Cảm thấy cuộc hòa giải đã hoàn toàn viên mãn, Anna hăm hở bắt tay vào công việc ngay từ sáng sớm để chuẩn bị cho chuyến đi. Dù chưa ấn định ngày khởi hành là thứ Hai hay thứ Ba, vì cả hai đều đã nhượng bộ nhau, Anna vẫn bận rộn thu dọn hành lý, lòng thảnh thơi không chút bận tâm liệu họ đi sớm hay muộn một ngày. Cô đang đứng trong phòng, bên một chiếc rương đang mở, lấy đồ đạc ra ngoài, thì Vronsky bước vào tìm cô sớm hơn thường lệ, anh đã ăn vận chỉnh tề để đi ra ngoài.
“Anh phải đi gặp mẹ ngay đây; bà có thể gửi tiền cho anh qua Yegorov. Anh sẽ sẵn sàng lên đường vào ngày mai,” anh nói.
Dù đang trong tâm trạng rất tốt, ý nghĩ về việc anh đến thăm mẹ khiến lòng cô thắt lại.
“Không, tự em sẽ không chuẩn bị kịp vào lúc đó đâu,” cô nói; và ngay lập tức suy nghĩ: “Vậy ra, hóa ra vẫn có thể sắp xếp để làm theo ý mình.”
“Không, hãy cứ làm như em đã định. Em ra phòng ăn đi, anh sẽ ra ngay. Chỉ là dọn bớt mấy thứ không cần thiết thôi mà,” cô nói, đoạn đặt thêm vài món đồ lên đống quần áo lỉnh kỉnh đang nằm trên tay Annushka.
Khi Anna bước vào phòng ăn, Vronsky đang dùng món bít tết.
“Anh không tin được những căn phòng này đã trở nên chán ghét với em thế nào đâu,” cô vừa ngồi xuống cạnh anh để uống cà phê, vừa nói. “Chẳng có gì kinh khủng hơn mấy cái phòng cho thuê đầy đủ tiện nghi này. Chúng chẳng có cá tính, chẳng có linh hồn gì cả. Mấy cái đồng hồ, mấy tấm rèm, và tệ nhất là mấy bức giấy dán tường—tất cả đều là một cơn ác mộng. Em cứ nghĩ về Vozdvizhenskoe như miền đất hứa ấy. Anh vẫn chưa cho đám ngựa đi sao?”
“Chưa, chúng sẽ theo sau chúng ta. Em định đi đâu thế?”
“Em định ghé chỗ Wilson để gửi trả vài chiếc váy cho bà ấy. Vậy là thực sự sẽ đi vào ngày mai chứ?” cô nói với giọng vui vẻ; nhưng đột nhiên nét mặt cô thay đổi.
Người hầu phòng của Vronsky bước vào, xin anh ký vào biên lai nhận điện tín từ Petersburg. Việc Vronsky nhận điện tín chẳng có gì lạ, nhưng anh lại nói, như thể e ngại muốn giấu cô điều gì đó, rằng biên lai đang để trong phòng làm việc, rồi vội vã quay sang phía cô.
“Đến ngày mai, chắc chắn anh sẽ thu xếp xong hết.”
“Điện tín của ai vậy?” cô hỏi, chẳng hề nghe thấy lời anh nói.
“Của Stiva,” anh miễn cưỡng trả lời.
“Tại sao anh không cho em xem? Giữa anh và Stiva thì có bí mật gì chứ?”
Vronsky gọi người hầu quay lại, bảo anh ta mang bức điện tín đến.
“Anh không muốn cho em xem, vì Stiva có cái thói thích gửi điện tín quá: cứ gửi làm gì khi chưa có gì được quyết định chứ?”
“Về chuyện ly hôn à?”
“Ừ; nhưng anh ta nói vẫn chưa đạt được kết quả gì. Anh ta hứa sẽ có câu trả lời dứt khoát trong một hoặc hai ngày tới. Đây này, em đọc đi.”
Với đôi tay run rẩy, Anna cầm lấy bức điện tín và đọc những điều mà Vronsky đã nói với cô. Ở phần cuối có thêm dòng: “Hy vọng mong manh; nhưng anh sẽ làm mọi thứ có thể và không thể.”
“Hôm qua em đã nói rằng chuyện em nhận được ly hôn hay không, hoặc chẳng bao giờ nhận được, đối với em chẳng quan trọng gì cả,” cô nói, mặt đỏ bừng lên. “Chẳng có lý do gì phải giấu em cả.” “Vậy ra anh ấy có thể giấu và thực sự đang giấu những lá thư từ phụ nữ với mình,” cô nghĩ thầm.
“Sáng nay Yashvin định cùng với Voytov đến đây,” Vronsky nói; “Anh nghĩ hắn đã thắng của Pyevtsov tất cả và còn nhiều hơn số hắn có thể trả, khoảng sáu mươi nghìn.”
“Không,” cô nói, bực bội vì cách anh cố ý đánh trống lảng cho thấy rõ anh đang cáu kỉnh, “tại sao anh lại cho rằng tin tức này sẽ ảnh hưởng đến em nhiều đến thế, đến mức anh phải tìm cách giấu giếm? Em đã nói là em không muốn bận tâm đến chuyện đó, và em ước gì anh cũng đừng quan tâm đến nó nhiều như em.”
“Anh quan tâm vì anh thích sự rõ ràng,” anh nói.
“Sự rõ ràng không nằm ở hình thức mà nằm ở tình yêu,” cô đáp, ngày càng khó chịu, không phải vì lời nói của anh mà vì giọng điệu bình thản, lạnh lùng mà anh sử dụng. “Anh cần nó để làm gì?”
“Chúa ơi! Lại tình yêu,” anh nghĩ, cau mày.
“Ồ, em biết anh cần vì điều gì; vì tương lai của em và các con của anh.”
“Sẽ không có đứa trẻ nào trong tương lai đâu.”
“Thật đáng tiếc,” anh nói.
“Anh muốn vì lợi ích của lũ trẻ, nhưng anh lại không nghĩ cho em?” cô nói, hoàn toàn quên mất hoặc không nghe thấy rằng anh đã nói “Vì em và các con.”
Vấn đề về việc liệu có nên sinh con hay không từ lâu đã là chủ đề gây tranh cãi và khó chịu đối với cô. Ý muốn có con của anh, cô lại hiểu nhầm là bằng chứng cho thấy anh không coi trọng vẻ đẹp của cô.
“Ồ, anh đã nói rồi: vì em. Trên hết là vì em,” anh lặp lại, cau mày như thể đau đớn, “vì anh chắc chắn rằng phần lớn sự cáu kỉnh của em xuất phát từ sự không rõ ràng trong vị thế của chúng ta.”
“Phải rồi, giờ thì anh ấy đã rũ bỏ mọi sự giả tạo, và lộ rõ vẻ ghét bỏ lạnh lùng dành cho mình,” cô nghĩ, không nghe thấy lời anh nói mà chỉ nhìn với nỗi kinh hoàng vào gã quan tòa lạnh lùng, tàn nhẫn đang nhìn cô đầy giễu cợt trong đôi mắt anh.
“Nguyên nhân không phải vậy,” cô nói, “và thực tình, em không thấy sự cáu kỉnh của em, như cách anh gọi, lại có thể bắt nguồn từ việc em hoàn toàn nằm trong tay anh. Có gì là không rõ ràng trong vị thế này đâu? trái lại là đằng khác....”
“Anh rất tiếc vì em không muốn hiểu,” anh ngắt lời, khăng khăng muốn nói cho hết ý mình. “Sự không rõ ràng nằm ở việc em cứ tưởng rằng anh được tự do.”
“Về chuyện đó, anh cứ yên tâm đi,” cô nói, rồi quay lưng đi, bắt đầu uống cà phê.
Cô nhấc tách cà phê lên, ngón út hơi nhấc ra ngoài, rồi đưa lên môi. Sau khi nhấp vài ngụm, cô liếc nhìn anh, và qua vẻ mặt đó, cô thấy rõ ràng anh thấy ghê tởm bàn tay cô, cử chỉ của cô, và cả tiếng động khi cô uống.
“Em chẳng quan tâm chút nào đến chuyện mẹ anh nghĩ gì, hay bà muốn làm mối cho anh ai cả,” cô nói, đặt tách xuống với bàn tay run rẩy.
“Nhưng chúng ta đâu có nói về chuyện đó.”
“Có, chính là chuyện chúng ta đang nói đấy. Và để em nói cho anh biết, một người phụ nữ vô tâm, dù già hay trẻ, là mẹ anh hay bất cứ ai khác, thì đối với em chẳng có nghĩa lý gì, và em sẽ không bao giờ đồng ý gặp bà ta.”
“Anna, anh yêu cầu em đừng nói thiếu tôn trọng về mẹ anh.”
“Một người phụ nữ mà trái tim không mách bảo được đâu là hạnh phúc và danh dự của con trai mình thì làm gì có trái tim.”
“Anh nhắc lại yêu cầu là em đừng nói thiếu tôn trọng về mẹ anh, người mà anh kính trọng,” anh nói, cao giọng và nhìn cô nghiêm nghị.
Cô không trả lời. Nhìn chăm chú vào anh, vào khuôn mặt, bàn tay anh, cô nhớ lại mọi chi tiết của cuộc hòa giải hôm qua, những cử chỉ âu yếm nồng nhiệt của anh. “Đấy, những cử chỉ âu yếm y như thế anh đã dành cho, sẽ dành cho, và khao khát dành cho những người phụ nữ khác!” cô nghĩ.
“Anh chẳng yêu mẹ mình chút nào. Tất cả chỉ là nói, nói và nói!” cô nói, nhìn anh bằng ánh mắt căm hận.
“Dù có là vậy, em cũng phải....”
“Phải quyết định, và em đã quyết định rồi,” cô nói, và định bỏ đi, nhưng đúng lúc đó Yashvin bước vào phòng. Anna chào ông ta và ở lại.
Tại sao, khi trong tâm hồn đang có bão tố, và cô cảm thấy mình đang đứng trước một bước ngoặt trong cuộc đời, điều có thể dẫn đến những hậu quả tồi tệ—tại sao, vào phút đó, cô lại phải giữ vẻ ngoài trước một người ngoài, người mà sớm muộn gì cũng sẽ biết hết mọi chuyện—cô không rõ. Nhưng lập tức dập tắt cơn bão trong lòng, cô ngồi xuống và bắt đầu trò chuyện với vị khách.
“Nào, ông dạo này thế nào? Khoản nợ đã được trả chưa?” cô hỏi Yashvin.
“Ồ, cũng khá; tôi nghĩ là tôi sẽ không đòi được hết, nhưng cũng được một nửa. Còn hai người khi nào lên đường?” Yashvin nói, nhìn Vronsky và đoán chắc là họ vừa cãi nhau.
“Chắc là ngày kia,” Vronsky đáp.
“Nhưng hai người đã định đi từ lâu rồi mà.”
“Nhưng bây giờ thì hoàn toàn quyết định rồi,” Anna nói, nhìn thẳng vào mặt Vronsky với ánh mắt bảo anh đừng mơ đến khả năng hòa giải.
“Ông không thấy tội nghiệp cho cái gã Pyevtsov bất hạnh đó à?” cô nói tiếp, quay sang Yashvin.
“Tôi chưa bao giờ tự hỏi câu đó, Anna Arkadyevna, rằng tôi có thấy thương hại hắn hay không. Bà thấy đấy, toàn bộ gia sản của tôi đều ở đây này”—ông ta chạm vào túi áo ngực—“và hiện tại tôi là một người giàu có. Nhưng hôm nay tôi sẽ đến câu lạc bộ, và có thể sẽ ra về trắng tay. Bà thấy đấy, bất cứ ai ngồi vào bàn chơi với tôi—hắn ta muốn lột sạch tôi đến cái áo lót cũng không còn, và tôi cũng vậy. Thế là chúng tôi chiến đấu, và đó mới là cái thú của nó.”
“Vâng, nhưng giả sử ông đã kết hôn,” Anna nói, “thì vợ ông sẽ ra sao?”
Yashvin cười lớn.
“Đó chính là lý do tôi không kết hôn, và cũng chẳng bao giờ định kết hôn.”
“Còn Helsingfors thì sao?” Vronsky nói, tham gia vào cuộc trò chuyện và liếc nhìn khuôn mặt tươi cười của Anna. Khi chạm phải ánh mắt anh, gương mặt Anna lập tức trở nên lạnh lùng nghiêm nghị như thể cô đang nói với anh: “Chuyện đó chưa quên đâu. Vẫn thế cả thôi.”
“Có phải ông thực sự đã yêu?” cô hỏi Yashvin.
“Ôi trời! Nhiều lần lắm! Nhưng bà thấy đấy, vài người có thể chơi bài nhưng chỉ chơi sao cho luôn có thể buông bài xuống khi đến giờ hẹn hò, còn tôi thì có thể yêu, nhưng chỉ yêu sao cho không bị trễ giờ đánh bài vào buổi tối. Cách tôi quản lý mọi việc là thế đấy.”
“Không, ý tôi không phải là chuyện đó, mà là thứ tình cảm thực sự.” Cô định nói Helsingfors, nhưng không muốn lặp lại từ mà Vronsky đã dùng.
Voytov, người đang mua con ngựa, bước vào. Anna đứng dậy và rời khỏi phòng.
Trước khi rời khỏi nhà, Vronsky đi vào phòng cô. Cô định giả vờ đang tìm thứ gì đó trên bàn, nhưng vì xấu hổ khi phải giả vờ, cô nhìn thẳng vào mặt anh với đôi mắt lạnh lùng.
“Anh muốn gì?” cô hỏi bằng tiếng Pháp.
“Lấy giấy bảo đảm cho con Gambetta, anh đã bán nó rồi,” anh nói, với giọng điệu cho thấy rõ hơn cả lời nói rằng: “Anh không có thời gian để thảo luận, và có nói cũng chẳng đi đến đâu.”
“Mình chẳng có lỗi gì cả,” anh nghĩ. “Nếu cô ấy muốn tự hành hạ bản thân, thì tant pis pour elle - đành chịu thôi.” Nhưng khi anh định đi, anh ngỡ như cô vừa nói điều gì đó, và trái tim anh bỗng nhói lên vì thương hại cô.
“Gì vậy, Anna?” anh hỏi.
“Tôi chẳng nói gì cả,” cô đáp cũng lạnh lùng và bình thản như thế.
“Ồ, không gì cả, vậy thì đành thôi,” anh nghĩ, cảm thấy lạnh nhạt trở lại, rồi anh quay người bước ra ngoài. Khi đi ra, anh thoáng thấy trong gương khuôn mặt cô, trắng bệch với đôi môi run rẩy. Anh thậm chí đã muốn dừng lại và nói một lời an ủi cô, nhưng đôi chân đã đưa anh ra khỏi phòng trước khi anh kịp nghĩ ra điều gì để nói. Cả ngày hôm đó anh ở ngoài, và khi trở về nhà vào tối muộn, cô hầu gái báo cho anh biết Anna Arkadyevna bị đau đầu và cầu xin anh đừng vào phòng cô.
