Mãi đến năm mười lăm tuổi, Dũng Dũng mới bắt đầu ấp ủ giấc mơ trở thành người thành phố. Giấc mơ của người thành phố vô cùng rực rỡ và nhiều màu sắc. Người nhà quê như Dũng Dũng bỗng nhiên vỡ lẽ, cảm thấy việc năm xưa chết sống đòi bám trụ lại nông thôn là một sai lầm chết người. Cậu không thể học lên cấp ba, chữ nghĩa của một học sinh cấp hai mà viết còn tệ hơn cả học sinh tiểu học. Trong vòng một năm, thế nào cũng có vài bức thư gửi cho Tụ Vân, nội dung toàn là giục bà mau chuyển hộ khẩu của cậu lên thành phố. Tụ Vân cũng không biết mấu chốt việc con trai không thể chuyển về là gì. Tổ dân phố không chịu cấp giấy chứng nhận, đồn công an cũng không tin bà có một đứa con ruột thế này. Tất cả mọi người đều có hứng thú hơn với người cha là bố của đứa con ngoài giá thú. Vì Tụ Vân ngậm miệng kín như bưng về chuyện này, nên bất kỳ kẻ nào có lòng thám thỉnh đều có lý do để từ chối cô ở ngoài cửa.

Lúc Dũng Dũng chết là vừa tròn hai mươi hai tuổi, ba ngày nữa là đến sinh nhật cậu. Nghĩ đến thực sự thấy vô cùng đáng tiếc. Việc chuyển về Nam Kinh đã sắp thành hiện thực. Dũng Dũng đã chuẩn bị sẵn sàng mọi thứ để đi. Cậu thề non hẹn biển với vị hôn thê Tiểu Ngũ Tử, lại hứa hẹn sau này nhất định sẽ đón Tấn Phương lên Nam Kinh sinh sống. Vạn sự đã chuẩn bị xong, chỉ còn thiếu mỗi tờ giấy điều động.

Trấn Thái Bình tuy là trấn, nhưng rốt cuộc vẫn còn sót lại chút phong vị đồng quê. Cây cối thưa thớt, những ngôi nhà thấp tường trắng ngói đen, vài làn khói bếp lững lờ, gà vịt, trâu dê, mèo và chó, cả những con heo dính đầy bùn đất, đều đi lại trên đường phố. Ra khỏi trấn, đập vào mắt là những thửa ruộng lớn nhỏ khác nhau, một con suối nhỏ uốn lượn quanh co. Sau cơn mưa thu, gió giang từ từ thổi tới, mạ non xanh ngắt. Khoảng thời gian chờ đợi giấy điều động khiến lòng người bực bội rối bời. Khoảng thời gian chờ đợi giấy điều động dài đằng đẵng tựa như sự dằn vặt và tương tư vô tận trong đêm thất tình. Dũng Dũng cứ hễ làm việc là lại thấy chán nản, sau một ngày bận rộn việc đồng áng, cậu dẫn Tiểu Ngũ Tử đi dạo trên cánh đồng. Ánh hoàng hôn tàn chiếu rọi, Dũng Dũng dẫn vị hôn thê đi trước đi sau trên bờ ruộng. Mặt trời đỏ rực nhiệt liệt tựa như máu, mặt trời đỏ nhiệt liệt tựa như máu ấy tô điểm cho giấc mơ người thành phố của Dũng Dũng.

Dũng Dũng quay mặt về phía mặt trời tè bãi nước tiểu, dòng nước ào ào trút ra. Tiểu Ngũ Tử đứng cách cậu một đoạn rất xa, quay lưng về phía cậu. Nước tiểu màu tím đỏ giống như bát nước canh xì dầu nhỏ giọt xuống ruộng mạ xanh ngắt, Dũng Dũng có cảm giác vừa ẩm ướt vừa lạnh lẽo. Mặt trời đỏ rực bất động tại chỗ. Dũng Dũng đứng đó bất động, Tiểu Ngũ Tử cười mỉm đầy ngập ngừng bước về phía cậu, từng bước tiến lại gần.

Chẩn đoán của bác sĩ là bắt buộc phải phẫu thuật cắt bỏ một quả thận. Chẩn đoán này nghe có vẻ khó hiểu, hơn nữa lại còn vô lý hết chỗ nói. Vết máu ấy cứ rỉ rả tuôn ra cùng với nước tiểu từ đầu đến cuối, Dũng Dũng truyền máu ở bệnh viện huyện, bụi trần phong ba vội vã đến Nam Kinh, lòng nóng như lửa đốt tìm bệnh viện. Ca phẫu thuật không hề dài như trong tưởng tượng, một bác sĩ trẻ tuổi bưng một chiếc chậu men bước ra, dùng nhíp kẹp lấy quả thận đẫm máu vừa được cắt bỏ ra cho người nhà đang đợi ngoài cửa xem. Tiểu Ngũ Tử lao tới, rồi lại vội vã lùi lại, nôn ọe sang một bên, Tụ Vân và Tấn Phương bụng đầy những lời muốn hỏi nhưng lại không dám mở miệng, chỉ biết nhìn vị bác sĩ trẻ tuổi với vẻ đáng thương, nhìn chiếc khẩu trang lớn in chữ đỏ nhỏ trên nền trắng, nhìn đôi mắt vô cảm trên chiếc khẩu trang lớn ấy. Hồi lâu sau, từ bên trong chiếc khẩu trang lớn ấy mới thốt ra bốn chữ nhẹ tựng như không: "Ca phẫu thuật rất tốt."

Ba người phiên nhau chăm sóc Dũng Dũng. Tiểu Ngũ Tử tuổi còn trẻ, ngày nào cũng ở lại bầu bạn suốt đêm. Những bệnh nhân trong phòng bệnh lớn chẳng mấy chốc đã trở nên thân thiết, theo lệ cũ người thì hiến kế người thì đưa ra gợi ý, những ai nhiệt tình còn dùng cả thẻ bảo hiểm y tế công cộng của mình để lĩnh thuốc cho Dũng Dũng uống. Không biết đã nói bao nhiêu lời cảm ơn, cuối cùng cũng đến ngày xuất viện. Mượn được một chiếc xe ba gác chở hàng, đặt lên đó một chiếc ghế nằm, đưa Dũng Dũng về căn phòng nhỏ tồi tàn của Tụ Vân. Dũng Dũng nằm trên chiếc giường sắt nhỏ kêu cọt kẹt, trừng mắt nhìn ba người bận rộn ngược xuôi, ai nấy đều vây quanh cậu, trong lòng không khỏi vô cùng khó chịu. Khó chịu nhưng cậu lại không muốn biểu lộ lên mặt, biểu cảm ấy khiến người ta đoán không ra. Chỉ có một mình Tiểu Ngũ Tử là dám khóc trước mặt cậu, lẳng lặng ngồi bên mép giường, nắm lấy bàn tay của vị hôn phu, từng giọt nước mắt rơi xuống. Chiếc giường nhỏ đối diện thẳng với hai cánh cửa sổ kính khép hờ, ngoài cửa sổ là một cái sân nhỏ không có cây cối. Chớp mắt đã là đại hàn ba chín, trời âm u suốt mấy ngày nay, rồi lặng lẽ đổ tuyết. Tuyết lúc lớn lúc nhỏ, lúc nhỏ lúc lớn, tích lại một lớp dày cộp. Sau trận tuyết trời hửng nắng, ánh nắng chói chang chiếu rọi vào, căn phòng nhỏ sáng đến chói mắt. Trên chiếc lò trước cửa đang sắc thuốc. Hơi nóng cuồn cuộn bốc lên, Tụ Vân và Tấn Phương người trước người sau bước vào, một người cúi người vén nắp ấm thuốc lên, một người cứ đứng ngây ra đó, ngẩn người nhìn Tiểu Ngũ Tử và Dũng Dũng. Tiểu Ngũ Tử nhận lấy khăn lau khóe mắt, bật chiếc máy thu thanh đầu giường lên, phát ra khúc Việt kịch "Thiên tiên phối" có nhạc cụ hiện đại đệm theo.

Những ngày đau ốm dài đằng đẵng. Mặt trời mọc lên, nhữnghòn băng trên mái hiên chậm chạp nhỏ giọt. Ngày ngày cứ nhỏ giọt như thế, thong thả khoan thai, từng giọt từng giọt, tựa như vĩnh viễn không bao giờ nhỏ cho hết. Dũng Dũng đôi khi cũng nghĩ, nếu con người cứ mãi bệnh tật thế này, cứ mãi được người ta chăm sóc thế này thì tốt biết bao. Trong nước tiểu của cậu lúc nào cũng có những tia máu đỏ quẩn ấy. Đi hỏi bác sĩ, ai nấy đều bảo sau phẫu thuật hiện tượng này là bình thường, không tính là bất thường.

Tụ Vân bỗng nhiên quyết định đi tìm lão Kiều. Quyết định của cô khiến mọi người phấn chấn hẳn lên. Hơi thở mùa xuân lập tức kéo đến, thậm chí căn phòng nhỏ ngột ngạt cũng vang lên tiếng cười nói. Vật đổi sao dời, chức vụ của lão Kiều đã lên đến tầm cao nhất định. Cô con gái duy nhất của ông ta làm cán bộ trong một bệnh viện lớn vừa vừa, tuổi trẻ tài cao. Đã bao nhiêu năm nay, đây là lần đầu tiên Tụ Vân nhắc đến người tên Kiều trước mặt người khác. Cô khiến người ta ngạc nhiên, mà bản thân cũng giật mình thon thót. Cuộc đời cô quả thực rối như canh hẹ, trong quãng đời rối như canh hẹ ấy, rốt cuộc có mấy chuyện là minh bạch, đến bản thân cô cũng chẳng thể làm rõ nổi.

Tụ Vân đến đơn vị của lão Kiều để tìm ông ta. Ngồi trên chiếc ghế sô-pha da lớn, thư ký đưa chén trà với thái độ cực kỳ hững hờ rồi cũng rời đi với thái độ cực kỳ hững hờ ấy, cô nhất thời không biết nói gì cho phải. Chiếc bàn làm việc to đến mức đủ đặt hai tấm bản đồ thế giới, tựa như đã kéo khoảng cách giữa cô và lão Kiều ra xa hơn. Lão Kiều bỗng nhiên mỉm cười bước tới, cái cử chỉ quen thuộc ấy khua khua, mời cô uống trà. Cô nhấp ngụm trà, tâm trí ổn định lại, đem tất cả những lời chuẩn bị nói ra nói hết. Không có ai bước vào làm phiền. Trên mặt lão Kiều luôn là nụ cười gượng gạo mười phần, ông ta không muốn để Tụ Vân cảm thấy mình đang rất khó xử, cứ thế lẳng lặng lắng nghe, nghe xong thì phì phèo châm điếu thuốc, rồi lại dùng nửa điếu thuốc cắm chọc liên tục trong gạt tàn.

Cuối cùng, cuối cùng ông ta cũng đồng ý đến thăm Dũng Dũng.

Lão Kiều ngồi trong phòng của Dũng Dũng một lát. Dũng Dũng cảm thấy khoảng thời gian đó ngắn ngủi tựa như muỗi đốt. Tiểu Ngũ Tử tất bật đun nước sôi, nước vừa sôi liền dùng một chiếc thìa khuấy đều, đập ba quả trứng gà tươi vào dòng nước đang xoáy, đợi trứng gà nổi lên thì cẩn thận hớt bỏ bọt nổi phía trên, múc ra bát thêm đường vào, bưng đến cho lão Kiều ăn. Lão Kiều cười cười khách sáo một câu, đứng dậy cáo từ. Ông ta dùng ánh mắt đầy lưu luyến đảo quanh căn phòng nhỏ một lượt, gật đầu với Dũng Dũng, bảo cậu hãy dưỡng bệnh cho thật tốt.

Bước ra khỏi cửa sân, lão Kiều quay đầu lại, chỉ có một mình Tụ Vân tiễn ông ta. Ông ta thở dài một tiếng, nói: "Dũng Dũng đã lớn ngần này rồi," vừa nói vừa thọc tay vào túi móc ra bốn trăm đồng, đưa cho Tụ Vân, bảo là cho Dũng Dũng tùy ý mua chút gì đó. Vợ lão Kiều khi còn trẻ chưa từng quản lý việc nhà, càng về già lại càng nuôi tính cách chi li tính toán từng tí một. Bốn trăm đồng này kiếm được không hề dễ dàng, lão Kiều nghĩ vài câu an ủi Tụ Vân, nói có dịp sẽ mang thêm tiền tới. Điều ông ta tiếc nuối nhất là lực bất tòng tâm về mặt y tế, bệnh viện của con gái ông ta chẳng có chút tên tuổi gì, thậm chí còn không có cả khoa tiết niệu, còn việc khám bệnh của chính ông ta, từ trước đến nay đều là phòng khám cán bộ, cứ chạy đến là được khám ngay. Tụ Vân thất vọng không thốt nên lời, nhìn dáng vẻ khó xử và phiền muộn của người cựu chiến binh, cô không nợ nhẫn tâm ép buộc ông ta, cứ đi theo sau ông ta lúc đi lúc dừng, rồi bỗng như nhớ ra điều gì mà cất lời: "Việc Dũng Dũng thế chức, cơ bản xem như đã chốt lại rồi, ở nhà ăn của xưởng chúng tôi, làm chân cấp dưỡng, nấu cơm nấu nước thôi. Đã tốn biết bao nhiêu sức lực." Lão Kiều sững sờ, nói: "Ồ, rất tốt, rất tốt."

Bệnh tình của Dũng Dũng lúc tốt lúc xấu, mãi vẫn không thể gượng dậy nổi giường. Tâm trạng của mọi người đều xoay quanh cái ống nhổ ấy. Chốc lát thấy nước tiểu trong lại, liền mừng rỡ hớn hở, thế là lại có tiếng cười nói. Chốc lát thấy trong nước tiểu xuất hiện sắc đỏ, ai nấy lại mặt mày ủ rũ, nói năng câu gì cũng vô cùng cẩn trọng dè dặt. Thời gian cứ thế lê thê trôi qua. Bệnh tình của Dũng Dũng cuối cùng cũng trở nên nghiêm trọng hơn. Chịu đựng đủ đường cay đắng vất vả để đến bệnh viện khám, bác sĩ với gương mặt khó chịu, oán trách Dũng Dũng cái này không nên cái kia không phải, lại trách cứ người nhà lơ là bất cẩn, không kịp thời đưa bệnh nhân đến bệnh viện. Chẳng hiểu sao bệnh nhân ở bệnh viện lại đông đến thế, bệnh của Dũng Dũng thì bệnh viện nhỏ không chữa nổi, bệnh viện lớn lại không nằm viện được.

Mùa xuân năm nay cũng đến đặc biệt sớm. Những người phụ nữ sành điệu tranh nhau mặc váy. Tiểu Ngũ Tử không chịu nổi sự cô tịch của căn phòng nhỏ, thay bộ quần áo đi chơi đã giặt sạch sẽ, chải chuốt tóc tai, tìm rạp chiếu phim ở gần đó để xem phim. Dù không phải lần đầu đến Nam Kinh, nhưng với bất kỳ sự việc nào ở thế giới bên ngoài cô đều có hứng thú. Cô sợ Dũng Dũng nằm lâu một chỗ sẽ thấy nhàm chán, bèn đem những tin tức ngoài đường kể cho cậu nghe, lại rất nghiêm túc kể những câu chuyện trong phim ảnh. Cốt truyện trong phim thường rất giống nhau, kể mãi kể hồi, bộ phim này lại chồng chéo lên bộ phim kia. Dũng Dũng nửa hiểu nửa nghe, có đôi khi hứng thú vô cùng cao trào, có đôi khi cũng nổi cáu. Có đôi khi, nghe ngóng một hồi thì người chìm vào giấc ngủ.

Tấn Phương và Tiểu Ngũ Tử thay phiên nhau khuyên Tụ Vân đi tìm lão Kiều. Dù biết rõ chưa chắc đã có tác dụng, nhưng tất cả đều coi đó là hy vọng cuối cùng. Giữa hai người chị em dâu lại xảy ra tranh chấp khẩu khẩu, lão Kiều cũng trở thành đối tượng công kích bị mắng nhiếc. Có một hôm, nhân lúc không có người thứ ba ở bên cạnh, Dũng Dũng nói: "Không thể đi tìm ông ta lần nữa sao, mẹ, ông ta làm quan to như thế," nói xong, lại rặn ra một câu: "Mẹ nuôi, mẹ chỉ có mỗi một mình con là con trai, con—"

Tụ Vân tìm lão Kiều lần thứ hai cũng là lần cuối cùng. Trời đang đổ cơn mưa phùn mùa xuân, bầu không khí ẩm ướt nặng nề như muốn vắt ra nước, đè nén khiến lòng người bực bội. Vẫn là số nhà cũ kỹ ngày trước, nhìn từ xa, mọi thứ đều đã cũ đi đôi chút. Cô không dám lỗ mãng gõ cửa, mà đứng lặng từ xa, giơ chiếc ô lên, vô cùng do dự. Mọi thứ đều chuẩn xác như đã dự liệu. Lão Kiều và vợ quả nhiên đang che ô đi tới đối diện, sải bước thảnh thơi, nhịp độ chậm rãi tiêu chuẩn. Rõ ràng, lão Kiều đã nhìn thấy Tụ Vân. Khi chiếc ô và chiếc ô sớt qua nhau, khi những con người dưới tán ô theo bản năng dịch trọng tâm lệch ra ngoài, lồng ngực Tụ Vân bỗng chốc thắt lại. Cô cảm thấy lão Kiều nhất định sẽ dừng bước, giơ cái cử chỉ quen thuộc ấy lên. Đợi khi lão Kiều đi qua rồi, cô lại mang theo tâm trạng tuyệt vọng mà cảm thấy ông ta có lẽ sẽ quay đầu lại. Chiếc ô màu đen che mưa ấy trung thành bảo vệ chủ nhân, bộ khung thép sáng loáng, dưới tán ô đen vợ chồng lão Kiều xích lại gần nhau hơn, bó sát vào nhau hơn. Chớp mắt đã đến trước cửa, lão Kiều bảo vợ giữ hộ ô, móc chìa khóa ra, cánh cửa không nặng không nhẹ khép lại. Mưa vẫn cứ mặc sức rơi theo ý mình, cánh tay giơ ô của Tụ Vân có chút mỏi nhừ. Bản thân trong tưởng tượng của cô đã theo chân bước vào trong sân, đường hoàng bước vào nhà, danh chính ngôn thuận. Nhiều năm về trước, Mặt Trắng bị bắn chết trên sườn đồi hoang vắng, bốn cẳng chổng vó nằm ngửa ra đó, Tụ Vân đầu bù tóc rối đi ra từ lỗ hỗng tường thành. Năm xưa quả thực cô đã bước đi như thế đấy, mỗi một bước chân cất lên, con người ta lại có cảm giác bay bổng như tiên. Mặt Trắng đã chết, cảm giác thực tế nhất của Tụ Vân, chính là anh ta vẫn cứ kéo lê cô trốn đông trốn tây. Trốn đông trốn tây mãi mãi. Đứa con trai là niềm tự hào cuối cùng của cô, giờ đây niềm tự hào cuối cùng ấy cũng sẽ tan thành mây khói. Nhà của lão Kiều ở ngay trước mắt. Tụ Vân lê bước chân chập choạng, tiến về phía cánh cửa gỗ quen thuộc được sơn phết bóng loáng ấy. Cô như đang đọc một cuốn sách, đăm đăm nhìn những đường vân sơn trên cửa gỗ, đăm đăm nhìn những chữ số Ả Rập trên bảng số nhà, ngón tay vô hình chọc lên nút đỏ của chuông cửa. Cô biết bản thân rất nhanh sẽ quay người lại, bước đi lùi về sau trong trạng thái hoàn toàn mất cảm giác, dù đi con đường nào thì cũng là quay về căn phòng nhỏ tồi tàn rách nát ấy. Đứa con trai Dũng Dũng vẫn đang nằm trên chiếc giường nhỏ, chiếc giường sắt nhỏ hễ trở mình là kêu cọt kẹt chói tai. Người đang ngóng chờ trước cửa nhất định là Tiểu Ngũ Tử, mặc bộ quần áo đi chơi, khuôn mặt vừa mới rửa sạch, bôi kem trân châu Phượng Hoàng mua lẻ, từ xa tít tắp chạy ào tới, chạy ào tới đón cô.

(Hết toàn văn)