"Ha ya, Tiểu Đỗ, cô vẫn còn đang chơi vui vẻ ở Kính Tử Sơn đấy à!" Nguyễn Đình Khuê, người vội vã đến tiệm rèn ở đại đội bên cạnh để đặt làm xẻng dài và móc câu dài, vừa vặn chạm mặt Đỗ Kiến Xuân đang đeo hòm thuốc trên đường đi vào trại Kính Tử Sơn. Ông nhướn đôi lông mày lên, tỏ vẻ kinh ngạc kêu lên: "Tập thể hộ các cô sắp có biến động lớn rồi!"
"Biến động gì cơ?" Đỗ Kiến Xuân vừa nghe tập thể hộ có biến động, lập tức liên tưởng đến Kha Bích Chu, không nhịn được mà hỏi dồn.
Nguyễn Đình Khuê rõ ràng là muốn treo cái dạ dày của Đỗ Kiến Xuân, ông nháy nháy đôi mắt, cười tủm tỉm nhìn Đỗ Kiến Xuân nói:
"Cô đoán thử xem!"
"Thế này thì bảo cháu đoán kiểu gì ạ?" Đỗ Kiến Xuân sốt ruột đến mức mặt mày xị xuống. "Là ai nhận được phiếu tuyển dụng rồi ạ?"
Nguyễn Đình Khuê lắc đầu: "Không đúng."
"Vậy... là có tin tức tuyển sinh mới ạ?"
"Cũng không đúng."
"Thế... là lại có một đợt thanh niên trí thức mới được bố trí đến trại ven hồ..."
"Ha ha, cô càng nói càng đi xa rồi!"
"Thợ lò à, chú đừng trêu cháu nữa, mau nói đi ạ." Đỗ Kiến Xuân nài nỉ, "Có phải Tiêu Vĩnh Xuyên muốn chuyển điểm không ạ?"
"Không, là chuyện liên quan đến cậu Tiểu Kha." Thợ lò Nguyễn Đình Khuê thu lại nụ cười trên mặt, mở to mắt, quan sát kỹ vẻ mặt của Đỗ Kiến Xuân. Ông đã sớm nghe bà vợ "thím Rụng Răng" vừa thạo tin lại vừa hay truyền miệng nói rằng, trong tập thể hộ, Kha Bích Chu và Đỗ Kiến Xuân ăn chung một nồi, hai người rất thân thiết. Lúc này, ông đang muốn dò xét cho kỹ ngọn ngành.
"À, là chuyện về Tiểu Kha," Đỗ Kiến Xuân lẩm bẩm một câu. Cô cố hết sức kìm nén tâm trạng bất ổn, nhưng giọng điệu khi nói vẫn hơi run rẩy, sắc mặt cũng thay đổi ít nhiều: "Tiểu Kha cậu ấy... cậu ấy làm sao ạ?"
Thần sắc trên mặt Đỗ Kiến Xuân sao có thể giấu được đôi mắt của Nguyễn Đình Khuê! Vị thợ lò già đời Nguyễn Đình Khuê làm dịu giọng, từng chữ từng chữ nói:
"Tiểu Kha sắp về Thượng Hải rồi..."
"Cậu ấy vội vã về Thượng Hải làm gì? Là về thăm người thân ạ?"
"Không, là điều về Thượng Hải..."
"Chú nói dối!"
"Hê hê, tôi, Nguyễn Đình Khuê, chừng này tuổi đầu rồi, còn đi bịa chuyện ma quỷ gì để lừa một cô gái lớn như cô làm gì?" Nguyễn Đình Khuê thấy sắc mặt Đỗ Kiến Xuân chỉ trong vài câu nói đã trắng bệch như tờ giấy, không nỡ trêu cô nữa, bèn giải thích nghiêm túc: "Tiểu Kha nhận được thư của mẹ cậu ấy, nói là đã quyết định điều cậu ấy về Thượng Hải..."
Đỗ Kiến Xuân vẫn bán tín bán nghi: "Thư của mẹ cậu ấy, điều về Thượng Hải ạ?"
"Không sai được!" Nguyễn Đình Khuê bổ sung, "Tiểu Kha cùng tôi nung lò ở bãi gạch, bưu tá mang thư đến, cậu ấy mở ra xem tại chỗ. Xem xong còn cho tôi xem nữa, trong thư nói rất rõ ràng, bảo là bây giờ có chính sách... Dù sao tôi cũng không lừa cô đâu, không tin cô về hỏi Tiểu Kha đi. Tôi còn đang bận nhờ thợ rèn làm móc câu dài để khều lửa và xẻng dài để xúc than ở lò gạch đây. Thợ rèn có ở nhà không?"
"Có... thợ rèn có ở nhà..." Đỗ Kiến Xuân trả lời như một cái máy, không chút để tâm. Nguyễn Đình Khuê quay mặt sang, để ý quan sát cô vài cái rồi mới chậm rãi bỏ đi. Cô không hề hay biết; trên đường trại có đứa trẻ đi qua, nhiệt tình chào hỏi cô, cô cũng chẳng nghe thấy gì.
Nghe tin Nguyễn Đình Khuê nói, Đỗ Kiến Xuân đứng sững như bị sét đánh. Cô đứng lặng trong cơn gió lạnh buốt của cuối thu, chỉ cảm thấy trái tim đang chìm dần vào hầm băng.
Chỉ mới vài ngày trước thôi, Đỗ Kiến Xuân còn đang mong chờ Kha Bích Chu sẽ có biểu hiện gì đó với mình, rằng hai người họ có thể cứ như vậy mà yêu thương, kính trọng lẫn nhau sống tiếp trên trại núi hẻo lánh này. Chỉ vì vô tình nhìn thấu bí mật sâu kín trong lòng Kha Bích Chu, phát hiện anh vẫn vô cùng chân thành vương vấn Thiệu Ngọc Dung, Đỗ Kiến Xuân hiểu ra rằng, tình yêu không thể có chút miễn cưỡng nào, cô mới dứt khoát đưa ra quyết định, tranh thủ những ngày đội cho nghỉ, đến đại đội Kính Tử Sơn chơi vài ngày. Một là để xoa dịu tình cảm mãnh liệt đang trào dâng trong lòng, hai là đem ba nguyên nhân dẫn đến nghèo khó ở trại núi mà cô đã viết xuống cho bí thư già Châu Khải Toàn xem, lắng nghe ý kiến của ông.
Đến đại đội Kính Tử Sơn, Đỗ Kiến Xuân phát hiện gần hết đám trẻ trong trại đều bị đau bụng. Cô muốn chơi cũng chẳng chơi nổi, kiểm tra thử, Đỗ Kiến Xuân tìm ra nguyên nhân gây bệnh, đó là sau khi vào thu, lũ trẻ vẫn uống nước lạnh như ngày hè nóng nực, bị nhiễm khuẩn mà sinh bệnh. Trong hòm thuốc của cô không có nhiều thuốc tiêu chảy đến thế, đành phải làm theo sách dạy, lên sườn đồi đào ít thảo dược, nấu canh nồi lớn cho bọn trẻ uống. Ngày uống hai lần, uống liền mấy ngày, cho đến khi ngăn chặn được tình trạng đau bụng phổ biến của đám trẻ mới thôi.
Đào thuốc này, nấu canh nồi lớn này, nhóm lửa này, chia thuốc này, từ lúc trời sáng đến nhá nhem tối, Đỗ Kiến Xuân bận đến mức chẳng có thời gian ngồi xuống nói vài câu tán gẫu. Trớ trêu thay, những ngày sau tiết Sương Giáng, nhiệt độ giảm đột ngột, mấy trận gió lớn thổi sạch lá vàng trên cây cổ thụ, tiết khí tuy chưa đến Lập Đông, nhưng dấu hiệu của mùa đông đã lộ rõ. Trời lúc nào cũng âm u, mưa phùn lất phất rơi không dứt ngày đêm, trên đường, ngoài núi, đâu đâu cũng lầy lội nhão nhoét. Đỗ Kiến Xuân ban ngày bận rộn, buổi tối lười về trại ven hồ, các cô gái ở trại Kính Tử Sơn kéo cô ở lại buồng của họ qua đêm, chớp mắt vài ngày đã trôi qua.
Bệnh đau bụng của đám trẻ, sau khi uống thuốc, trong vòng một "tràng" (thời gian giữa hai phiên chợ) đã đều khỏi hẳn. Đỗ Kiến Xuân đang định quay về trại ven hồ một chuyến, không ngờ bí thư già Châu Khải Toàn lại tìm đến cô, vui vẻ hỏi:
"Tiểu Đỗ, có rảnh không?"
Đỗ Kiến Xuân nhìn trời, mưa phùn lất phất, gió lạnh rít gào, nếu về trại ven hồ, lao động nữ cũng sẽ không làm việc, cô đoán bí thư già tìm mình có việc, liền nói:
"Bảy tám ngày rồi chưa về tập thể hộ, cháu muốn về xem sao, không có gì to tát đâu ạ. Bí thư già, bác tìm cháu có việc gì ạ?"
Châu Khải Toàn miệng ngậm tẩu thuốc lá sợi dài bốn tấc, những nếp nhăn trên mặt cười đến mức giãn hết ra, ông hạ thấp giọng nói:
"Tiểu Đỗ, ba cái điều... ba cái lý do tại sao trại núi lại nghèo khổ mà cháu viết, bác đều đã giảng cho cán bộ ở các cuộc họp đại đội và tiểu đội rồi!"
"À, mọi người nói thế nào ạ?" Đỗ Kiến Xuân nghe bí thư già nói thế, không khỏi vừa ngạc nhiên vừa vui mừng, không ngờ ba nguyên nhân nghèo khó mình viết lại được Châu Khải Toàn coi trọng đến vậy.
Châu Khải Toàn rút tẩu thuốc khỏi miệng, vung cánh tay, hào hứng nói: "Lấy một câu tục ngữ vùng núi mà nói nhé, ba cái điều của cháu, sau khi bác giảng trong cuộc họp, giống như ném pháo vào tổ chim, nổ tung lên rồi!"
"Thật sao ạ?" Đỗ Kiến Xuân mừng rơn, mở to đôi mắt vừa kinh ngạc vừa vui mừng nhìn Châu Khải Toàn.
"Mọi người đều nói, ba điều này nói ra được những lời họ muốn nói trong lòng. Tiểu Đỗ, lần này cháu lập công lớn rồi!" Châu Khải Toàn vươn cánh tay, mời mọc: "Cháu nếu rảnh, đi cùng bác đến cuộc họp nghe thử xem!"
Chẳng nói hai lời, Đỗ Kiến Xuân liền theo Châu Khải Toàn đến cuộc họp cán bộ đại đội và tiểu đội ở Kính Tử Sơn. Vào hội trường, Đỗ Kiến Xuân nghe một lát là hiểu ngay. Hóa ra cuộc họp này của họ có nội dung là sắp xếp bố trí công việc cho mùa đông năm nay và mùa xuân năm sau. Chủ đề trung tâm mà các cán bộ bàn tán qua lại đều là làm thế nào để che mắt một vài người cấp trên, tìm ra gốc rễ của ba nguyên nhân nghèo khó mà Đỗ Kiến Xuân viết trên mảnh giấy, sửa chữa nó, khiến đại đội Kính Tử Sơn trở nên giàu có. Các cán bộ cơ sở của đại đội này đồng lòng, không ai muốn phá đám bí thư già Châu Khải Toàn, hay dùng ông làm bậc thang để leo lên, vì vậy cuộc họp diễn ra rất sôi nổi. Họ lúc thì cất cao giọng tranh luận, lúc thì cười vang không dứt, hội trường nóng hừng hực. Những cán bộ cơ sở của trại núi quanh năm làm việc trên sườn đất, ngoài ruộng đồng, thấu hiểu sâu sắc lắm: mấy năm nay, khẩu hiệu hô vang trời, động một chút là lôi "kẻ thù giai cấp", "phản cách mạng" ra, ai muốn nghĩ ra ý tưởng gì thì nói bạn đi đường "tư bản chủ nghĩa", khiến mọi người có sức không nơi dùng, có cách không nơi thi triển, tảng đá đè trong lòng thật sự quá nặng nề, cục tức nén trong bụng cũng thật sự quá lớn. Người đứng đầu là Châu Khải Toàn triệu tập cuộc họp thế này, tinh thần của các cán bộ tiểu đội và đại đội quả là cao ngút trời!
Họ bàn bạc, thảo luận, trên tiền đề bảo mật trong phạm vi đại đội mình, trước tiên thay đổi cách làm việc kiểu "tát nước theo mưa", mỗi đội sản xuất chia thành mấy tổ tác nghiệp, tính công chấm điểm theo số lượng, chất lượng công việc nông nghiệp. Cán bộ đội phải kiểm tra công việc nông nghiệp từng giai đoạn của mỗi tổ tác nghiệp, kiên quyết thay đổi cách làm ngu ngốc là chấm điểm theo đầu người, làm nhiều làm ít, làm tốt làm xấu đều như nhau, ngăn chặn triệt để hiện tượng đi làm mà không bỏ sức. Tiếp theo, thành lập tổ phụ nghiệp, phát triển đa dạng ngành nghề, trồng lạc, thuốc lá sấy, bảo vệ cây ăn quả hiện có, không thể để xã viên, trẻ con tùy tiện hái quả ăn. Đào ao trên sườn đồi, vừa trữ nước tưới ruộng bậc thang cao, vừa có thể nuôi cá. Còn bàn đến việc hạn chế dân số tăng nhanh, kế hoạch hóa gia đình, chuyện này không cần giấu giếm, hoàn toàn có thể mạnh dạn thực hiện, kiên quyết chia lương thực theo độ tuổi của trẻ, tuyệt đối không được có một hộ khẩu là chia lương thực của một người trưởng thành.
Thấy ba ý kiến mà mình tổng kết được từ phản ánh của quần chúng được các cán bộ đại đội Kính Tử Sơn coi trọng như vậy, lòng Đỗ Kiến Xuân ngọt lịm như uống mật. Cô ở trong phòng họp, giúp họ ghi chép, tính toán số liệu, tổng hợp diện tích đất cát có thể trồng lạc, thuốc lá sấy do các đội báo lên, ghi lại từng khó khăn mà các đội nêu ra, để cung cấp cho bí thư già Châu Khải Toàn suy nghĩ sau cuộc họp...
Cuộc họp kéo dài liên tục hai ngày, những ngày tháng như vậy thật phong phú biết bao! Đỗ Kiến Xuân không vội quay về tập thể hộ nữa, cô muốn đợi các cán bộ nghị quyết ra một kết quả cuối cùng rồi mới về, đem tin tốt này báo cho Kha Bích Chu, để anh ấy cũng vui mừng một phen.
Ai ngờ đâu, chiều nay các cán bộ nghị quyết kế hoạch mùa đông năm nay và mùa xuân năm sau, Nguyễn Đình Khuê lại đến Kính Tử Sơn vào tầm trưa, như thể ném một quả bom vào lòng Đỗ Kiến Xuân, báo cho cô tin Kha Bích Chu muốn về Thượng Hải.
Mọi sự trong cuộc sống thực tế, sao mà nằm ngoài dự tính đến thế.
Như một chậu nước đá vừa tan, dội từ đầu xuống chân Đỗ Kiến Xuân, toàn thân cô đều phát lạnh.
Đúng vậy, những ngày này, cô bận rộn, cô cảm thấy phong phú, tâm trạng cũng rất cởi mở, nhưng cuộc sống căng thẳng vui vẻ ấy không hề khiến cô vứt Kha Bích Chu ra sau đầu, quên đi sạch sành sanh! Ngược lại, chỉ cần vừa tĩnh tâm lại, chỉ cần buổi tối nằm trên giường, cô sẽ tự nhiên nhớ đến trại ven hồ, nhớ đến tập thể hộ, nhớ đến Kha Bích Chu đang sống một mình. Cậu ấy thế nào rồi? Tự nấu cơm ăn, tự viết tiểu thuyết trong đêm, tự... Vội vã rời khỏi trại ven hồ, không chào anh ấy lấy một tiếng... Thực tế lần này tôi rời khỏi trại ven hồ là vì giận dỗi bỏ đi ở cạnh cầu đá nhỏ, anh ấy sẽ nghĩ tôi đang giận dỗi, nghĩ tôi... Đợi khi về lại trại ven hồ, anh ấy sẽ đối xử với tôi ra sao? Trả lại áo len cho tôi? Hay là nhận lấy áo len của tôi, xin lỗi tôi...
Biết bao nhiêu ý nghĩ từng trôi qua trong đầu Đỗ Kiến Xuân như mây bay! Lý trí yêu cầu cô phải quên Kha Bích Chu đi, nhưng tình cảm lại bướng bỉnh kéo Kha Bích Chu đến trước mặt cô. Làm sao cô có thể sau một quyết định đột ngột mà lôi Kha Bích Chu ra khỏi cuộc sống của mình được chứ! Khó quá. Đỗ Kiến Xuân rốt cuộc cũng thấu hiểu tư vị của sự giằng xé nội tâm.
Trước mắt, chẳng có linh cảm nào cả, Kha Bích Chu sắp đi rồi, sắp rời xa cô rồi! Đỗ Kiến Xuân sao chịu đựng nổi tin tức đầy tính đả kích này, nội tâm cô run rẩy. Cô không thể ở lại Kính Tử Sơn thêm một phút nào nữa, cô phải về, về với tốc độ nhanh nhất. Nếu còn ở lại thêm, có lẽ sẽ không gặp được Kha Bích Chu nữa!
Nghĩ đến đây, Đỗ Kiến Xuân mới phát hiện mình ngu ngốc, mất bình tĩnh đến mức nào. Cô thậm chí còn chẳng hỏi Nguyễn Đình Khuê những câu hỏi bắt buộc phải hỏi, ví dụ như Kha Bích Chu nhận thư từ khi nào? Anh ấy đã bắt đầu chuẩn bị chưa? Khi nào khởi hành rời trại? À, chuyện này còn dây dưa gì nữa, đương nhiên là nhận thư xong lập tức chuẩn bị, càng nhanh càng tốt rồi!
Đỗ Kiến Xuân dường như cảm thấy ở đầu trại ven hồ, đang đỗ một chiếc xe ngựa, hành lý chăn màn của Kha Bích Chu đều buộc trên xe, anh ngồi trên ghế xe, người đánh xe vung roi, bánh xe ngựa lăn tròn, hướng ra ngoài trại mà đi.
Bánh xe ngựa như thể nghiền nát lên tim Đỗ Kiến Xuân, sắc mặt cô tái nhợt, ánh mắt hoảng loạn, cô sắp không nhìn thấy Kha Bích Chu nữa rồi, cô phải mau chóng về thôi.
Chẳng chào hỏi một ai, chẳng kịp đi tìm bí thư già, Đỗ Kiến Xuân đeo hòm thuốc, cắm đầu chạy ra khỏi trại Kính Tử Sơn, một mạch lao nhanh về hướng trại ven hồ.
Chưa chạy được một dặm đường, Đỗ Kiến Xuân đã thở hồng hộc, mệt đến mức lồng ngực phập phồng không yên. Cô cảm thấy lồng ngực bí bách, bắp chân như bị buộc hai túi cát, bước một bước cũng vất vả.
Ngày hôm nay, đối với cô mà nói, dường như đã định sẵn là một ngày bi thương lạnh lẽo. Con đường núi gập ghềnh, trơn trượt, bùn đất ướt dính chân, gió thổi từ thung lũng tới lạnh buốt như dao, cứa thẳng vào mặt cô. Đỗ Kiến Xuân không kìm được đưa tay lên, dùng tay áo che mặt, từng bước một vội vã về trại ven hồ.
Sắp gần đến trại rồi, Đỗ Kiến Xuân cố hết sức mở to đôi mắt, tìm kiếm khắp quanh trại, xem đầu trại có đỗ xe ngựa không? Con đường nhỏ dẫn đến ven hồ kia, có người nào đang gánh hành lý chăn màn đi đón thuyền nhỏ không? À, không có, đều không có! Thời tiết lạnh lẽo, ngay cả bóng người cũng không thấy. Trên bầu trời xám xịt, tầng mây màu chì đè nặng lên đỉnh núi. Ngoài núi, cỏ cây khô héo, một bộ dạng ủ rũ. Ruộng đông đang xả nước, chỗ hở của ruộng vang lên rào rào. Những ngọn núi xa gần đều sừng sững ở đó với tông màu thê lương nhạt nhòa. Vài bó rơm khô ướt dính, nằm trên bờ ruộng hẹp hòi.
Đỗ Kiến Xuân kìm nén nhịp tim, mang theo cảm giác sầu muộn, mê man và cô quạnh chưa từng có, bước những bước nặng nề chậm chạp, lê cái thân xác rệu rã, đi vào tập thể hộ.
"Hừ, cô về rồi à, chúng tôi đều tưởng cô lại 'cắm rễ' ở Kính Tử Sơn rồi chứ." Trong bếp, "Hắc Bì" Tiêu Vĩnh Xuyên đang cưỡi trên một chiếc ghế băng dài, khom lưng, hai tay đang dùng sức vò đống rơm mới, Đỗ Kiến Xuân nhìn thấy, phía sau trái phải anh ta, nửa gian bếp đều là rơm và dây rơm đã vò xong. Đỗ Kiến Xuân không che giấu tâm trạng sốt sắng muốn gặp Kha Bích Chu, cô nhìn vào phòng ngủ nam một cái, không thấy bóng dáng Kha Bích Chu đâu, không kìm được hỏi:
"Tiểu Kha đâu?"
"Cậu ấy hả, chắc lại đến nhà Thiệu Đại Sơn rồi."
Nghe tin Kha Bích Chu vẫn còn ở trong trại, Đỗ Kiến Xuân hơi yên tâm một chút, cô quay người, đặt hòm thuốc xuống, ngạc nhiên hỏi:
"Anh ôm nhiều rơm thế này làm gì, vò dây rơm à?"
"Ấy, cô còn chưa biết à, Kha Bích Chu phúc lớn, cậu ấy sắp về Thượng Hải rồi." Tiêu Vĩnh Xuyên tiếp tục vò dây rơm, ngửa nửa mặt nói: "Cái gã mọt sách này, cũng chẳng biết gửi hành lý, thùng hòm, đều cần dùng dây rơm, tôi giúp cậu ấy chuẩn bị sẵn một ít. Nói thật, Kha Bích Chu đối với tôi tốt như vậy, tôi cũng chẳng có gì báo đáp cậu ấy, lần này đúng là một cơ hội, chuẩn bị thêm cho cậu ấy ít dây rơm gạo..."
Tiêu Vĩnh Xuyên nói một mình nhiều lời như vậy, Đỗ Kiến Xuân một câu cũng không trả lời, ánh mắt trừng trừng, đứng sững giữa nhà, vẻ mặt khó đoán. Tiêu Vĩnh Xuyên liếc cô một cái, đứng thẳng lưng lên nói:
"Này, cô tưởng tôi lừa cô, không tin à? Hây hây, nói thật với cô, lúc đầu tôi cũng không tin, sau khi nghe Nguyễn Đình Khuê nói, tôi tưởng bây giờ về thanh niên trí thức có tinh thần mới, chết sống đòi Kha Bích Chu đưa thư cho tôi xem, cậu ấy không lay chuyển được, vừa nãy đã cho tôi xem thư rồi. Cô xem, thư vẫn còn trong túi tôi này!"
Mọi chuyện đều đang chứng minh Nguyễn Đình Khuê nói là sự thật. Đỗ Kiến Xuân như lẩm bẩm một mình:
"Nói như vậy, anh ấy là sắp đi rồi..."
"Đương nhiên rồi!" Tiêu Vĩnh Xuyên không để ý thần thái Đỗ Kiến Xuân có gì khác lạ, cúi đầu, tiếp tục dùng sức "sột soạt" vò dây rơm, giọng oang oang tiếp lời: "Kẻ ngốc hơn nữa, cũng sẽ không bỏ lỡ cơ hội tốt thế này. Này, đây không phải là tuyển công tuyển sinh bình thường đâu, Đỗ Kiến Xuân, đây là về Thượng Hải đấy, cô hiểu không? Về nơi mình lớn lên từ nhỏ là Thượng Hải. Bến Thượng Hải, bách hóa, công viên Tây Giao, chỉ có Thượng Hải mới có. Nơi nào sánh được với Thượng Hải?..."
Đỗ Kiến Xuân vẫn chưa đáp lời, Tiêu Vĩnh Xuyên thấy lạ, anh ta đột ngột ngẩng đầu, nói:
"Này, cô vẫn không tin à! Không tin thì xem, xem thư của mẹ cậu ấy..."
Nhận lấy lá thư Tiêu Vĩnh Xuyên đưa qua, Đỗ Kiến Xuân với một tâm trạng lạ lùng, từ từ mở tờ giấy ra cúi đầu xem:
Bích Chu con ơi: Chào con!
Vừa gửi thư cho con không lâu, lại viết thư cho con, không vì việc gì khác, mà là có một việc quan trọng muốn thông báo.
Hôm qua đồng chí phụ trách của văn phòng phố phường đến nhà nói với mẹ rằng, vì hai con của mẹ đều đang cắm rễ ở tỉnh ngoài, bên cạnh không con không cái, căn cứ theo quy định của văn bản liên quan của nhà nước gần đây, trong hai người con của mẹ, có thể có một người được trở về Thượng Hải, sắp xếp lại công việc. Cần ai về, do mẹ quyết định.
Nghe được tin vui này, đêm qua mẹ thức trắng một đêm, suy đi nghĩ lại, mẹ quyết định để con về Thượng Hải. Một là con lớn tuổi rồi, đến nay vẫn chưa được điều động; hai là thanh niên trí thức chỗ các con điều đi gần hết rồi, con một mình ở nông thôn, rất cô đơn. Bích Hà còn nhỏ, hơn nữa chỗ nó điều động không nhiều, tập thể hộ cũng đầy đủ, mỗi ngày công lao động tính ra cao gấp đôi các con, nó lao động chăm chỉ, còn có thể tự lực cánh sinh. Nhận được thư, con chuẩn bị chuẩn bị, về Thượng Hải đón Tết đi. Gửi kèm theo thư là 40 đồng tiền xe, chú ý kiểm tra nhận lấy.
Viết vội chúc
Tiến bộ!
Mẹ đề ngày 23 tháng 10 năm 73
Đỗ Kiến Xuân cầm lá thư, đứng ngẩn người. Mọi chuyện rất rõ ràng, Kha Bích Chu sắp rời khỏi trại ven hồ, không phải thăm thân, không phải rời đi ngắn hạn, mà là mãi mãi rời khỏi trại ven hồ, trở về Thượng Hải. Tiêu Vĩnh Xuyên nói đúng, không ai sẽ bỏ lỡ cơ hội tốt như vậy. Hơn nữa, theo quy định quốc gia về Thượng Hải, tổ chức nhất định sẽ sắp xếp công việc cho anh. Nhìn thấy thư mẹ, Kha Bích Chu tự nhiên sẽ vui vẻ thu dọn đồ đạc của mình, lập tức chạy về Thượng Hải. Anh đã cắm rễ năm năm rồi, chưa từng về Thượng Hải một lần, khao khát được về một lần biết bao! Chỉ vì cân nhắc để em gái Kha Bích Hà được về nhiều lần hơn, chỉ vì không muốn tăng thêm gánh nặng cho người mẹ lương chẳng cao, anh mới kiên trì năm nào mùa đông cũng ở lại trại núi thôi! Anh nên về, nên đi nhanh lên.
Trong tư tưởng lúc này của Đỗ Kiến Xuân, Kha Bích Chu rời trại núi, trở về Thượng Hải là điều thiên kinh địa nghĩa, lẽ đương nhiên. Cô tuyệt đối sẽ không như vài năm trước, trách móc một thanh niên trí thức muốn thoát khỏi trại núi là "kẻ đào ngũ của cách mạng" nữa. Phải biết rằng, bao nhiêu thanh niên trí thức cắm rễ ở địa phương, đối với việc được về Thượng Hải, đều mang tâm trạng cầu còn không được.
Từ ý nghĩa này mà nói, Đỗ Kiến Xuân cảm thấy may mắn thay cho Kha Bích Chu, cảm thấy nên chúc mừng anh, vui vẻ tiễn anh lên tàu. Không phải sao, người mình yêu có được vận mệnh tốt hơn, cô đáng lẽ phải mừng rỡ khôn xiết, để anh vui vẻ tiến về cuộc sống mới, đây mới là tình cảm cao cả chứ!
Nhưng cái thứ tình cảm này, sao mà khó nắm bắt quá đi mất! Biết tin Kha Bích Chu sắp về Thượng Hải, Đỗ Kiến Xuân chẳng hề thấy phấn khích chút nào. Ngược lại, cô chỉ cảm thấy từ nơi nào đó văng đến một cặp xiềng xích, siết chặt lấy tim cô.
Kha Bích Chu sắp đi rồi, cô sẽ phải tiếp tục sống một mình ở trại ven hồ, không biết bố mẹ cô, khi nào sẽ viết cho cô một lá thư như thế này. Vài tháng trước, Đỗ Kiến Tân ở nông trường Sùng Minh có gửi thư đến, nói nông trường điều chỉnh phổ biến, các bạn học và nhân viên đi nông trường cùng cô, gần như đều được điều về Thượng Hải làm việc rồi. Cô tuy đã rời khỏi đội chuyên chính toàn những kẻ trộm cắp, kẻ phạm tội, nhưng việc điều động thì hoàn toàn không có hy vọng, lý do cực kỳ đơn giản, bố cô vẫn còn đang "toàn giữ", mẹ cô bị nhốt vào "chuồng bò", cũng thuộc trạng thái "bán giữ", nhà họ vẫn dán niêm phong, cô không thể về làm việc ở nội thành. Em gái còn chuẩn bị sẵn tâm lý ở nông trường lâu dài, cô Đỗ Kiến Xuân thì những ngày tháng ở trại núi, lại còn dài hơn nữa. Khi nào, vấn đề của bố mẹ mới có hồi kết đây. Nửa năm, một năm, ba năm, năm năm, dài đằng đẵng biết bao! Kha Bích Chu mà đi rồi, Đỗ Kiến Xuân đến mùa đông giá rét này, cũng khó mà gồng mình chịu nổi.
"Không, không!" Tình cảm như sóng cuồng trong lòng Đỗ Kiến Xuân đang gào thét, "Trong cuộc sống của mình, không thể không có Kha Bích Chu!"
Một lá thư ngắn ngủi, Đỗ Kiến Xuân vậy mà đọc trong một khoảng thời gian rất lâu, điều này không khỏi khiến Tiêu Vĩnh Xuyên tò mò, anh ta ngừng vò dây rơm, nghiêng mặt sang không để người khác phát hiện, đầy hồ nghi quan sát Đỗ Kiến Xuân.
À, anh ta nhìn thấy cái gì đây? Đỗ Kiến Xuân đứng đó như tượng gỗ, tờ giấy thư trong tay cô kêu "xào xạc", sắc mặt âm trầm, đôi mắt trừng to hết cỡ. Nước mắt trong veo, lấp lánh như tinh tú ở khóe mắt cô. Đặc biệt là lồng ngực phập phồng của cô, càng khiến Tiêu Vĩnh Xuyên cảm thấy, con sóng trong lòng cô mãnh liệt biết bao.
Tiêu Vĩnh Xuyên như bị ai đó túm tai xách lên hai cái, lập tức hiểu ra ngay. Đỗ Kiến Xuân là vì Kha Bích Chu sắp đi đấy! Nhìn ra rồi, ha ha, phen này bị mình nhìn ra rồi, cô gái này có ý với Tiểu Kha, cô ấy không nỡ để Kha Bích Chu rời xa mình đây mà! Hèn gì bình thường cô ấy đối với Tiểu Kha tốt như vậy, vừa giúp giặt quần áo, lại vừa giúp giặt chăn màn. Đây không chỉ là tâm lý biết ơn, không chỉ là giúp đỡ lẫn nhau thông thường đâu! Đây là tình cảm sâu đậm đấy!
Trong mắt Tiêu Vĩnh Xuyên, đối với tình yêu chưa bao giờ có một khái niệm hoàn chỉnh, anh ta cũng không thể thấu hiểu tâm trạng của Đỗ Kiến Xuân lúc này lúc này. Ngược lại, anh ta còn cho rằng, sự mất bình tĩnh Đỗ Kiến Xuân thể hiện lúc này, hơi buồn cười. Chẳng lẽ cô muốn vào lúc này, níu kéo người ta, không cho người ta đi, điều này có thể sao? Ha ha, thật ngốc. Đồng thời, anh ta cũng cảm thấy bất bình thay cho Kha Bích Chu, về Thượng Hải sắp xếp công việc rồi, một chàng trai trẻ, còn sợ không tìm được đối tượng? Người ta sao phải tìm cô gái cắm rễ này? Nghĩ đến đây, anh ta lại cầm bó rơm lên, đan chéo trong lòng bàn tay, vừa vò dây rơm, vừa hỏi:
"Đỗ Kiến Xuân, thư đọc xong chưa?"
Đỗ Kiến Xuân không trả lời, cánh tay cô vươn ra, đưa tờ giấy thư đến trước mặt Tiêu Vĩnh Xuyên.
Tiêu Vĩnh Xuyên nhận lấy tờ giấy, gấp lại, cho vào phong bì, cẩn thận nhét vào túi áo, nói:
"Này, cô nói xem, đây có phải tin tốt không?"
"Ừm." Đỗ Kiến Xuân rên lên một tiếng vô cùng miễn cưỡng.
"Theo tôi thấy ấy, Kha Bích Chu là cái kẻ ngốc có cái phúc của kẻ ngốc, cậu ấy lúc đầu không đến nhà văn hóa huyện, bây giờ ngược lại có thể về Thượng Hải rồi. Cậu ấy lúc đó mà đi rồi ấy, bây giờ thì không thể về Thượng Hải được nữa, ha ha." Tiêu Vĩnh Xuyên cố tình kéo dài giọng, thỉnh thoảng liếc nhìn Đỗ Kiến Xuân, thao thao bất tuyệt nói: "Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại. Giống như loại người như chúng ta, xuất thân không tốt này, biểu hiện không tốt này, là có cơ hội điều động cũng chỉ đành đứng ngoài rìa. Kha Bích Chu lần này về Thượng Hải, nhưng là cơ hội ngàn năm có một, tuyệt đối không được bỏ qua. Cậu ấy mà không có cơ hội lần này, sau này sẽ..."
Đỗ Kiến Xuân nghe đến đây, trong lòng "cạch" một tiếng, cô nghe ra ẩn ý của Tiêu Vĩnh Xuyên rồi. Ái chà, mình bị anh ta nhìn ra rồi! Thật tệ hại.
Lời Tiêu Vĩnh Xuyên tuy nói hơi lộ liễu, nghe vào rất khó chịu, nhưng kích thích đối với Đỗ Kiến Xuân, lại đúng như một cây kim nhỏ đâm trúng dây thần kinh nhạy cảm nhất của cô, cô giật mình tỉnh ngộ: Đúng rồi, Kha Bích Chu nằm trong tay những kẻ như Tả Định Pháp, Hoàng Kim Tú, thì khác gì mình, có ngày nào rạng rỡ đâu? Chẳng lẽ mình thực sự muốn níu kéo anh ấy, không để anh ấy rời khỏi trại ven hồ? Mình đang nghĩ đi đâu thế này?
Trong bếp tập thể hộ âm u lạnh lẽo, không khí bao trùm một mùi ẩm mốc. Có thể về Thượng Hải, ai còn muốn ở lại môi trường như thế này? Đỗ Kiến Xuân cắn chặt răng, hung hăng tự trách mình: Sao mình có thể lộ ra bộ dạng này? Sao mình có thể ích kỷ như thế? Thật không nên mà!
Cơn gió xoáy đôi khi thường mạnh hơn cơn gió ban đầu. Sau khi ý nghĩ này nảy sinh trong đầu Đỗ Kiến Xuân, cô không ngừng thầm trách bản thân, khinh miệt bản thân. Đặc biệt là thần sắc khác lạ của mình đã bị Tiêu Vĩnh Xuyên cảm nhận được, càng khiến cô không thể tha thứ cho chính mình. Không, chuyện đã đến nước này, Kha Bích Chu có thể về Thượng Hải, hãy để anh đi đi, anh chịu khổ quá nhiều rồi, cũng nên có một nơi dừng chân tốt đẹp. Chúc anh sau này vui vẻ, chúc anh tương lai hạnh phúc.
Lạ thay, sau khi nảy sinh những suy nghĩ này, tâm hồn bị đè nén của Đỗ Kiến Xuân cảm thấy nhẹ nhõm hơn một chút, thần thái của cô cũng trấn tĩnh tự nhiên hơn.
Đây chính là điều đáng yêu nhất trong tính cách của cô, cũng là điều thu hút nhất, đáng tiếc là bản thân cô không nhận thức đầy đủ.
Cô quyết định, không ngừng tự hỏi lòng: Mình đau lòng thế này làm gì? Mình vội vã chạy về làm gì? Mình ôm mục đích gì? Cứ mặc cho tình cảm chi phối, thì sẽ thành cái kẻ điên rồ gì đây! Không, trên trại Kính Tử Sơn còn bao nhiêu việc phải làm, chiều nay cuộc họp cán bộ của họ sắp đưa ra nghị quyết quan trọng, sao mình lại rời đi? Hơn nữa còn chẳng chào bác bí thư lấy một tiếng.
"Này," lời của Tiêu Vĩnh Xuyên ngắt quãng dòng suy nghĩ của cô, "cô nói lời tôi nói đúng không?"
"Đúng, đúng, hoàn toàn chính xác!" Đỗ Kiến Xuân trả lời bằng giọng vang dội, "Chúng ta đều nên chúc mừng vận may của Kha Bích Chu, đúng không?"
Đến lượt Tiêu Vĩnh Xuyên cảm thấy cấn trong lòng, anh ta không hiểu thái độ của Đỗ Kiến Xuân sao lại thay đổi nhanh như vậy, anh ta nghi ngờ nhìn Đỗ Kiến Xuân, Đỗ Kiến Xuân thản nhiên nhìn lại anh ta, gật đầu nói:
"Ừm... đúng... được rồi, tôi phải đi đây."
"Cô đi đâu?"
"Đến Kính Tử Sơn... ở đó còn chút việc."
"Vậy khi nào cô quay lại?" Tiêu Vĩnh Xuyên hỏi dồn, "Đi thêm mười ngày tám ngày nữa, Kha Bích Chu chắc bay xa rồi, hai người không bao giờ gặp lại được nữa đâu."
"Chuyện này..." Đỗ Kiến Xuân sải bước đến cửa bếp, do dự dừng chân, trầm ngâm một lát, với giọng điệu trấn tĩnh nói, "Đại đội Kính Tử Sơn chiều nay có cuộc họp, tôi phải đi nghe thử. Thế này đi, tôi về trước bữa tối."
Tiêu Vĩnh Xuyên ngồi trên ghế băng, nhìn theo bóng lưng Đỗ Kiến Xuân đi xa, tự lẩm bẩm:
"Hừ, người này... thật là khó đoán!"