Sau khi cuộc tìm kiếm chén Thánh Sangreal hoàn tất và những hiệp sĩ còn sống sót đã tề tựu trở lại bên Bàn Tròn, triều đình ngập tràn niềm hân hoan lớn lao. Vua Arthur và Hoàng hậu Guinevere vô cùng mừng rỡ khi gặp lại Ngài Lancelot và Ngài Bors, bởi họ đã vắng bóng lâu ngày trong hành trình ấy.
Danh tiếng của Ngài Lancelot lúc bấy giờ vang xa đến mức ngày nào cũng có nhiều quý bà và thiếu nữ tìm đến, khẩn khoản cầu xin chàng làm hiệp sĩ bảo vệ cho mình; và trước lòng kính trọng dành cho Chúa Cứu Thế, chàng vui vẻ nhận lời bênh vực mọi lẽ phải. Đồng thời, chàng cũng tìm mọi cách để tránh mặt hoàng hậu nhiều nhất có thể.
Vì thế, Hoàng hậu Guinevere – người vẫn xem chàng là hiệp sĩ riêng của mình – đâm ra phẫn nộ. Vào một ngày nọ, bà triệu chàng vào phòng riêng và quở trách: "Ngài Lancelot, ta hằng ngày thấy lòng trung thành của ngươi dành cho ta phai nhạt dần, bởi ngươi luôn vắng mặt tại triều đình này và nhận bảo bọc cho các quý bà khác nhiều hơn trước kia. Giờ thì ta đã hiểu rõ con người ngươi, hỡi kẻ phản trắc, và từ nay ta sẽ không bao giờ tin tưởng ngươi thêm lần nào nữa. Cút ngay khỏi tầm mắt ta, và chớ có bước chân lại gần triều đình này nửa bước, nếu không ngươi sẽ phải mất đầu." Nói đoạn, bà quay lưng đi thẳng và nhất quyết không nghe bất kỳ lời thanh minh nào.
Thế là Ngài Lancelot buồn bã bước đi. Chàng gọi Ngài Bors, Ngài Ector và Ngài Lionel đến, rồi thuật lại thái độ của hoàng hậu đối với mình.
"Thưa ngài cao quý," Ngài Bors đáp lời, "xin hãy nhớ lại vinhòe của ngài ở vương quốc này, và việc ngài được ca tụng là hiệp sĩ cao quý nhất thế gian; vì thế chớ nên rời đi. Phụ nữ vốn tính nóng nảy, và thường hay làm những điều để rồi sau đó phải hối hận khôn nguôi. Hãy nghe theo lời khuyên của tôi: Hãy lên ngựa phóng thẳng đến am tu viện bên cạnh thành Windsor, và cứ ở đó cho đến khi tôi mang tin tức tốt lành đến cho ngài."
Ngài Lancelot chấp thuận lời khuyên ấy và lủi thủi ra đi với vẻ mặt u sầu.
Khi hoàng hậu hay tin chàng rời đi, lòng bà vô cùng tiếc nuối nhưng cố giấu kín nỗi buồn, bên ngoài vẫn giữ vẻ kiêu kỳ. Vào một ngày nọ, bà tổ chức một buổi yến tiệc thịnh soạn thết đãi tất cả các hiệp sĩ Bàn Tròn, nhằm chứng tỏ rằng bà vui mừng với tất cả mọi người chẳng kém gì Ngài Lancelot. Góp mặt trong bữa tiệc có Ngài Gawain cùng các anh em là Ngài Agravaine, Ngài Gaheris, và Ngài Gareth; ngoài ra còn có Ngài Modred, Ngài Bors, Ngài Blamor, Ngài Bleoberis, Ngài Ector, Ngài Lionel, Ngài Palomedes, Ngài Mador de la Port cùng người em họ là Ngài Patrice – một hiệp sĩ đến từ Ireland, Ngài Pinell le Savage, và rất nhiều người khác nữa.
Bấy giờ, Ngài Pinell căm thù Ngài Gawain vì vị hiệp sĩ này từng mưu sát một người họ hàng của hắn; mà ngặt nỗi Ngài Gawain lại rất thích ăn trái cây các loại. Khi biết được điều đó, Ngài Pinell bèn tẩm độc những trái táo được bày trên bàn tiệc với mưu đồ hạ sát chàng. Chuyện xảy ra là khi mọi người đang ăn uống vui vẻ, Ngài Patrice – người ngồi cạnh Ngài Gawain – đã với lấy một quả táo tẩm độc và ăn mất. Vừa nuốt xong, cơ thể chàng đột nhiên sưng phồng lên rồi ngã lăn ra chết ngay tại chỗ.
Chứng kiến cảnh ấy, mọi hiệp sĩ đều chấn động nhảy dựng khỏi bàn tiệc, hoảng hốt đến gần như mất trí vì chẳng biết phải xử trí thế nào; song, thấy bữa tiệc do chính hoàng hậu đứng ra tổ chức, ai nấy đều dấy lên mối hoài nghi đối với bà.
"Thưa hoàng hậu điện hạ," Ngài Gawain lên tiếng, "tôi thừa biết chỗ trái cây này vốn nhắm vào tôi, bởi ai nấy đều rõ tôi thích món này nhường nào, và suýt chút nữa thì tôi đã mất mạng; vì thế, tôi e rằng ngài sẽ phải hổ thẹn."
"Sự việc không thể kết thúc đơn giản thế này được!" Ngài Mador de la Port thét lên. "Giờ đây tôi đã mất đi một hiệp sĩ cao quý cùng dòng tộc với mình, và vì sự nhục nhã cùng hành động bất lương này, tôi sẽ trả thù đến cùng."
Nói rồi, hắn đứng ra cáo buộc Hoàng hậu Guinevere về cái chết của người em họ, khiến bà đứng chết lặng, vô cùng bối rối; chẳng bao lâu sau, vì quá đau buồn và sợ hãi, bà ngất lịm đi.
Nghe tiếng động và tiếng la hét bất ngờ, Vua Arthur vội vã bước vào. Ngài Mador liền tiến đến kêu oan trước mặt nhà vua và cáo buộc hoàng hậu tội mưu sát.
"Hỡi các khanh tướng," nhà vua nói, "trẫm vô cùng đau lòng trước sự việc này, bởi trẫm phải đóng vai trò là vị quan tòa công minh, và điều khiến trẫm hối tiếc là trẫm không thể đứng lên chiến đấu vì vợ mình – vì theo trẫm nhận định, hành động này không phải do nàng gây ra. Dẫu vậy, trẫm tin rằng nàng sẽ không thiếu người bảo vệ, và chắc chắn sẽ có một vị hiệp sĩ dũng mãnh dám liều mình cứu nguy cho nàng."
Nhưng tất cả những người được mời dự tiệc đều thoái thác, nói rằng họ không thể biện hộ cho hoàng hậu hay đứng ra làm hiệp sĩ bảo vệ bà, bởi bữa tiệc do chính tay bà chuẩn bị, và chất độc chắc chắn xuất phát từ chính bà hoặc gia nhân của bà.
"Khốn khổ thay!" hoàng hậu thốt lên. "Thiếp tổ chức bữa tiệc này với thiện tâm chứ chẳng hề có ý ác độc nào, xin Chúa phù hộ cho thiếp trong cơn hoạn nạn này."
"Thưa bệ hạ," Ngài Mador nói, "tôi thành khẩn xin ngài, với tư cách là một vị vua chí công vô tư, hãy ấn định cho tôi một ngày để tôi nhận được công lý."
"Được rồi," nhà vua phán, "trẫm cho các khanh thời hạn mười lăm ngày. Đến ngày đó, ngươi hãy chuẩn bị sẵn sàng giáp trụ tại bãi cỏ bên cạnh tu viện Westminster; nếu có hiệp sĩ nào ra trận đấu với ngươi, cầu Chúa phù hộ cho phe chính nghĩa, còn nếu không, hoàng hậu của trẫm buộc phải lên giàn hỏa thiêu."
Khi nhà vua và hoàng hậu ở lại với nhau trong phòng riêng, ngài gặng hỏi bà ngọn ngành sự việc.
"Thiếp hoàn toàn không biết đầu đuôi ra sao," bà đáp.
"Ngài Lancelot đang ở đâu?" Vua Arthur hỏi, "vì chắc chắn chàng sẽ chẳng ngần ngại mà chiến đấu vì nàng."
"Thưa bệ hạ, thiếp không thể nói cho ngài biết được, nhưng tất cả những người cùng dòng tộc với chàng đều cho rằng chàng không có mặt ở vương quốc này."
"Đó là một tin buồn," nhà vua thở dài; "trẫm khuyên nàng hãy tìm cho ra Ngài Bors, và cầu xin chàng vì tình nghĩa với Ngài Lancelot mà đứng ra chiến đấu trận này thay cho nàng."
Thế là hoàng hậu rời đi, sai người triệu Ngài Bors đến phòng riêng và khẩn khoản cầu cứu ông.
"Thưa điện hạ," ông đáp, "ngài muốn tôi phải làm gì đây? Danh dự không cho phép tôi nhúng tay vào việc này, bởi tôi cũng có mặt trong bữa tiệc hôm đó, và tất cả các hiệp sĩ khác sẽ mãi hoài nghi tôi. Giờ thì ngài mới thấy tiếc vắng Ngài Lancelot, bởi chàng sẽ chẳng bao giờ bỏ rơi ngài dù trong đúng hay sai – điều mà ngài đã nhiều lần kiểm chứng; nhưng chính ngài đã đuổi chàng đi khỏi xứ sở này rồi."
"Khốn khổ thay, hỡi vị hiệp sĩ cao quý!" hoàng hậu nức nở, "thiếp xin phó mặc hoàn toàn vào lòng trắc ẩn của ngài, mọi lỗi lầm thiếp nguyện sửa đổi theo đúng lời khuyên của ngài."
Nói đoạn, bà quỳ sụp xuống trước mặt Ngài Bors, tha thiết cầu xin ông rủ lòng thương xót.
Ngay lúc đó, Vua Arthur cũng bước vào, lịch sự khẩn cầu ông giúp đỡ hoàng hậu: "Trẫm nài xin khanh, vì tình nghĩa với Lancelot."
"Thưa bệ hạ," ông đáp, "ngài đang đòi hỏi ở tôi điều lớn lao nhất mà một con người có thể cất lời, bởi nếu tôi nhận chiến đấu thay cho hoàng hậu, tôi sẽ chuốc lấy sự phẫn nộ từ tất cả những chiến hữu ở Bàn Tròn; mặc dù vậy, vì tình nghĩa với Ngài Lancelot và với cả bệ hạ, tôi sẽ là người bảo vệ cho hoàng hậu vào ngày hôm đó – trừ khi có một vị hiệp sĩ nào tài giỏi hơn tôi xuất hiện để chiến đấu thay cho ngài." Ông đã thề danh dự về điều đó.
Bấy giờ, nhà vua và hoàng hậu vô cùng mừng rỡ, hết lời cảm tạ ông rồi cáo từ ra về.
Song, Ngài Bors bí mật cưỡi ngựa đến am tu viện nơi Ngài Lancelot đang ẩn náu và thuật lại toàn bộ câu chuyện.
"Mọi việc diễn ra đúng như ý ta muốn," Ngài Lancelot nói; "dù vậy, khanh hãy chuẩn bị sẵn sàng cho trận chiến, nhưng hãy chần chừ cho đến khi thấy ta xuất hiện."
"Thưa ngài," Ngài Bors đáp, "xin cứ yên tâm, ngài sẽ đạt được ý nguyện."
Tuy nhiên, rất nhiều hiệp sĩ tỏ ra vô cùng phẫn nộ khi hay tin ông sẽ làm người bảo vệ cho hoàng hậu, bởi trong triều đình lúc bấy giờ, hiếm có ai không đinh ninh rằng bà có tội.
Khi ấy, Ngài Bors lên tiếng: "Hỡi các vị hiệp sĩ cao quý, hãy lắng đây mà suy ngẫm, sẽ là nỗi nhục nhã cho tất cả chúng ta nếu để một người phụ nữ xinh đẹp và cao quý như thế phải chịu thiêu trên giàn hỏa chỉ vì thiếu vắng một người bảo vệ, bởi xưa nay bà luôn chứng tỏ mình là người trân trọng những bậc hiệp sĩ chân chính; vì vậy, tôi dám chắc rằng bà hoàn toàn vô tội trong âm mưu phản nghịch này."
Nghe vậy, một số người tỏ ra hài lòng, nhưng số khác vẫn giữ nguyên sự bực tức.
Đến ngày hẹn, nhà vua, hoàng hậu cùng toàn thể các hiệp sĩ kéo nhau ra bãi cỏ bên cạnh tu viện Westminster, nơi trận chiến sẽ diễn ra. Hoàng hậu bị giam giữ trong ngọn lửa lớn được nhóm lên xung quanh chiếc cọc sắt – nơi bà sẽ phải chịu thiêu nếu Ngài Mador giành chiến thắng.
Khi các sứ giả thổi kèn hiệu, Ngài Mador tiến ra, tuyên thệ rằng Hoàng hậu Guinevere thực sự nhúng tay vào cái chết của Ngài Patrice, và hắn sẵn sàng dùng thân xác mình để chứng minh lời thề ấy trước bất kỳ ai dám phản bác. Ngay sau đó, Ngài Bors bước ra dõng dạc tuyên bố: "Hoàng hậu Guinevere hoàn toàn vô tội, và tôi sẽ dùng đôi tay này để chứng minh điều đó."
Cả hai quay về lều của mình để chuẩn bị chiến đấu. Nhưng Ngài Bors cố tình trì hoãn lâu la với hy vọng Ngài Lancelot sẽ đến kịp, cho đến khi Ngài Mador cất giọng thách thức Vua Arthur: "Hãy bảo đại diện của nhà ngươi bước ra đi, trừ phi hắn không dám nhục mặt." Cảm thấy hổ thẹn, Ngài Bors đành nhảy lên ngựa phóng thẳng ra đầu bãi đấu trường.
Nhưng trước khi kịp chạm trán Ngài Mador, ông phát hiện ra một hiệp sĩ cưỡi ngựa trắng, mang giáp trụ toàn thân và cầm chiếc khiên lạ đang phi nước đại tiến lại gần mình. Vị hiệp sĩ ấy nói: "Xin ngài hãy rút lui khỏi cuộc chiến này, vì đây là phần việc của tôi, và tôi đã vượt đường xa sá lối cốt để đến đây chiến đấu."
Ngài Bors liền quay ngựa về phía Vua Arthur và tâu rằng có một vị hiệp sĩ khác đã đến để chiến đấu thay cho hoàng hậu.
"Hắn là ai?" Vua Arthur hỏi.
"Tôi không thể tiết lộ," Ngài Bors đáp; "nhưng cậu ta đã hẹn trước với tôi sẽ có mặt ở đây hôm nay, vì thế tôi xin rút lui."
Nhà vua liền cho gọi vị hiệp sĩ ấy đến và gặng hỏi xem chàng có thực sự muốn chiến đấu vì hoàng hậu hay không.
"Đó là lý do tôi có mặt ở đây, thưa bệ hạ," chàng đáp; "nhưng xin đừng chần chừ thêm nữa, vì chốc nữa tôi còn có việc bận phải làm. Tuy nhiên, xin hỡi các Hiệp sĩ Bàn Tròn hãy ghi nhận," chàng quay sang nói lớn, "thật là hổ thẹn cho các vị khi để một vị hoàng hậu đức hạnh nhường ấy phải chịu đựng nỗi nhục nhã này."
Mọi người đều ngẩn ngơ tự hỏi vị hiệp sĩ này là ai, bởi chẳng một ai trừ Ngài Bors nhận ra chàng.
Ngay sau đó, Ngài Mador và vị hiệp sĩ lạ mặt phi ngựa về hai đầu bãi đấu trường. Họ chĩa mũi giáo vào nhau, dốc toàn lực lao thẳng tới; ngọn giáo của Ngài Mador gãy vụn ngay lập tức, trong khi vị hiệp sĩ lạ mặt hất văng cả người lẫn ngựa của đối thủ xuống đất. Cả hai nhanh nhẹn tung mình khỏi yên ngựa, tuốt gươm xông vào giao chiến quyết liệt, tung ra vô số đòn chí mạng cùng những vết thương sâu hoắm.
Trận chiến kéo dài ngót nghét một tiếng đồng hồ, bởi Ngài Mador vốn là một hiệp sĩ vô cùng cường tráng và dũng mãnh. Nhưng cuối cùng, vị hiệp sĩ lạ mặt cũng quật ngã hắn xuống đất, bồi thêm một cú đánh trời giáng vào mũ trụ khiến hắn suýt mất mạng. Ngài Mador đành chịu thua và van xin tha mạng.
Vị hiệp sĩ lạ mặt đáp: "Ta chỉ tha mạng cho ngươi với điều kiện ngươi phải hủy bỏ cáo buộc đối với hoàng hậu vĩnh viễn, đồng thời hứa rằng sẽ không bao giờ có bất kỳ dòng chữ nào khắc trên lăng mộ Ngài Patrice nhắc đến việc hoàng hậu đồng lõa trong âm mưu phản nghịch ấy."
"Tôi xin tuân thủ tất cả những điều đó," Ngài Mador đáp.
Các quan chức trường đấu liền bước đến đỡ Ngài Mador về lều của hắn, trong khi vị hiệp sĩ kia tiến thẳng đến thềm ngai vàng của Vua Arthur. Lúc ấy, hoàng hậu đã trở lại bên nhà vua và âu yếm đặt lên môi ngài một nụ hôn.
Cả nhà vua và hoàng hậu cùng cúi người cảm tạ vị hiệp sĩ, khẩn khoản mời chàng cởi mũ trụ nghỉ ngơi và cạn chén rượu mừng. Khi chàng tháo mũ để uống nước, toàn thể đám đông bàng hoàng nhận ra đó chính là Ngài Lancelot. Vừa trông thấy chàng, hoàng hậu suýt ngã quỵ xuống đất, nước mắt giàn giụa vì vừa đau đớn vừa hạnh phúc khôn tả khi chàng đã ra tay cứu giúp mình dù bản thân từng đối xử tệ bạc với chàng.
Những hiệp sĩ cùng dòng tộc vây quanh chàng, triều đình ngập tràn niềm vui sướng và hân hoan. Ngài Mador và Ngài Lancelot nhanh chóng được chữa lành vết thương. Chẳng bao lâu sau, Nữ Thần Hồ (Lady of the Lake) xuất hiện tại triều đình và dùng phép thuật phơi bày toàn bộ sự thật rằng chính Ngài Pinell chứ không phải hoàng hậu mới là kẻ chủ mưu gây ra cái chết của Ngài Patrice. Nhờ đó, hoàng hậu hoàn toàn được minh oan trước mọi người, còn Ngài Pinell thì hoảng hốt trốn khỏi vương quốc.
Thi hài Ngài Patrice được an táng tại nhà thờ Winchester, và trên lăng mộ khắc dòng chữ ghi rõ Ngài Pinell đã ám hại chàng bằng một quả táo độc vốn định dành cho Ngài Gawain. Sau đó, nhờ sự can thiệp của Ngài Lancelot, hoàng hậu đã giảng hòa với Ngài Mador, mọi ân oán đều được xí xóa.
Mười lăm ngày trước Lễ Thăng Thiên của Đức Mẹ, nhà vua ban chiếu chỉ tổ chức một đại hội võ nghệ (tourney) tại Camelot vào đúng ngày lễ đó, nơi ngài và Vua Scotland sẽ đứng ra tỷ thí với tất cả những ai đến khiêu chiến. Thế là Vua xứ Bắc Wales (North Wales), Vua Anguish xứ Ireland, vương tử cao quý Galahaut cùng nhiều vị quý tộc khác từ muôn phương lũ lượt kéo đến.
Vua Arthur chuẩn bị lên đường và ngỏ ý muốn hoàng hậu đi cùng, nhưng bà thoái thác rằng mình đang lâm bệnh. Ngài Lancelot cũng kiếm cớ từ chối với lý do vết thương chưa lành hẳn.
Nhà vua vô cùng phiền muộn và chạnh lòng khi nghe vậy, đành một mình lên đường hướng về Camelot. Trên đường đi, ngài dừng chân trọ lại một thị trấn có tên là Astolat và ngủ lại trong lâu đài ở đó qua đêm.
Ngay khi nhà vua vừa rời đi, Ngài Lancelot liền nói với hoàng hậu: "Đêm nay thiếp sẽ nghỉ ngơi, và sáng sớm mai thiếp sẽ lên đường đến Camelot; bởi tại đại hội võ nghệ lần này, thiếp sẽ đứng về chiến tuyến chống lại nhà vua và các hiệp sĩ của ngài."
"Tùy ngài định đoạt," Hoàng hậu Guinevere đáp; "nhưng theo lời khuyên của tôi, ngài không nên chống lại nhà vua, bởi bên cạnh ngài ấy có rất nhiều hiệp sĩ dũng mãnh, như ngài thừa biết."
"Thưa điện hạ, xin chớ phật ý," Ngài Lancelot nói, "thiếp sẽ đón nhận mọi thử thách mà Chúa định đoạt."
Sáng hôm sau, chàng đến nhà thờ dự thánh lễ, từ biệt hoàng hậu rồi chính thức lên đường.
Chàng cưỡi ngựa một quãng đường dài cho đến khi tới Astolat, rồi trọ lại lâu đài của một vị nam tước lớn tuổi tên là Ngài Bernard xứ Astolat, vốn nằm gần lâu đài mà Vua Arthur đang dừng chân. Vừa lúc Ngài Lancelot bước vào, nhà vua thoáng nhìn thấy và lập tức nhận ra chàng. Ngài liền quay sang bảo các hiệp sĩ: "Trẫm vừa trông thấy một vị hiệp sĩ chắc chắn sẽ chiến đấu rất cừ trong đại hội võ nghệ sắp tới."
"Đó là ai vậy ạ?" bọn họ tò mò hỏi.
"Các ngươi cứ chờ mà xem," ngài mỉm cười đáp.
Khi Ngài Lancelot đang ở trong phòng tháo giáp trụ, vị nam tước lớn tuổi bước vào chào hỏi, dẫu lúc đó ông vẫn chưa biết thân phận thực sự của chàng.
Ngài Bernard có một cô con gái nhan sắc tuyệt trần được mệnh danh là Nữ nhi xinh đẹp xứ Astolat (Fair Maid of Astolat). Ngay khoảnh khắc nhìn thấy Ngài Lancelot, nàng đã đem lòng yêu tha thiết chàng từ cái nhìn đầu tiên và cứ ngẩn ngơ ngắm nhìn chàng mãi không thôi.
Sáng hôm sau, Ngài Lancelot ngỏ lời mượn vị nam tước lớn tuổi một chiếc khiên lạ. "Bởi vì," chàng giải thích, "tôi muốn giữ kín thân phận."
"Thưa ngài," chủ nhà đáp, "xin cứ toại nguyện; ở đây tôi có chiếc khiên của người con trai cả, Ngài Torre, cậu ấy bị thương vào đúng ngày được phong hiệp sĩ nên không thể thượng mã giao chiến, vì vậy chiếc khiên này vẫn chưa ai biết đến. Hơn nữa, nếu ngài không phiền, con trai út của tôi là Ngài Lavaine sẽ đồng hành cùng ngài đến đại hội võ nghệ, vì tuổi trẻ tài cao, cậu ấy rất cường tráng và dũng mãnh; tôi đoán ngài chắc hẳn là một vị hiệp sĩ cao quý, vì vậy xin vui lòng cho tôi biết quý danh."
"Về chuyện đó," Ngài Lancelot đáp, "xin ngài thứ lỗi cho tôi lúc này; nếu tôi thi đấu suôn sẻ tại đại hội, tôi sẽ quay lại và cho ngài biết. Nhưng dẫu thế nào, xin hãy để con trai ngài là Ngài Lavaine đi cùng tôi, và cho tôi mượn chiếc khiên của anh cậu ấy."
Trước lúc họ khởi hành, Elaine – ái nữ của vị nam tước – bước đến thưa với Ngài Lancelot: "Thiếp xin ngài, hỡi vị hiệp sĩ dịu dàng, hãy mang theo vật kỷ ưng của thiếp trong đại hội võ nghệ ngày mai."
"Hỡi thiếu nữ xinh đẹp, nếu ta đồng ý với nàng," chàng đáp, "nàng có thể nói rằng ta đã làm cho nàng nhiều hơn bất kỳ quý bà hay thiếu nữ nào khác trước kia."
Chàng bỗng chợt nghĩ rằng nếu nhận lời nàng thì việc che giấu thân phận sẽ càng thêm phần hoàn hảo, bởi chưa bao giờ trong đời chàng mang theo vật định tình của bất kỳ người phụ nữ nào. Thế là chàng đáp ngay: "Được thôi, hỡi thiếu nữ xinh đẹp, ta sẽ đeo vật kỷ ưng của nàng trên mũ giáp nếu nàng cho ta xem nó."
Nàng vô cùng mừng rỡ, vội mang ra một chiếc tay áo bằng vải nhung đỏ thêu ngọc trai tinh xảo. Ngài Lancelot đón lấy, cài lên mũ giáp của mình, đoạn dặn nàng cất giữ chiếc khiên thật kỹ cho đến khi mình quay lại; rồi cầm lấy chiếc khiên của Ngài Torre, chàng cùng Ngài Lavaine phi ngựa hướng về Camelot.
Sáng hôm sau, tiếng kèn lệnh vang lên báo hiệu đại hội võ nghệ bắt đầu. Khắp nơi đông nghịt các công tước, bá tước, nam tước cùng vô số bậc hiệp sĩ cao quý; Vua Arthur ngự trên khán đài để quan sát xem ai là người thể hiện xuất sắc nhất. Vua Scotland cùng các hiệp sĩ của ông, và Vua Anguish xứ Ireland tiến ra đứng về phía Vua Arthur; đối đầu với họ là Vua xứ Bắc Wales, Vua Trăm Hiệp Sĩ (King of a Hundred Knights), Vua xứ Northumberland và vương tử cao quý Galahaut.
Trong khi đó, Ngài Lancelot và Ngài Lavaine cưỡi ngựa nấp vào một khu rừng nhỏ phía sau phe đối lập với Vua Arthur, chờ thời cơ để quan sát xem bên nào đang thế yếu.
Trận chiến diễn ra vô cùng khốc liệt giữa hai phe. Vua Trăm Hiệp Sĩ đánh gục Vua Scotland xuống đất, còn Ngài Palomedes – thuộc phe Vua Arthur – thì hạ gục vương tử Galahaut. Ngay sau đó, mười lăm Hiệp sĩ Bàn Tròn lao lên đẩy lùi Vua xứ Northumberland và Vua xứ Bắc Wales cùng đám thuộc hạ của họ.
"Này Ngài Lavaine," Ngài Lancelot quay sang bảo, "nếu cậu chịu giúp tôi một tay, cậu sẽ thấy đám đông đằng kia phải tháo lui nhanh như thế nào khi đến đây."
"Thưa ngài," Ngài Lavaine đáp, "tôi xin tận lực."
Cả hai phi ngựa thẳng vào chỗ đông đúc nhất của chiến tuyến. Chỉ với một nhát giáo, Ngài Lancelot lần lượt hất văng năm Hiệp sĩ Bàn Tròn ngã ngựa hết người này đến người khác, trong khi Ngài Lavaine cũng quật ngã hai người. Vớ lấy một cây giáo mới vì cây cũ đã gãy, Ngài Lancelot tiếp tục hạ gục thêm bốn hiệp sĩ nữa, còn Ngài Lavaine hạ thêm người thứ năm. Đoạn, tuốt gươm ra khỏi vỏ, Ngài Lancelot tả xung hữu đột chiến đấu dữ dội, hất văng Ngài Safire, Ngài Epinogris và Ngài Galleron khỏi yên ngựa. Thấy vậy, các Hiệp sĩ Bàn Tròn đành chật vật rút lui.
"Lạy Chúa nhân từ," Ngài Gawain ngồi cạnh Vua Arthur thốt lên; "vị hiệp sĩ nào mà có những chiến tích lẫy lừng đến thế kia chứ? Nhìn sức mạnh của hắn, ta dám chắc đó chính là Ngài Lancelot, nhưng ngặt nỗi hắn lại đeo vật kỷ ưng của một quý bà trên mũ giáp – điều mà xưa nay Lancelot chẳng bao giờ làm."
"Cứ để mặc hắn đi," Vua Arthur điềm nhiên nói; "chẳng mấy chốc chúng ta sẽ rõ thân phận hắn, và hắn sẽ còn lập thêm nhiều chiến công trước khi rời đi."
Bấy giờ, phe chống lại Vua Arthur đang chiếm thế thượng phong, khiến các hiệp sĩ của ngài vô cùng hổ thẹn. Ngài Bors, Ngài Ector và Ngài Lionel liền triệu tập những hiệp sĩ cùng dòng tộc gồm chín người, đồng lòng kết thành một liên minh để đối phó với hai vị hiệp sĩ lạ mặt. Họ đồng loạt lao vào tấn công Ngài Lancelot, dùng toàn lực đâm gục con ngựa của chàng xuống đất; và do một chút rủi ro, Ngài Bors đã đâm thẳng ngọn giáo xuyên qua khiên vào mạn sườn Ngài Lancelot, mũi giáo gãy sập và găm lại ngay trong vết thương.
Chứng kiến cảnh đó, Ngài Lavaine liền phi nước đại đến đánh gục Vua Scotland khỏi yên ngựa, cướp lấy con ngựa đem về cho Ngài Lancelot và giúp chàng leo lên. Ngay lập tức, Ngài Lancelot hất văng cả Ngài Bors lẫn con ngựa của ông xuống đất, rồi tiếp tục xử lý Ngài Ector và Ngài Lionel theo cách tương tự; quay sang ba vị hiệp sĩ khác, chàng cũng đánh gục họ nốt, trong khi Ngài Lavaine lập vô số chiến công hiển hách.
Cảm nhận vết thương bên sườn đang nhói đau buốt óc, Ngài Lancelot tuốt gươm thách thức Ngài Bors – người bấy giờ đã kịp đổi ngựa khác. Khi họ vừa giao đấu, Ngài Ector và Ngài Lionel cũng lao đến, cả ba thanh gươm cùng lúc phằm phằm chém xuống người chàng. Nhận những đòn giáng nặng nề cùng cơn đau nhói từ vết thương rỉ máu, chàng tự nhủ phải dốc toàn lực chiến đấu khi cơ thể vẫn còn chịu đựng được; chàng vung gươm giáng một cú trời giáng vào Ngài Bors khiến đầu ông chúi gần sát đất, làm bật tung mũ giáp và hất văng ông khỏi yên ngựa.
Đoạn, lao sầm tới Ngài Ector và Ngài Lionel, chàng đánh gục cả hai người. Chàng hoàn toàn có đủ khả năng hạ sát cả ba người bọn họ, nhưng khi nhìn thấy gương mặt quen thuộc ấy, lòng trắc ẩn đã ngăn cản chàng. Bỏ mặc họ nằm lại trên chiến trường, chàng phóng như bay vào chốn ác liệt nhất của trận địa, lập nên những chiến tích võ nghệ chưa từng có trong đời.
Ngài Lavaine kề cận bên chàng suốt trận chiến, tự tay quật ngã mười hiệp sĩ, trong khi Ngài Lancelot hạ gục hơn ba mươi người, phần lớn trong số đó là các Hiệp sĩ Bàn Tròn.
Nhà vua liền ra lệnh thổi kèn hiệu chấm dứt đại hội võ nghệ, trao phần thưởng của ban sứ giả cho vị hiệp sĩ mang chiếc khiên trắng đeo tay áo màu đỏ.
Nhưng trước khi các sứ giả kịp tìm ra Ngài Lancelot, Vua Trăm Hiệp Sĩ, Vua xứ Bắc Wales, Vua xứ Northumberland và vương tử Galahaut đã tiến đến thưa với chàng: "Hỡi vị hiệp sĩ cao quý, xin Chúa phù hộ cho ngài, hôm nay ngài đã chiến đấu hết mình vì chúng tôi; vì vậy, xin ngài hãy cùng chúng tôi đến nhận vinh dự và phần thưởng mà ngài hoàn toàn xứng đáng được hưởng."
"Thưa các vị quý vương," Ngài Lancelot đáp, "xin hãy hiểu cho rằng nếu tôi thực sự xứng đáng nhận được lời cảm ơn, thì cái giá phải trả cũng quá đắt đỏ, bởi tôi e rằng mình chẳng thể giữ nổi tính mạng; vì vậy, xin hãy từ bi để tôi cáo lui, vì vết thương của tôi đang nhức buốt vô cùng. Tôi chẳng màng gì đến danh dự, thỉnh cầu duy nhất lúc này là được nghỉ ngơi thay vì làm chúa tể cả thế gian." Nói đoạn, chàng rên rỉ thảm thiết rồi thúc ngựa phi gallop thật nhanh rời khỏi họ.
Ngài Lavaine buồn rầu phi ngựa đuổi theo sau, bởi đầu ngọn giáo gãy vẫn còn găm chặt trong mạn sườn Ngài Lancelot, máu từ vết thương tuôn xối xả.
Chẳng mấy chốc, họ đến gần một khu rừng cách xa bãi đấu trường hơn một dặm, nơi chàng biết mình có thể ẩn náu.
Chàng liền thều thào với Ngài Lavaine: "Hỡi vị hiệp sĩ nhân hậu, hãy giúp ta rút mũi giáo này ra khỏi mạn sườn, vì cơn đau thấu xương này sắp giết chết ta rồi."
"Thưa đại nhân kính yêu," cậu đáp, "tôi rất muốn giúp ngài; nhưng tôi vô cùng sợ hãi khi rút nó ra, lỡ như ngài mất máu quá nhiều mà bỏ mạng..."
"Ta ra lệnh cho cậu, vì tình nghĩa giữa chúng ta, hãy rút nó ra!" Ngài Lancelot gằn giọng.
Họ xuống ngựa, và với một cú giật mạnh mẽ, Ngài Lavaine đã kéo được mũi giáo ra khỏi mạn sườn Ngài Lancelot. Ngài Lancelot bật ra một tiếng thét xé ruột cùng tiếng rên rỉ kinh hoàng, máu tươi phụt ra xối xả thành dòng. Đoạn, chàng ngã quỵ xuống đất bất tỉnh nhân sự, sắc mặt tái nhợt như người chết.
Ngài Lavaine hoảng loạn kêu lên: "Trời ơi, tôi phải làm sao đây?"
Cậu vội xoay mặt chủ nhân về hướng có gió thổi, rồi ngồi canh bên cạnh suốt nửa tiếng đồng hồ khi chàng nằm im lìm bất động như đã chết. Cuối cùng, đôi mắt chàng khẽ mở, thều thào: "Xin hãy đỡ ta lên ngựa, rồi dẫn ta đến am tu viện của một vị ẩn sĩ cách đây chừng hai dặm; trước kia ngài từng là một hiệp sĩ trong triều đình Arthur, và hiện nay có y thuật vô cùng cao siêu cùng tài chữa bệnh bằng thảo dược."
Bằng tất cả sự kiên nhẫn và đau đớn, Ngài Lavaine đưa được chàng lên ngựa, dìu đến am tu viện nằm ẩn mình trong khu rừng cạnh dòng suối. Cậu dùng mũi giáo gõ cửa xin vào. Một chú tiểu bước ra, Ngài Lavaine liền nói: "Tiểu đệ ngoan hiền, hãy chuyển lời xin vị cao tăng chủ trì ra đây tiếp đón một vị hiệp sĩ đang bị trọng thương."
Chẳng mấy chốc, vị hiệp sĩ ẩn tu tên là Ngài Baldwin bước ra, cất giọng hỏi: "Vị hiệp sĩ bị thương này là ai?"
"Tôi không biết rõ," Ngài Lavaine đáp, "chỉ biết rằng ngài ấy là vị hiệp sĩ cao quý nhất mà tôi từng gặp trong đời, và ngày hôm nay ngài ấy đã lập nên những chiến công hiển hách đến kinh ngạc trước Vua Arthur để giành lấy vinh quang của đại hội võ nghệ."
Vị ẩn sĩ đăm đăm nhìn Ngài Lancelot hồi lâu và suýt không nhận ra chàng bởi sắc mặt quá đỗi nhợt nhạt do mất máu nhiều, nhưng cuối cùng ông cũng thốt lên: "Ngài là ai vậy, thưa đại nhân?"
Ngài Lancelot thều thào đáp: "Ta chỉ là một lữ khách phiêu lưu lặn lội qua muôn trùng vương quốc để tìm kiếm danh dự."
"Tại sao ngài phải che giấu thân phận với tôi, thưa ngài kính yêu?" Ngài Baldwin kêu lên; "vì thực lòng tôi đã nhận ra ngài chính là vị hiệp sĩ vĩ đại nhất thế gian – Ngài Lancelot du Lake, người từng có quãng thời gian sát cánh bên tôi tại Bàn Tròn."
"Đã nhận ra ta rồi, xin ngài vì tình Chúa mà cứu giúp ta nếu có thể," chàng khẩn khoản.
"Xin hãy yên tâm, chắc chắn ngài sẽ bình phục và qua khỏi," ông đáp.
Ngay lập tức, ông cầm máu vết thương, cho chàng uống những loại thuốc bổ thượng hạng cùng các dược chất cường tráng cho đến khi chàng tỉnh táo và hoàn hồn trở lại.
Sau khi đại hội võ nghệ kết thúc, Vua Arthur tổ chức một bữa tiệc yến và ngỏ ý muốn gặp mặt vị hiệp sĩ mang chiếc tay áo màu đỏ để trao phần thưởng. Khi nghe tâu rằng vị hiệp sĩ ấy đã rời khỏi chiến trường trong tình trạng trọng thương suýt chết, nhà vua thốt lên đầy tiếc nuối: "Đó là tin tức tồi tệ nhất mà trẫm từng nghe trong nhiều năm qua; trẫm thà mất cả vương quốc còn hơn để chàng ấy phải bỏ mạng."
Mọi người xôn xao gặng hỏi: "Thưa bệ hạ, ngài biết vị đó là ai sao?"
"Trẫm chưa thể tiết lộ lúc này," nhà vua đáp; "nhưng nguyện cầu Chúa ban cho chúng ta những tin tức tốt lành về chàng."
Ngài Gawain liền xin phép được lên đường tìm kiếm vị hiệp sĩ ấy, và nhà vua vui vẻ chấp thuận. Lập tức, ông lên ngựa vượt qua vô số dặm đường quanh vùng Camelot nhưng chẳng thu được chút tin tức nào.
Hai ngày sau, Vua Arthur và các hiệp sĩ đoàn tụ trở về từ Camelot, và Ngài Gawain tình cờ trọ lại Astolat, tại dinh thự của Ngài Bernard. Nàng Elaine xinh đẹp liền bước đến hỏi thăm ngài tin tức về giải đấu và ai là người giành chiến thắng. "Một vị hiệp sĩ mang chiếc khiên trắng," ngài đáp, "người đã cài chiếc tay áo màu đỏ trên mũ giáp, đánh gục mọi đối thủ để giành lấy vinh quang."
Nghe đến đây, sắc mặt Elaine bỗng chốc chuyển từ tái xanh sang đỏ bừng, nàng thầm cảm tạ Đức Mẹ từ đáy lòng.
Ngài Gawain liền hỏi: "Nàng có quen biết vị hiệp sĩ đó không?" và gặng hỏi cho bằng được cho đến khi nàng thú nhận rằng chính chiếc tay áo đó là do nàng trao tặng. Nhận ra đó là tín vật của tình yêu, và khi hay tin nàng đang giữ chiếc khiên đích thực của chàng, Ngài Gawain ngỏ ý muốn được chiêm ngưỡng.
Ngay khi chiếc khiên được mang ra, nhìn thấy huy hiệu của Ngài Lancelot trên đó, ông giật mình kêu lên: "Trời ơi! Giờ thì lòng ta còn nặng trĩu hơn bao giờ hết."
"Tại sao vậy thưa ngài?" Elaine hoảng hốt hỏi.
"Hỡi thiếu nữ xinh đẹp," ông đáp, "nàng có biết rằng người hiệp sĩ mà nàng đem lòng yêu thương chính là vị hiệp sĩ cao quý nhất thế gian, Ngài Lancelot du Lake không? Từ tận đáy lòng, tôi cầu mong hai người có thể hạnh phúc bên nhau, nhưng tôi dám chắc rằng nàng khó lòng có cơ hội gặp lại chàng trong cõi đời này, bởi chàng bị thương quá nặng, khó lòng sống sót, và đã biệt tích nơi chân trời góc bể chẳng ai tìm thấy."
Nghe vậy, Elaine đau đớn đến phát cuồng. Bằng những lời lẽ nghẹn ngào thảm thiết, nàng van xin cha cho phép mình lên đường tìm kiếm Ngài Lancelot cùng người anh trai. Cuối cùng, người cha đành gật đầu chấp thuận, và nàng chính thức lên đường.
Hôm sau, Ngài Gawain trở về triều đình, tâu lại việc ông đã tìm thấy chiếc khiên của Ngài Lancelot trong tay Elaine và đó chính là chiếc tay áo nàng đã trao tặng. Mọi người đều ngỡ ngàng, bởi Ngài Lancelot chưa từng làm điều tương tự cho bất kỳ người phụ nữ nào.
Nhưng khi Hoàng hậu Guinevere hay tin, bà nổi cơn thịnh nộ tột cùng. Bà bí mật sai người triệu Ngài Bors đến – người vẫn luôn dằn vặt vì chính mình đã vô tình khiến Ngài Lancelot bị thương – và chì chiết: "Ngươi đã nghe thấy việc Ngài Lancelot phản bội ta đê tiện nhường nào chưa?"
"Xin bệ hạ hãy bình tĩnh," ông đáp, "đừng thốt ra những lời đó nữa, nếu không tôi không thể nghe tiếp được đâu."
"Ta không gọi hắn là kẻ phản trắc thì là gì," bà thét lên, "khi hắn dám đeo tín vật của một ả đàn bà khác trong đại hội võ nghệ?"
"Thưa bệ hạ, xin hãy tin rằng ngài ấy làm vậy hoàn toàn không có ác ý," Ngài Bors giải thích, "chỉ để che giấu thân phận tốt hơn mà thôi, chứ xưa nay ngài ấy chưa từng làm thế bao giờ."
"Thật nhục nhã cho hắn, và cả ngươi – kẻ đang bao che cho hắn nữa!" hoàng hậu gầm lên.
"Thưa bệ hạ, tùy ngài muốn nói gì thì nói; nhưng tôi phải mau chóng lên đường tìm ngài ấy, nguyện xin Chúa sớm mang lại tin lành cho tôi."
Nói rồi, ông quả quyết lên đường tìm kiếm Ngài Lancelot.
Về phần Elaine, nàng phóng ngựa thật nhanh từ Astolat đến Camelot và lùng sục khắp vùng để dò la tin tức về Ngài Lancelot. Thật tình cờ, Ngài Lavaine đang cưỡi ngựa dạo quanh khu am tu viện để luyện tập cho ngựa chiến; vừa trông thấy cậu, nàng lao tới gọi lớn: "Đại nhân Ngài Lancelot hiện giờ ra sao rồi?"
Ngài Lavaine vô cùng kinh ngạc hỏi: "Sao tiểu thư lại biết quý danh của đại nhân nhà tôi?"
Nàng liền thuật lại chuyện Ngài Gawain đã trọ tại dinh thự của Ngài Bernard và nhận ra chiếc khiên của Ngài Lancelot như thế nào.
Nàng khẩn khoản đòi gặp vị chủ nhân của cậu ngay lập tức. Khi bước vào am tu viện và chứng kiến Ngài Lancelot đang nằm bẹp dí vì trọng thương và mất máu, nàng ngất lịm đi vì đau đớn. Khi tỉnh lại, Ngài Lancelot âu yếm hôn nàng và an ủi: "Hỡi thiếu nữ xinh đẹp, xin hãy bình tâm, bởi nhờ ơn Chúa, chẳng mấy chốc ta sẽ bình phục vết thương này; nếu nàng đến để chăm sóc ta, ta thực sự mang ơn lòng tốt vô bờ bến của nàng." Dẫu vậy, trong lòng chàng vẫn vô cùng phiền muộn khi hay tin Ngài Gawain đã bại lộ thân phận, bởi chàng biết Hoàng hậu Guinevere chắc chắn sẽ nổi cơn lôi đình vì chuyện chiếc tay áo màu đỏ.
Thế là Elaine ở lại am tu viện, ngày đêm tận tụy túc trực chăm sóc Ngài Lancelot và nhất quyết không để bất kỳ ai khác bén mảng đến gần. Càng tiếp xúc, nàng càng lún sâu vào thứ tình yêu không lối thoát dành cho chàng. Một hôm, Ngài Lancelot nói với Ngài Lavaine: "Phiền cậu bố trí người canh chừng vị hiệp sĩ cao quý Ngài Bors, bởi chính tay ông ấy đã làm ta bị thương, chắc chắn ông ấy đang ráo riết tìm kiếm ta."
Bấy giờ, Ngài Bors đã đến Camelot và lùng sục khắp nơi để tìm Ngài Lancelot, thế nên Ngài Lavaine nhanh chóng tìm thấy ông và dẫn về am tu viện.
Khi tận mắt thấy Ngài Lancelot xanh xao và kiệt quệ, ông òa khóc nức nở vì thương xót và hối hận vì đã gây ra vết thương chí mạng ấy. "Nguyện xin Chúa sớm ban cho ngài sức khỏe, thưa đại nhân yêu quý," ông nghẹn ngào; "tôi thật là kẻ bất hạnh nhất thế gian khi chính tay mình lại đả thương vị thủ lĩnh kiêm vị hiệp sĩ vĩ đại nhất trần đời."
"Hỡi người anh em họ thân mến," Ngài Lancelot dịu dàng nói, "xin hãy nguôi ngoai, ta chỉ nhận lấy những gì mình tìm kiếm, và chính sự kiêu ngạo đã hại ta bị thương – giá như ta báo trước cho các cậu thì sự việc đã chẳng đến nỗi này; vì thế, chúng ta hãy gác chuyện đó sang một bên."
Họ trò chuyện với nhau suốt buổi, Ngài Bors thuật lại cơn thịnh nộ của hoàng hậu, đoạn hỏi Ngài Lancelot: "Có phải ngài đã nhận tín vật từ chính vị tiểu thư đang tận tình chăm sóc ngài đây không?"
"Đúng vậy," Ngài Lancelot đáp; "và ta ước gì mình có thể thuyết phục nàng từ bỏ mối tình này."
"Tại sao ngài lại phải làm thế?" Ngài Bors thắc mắc; "nàng ấy vừa xinh đẹp tuyệt trần lại vừa sâu sắc tình nghĩa. Ước gì ngài có thể đáp lại tình cảm của nàng."
"Chuyện đó không thể nào xảy ra," chàng đáp; "nhưng lòng ta thực sự cắn rứt khi phải làm tổn thương nàng."
Sau đó, họ chuyển sang bàn luận những chuyện khác, đặc biệt là đại hội võ nghệ sắp diễn ra vào dịp lễ Các Thánh (Allhallowtide) giữa Vua Arthur và Vua xứ Bắc Wales.
"Hãy ở lại đây với ta cho đến lúc đó," Ngài Lancelot nói, "vì ta tin rằng khi ấy vết thương đã hoàn toàn lành lặn, và chúng ta sẽ cùng nhau lên đường."
Nhờ Elaine ngày đêm tận tụy chăm sóc, chỉ trong vòng một tháng, Ngài Lancelot cảm thấy cơ thể khỏe khoắn trở lại và tự tin rằng mình đã bình phục hoàn toàn. Vào một ngày nọ, khi Ngài Bors, Ngài Lavaine và vị ẩn sĩ đều rời khỏi am tu viện, Ngài Lancelot liền khẩn khoản nhờ Elaine vào rừng hái giúp một số loại thảo dược.
Vừa lúc nàng đi khuất, chàng chồm dậy hối hả mặc giáp trụ vào người, muốn thử xem bản thân đã đủ khỏe mạnh để tham gia đại hội võ nghệ chưa, đoạn nhảy lên lưng con ngựa vốn đang sung sức vì lâu ngày không phải lao động. Nhưng khi chàng vừa đặt ngọn giáo lên giá đỡ và thử vận động áo giáp, con ngựa lồng lên phi nước đại khiến Ngài Lancelot phải dùng sức kéo cương ghìm lại. Vết thương vốn chưa thực sự lành lặn bỗng chốc rách toác ra, kèm theo một tiếng rên rỉ nghẹn ngào, chàng ngã quỵ xuống đất bất tỉnh nhân sự.
Nghe tiếng động, Elaine hớt hải chạy ra, khóc lóc thảm thiết khi thấy chàng nằm bất động. Khi Ngài Bors và Ngài Lavaine trở về, nàng mắng nhiếc họ là những kẻ bất lương khi để chàng tự ý đứng dậy hoặc buông lơi tin tức về giải đấu. Vị ẩn sĩ vừa về đến nhà cũng nổi giận lôi đình khi thấy Ngài Lancelot làm liều, nhưng chẳng bao lâu sau ông vẫn cứu sống chàng qua cơn nguy kịch và băng bó lại vết thương. Ngài Lancelot đành thú nhận rằng mình đã tự ý gượng dậy để thử sức cho đại hội võ nghệ. Vị ẩn sĩ nghiêm khắc bắt chàng phải tịnh dưỡng và để Ngài Bors đi một mình, nếu không sẽ nguy hại đến tính mạng. Elaine cũng đẫm nước mắt khuyên can hết lời, khiến Ngài Lancelot cuối cùng đành phải gật đầu thỏa hiệp.
Thế là Ngài Bors một mình lên đường tham gia giải đấu, và tại đó ông lập nên những chiến tích lẫy lừng đến mức phần thưởng chiến thắng được chia đều cho ông và Ngài Gawain – người cũng chiến đấu dũng mãnh không kém.
Khi mọi việc kết thúc, ông trở về am tu viện và mừng rỡ thấy Ngài Lancelot đã khỏe hơn rất nhiều, có thể tự đứng dậy đi lại. Chẳng bao lâu sau, họ chính thức từ biệt am tu viện, cùng Ngài Bors, Ngài Lavaine và nàng Elaine xinh đẹp lên đường về Astolat, nơi Ngài Bernard vui mừng khôn xiết chào đón họ.
Tuy nhiên, chỉ ở lại đó vài ngày, Ngài Lancelot và Ngài Bors buộc phải lên đường trở về triều đình của Vua Arthur.
Khi Elaine hay tin Ngài Lancelot sắp phải đi, nàng bước đến bên chàng, nức nở van xin: "Xin ngài hãy rủ lòng thương, hỡi vị hiệp sĩ cao quý, chớ để thiếp phải bỏ mạng vì tương tư ngài."
Ngài Lancelot vô cùng nặng lòng, buồn bã đáp: "Hỡi thiếu nữ xinh đẹp, nàng muốn ta phải làm gì đây?"
"Nếu thiếp không thể làm vợ ngài, thưa đại nhân, thì thiếp chỉ còn đường chết mà thôi," nàng nghẹn ngào.
"Khốn khổ thay!" chàng thở dài, "ta khẩn cầu Chúa đừng để điều đó xảy ra; bởi thực lòng ta không thể trở thành phu quân của nàng. Nhưng ta sẵn sàng đền đáp bằng tất cả lòng biết ơn chân thành cho tình yêu và sự tử tế mà nàng dành cho ta. Ta mãi mãi là hiệp sĩ của nàng, hỡi tiểu thư; và nếu một ngày nào đó nàng thành hôn với một vị hiệp sĩ cao quý nào khác, ta nguyện dâng hiến một nửa gia tài của mình làm của hồi môn cho nàng."
"Trời ơi, những thứ đó có ích gì cho thiếp chứ?" nàng khóc thét lên, "thiếp chỉ có một con đường chết," rồi ngã quỵ xuống đất ngất lịm đi.
Ngài Lancelot đau đớn khôn nguôi, quay sang hỏi Ngài Bernard và Ngài Lavaine: "Ta phải làm gì với nàng đây?"
"Thưa ngài," Ngài Bernard đau khổ đáp, "tôi thừa hiểu con bé sẽ chết vì quá yêu ngài."
Ngài Lavaine cũng thổ lộ: "Tôi chẳng ngạc nhiên khi tiểu thư lại đau khổ đến thế trước sự ra đi của ngài, bởi thực lòng tôi cũng chẳng khác nào nàng ấy; từ khi gặp được ngài, đại nhân ơi, tôi chẳng thể nào rời xa ngài nổi."
Thế là trong nỗi buồn nặng trĩu, Ngài Lancelot đành từ biệt, và Ngài Lavaine cùng lên đường tòng cận bên chàng về triều đình. Vua Arthur và các Hiệp sĩ Bàn Tròn vui mừng khôn tả khi thấy chàng đã hoàn toàn bình phục vết thương, nhưng Hoàng hậu Guinevere lại nổi cơn ghen tị phẫn nộ, nhất quyết không thèm mở lời hay chào đón chàng.
Về phần Nữ nhi xứ Astolat, từ sau khi Ngài Lancelot rời đi, nàng không màng ăn uống hay ngủ nghỉ vì đau khổ tuyệt vọng. Trải qua mười ngày đọa đày trong tâm trạng ấy, nàng tự cảm nhận được rằng sinh mạng mình đã đi đến hồi kết.
Nàng liền sai người triệu một vị linh mục đến để xưng tội và rước lễ ban thánh thể. Khi vị linh mục khuyên nàng hãy rũ bỏ những vướng bận trần thế, nàng thắc mắc: "Chẳng lẽ con không phải là một con người bằng xương bằng thịt trên cõi đời này sao? Yêu thương vị hiệp sĩ cao quý nhất thế gian thì có tội tình gì? Hơn nữa, thưa cha, con không tài nào cưỡng lại được thứ tình yêu đang bóp nghẹt lấy sinh mạng con lúc này; vì thế, con khẩn cầu Cha trên trời rủ lòng thương xót linh hồn con."
Đoạn, nàng khẩn khoản nhờ Ngài Bernard viết một bức thư theo đúng những gì nàng đọc cho chép, rồi dặn dò: "Khi con đã qua đời, xin cha hãy đặt bức thư này vào tay con, mặc cho con bộ trang phục lộng lẫy nhất, đặt con nằm lên một chiếc thuyền nhỏ phủ toàn nhung đen samite, rồi thả trôi theo dòng sông cho đến khi nó cập bến triều đình. Thưa cha, xin hãy chiều theo tâm nguyện cuối cùng này của con."
Nuốt nghẹn nỗi đau đớn tột cùng, người cha gật đầu hứa sẽ làm theo. Chẳng bao lâu sau, nàng trút hơi thở cuối cùng trong tiếng khóc than xé lòng của toàn thể người hầu trong phủ.
Họ làm đúng như những gì nàng trân trọng trăn trối. Đặt thi hài nàng trong xiêm y lộng lẫy lên chiếc giường dựng sẵn trên thuyền, một người trung bộc tận tụy lái chiếc thuyền xuôi dòng sông hướng thẳng về triều đình.
Bấy giờ, Vua Arthur và Hoàng hậu Guinevere đang ngồi bên khung cửa sổ cung điện thì phát hiện chiếc thuyền trôi lững lờ theo thủy triều. Lấy làm lạ vì không biết thứ gì đang nằm bên trong, nhà vua phái một sứ giả ra kiểm tra; người này hớt hải quay về bẩm báo và khẩn khoản mời hai người mau chóng ra xem.
Khi đến tận bờ sông, họ ngỡ ngàng không thốt nên lời. Nhà vua cất tiếng hỏi người lái đò câm lặng về ý nghĩa của sự việc này. Nhưng người đó chỉ ra hiệu bản thân bị câm, đoạn chỉ tay về phía lá thư đang cầm trên tay thiếu nữ. Vua Arthur liền lấy lá thư từ đôi tay lạnh ngắt của thi hài, nhìn thấy dòng chữ đề bên ngoài: "Gửi vị hiệp sĩ cao quý, Ngài Lancelot du Lake."
Ngài Lancelot ngay lập tức được triệu đến, và bức thư được một vị thư lại cất tiếng đọc lớn cho tất cả cùng nghe:—
"Hỡi vị hiệp sĩ cao quý nhất, đại nhân Ngài Lancelot, giờ đây cái chết đã vĩnh viễn chia lìa đôi ta. Thiếp, người được thiên hạ gọi là Nữ nhi xứ Astolat, đã trao trọn con tim cho ngài và ngã xuống vì tình yêu ấy. Đây là thỉnh cầu cuối cùng của thiếp: Xin ngài hãy cầu nguyện cho linh hồn thiếp và chôn cất thiếp đàng hoàng. Hãy ban cho thiếp ân huệ đó, Ngài Lancelot, hỡi vị hiệp sĩ vô song."
Nghe những dòng ấy, hoàng hậu và toàn thể các hiệp sĩ đều òa khóc thương xót.
Ngài Lancelot nghẹn ngào lên tiếng: "Thưa bệ hạ, tôi vô cùng đau buồn trước cái chết của vị thiếu nữ xinh đẹp này; và Chúa chứng giám cho tôi rằng tôi hoàn toàn không muốn điều đó xảy ra, bởi nàng vừa đức hạnh lại vừa xinh đẹp, tôi mang ơn nàng quá nhiều; nhưng ngặt nỗi nàng yêu tôi vượt quá giới hạn, và đưa ra những yêu cầu mà tôi không tài nào đáp ứng nổi."
"Lẽ ra ngài phải đối xử dịu dàng với nàng hơn để cứu lấy mạng sống của nàng chứ," hoàng hậu lạnh lùng đáp.
"Thưa bệ hạ," chàng đáp, "nàng chỉ muốn được đền đáp bằng cách kết hôn với tôi, mà điều đó thì tôi không thể ban ơn, bởi tình yêu bắt nguồn từ trái tim chứ không phải do ép buộc hay gượng ép."
"Điều đó hoàn toàn chính xác," nhà vua gật đầu tán thành; "vì tình yêu vốn dĩ tự do."
"Xin ngài cho phép tôi được thực hiện tâm nguyện cuối cùng của nàng, đó là được an táng cạnh tôi," Ngài Lancelot khẩn khoản.
Thế là vào ngày hôm sau, chàng cử hành tang lễ long trọng và trang nghiêm cho nàng, lập lễ cầu siêu cho linh hồn nàng và khóc thương nàng khôn nguôi.
Sau đó, hoàng hậu cho gọi Ngài Lancelot đến, cất lời xin lỗi vì cơn thịnh nộ vô cớ trước kia dành cho chàng. "Đây chẳng phải lần đầu tiên sự việc diễn ra như thế," chàng đáp; "nhưng tôi vẫn phải luôn nhẫn nhịn ngài, và giờ đây tôi tha thứ cho ngài."
Thế là Hoàng hậu Guinevere và Ngài Lancelot lại làm hòa với nhau; nhưng chẳng bao lâu sau, những ân sủng mà bà dành cho chàng đã một lần nữa đẩy cả hai và toàn vương quốc chìm sâu vào vô vàn thảm họa về sau.