Một người phụ nữ, ngay cả khi đang chịu án tử hình mà vẫn có thể lập tức lên kế hoạch cho một chuyến đi xem gánh xiếc, thoạt nghe có vẻ là kẻ vô tư đến mức khó tin.
Tuy nhiên, bạn phải hiểu rõ về Anne Dunbar và mười năm đời sống hôn nhân của cô thì mới thấu đáo được điều đó. Chồng cô lớn hơn cô mười tuổi, và anh là người ít hão huyền. Anh đã đem lòng yêu Anne chính vì nét trẻ trung rạng rỡ ở cô — thứ vẫn bền bỉ tồn tại qua những ngày tháng của một ca phẫu thuật khủng khiếp cùng quãng thời gian dưỡng bệnh chậm chạp. Anh từng là bác sĩ phẫu thuật của cô, và khi ấy, tựa người trên chiếc giường bệnh, đôi mắt xám của Anne đã nhìn anh ngời sáng, những lọn tóc xoăn đỏ tựa vàng ròng được cắt ngắn mang lại cho cô vẻ đẹp gần như nét nam nhi, và nét nam nhi ấy càng được tô đậm thêm bởi vóc dáng thẳng tắp, mảnh mai ẩn hiện dưới lớp chăn trắng.
Anne đã kết hôn với Ridgeley Dunbar bởi vì cô yêu anh. Và với Anne, tình yêu chính là ngọn lửa bừng cháy, là khí phách và linh hồn. Cô chẳng mất nhiều thời gian để nhận ra rằng chồng mình nhìn nhận tình yêu và cuộc sống chỉ như những thực thể của da thịt, máu huyết — và xương cốt. Dần dần, chủ nghĩa duy vật của anh đã áp đặt lên Anne. Cô vô cùng ngưỡng mộ Ridgeley. Thậm chí, cô tôn sùng cả sự kỳ diệu trong công việc hằng ngày của anh. Anh chữa lành cho người bệnh, cứu giúp kẻ què cụt và người mù lòa, đồng thời chế giễu những điều mê tín của Anne — "Anh có thể đối chiếu từng phép màu trong Kinh Thánh của em với thực tế. Chẳng có gì lạ hoắc đâu em yêu. Chết là chết, mà sống là sống — vậy nên hãy tận dụng tối đa những gì mình có."
Anne đã cố gắng tận dụng tối đa cuộc sống. Nhưng cô thấy điều đó thật khó khăn. Trước hết, chồng cô là một người vô cùng bận rộn. Anh dường như hoàn toàn hạnh phúc với việc mổ xẻ con người, với những cuốn sách y khoa, và những bài báo anh viết về cỗ máy thời gian tinh vi ẩn giấu bên trong chúng ta — thứ đếm từng giờ từ lúc lọt lòng cho đến khi từ giã cõi đời. Thỉnh thoảng, anh có cùng vợ đi xem kịch hoặc dự tiệc tối với bạn bè. Nhưng thông thường, cô vẫn phải đi một mình. Cô có một chiếc xe limousine, một tài xế riêng, một chiếc xe du lịch gầm thấp — và một chiếc ô tô điện. Mái tóc đỏ của cô vẫn tuyệt đẹp, và cô ăn mặc rất có gu với những tông màu xám, trắng và lục. Nếu cô không còn thường trực vẻ trẻ trung phơi phới ngày nào, thì nó đôi lúc vẫn bừng sáng lên trong cô khi có điều gì đó làm cô vui thích hoặc phấn khích. Và đôi mắt cô lại ngời sáng y như hồi ở bệnh viện, khi Ridgeley Dunbar lần đầu cúi mình bên giường bệnh của cô.
Chúng lại ngời sáng khi Christopher Carr trở về từ chiến trận. Anh là một người bạn của chồng cô. Hoặc đúng hơn, khi còn là sinh viên y khoa, anh từng nghe các bài giảng của vị bác sĩ lớn tuổi, rồi tự quyết định phải làm quen cho bằng được với ông, và cứ thế, bằng sự kiên trì tuyệt đối, anh đã gắn kết cuộc đời mình với họ.
Anne chưa từng gặp anh. Anh đang ở Ấn Độ vào thời điểm cô kết hôn với Ridgeley, và sau đó là vài năm ở Ai Cập để nghiên cứu về một loại mầm bệnh kỳ lạ nào đó mà cô chẳng bao giờ nhớ nổi tên. Anh có rất nhiều tiền, thế nên anh không bị ràng buộc bởi việc hành nghề. Nhưng khi chiến tranh bùng nổ, anh đã tình nguyện tòng quân và lập được thành tích xuất sắc. "Cậu ấy là một trong những nhân vật lớn của tương lai," Ridgeley Dunbar từng nói.
Nhưng khi Christopher trở về với cánh tay bị nhiễm trùng có thể sẽ còn gây phiền toái cho anh, thì chưa phải lúc để bàn chuyện tương lai. Anh được mời đến trải nghiệm tháng Bảy tại điền trang vùng quê của nhà Dunbar ở Connecticut, và Ridgeley đã đưa anh về đây vào dịp cuối tuần.
Điền trang ở Connecticut bao gồm một ngôi nhà đá trải rộng, một khu vườn kiểu cũ, và xa hơn khu vườn là một rừng cây bạch dương trắng.
"Thật là một chốn bồng lai tiên cảnh," Christopher nói vào lúc gần cuối bữa tối; "anh làm thế nào mà tìm được nơi này vậy?"
"Ồ, chính tay Anne đấy. Cô ấy lái xe đi dò dã suốt mấy tuần liền, và quyết định mua nó vì hàng cây bạch dương."
Đôi mắt Anne đang ngời sáng. "Em sẽ dẫn anh đi xem chúng sau bữa tối."
Cô đã quyết định ngay lập tức rằng mình quý mến Christopher. Anh vẫn mặc quân phục và mang phong thái của một người lính. Nhưng không phải vì điều đó — mà là vì những gì anh đã nói kể từ lúc món súp được dọn lên. Chưa từng có ai nói về chiến tranh theo cách anh nói. Đã có những vị bác sĩ khác mà tâm trí chỉ dán chặt vào những cẳng tay, cẳng chân bị cắt cụt; vào những vết thương và chấn động do đạn pháo. Và cũng có một vài người thích bày tỏ sự yếm thế, ủy mị. Nhưng Christopher dường như chẳng hề tỏ ra căm phẫn trước sự khốc liệt, cũng chẳng bận tâm đến những hệ lụy về mặt đạo đức hay tâm linh. Anh tìm thấy ở đó một vẻ đẹp kỳ lạ nào đó mà anh ca ngợi với niềm nhiệt huyết — "Một ánh bình minh bạc màu, và một toán lính Xanh da trời ẩn hiện như màn khói nền trời ấy—;" ... "Một hoàng hôn đỏ như máu, và hàng đoàn phi công đang lướt qua—"
Anh vẽ nên những bức tranh bằng lời, khiến Anne nhìn thấy những trận chiến như thể một họa sĩ tài ba vừa quẹt những nét cọ lên một tấm canvas vô hình. Bữa ăn chỉ có bốn người — hai người đàn ông, Anne, và người chị họ đời thứ hai của cô, Jeanette Ware — người sống quanh năm tại ngôi nhà ở Connecticut, đã bước sang tuổi sáu mươi và hơi lãng tai, nhưng lại ăn mặc theo mốt hiện đại và có tư duy cấp tiến.
Trời vẫn chưa tối hẳn, và ánh nến từ những chân đèn treo tường cùng trên bàn hòa quyện với thứ ánh sáng màu tím thạch anh len lỏi qua ô cửa sổ mắt cáo rộng mở. Chiếc váy mùa hè của Anne may bằng một thứ vải xám vô cùng mỏng manh, và cô đeo một chiếc vòng cổ Ấn Độ làm từ những hạt bạc chạm trổ. Christopher đã gửi nó cho cô làm quà cưới và cô vẫn luôn yêu thích món quà ấy.
Khi họ đứng dậy khỏi bàn ăn, Christopher nói, "Bây giờ thì tới hàng bạch dương thôi."
Đâu đó từ phía xa, điện thoại reo vang, và một người hầu gái bước vào thông báo rằng bác sĩ Dunbar có việc cần. "Mọi người cứ đi trước đi," anh nói, "tôi sẽ theo sau."
Jeanette Ware vốn ghét khí trời ban đêm, bèn mang cuốn sách của mình ra ngồi cạnh chiếc đèn trên hiên nhà có rèm che, thế là chỉ còn mình Anne và Christopher cùng bước đến khu rừng, nơi thân hình trắng muốt của những tán bạch dương hiện lên tựa những nữ thần mảnh mai giữa chập chùng bóng tối. Một cơn gió thoảng qua làm rung rinh những chiếc lá.
Christopher cúi nhìn Anne và bảo, "Thảo nào em lại muốn có nơi này — nhưng hãy nói cho anh nghe chính xác vì sao đi."
Cô cố gắng giải thích, nhưng thấy thật khó khăn. "Em có cảm giác tìm lại được ở đây những thứ mà mình tưởng đã đánh mất."
"Những thứ gì cơ?"
"Chà — những vị thiên thần hộ mệnh — anh có tin vào họ không?" Cô nói bâng quơ, cứ như thể đó không phải là chuyện gì to tát, nhưng anh cảm nhận được sự nghiêm túc trong đó.
"Anh tin vào tất cả những gì tươi đẹp—"
"Hồi còn là một cô bé, em từng nghĩ rằng họ luôn quanh quẩn bên mình mỗi khi em chìm vào giấc ngủ—
‘Matthew, Mark, Luke, và John—
Xin hãy phù hộ chiếc giường con đang nằm—’"
tiếng cười của cô hơi đứt quãng — "nhưng em không còn tin vào họ nữa rồi. Ridgeley thì không tin, anh biết đấy. Và nghe có vẻ ngốc nghếch thật đấy—"
"Ồ, không đâu, chẳng ngốc chút nào—"
"Ridgeley cảm thấy điều đó có vẻ hơi bệnh hoạn — và có lẽ anh ấy đúng. Anh ấy bảo rằng chúng ta phải ăn, phải uống và — hãy vui lên," cô vung đôi tay với một cử động nhỏ mang ý phản đối, "nhưng thực ra anh ấy chẳng vui chút nào—"
"Anh hiểu rồi. Anh ấy chỉ ăn với uống thôi sao?" Anh mỉm cười nhìn cô.
"Và làm việc. Còn công việc của anh ấy thì — tuyệt vời lắm."
Họ ngồi xuống một chiếc băng đá được đẽo từ khối đá xám nguyên khối. "Em ước gì Ridgeley có thời gian để vui chơi," Anne nói; "điều đó sẽ rất tốt cho cả hai chúng ta—"
Ánh sáng tím thạch anh đã vụt tắt, và màn đêm buông xuống. Chiếc váy xám của Anne hòa lẫn vào sắc xám của phiến đá. Cô giờ đây dường như chỉ còn là giọng nói, là hình bóng mờ ảo, cùng thoang thoảng hương thơm hoa hồng dịu nhẹ. Christopher nhận ra mùi hương ấy. Anh từng gửi tặng cô một lọ tinh hoa quý giá trong chiếc hộp gỗ đàn hương. Chẳng có gì là quá hoàn hảo đối với người vợ của người bạn cũ Dunbar.
"Cuộc đời của em và Ridgeley," anh nói với cô, cuộc đời ấy "phải là một điều gì đó lớn lao hơn là chỉ có làm việc hay vui chơi — nó phải là một cuộc phiêu lưu vô tận."
"Vâng. Nhưng Ridgeley không có thời gian cho những cuộc phiêu lưu."
"Ồ, anh ấy cứ nghĩ là mình không có đấy thôi—"
Kể từ sau câu nói đó, trong suốt cuộc trò chuyện, Anne không chắc liệu Christopher có đang nói thật hay không. Anh phàn nàn rằng sự lãng mạn đã trở nên mai một trong thời đại này. "Với tất cả những câu chuyện hiện đại — em biết công thức của chúng rồi đấy: một nhúm sự đồi trụy, một chút vị giật gân, thêm thắt một ít chuyện ái tình—" Người ta phải nhìn ngược về quá khứ để tìm kiếm những giá trị đích thực — như câu chuyện về Aucassin và Nicolette, cùng bao tác phẩm khác. "Đó là lý do tại sao anh vẫn chưa kết hôn."
"Chà, em vẫn thường tự thắc mắc điều đó."
"Nếu anh yêu một người phụ nữ, anh sẽ muốn cuộc đời cô ấy tràn ngập ánh hào quang và màu sắc — và cuộc đời anh cũng vậy, bên cô ấy—"
Đôi mắt Anne ngời sáng. Quả là một chàng trai lớn xác nhưng đáng mến làm sao. Anh trông thật trẻ trung. Anh có thói quen luồn những ngón tay vào mái tóc. Cô nhận thức được cử động ấy trong bóng tối. Phải, cô quý mến anh. Và cô chợt cảm thấy lòng mình phơi phới, nhẹ nhõm, y như cảm giác trong những ngày đầu cô gặp Ridgeley.
Họ trò chuyện mãi cho đến khi những vì sao lấp lánh trên ngọn những cây bạch dương. Ridgeley đã không đến, và khi quay trở lại ngôi nhà, họ hay tin anh đã được gọi gấp về New York vì một ca bệnh khẩn cấp. Anh sẽ không thể trở về cho đến tận thứ Sáu tuần tới.
Thế là Anne và Christopher bị bỏ lại bên nhau trong suốt một tuần lễ để tìm hiểu thêm về đối phương. Chỉ có mỗi cụ già Jeanette Ware đóng vai trò làm người giám hộ nề nếp mà thôi.
