Mười bảy năm trước

Mùa xuân năm 1999

Tôi tên là Tad Copeland. Tôi ba mươi chín tuổi. Tôi là giảng viên môn luật hiến pháp và khoa học chính trị ở Đại học Pennsylvania. Vào sáng ngày thứ Bảy mùa xuân năm 1999 đó, tôi vừa đi câu về, nhưng, như thường lệ, đó chỉ là một cái cớ để có được vài giờ yên tĩnh giữa thiên nhiên.

Trong khi tôi đang buộc thuyền vào chiếc cầu nhỏ bằng gỗ nhô ra trên mặt nước hồ rung rinh, thì Argos, chú chó giống Labrador, lao đến và rối rít xung quanh tôi, vừa sủa ăng ẳng vừa vẫy đuôi tít mù.

— Nào cún ngoan, lại đây!

Nó vượt trước tôi rồi chạy về phía một ngôi nhà gỗ dựng theo phong cách hiện đại, kết hợp hài hòa gỗ thông, đá và kính. Nơi lẩn trốn của tôi vào mỗi dịp cuối tuần.

Vào đến trong nhà, tôi vừa pha một cốc cà phê vừa nghe Lester Young chơi saxophone trên radio. Rồi tôi ra ngồi ngoài hàng hiên làm bằng gỗ linh sam và vừa thưởng thức một điếu thuốc vừa đọc lướt báo chí và chữa vài bài tập. Trên điện thoại di động của tôi, có một tin nhắn của vợ tôi, Carolyn, đang vướng việc ở Philadelphia và hẳn là sẽ đến đây vào khoảng giữa ngày. Em mong là anh sẽ nấu món mì Ý xốt patê cho em! Hôn anh! C.

Có tiếng động cơ xe khiến tôi ngẩng đầu lên. Tôi đeo kính mát vào và nheo mắt. Kể cả từ xa, tôi cũng ngay lập tức nhận ra dáng người nhỏ bé bước đi nhanh nhẹn đó: Zorah Zorkin.

Làm sao có thể quên được cô? Cô từng là sinh viên của tôi cách đây bốn hay năm năm gì đó, và không phải là một sinh viên tầm thường. Thậm chí đó còn là sinh viên xuất sắc nhất trong sự nghiệp dạy học của tôi. Đầu óc nhanh nhạy, khắt khe, khả năng ngoại hạng trong việc đưa ra những lập luận thông minh về tất cả các chủ đề. Một vốn kiến thức khổng lồ về chính trị và lịch sử nước Mỹ. Một người yêu nước thực sự ráo riết ủng hộ những quan điểm mà tôi cùng chia sẻ và cả các chủ đề khác mà tôi không đồng ý. Một trí tuệ mẫn tiệp, nhưng không còn gì khác: không hài hước, ít cảm thông, và theo tôi được biết, không bạn trai cũng chẳng có bạn gái.

Tôi còn nhớ mình vẫn cảm thấy thực sự thích thú khi tranh luận với cô, mặc dù không phải tất cả các đồng nghiệp của tôi đều nghĩ thế. Nhiều giảng viên khó chịu với Zorah. Lỗi là do trí thông minh lạnh lùng của cô đôi khi như có chút lên đồng. Lỗi là do ánh mắt cô, thường xuyên có vẻ ngơ ngác mỗi khi cô chìm vào tư duy, và rồi đột nhiên lại có thể sáng lên để xoáy vào ta một tia nhìn sắc nhọn như một ngọn lao.

— Chào giáo sư Copeland.

Cô đứng trước mặt tôi, ăn mặc lôi thôi, như thể đang bơi trong chiếc quần jean cũ mèm cùng áo thun xổ lông chẳng còn ra hình thù gì, trên vai lòng thòng quai chiếc ba lô hẳn là phải có từ thời cô học trung học.

— Chào Zorah. Có chuyện gì mà em đến thăm tôi thế?

Chúng tôi trò chuyện dăm ba câu tầm phào, rồi cô kể cho tôi nghe những ngày tháng đầu tiên đi làm. Tôi đã nghe nói đến quá trình làm việc của cô. Tôi biết rằng mấy năm qua, sau khi tốt nghiệp đại học, cô đã mài giũa vũ khí bằng cách phục vụ nhiều chiến dịch bầu cử địa phương, đạt được những kết quả khá là đáng khích lệ với những ứng cử viên chỉ có phạm vi ảnh hưởng rất hạn chế, cô đã gây dựng được cho mình đôi chút tiếng tăm ở vị trí chuyên gia tư vấn chính trị mà ta nên có bên cạnh thay vì là đối thủ.

— Tôi nghĩ em phải xứng đáng hơn thế, tôi vừa nói vừa rót cho cô một cốc cà phê. Nếu em muốn làm được việc lớn, thì phải tìm được một ứng cử viên xứng tầm với trí thông minh của em.

— Đúng thế, cô trả lời. Em nghĩ mình đã tìm được một người như thế.

Tôi nhìn cô thổi vào cốc cà phê. Nước da trắng ngà làm sáng bừng khuôn mặt nơi toàn bộ sắc đẹp đã bị che lấp bởi lớp tóc mái dày cắt vụng chòm hết cả đôi mắt.

— Thật sao, tôi nói. Tôi có biết người đó không?

— Chính là thầy, Tad ạ.

— Tôi không hiểu.

Cô kéo khóa ba lô rồi lấy ra những tấm áp phích dự kiến, một slogan, những trang giấy in được gắn với nhau mô tả một chiến lược tranh cử. Trong khi cô bày biện đồ đạc trên tấm gỗ cũ mà tôi dùng làm bàn trong vườn, tôi ngăn cô lại trước khi cô đi xa hơn:

— Khoan đã, Zorah, tôi chưa từng muốn làm chính trị.

— Thầy đã làm rồi đấy thôi: tổ chức của thầy, nhiệm kỳ ủy viên hội đồng thành phố nữa…

— Tôi muốn nói: tôi không có tham vọng cao hơn.

Cô nhìn tôi bằng đôi mắt to vằn đỏ như mắt rắn.

— Em nghĩ là có đấy.

— Em muốn tôi tranh cử vào vị trí nào chứ?

— Để bắt đầu là chức thị trưởng Philadelphia. Sau đó, là chức thống đốc bang Pennsylvania.

Tôi nhún vai.

— Em nói linh tinh rồi, Zorah ạ. Philadelphia chưa bao giờ bầu một đảng viên đảng Cộng hòa làm người đứng đầu cả.

— Có đấy, cô đáp lại ngay lập tức. Bernard Samuel, vào năm 1941.

— Được, có thể là thế, nhưng chuyện đó cách đây sáu mươi năm rồi. Bây giờ thì không còn như thế được nữa đâu.

Cô không thấy lập luận của tôi là thuyết phục.

— Thầy không có tư tưởng cộng hòa triệt để, Tad ạ, còn vợ thầy xuất thân từ một gia đình dân chủ lâu đời và rất được tôn trọng.

— Dù thế nào, Garland cũng sẽ được bầu lại, chẳng chút khó khăn gì.

— Garland sẽ không ứng cử nữa, cô đảm bảo.

— Em đang nói linh tinh gì thế?

— Em biết thế, thế thôi. Nhưng đừng hỏi tại sao em biết.