Trong ánh chiều tà xiên khoai đổ xuống đống hành lý chất ngổn ngang trên sân ga, Vronsky, vận chiếc áo khoác dài, đội chiếc mũ phớt, hai tay đút túi, bước tới bước lui tựa hồ một con dã thú bị nhốt trong lồng, cứ hai mươi bước lại xoay người một cách đột ngột. Khi tiến lại gần, Sergey Ivanovitch cảm thấy như Vronsky đã nhìn thấy mình nhưng lại cố tình lờ đi. Điều này chẳng hề khiến Sergey Ivanovitch bận tâm. Đối với ông, những cân nhắc cá nhân không còn quan trọng khi đứng trước Vronsky.

Vào khoảnh khắc đó, Sergey Ivanovitch coi Vronsky là một con người đang dấn thân vào một nghĩa vụ lớn lao, và Koznishev cho rằng mình có bổn phận phải khích lệ, bày tỏ sự ủng hộ đối với anh. Ông tiến về phía anh.

Vronsky đứng khựng lại, nhìn chằm chằm vào ông, nhận ra người quen, rồi bước vài bước về phía trước để đón tiếp và bắt tay ông rất nồng nhiệt.

“Có lẽ anh không muốn gặp tôi,” Sergey Ivanovitch nói, “nhưng liệu tôi có thể giúp được gì cho anh không?”

“Chẳng có ai mà tôi lại ít muốn tránh mặt hơn anh cả,” Vronsky đáp. “Thứ lỗi cho tôi; và chẳng còn điều gì trên đời này khiến tôi phải bận lòng nữa.”

“Tôi hiểu rõ, tôi chỉ muốn ngỏ ý giúp đỡ anh thôi,” Sergey Ivanovitch nói, quan sát khuôn mặt Vronsky, nơi hằn lên nỗi đau khổ không thể nhầm lẫn. “Liệu anh có cần một lá thư giới thiệu gửi cho Ristitch—hay cho Milan không?”

“Ồ, không!” Vronsky đáp, dường như khó khăn lắm mới hiểu ý ông. “Nếu anh không phiền, chúng ta hãy đi bộ một chút. Trong toa tàu ngột ngạt quá. Một lá thư ư? Không, cảm ơn anh; đi gặp cái chết thì cần chi thư giới thiệu. Và cả người Thổ Nhĩ Kỳ cũng vậy...” anh nói, với một nụ cười chỉ thoáng qua trên môi. Ánh mắt anh vẫn giữ vẻ đau đớn giận dữ.

“Phải; nhưng có lẽ anh sẽ thấy dễ dàng hơn để thiết lập các mối quan hệ—dẫu sao thì cũng rất cần thiết—với bất kỳ ai sẵn sàng gặp anh. Nhưng tùy anh thôi. Tôi rất mừng khi nghe về dự định của anh. Đã có quá nhiều lời công kích nhắm vào các tình nguyện viên, và một người như anh sẽ nâng cao vị thế của họ trong mắt công chúng.”

“Giá trị của tôi với tư cách là một con người,” Vronsky nói, “chính là việc cuộc đời này chẳng còn nghĩa lý gì với tôi nữa. Và tôi biết mình đủ sức lực để xông vào hàng ngũ của họ, để chà đạp lên chúng hoặc ngã xuống. Tôi mừng vì có thứ để dâng hiến cuộc đời mình, vì giờ đây nó không chỉ vô dụng mà còn đáng ghê tởm với tôi. Ai muốn lấy nó thì cứ việc.” Và hàm của anh giật giật vì cơn đau răng dai dẳng hành hạ, khiến anh thậm chí không thể nói chuyện với vẻ tự nhiên.

“Tôi tin là anh sẽ trở thành một con người khác,” Sergey Ivanovitch nói, lòng đầy xúc động. “Giải phóng anh em đồng bào khỏi cảnh nô lệ là một mục đích xứng đáng để sống và chết. Cầu Chúa ban cho anh thành công ở bên ngoài—và sự bình an trong tâm hồn,” ông nói thêm và chìa tay ra. Vronsky nắm chặt lấy bàn tay ông.

“Vâng, như một vũ khí, tôi có thể có chút hữu dụng. Nhưng là một con người, tôi chỉ là một kẻ đổ nát,” anh thốt lên.

Anh gần như không thể nói nổi vì cơn đau nhức nhối trong những chiếc răng chắc khỏe, trắng đều như ngà trong miệng anh. Anh im lặng, đôi mắt dán chặt vào bánh xe của toa tàu đang lăn bánh chậm rãi và êm ái trên đường ray.

Và đột nhiên, một nỗi đau khác, không phải là đau thể xác, mà là một nỗi dằn vặt nội tâm khiến toàn bộ con người anh đau đớn, đã khiến anh quên bẵng đi cơn đau răng trong giây lát. Khi nhìn vào toa xe và đường ray, dưới ảnh hưởng của cuộc trò chuyện với người bạn mà anh chưa gặp lại kể từ sau bất hạnh của mình, anh chợt nhớ lại nàng—nghĩa là, những gì còn sót lại của nàng khi anh chạy như kẻ mất trí vào phòng để đồ của nhà ga—nàng nằm đó trên chiếc bàn, phơi bày một cách trơ trẽn giữa những người xa lạ, cái thân xác đẫm máu mà mới đây thôi còn tràn đầy sức sống; cái đầu không bị thương, ngả ra sau với mái tóc nặng nề, những lọn tóc xoăn bên thái dương, và khuôn mặt tuyệt mỹ, với đôi môi đỏ hé mở, cái biểu cảm lạ lùng, đờ đẫn, đầy vẻ đáng thương trên môi và kinh hãi trong đôi mắt vẫn còn mở trừng trừng, dường như đang thốt lên cái câu nói đáng sợ—rằng anh sẽ phải hối hận—câu nói mà nàng đã thốt lên khi họ tranh cãi.

Và anh cố nghĩ về nàng như lúc anh gặp nàng lần đầu tiên, cũng tại một nhà ga, đầy bí ẩn, tuyệt mỹ, đầy yêu thương, tìm kiếm và trao gửi hạnh phúc, chứ không phải một người đầy lòng căm thù độc ác như anh nhớ về nàng trong khoảnh khắc cuối cùng đó. Anh cố nhớ lại những khoảnh khắc đẹp nhất bên nàng, nhưng những khoảnh khắc ấy đã bị nhiễm độc vĩnh viễn. Anh chỉ có thể nghĩ về nàng như một kẻ chiến thắng, thành công trong lời đe dọa về một sự hối hận vô ích chẳng bao giờ có thể xóa nhòa. Anh hoàn toàn quên mất cơn đau răng, và gương mặt anh co rúm vì những tiếng nấc nghẹn.

Đi qua đi lại hai vòng bên đống hành lý trong im lặng và lấy lại sự bình tĩnh, anh lên tiếng với Sergey Ivanovitch một cách điềm đạm:

“Từ hôm qua đến giờ anh có nhận được điện tín nào không? Vâng, bị đẩy lùi lần thứ ba rồi, nhưng một trận đánh quyết định dự kiến sẽ diễn ra vào ngày mai.”

Và sau khi bàn luận thêm một chút về bản tuyên ngôn của Vua Milan cùng tác động to lớn mà nó có thể mang lại, họ chia tay nhau, đi về phía toa tàu khi tiếng chuông thứ hai vang lên.