ sáu. Và khi giới thiệu Chén Thánh—chiếc chén thiêng liêng và huyền bí được cho là chứa những giọt máu của Chúa Kitô và đã được Joseph xứ Arimathea mang đến nước Anh—Chrétien đã bổ sung vào truyền thuyết Arthur một câu chuyện tôn giáo cổ xưa vốn chẳng có chút liên hệ nào với Arthur từ thủa ban đầu.

Kể từ cột mốc lịch sử này, cội sồi cổ thụ và vững chãi của nước Anh—tức câu chuyện nguyên thủy về Arthur và các hiệp sĩ, vốn chủ yếu xoay quanh các cuộc phiêu lưu chiến trận—đã đâm chồi nảy lộc thêm bốn nhánh mới, nay đã trở thành một phần máu thịt không thể tách rời của truyền thuyết gốc. Bốn nhánh ấy là câu chuyện về Merlin, câu chuyện về Lancelot, câu chuyện về Chén Thánh, và câu chuyện về Tristram và Iseult. Một số nhà văn hậu bối nối gót Chrétien đã chọn lấy một trong số những câu chuyện ấy, kẻ khác lại chọn câu chuyện khác, mỗi người tự mình khai triển chủ đề theo sở thích riêng, cho đến khi mỗi câu chuyện đều trở thành trung tâm của vô số các nhánh rẽ lãng mạn và mới mẻ. Tuy nhiên, hầu như tất cả chúng đều được gắn kết chặt chẽ với nhau bởi sợi chỉ đỏ dẫn từ triều đình của vị minh quân Arthur tại Camelot.

Câu chuyện về Merlin, con người mang phép thuật ấy, là nhánh ít quan trọng nhất trong bốn nhánh, dẫu cho Merlin vẫn là một nhân vật vô cùng hấp dẫn trong câu chuyện về Arthur mà chúng ta đọc ngày nay. Câu chuyện về Lancelot sau đó đã chứng minh được tầm quan trọng vô cùng lớn lao của mình; khởi đầu như một bản tình ca chẳng có mấy gắn kết với Arthur, nó đã trở thành trung tâm thực sự của cốt truyện dưới ngòi bút của Malory và Tennyson. Câu chuyện về Chén Thánh cũng tỏ ra quan trọng không kém. Trong những bản ghi chép sớm nhất, Perceval là hiệp sĩ được chọn lựa trên tất cả để đặt chân đến lâu đài Chén Thánh, nhưng Perceval lại là một hiệp sĩ quá đỗi thô lỗ và trần tục so với thị hiếu của các tu sĩ biên soạn truyền thuyết, thế nên họ đã tạo ra Galahad để thay thế vị trí của chàng như một hình mẫu lý tưởng về sự hoàn mỹ. Đan xen vào những cuộc phiêu lưu này còn có một số giai thoại về Ngài Gawain, nổi bật trong số đó là câu chuyện vô cùng thú vị về Gawain và Thiếu nữ Tay áo Hẹp. Vào truyền thuyết về Perceval, Wolfram von Eschenbach, một người xứ Bavaria, đã bổ sung câu chuyện về người con trai của Perceval—hay Parzival, theo cách gọi của ông—cùng câu chuyện về Lohengrin, vị hiệp sĩ Thiên nga lừng danh. Tristram và Iseult, nhánh thứ tư, dù ít gắn kết với Arthur hơn so với Lancelot hay Chén Thánh, lại trở nên vô cùng thịnh hành đối với các nhà thơ và người kể chuyện lãng mạn nhờ câu chuyện tình yêu mãnh liệt của họ, và có thể tìm thấy ở khắp mọi nơi xuyên suốt thời Trung cổ dưới vô vàn hình thái biến hóa khôn lường.

Như vậy, chúng ta đã thấy một vị tù trưởng xứ Britain, sau khi giành chiến thắng vang dội vào năm 500, theo thời gian đã trở thành vị vua vĩ đại nhất của chốn lãng mạn được ca tụng khắp châu Âu. Cho đến lúc đó, người Pháp vẫn là những nhân vật chính làm nên tên tuổi của ngài. Layamon, một tu sĩ người Anh, từng viết một bài thơ bằng tiếng Anh về Arthur ngay sau năm 1200 và kể về việc thành lập Bàn Tròn, nhưng phải mất một khoảng thời gian khá lâu nữa thì các nhà văn Anh quốc mới bắt đầu làm những điều mà người Pháp đã thực hiện trước đó. Chaucer không hề kể lại bất kỳ câu chuyện nào về Arthur, dù ông đã đặt bối cảnh cho câu chuyện *The Wife of Bath's Tale* tại triều đình Vua Arthur. Một nhà thơ vô danh người Anh đã viết tác phẩm *Sir Gawaine and the Green Knight* vào khoảng thời gian từ năm 1350 đến 1375. Và phải đợi cho đến khi chúng ta tiếp cận tác phẩm *Morte Darthur* của Ngài Thomas Malory, hoàn thành vào năm 1469 hoặc 1470, chúng ta mới chạm đến bước tiến vĩ đại tiếp theo trong lịch sử truyền thuyết kể từ thời của Chrétien de Troies. Song, chính trong câu chuyện của Malory, Arthur mới bước ra thật lẫy lừng, hiện lên với dáng vấp vương giả mà chúng ta hằng chiêm ngưỡng ngày nay.

Người ta biết rất ít về Ngài Thomas Malory. Ông dường như là một hiệp sĩ kiêm điền chủ ở Warwickshire, từng là nghị sĩ quốc hội dưới triều đại Henry VI, và sau đó là một binh sĩ chiến đấu dưới cờ của phái Lancaster trong Cuộc chiến Hoa Hồng. Hậu quả từ chiến thắng của phe York buộc ông phải lui về ở ẩn khỏi chính trường khi Edward IV lên ngôi, và sống quãng đời bình lặng tại điền trang ở Warwickshire. Ông rất am hiểu về đời sống chốn cung đình cũng như giới binh sĩ đao kiếm, đồng thời nhận thức rõ những câu chuyện về Vua Arthur đang trở nên được mến mộ nhường nào ở nước Anh. Vì thế, với tư duy của một người có học thức, ông đã bắt tay vào việc sưu tầm các truyền thuyết, sử dụng các bản tình ca lãng mạn của Pháp làm nguồn tư liệu chính.

Malory đã thể hiện sự độc đáo đáng kể khi thực hiện kế hoạch của mình. Ông đưa Arthur trở thành nhân vật trung tâm, lấy câu chuyện về Merlin làm phần mở đầu cho sự ra đời của Arthur thay vì xem đó là một truyền thuyết tách biệt, đồng thời khép lại tác phẩm của mình chẳng lâu sau cái chết của nhà vua. Ông đã lược bỏ một số truyền thuyết cổ có ít liên hệ với Arthur, dẫu trong số đó có không ít câu chuyện xuất sắc chẳng hạn như tích truyện về Ngài Gawain và Hiệp sĩ Áo xanh. Ông khắc họa nước Anh thời Arthur mang dáng dấp của chính đất nước Anh mà ông từng trải nghiệm, khiến cho các nhân vật trở nên chân thực và tràn đầy sinh khí thay vì chỉ là những hình tượng hư cấu từ một quá khứ xa xăm. Những miêu tả của ông vô cùng sống động, hoạt bát và văn phong lôi cuốn đến mức tác phẩm từ thế kỷ thứ mười lăm ấy vẫn được đọc rất nhiều cho đến tận ngày nay. Ba nhân vật nổi bật vượt lên trên tất cả là Arthur, Lancelot và Guinevere, và ba con người này đã trở thành nhân vật chủ chốt của mọi truyền thuyết và thi phẩm ra đời sau thời đại của Malory.

Matthew Arnold từng quy cho Homer ba đặc điểm sử thi lớn lao: tính khẩn trương, sự giản dị và nét cao quý. Chính ba đặc tính ấy đã làm nên tên tuổi lẫy lừng xứng đáng cho tác phẩm *Morte Darthur*.

Với sự ra đời của ấn bản Malory được thực hiện bởi nhà in người Anh đầu tiên, William Caxton, vào năm 1485, chúng ta đã đi đến hồi kết của thời Trung cổ trong văn học. Những bản thảo được chép tay nhọc nhằn bởi các tu sĩ và thư lại giờ đây phải nhường chỗ cho những trang sách in. Kỷ nguyên Elizabeth chỉ còn cách đó chưa đầy một thế kỷ, đánh dấu một trong những thời kỳ hoàng kim của thi ca. Thế nhưng, rất ít nhà thơ thời Elizabeth chạm đến đề tài về Arthur. Ngoại trừ trường hợp tiêu biểu là Edmund Spenser, người đã chọn Hoàng tử Arthur làm nhân vật trung tâm cho tác phẩm vĩ đại *The Faerie Queene* của mình; dẫu vậy, hình tượng Arthur cùng các hiệp sĩ và phu nhân của Spenser lại có rất ít điểm chung với các nhân vật trong những bản tình ca cổ.

Các thế kỷ tiếp theo, dẫu quy tụ biết bao nhà văn thiên tài của nước Anh, lại chẳng mảy may chú ý đến Arthur. Milton và Dryden hiếm khi mượn đến những truyền thuyết ấy. Những câu chuyện về hiệp sĩ thời cổ đại dần mai một sức hút, tiểu thuyết bắt đầu thịnh hành và các nhà thơ quay sang lựa chọn những đề tài gần gũi hơn với thời đại cũng như nhãn quan của chính họ. Phải đợi đến thế kỷ thứ mười chín, Arthur mới thực sự lấy lại vị thế vốn có của mình. Khi ấy, các nhà thơ thời kỳ Victoria đã quay trở lại tìm kiếm nguồn cảm hứng từ ngài. William Morris viết *The Defence of Guenevere*, và một loạt các nhà thơ ít tên tuổi hơn cũng thử sức mình với những đề tài tương tự. Swinburne thuật lại câu chuyện về Tristram xứ Lyonesse cùng *The Tale of Balen*, trong khi James Russell Lowell sáng tác nên bài thơ tuyệt mỹ *The Vision of Sir Launfal*. Matthew Arnold chấp bút viết *Tristram and Iseult*. Đến năm 1850, Richard Wagner, nhà soạn nhạc vĩ đại người Đức, đã cho ra mắt vở opera *Lohengrin*, tiếp nối sau đó là *Tristan und Isolde* và *Parsifal*. Những tác phẩm này kể lại các câu chuyện cổ theo một hơi hướng có phần mới mẻ hơn, và bám sát theo những bản tình ca Pháp thời kỳ đầu thay vì đi theo Malory.

Tuy nhiên, hậu duệ đích thực của Chrétien de Troies và Malory lại chính là Alfred Tennyson. Kiệt tác để đời trong sự nghiệp của nhà thơ này chính là *Idylls of the King*, một trong những thành tựu xuất sắc nhất của nền văn học Anh quốc. Ông tìm thấy nguồn cảm hứng chủ yếu từ Malory. "Tưạ hình về Arthur qua cách ta khắc họa," Tennyson từng nói với con trai mình, "đã hiện lên trong tâm trí ta khi, thuở ấy hãy còn là một thiếu niên, ta lần đầu tiên bắt gặp Malory." Ông đã bao quát gần như toàn bộ không gian của các truyền thuyết. Tập thơ *Idylls of the King* bao gồm các phần: *The Coming of Arthur*, *Geraint and Enid*, *Merlin and Vivien*, *Lancelot and Elaine*, *The Holy Grail*, *Pelleas and Ettarre*, *Balin and Balan*, *The Last Tournament*, *Guinevere*, và *The Passing of Arthur*.

Tennyson thổi vào những câu chuyện nhiều lớp ý nghĩa ngụ ngôn và triết lý hơn hẳn so với những nhà thơ thời kỳ đầu. Thời đại của ông rất đỗi quan tâm đến triết học, và vì thế, tương tự như các nhà thơ đi trước, Tennyson đã xử lý các truyền thuyết theo lăng kính của thời đại mình. Trên từng trang viết của ông, chúng ta thấy các nhân vật hiện lên như những con người bằng xương bằng thịt thực thụ, được khắc họa vô cùng tinh tế, bận tâm về thiện và ác nhiều hơn là những cuộc phiêu lưu thuần túy mang tính hiệp sĩ. Arthur, Lancelot và Guinevere chiếm giữ vị trí trung tâm sân khấu, chính số phận của ba con người này đã tạo nên động lực lớn lao xuyên suốt các thi phẩm.

Chính nhờ Tennyson mà chúng ta có được phiên bản hoàn hảo nhất của câu chuyện bắt nguồn từ một cõi nước Anh mờ sương và đượm màu truyền thuyết. Còn đoạn thơ nào tuyệt mỹ hơn những dòng thơ của ông khi cất lên tiếng ca về chốn hiệp sĩ?

“Rồi khi năm tháng tuổi thanh xuân,

Hiệp sĩ Lancelot với Nữ vương

Cùng cưỡi ngựa qua rừng nai rậm,

Tiếng thanh ca reo khúc đượm tình.

Nàng tựa mùa xuân đầy hoan hỉ:

Áo lụa xanh màu cỏ biếc tươi,

Cài khuy bằng những chiếc khóa vàng;

Túm lông chim xanh màu dịu mát

Được giam mình trong chiếc nhẫn vàng.”

Bằng vẻ đẹp, sự trang nghiêm cùng sức hút nhân văn sâu sắc, Tennyson đã trao cho chúng ta thế giới vĩ đại của truyền thuyết Arthur dưới hình thái hoàn mỹ nhất.

Tác phẩm *Morte Darthur* của Malory không phải là nguồn tư liệu duy nhất cho những vần thơ trong các khúc ca của Tennyson. Những cuộc phiêu lưu của Geraint được ông lấy từ *Mabinogion*, một tập hợp các giai thoại xứ Wales thời Trung cổ đã được dịch lại với sự duyên dáng và chuẩn xác tuyệt vời bởi Nữ sĩ Charlotte Guest, xuất bản năm 1838. Bên cạnh đó, dù chỉ ở mức độ rất giới hạn, ông cũng rút tỉa một số tình tiết từ bộ sử ký của Geoffrey de Monmouth cùng các nhà chép sử sơ khai khác.

Bức tranh toàn cảnh rộng lớn về những câu chuyện mà chúng ta quy tụ dưới nhan đề *King Arthur and the Knights of the Round Table*, khi được kể lại bằng văn xuôi, thường được phỏng theo tác phẩm của Malory, được rút gọn lại về dung lượng—bởi Malory vốn thường hay lan man—và được thuật lại bằng thứ tiếng Anh hiện đại hơn. Trong tập sách này, chúng ta đã sử dụng làm nền tảng phiên bản do Ngài James Knowles soạn thảo, vốn là một bản rút gọn từ tác phẩm của Malory qua ấn bản do Caxton in ấn, kèm theo một số chi tiết bổ sung từ Geoffrey de Monmouth và các nguồn khác. Thêm vào đó, chúng tôi cũng đưa vào câu chuyện về Ngài Gawain và Nàng thiếu nữ với chiếc tay áo hẹp, vốn xuất phát nguyên thủy từ bài thơ *Perceval* của Chrétien de Troies.

Các câu chuyện dường như tự nhiên phân loại thành bốn phần: *The Coming of Arthur and the Founding of the Round Table*, *The Adventures of the Champions of the Round Table*, *Sir Galahad and the Quest of the Holy Grail*, và *The Passing of Arthur*. Góp mặt trong các phần này là tất cả những nhân vật vĩ đại của truyền thuyết cùng những cuộc phiêu lưu tuyệt đỉnh của nhà vua và các hiệp sĩ.

Câu chuyện về việc một vị tù trưởng xứ Britain nửa khai hóa vươn lên thành vị vua vĩ đại nhất của chốn hiệp sĩ trung cổ bản thân nó đã là một thiên tình sử. Xung quanh ngài, các nhà thơ và sử gia từ khắp mọi miền đã không ngừng bồi đắp hết vị hiệp sĩ dũng mãnh này đến vị khác, chồng chất hết cuộc phiêu lưu kỳ diệu này đến cuộc phiêu lưu khác, cho đến khi kết quả thu được là bộ sưu tập truyền thuyết vĩ đại nhất từng quy tụ quanh bất kỳ vị vua nào trong lịch sử. Câu chuyện về nguồn gốc và sự phát triển của những truyền thuyết nổi danh toàn cầu này đã được kể lại trong một tác phẩm vô cùng thú vị, *The Arthur of the English Poets* của Howard Maynadier, và những ai muốn tìm hiểu nền tảng lịch sử của Vua Arthur hẳn nên lật giở những trang sách ấy.

Những ai yêu mến những chiến công anh dũng và hiệp nghĩa, những ai say đắm trước xiêm y lộng lẫy của chốn lãng mạn trung cổ, hãy bước đến với câu chuyện về Arthur và bàn tròn của ngài, về Lancelot, Perceval, Galahad và Gawain, về Guinevere và Elaine, cùng cuộc Cố Vấn Tìm Kiếm Chén Thánh, và tại chốn ấy, những vinh quang quý vị hằng tìm kiếm sẽ hiện ra. Nhà vua và các hiệp sĩ đang giương gươm rời khỏi Camelot. Nơi đây, quý vị sẽ cùng họ dấn thân vào những cuộc phiêu lưu vĩ đại!

Rupert S. Holland.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 14 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.