Để thực hiện bất cứ việc gì trong đời sống gia đình, ắt hẳn phải có sự rạch ròi dứt khoát giữa vợ và chồng, hoặc là một sự đồng lòng đầy yêu thương. Khi mối quan hệ của một cặp đôi cứ chập chờn, không hẳn là thế này mà cũng chẳng ra thế kia, thì chẳng thể làm nên trò trống gì.

Nhiều gia đình cứ chôn chân tại một chỗ suốt bao năm trời, dù cả vợ lẫn chồng đều đã chán ngấy nơi đó, đơn giản chỉ vì giữa họ chẳng có sự rạch ròi dứt khoát, cũng chẳng có lấy một sự đồng lòng.

Cả Vronsky và Anna đều cảm thấy cuộc sống tại Moscow trở nên không thể chịu đựng nổi trong cái nóng và bụi bặm, khi nắng xuân nhường chỗ cho cái chói chang của mùa hè, khi mọi hàng cây trên các đại lộ từ lâu đã xanh mướt lá, nhưng lá cây thì phủ đầy bụi đường. Thế nhưng họ vẫn chẳng trở về Vozdvizhenskoe như đã định từ trước; họ tiếp tục nán lại Moscow, dù cả hai đều ghê tởm nơi này, chỉ vì dạo gần đây giữa họ chẳng còn sự đồng lòng.

Nỗi bực dọc khiến họ xa cách chẳng hề có nguyên nhân từ bên ngoài, và mọi nỗ lực để thông cảm với nhau chỉ càng làm nó trầm trọng hơn thay vì xóa bỏ. Đó là một nỗi bực dọc nội tâm, đối với Anna, nó bắt nguồn từ niềm tin rằng tình yêu của anh đã nhạt phai; còn với anh, nó xuất phát từ sự hối tiếc vì đã tự đặt mình vào một tình thế khó khăn vì cô, điều mà thay vì giảm bớt, cô lại càng làm cho tồi tệ hơn. Không ai trong họ bộc bạch hết những nỗi ấm ức của mình, nhưng cả hai đều coi người kia là sai và cố tìm mọi cớ để chứng minh điều đó.

Trong mắt cô, toàn bộ con người anh, với mọi thói quen, ý nghĩ, khao khát, với toàn bộ tâm tính tinh thần và thể xác của anh, chỉ quy về một mối — đó là tình yêu dành cho phụ nữ, và cô cảm thấy tình yêu đó đáng lẽ phải được dành trọn vẹn cho mình cô. Tình yêu đó đã vơi cạn; do đó, cô suy luận, anh hẳn đã san sẻ một phần tình yêu ấy cho những người đàn bà khác hoặc cho một người đàn bà nào đó — và thế là cô ghen. Cô không ghen vì bất kỳ một người đàn bà cụ thể nào, mà ghen vì sự vơi cạn trong tình yêu của anh. Không có mục tiêu cụ thể cho cơn ghen, cô tự mình đi tìm. Chỉ cần một manh mối nhỏ nhất, cô lại chuyển cơn ghen từ mục tiêu này sang mục tiêu khác. Có lúc cô ghen với những người đàn bà hạng thấp mà anh có thể dễ dàng nối lại mối quan hệ cũ thời độc thân; lúc khác cô lại ghen với những người đàn bà trong xã hội mà anh có thể gặp gỡ; rồi cô lại ghen với cô gái tưởng tượng nào đó mà anh có thể muốn cưới, người mà vì cô ta, anh sẽ đoạn tuyệt với cô. Và chính hình thức ghen tuông cuối cùng này là thứ tra tấn cô dữ dội nhất, đặc biệt là sau khi anh lỡ lời trong một khoảnh khắc thẳng thắn, rằng mẹ anh hiểu anh quá ít nên mới cả gan cố thuyết phục anh cưới cô công chúa trẻ Sorokina.

Và khi ghen tuông, Anna sinh lòng phẫn nộ với anh, và tìm đủ mọi cớ để phẫn nộ. Cô đổ lỗi cho anh về tất cả những khó khăn trong tình cảnh của mình. Cái tình trạng chờ đợi đầy đau khổ mà cô phải trải qua ở Moscow, sự chậm trễ và do dự của Alexey Alexandrovitch, nỗi cô độc của chính cô — cô đều quy tất cả cho anh. Nếu anh yêu cô, hẳn anh đã thấy được hết sự đắng cay trong hoàn cảnh của cô và đã cứu cô khỏi đó. Việc cô phải ở Moscow chứ không phải ở nông thôn cũng là lỗi của anh. Anh không thể sống đời "chôn vùi" ở nông thôn như cô mong muốn. Anh cần đời sống xã hội, và anh đã đẩy cô vào cái tình cảnh khủng khiếp này, cái tình cảnh mà anh chẳng hề muốn nhìn thấy sự cay đắng của nó. Và một lần nữa, cũng tại anh mà cô phải vĩnh viễn chia lìa với con trai mình.

Ngay cả những khoảnh khắc dịu dàng thỉnh thoảng xuất hiện cũng chẳng làm cô nguôi ngoai; trong sự dịu dàng của anh lúc này, cô lại nhìn thấy một thoáng tự mãn, một sự tự tin thái quá vốn chẳng có trước đây, và điều đó khiến cô thêm bực dọc.

Trời đã chạng vạng. Anna đang ở một mình, chờ anh đi ăn tiệc độc thân về. Cô đi đi lại lại trong phòng làm việc của anh (căn phòng ít nghe tiếng ồn từ phố xá nhất), nghiền ngẫm từng chi tiết của cuộc cãi vã ngày hôm qua. Lần ngược từ những lời lẽ xúc phạm mà cô vẫn còn nhớ rõ trong cuộc cãi vã ấy về đến căn nguyên của nó, cuối cùng cô cũng tìm ra nguồn cơn. Một lúc lâu, cô khó mà tin rằng sự bất hòa của họ lại nảy sinh từ một cuộc trò chuyện vô hại đến thế, vốn chẳng mấy quan trọng với cả hai người. Nhưng thực tế đúng là như vậy. Tất cả bắt nguồn từ việc anh chê bai các trường nữ sinh, cho rằng chúng vô dụng, trong khi cô lại đứng ra bảo vệ chúng. Anh đã nói khinh khỉnh về việc giáo dục phụ nữ nói chung, và bảo rằng Hannah, cô bé người Anh mà Anna bảo trợ, chẳng cần thiết phải biết chút gì về vật lý cả.

Điều này khiến Anna bực mình. Cô coi đó là sự coi thường những công việc của mình. Và cô nhớ lại một câu để đáp trả nỗi đau mà anh đã gây ra cho cô. "Em không mong anh hiểu em, hiểu được những cảm xúc của em, như bất kỳ người nào yêu em sẽ làm, nhưng ít nhất sự tế nhị tối thiểu là điều em đã trông đợi," cô nói.

Và anh thực sự đã đỏ mặt vì tức giận, rồi nói một điều gì đó khó nghe. Cô không nhớ nổi câu trả lời của mình, nhưng ngay lúc đó, với một ý định làm cô tổn thương rõ ràng, anh đã nói:

"Anh chẳng thấy hứng thú gì với sự say mê của em dành cho cô bé này, đúng vậy, vì anh thấy nó không tự nhiên."

Sự tàn nhẫn mà anh dùng để phá tan cái thế giới mà cô đã dày công xây dựng cho chính mình để có thể chịu đựng được cuộc sống khắc nghiệt này, cùng với sự bất công khi anh cáo buộc cô làm màu, giả tạo, đã khiến cô nổi giận.

"Em rất tiếc rằng ngoài những thứ thô thiển và vật chất ra thì anh chẳng thể hiểu và thấy tự nhiên được điều gì cả," cô nói rồi bước ra khỏi phòng.

Khi tối qua anh trở về, họ không nhắc lại chuyện cãi vã, nhưng cả hai đều cảm thấy mâu thuẫn đã được xoa dịu chứ chưa hẳn đã chấm dứt.

Hôm nay anh vắng nhà cả ngày, và cô cảm thấy cô đơn, khốn khổ vô cùng vì bất hòa với anh đến mức cô chỉ muốn quên hết tất cả, muốn tha thứ cho anh, và làm hòa; cô muốn đổ lỗi cho chính mình và biện minh cho anh.

"Mình tự trách mình thôi. Mình hay cáu bẳn, mình ghen tuông điên cuồng. Mình sẽ làm hòa với anh, và chúng mình sẽ đi về nông thôn; ở đó mình sẽ được bình an hơn."

"Không tự nhiên!" Cô chợt nhớ lại từ ngữ đã làm mình đau đớn nhất, không hẳn vì bản thân từ ngữ đó mà vì ý muốn làm cô tổn thương đi kèm với nó. "Mình hiểu ý anh; anh muốn nói rằng — không tự nhiên khi không yêu con gái mình mà lại đi yêu con của người khác. Anh biết gì về tình yêu dành cho con cái, về tình yêu của mình dành cho Seryozha, đứa con mà mình đã hy sinh vì anh? Nhưng cái ham muốn làm mình tổn thương đó! Không, anh yêu người đàn bà khác, chắc chắn là vậy."

Và nhận ra rằng, trong khi cố tìm lại sự bình yên trong tâm trí, cô đã đi vòng quanh cái vòng luẩn quẩn mà cô đã trải qua bao lần trước đó, và quay trở lại trạng thái bực dọc ban đầu, cô cảm thấy kinh hãi chính mình. "Chẳng lẽ không thể được sao? Chẳng lẽ mình không thể kiểm soát nổi bản thân mình sao?" cô tự nhủ, rồi lại bắt đầu từ đầu. "Anh ấy chân thật, anh ấy ngay thẳng, anh ấy yêu mình. Mình yêu anh ấy, và chỉ vài ngày nữa thôi là có ly hôn. Mình còn muốn gì nữa đây? Mình muốn sự bình yên trong tâm trí và lòng tin, và mình sẽ nhận lỗi về phần mình. Phải rồi, lát nữa khi anh ấy về, mình sẽ nói với anh ấy là mình đã sai, dù mình không hề sai, và ngày mai chúng mình sẽ đi."

Và để không phải suy nghĩ thêm nữa, và để khỏi bị cơn bực dọc chế ngự, cô rung chuông, ra lệnh mang rương hòm lên để đóng gói đồ đạc về nông thôn.

Đến mười giờ, Vronsky bước vào.