Ông của tôi đã điều hành một cửa hàng kim khí nhỏ ở thị trấn Kansas trong những năm 1930, 40, và 50 - những thập niên có phần quan trọng của thế kỷ trước. Thời kì này thường khó khăn, các nông dân phải mua chịu hàng hóa và thiết bị, một trong những nhiệm vụ của ông tôi là lái xe qua những cánh đồng, trèo lên máy kéo của nông dân và nhắc họ về những khoản nợ quá hạn.
Một lần, một người nông dân lớn tuổi qua đời, lúc đó ông tôi là một trong những người khiêng quan tài. Khi ông cúi xuống để hạ chiếc quan tài xuống lòng đất, một cây bút tuột khỏi túi của ông và rơi xuống mồ.
Sau buổi lễ, một vài người khiêng quan tài khác cười toe toét, một người trong bọn họ nói: “Có vẻ như anh bạn đã làm mất bút rồi, Clarence.”
Ông của tôi đáp lại: “Ồ, không sao cả. Ông ấy nợ tôi tiền. Ông ấy có thể viết cho tôi một tấm séc.”
Suốt quãng thời gian tôi lớn lên, ông của tôi có một câu trích dẫn nhỏ đóng khung treo trên tường phía trên bàn làm việc. Nó thực ra là một bản in trên đá art deco của Buzza Motto năm 1925, trích dẫn từ J.P McEvoy, một nhà văn và họa sĩ vẽ tranh biếm họa cho bộ truyện tranh Dixie Dugan đăng dài kì trên các tờ báo từ 1929 đến 1966. McEvoy là người khởi xướng cụm từ “nhảy cóc”. Và chính anh ta, chứ không phải Mark Twain - người vẫn hay trào phúng, đứng sau lý luận dí dỏm này: “Bất cứ khi nào hứng thú tập thể dục kéo đến, tôi liền nằm xuống cho tới khi nó qua đi.” Rõ ràng McEvoy yêu mến những lời bình dí dỏm, giống như ông của tôi vậy.
Do đó, trong số tất cả những điều có thể xảy ra trong vũ trụ mà ông tôi có thể treo trên bàn làm việc của mình, những gì ông có là “tình cảm” của McEvoy: “Bạn bè không phải là người sẵn sàng giả bộ, một người bạn là người biết rõ sai lầm của chúng ta và không thèm bận tâm!”
LOẠI BỎ NHỮNG RÀO CẢN
Tôi đề cập đến nó bởi vì nó nhắc nhở tôi rất nhiều về bản chất đặc biệt của tình bạn giữa các vận động viên. Phát triển tình bạn thân thiết dường như là hệ quả tự nhiên của việc đồng hành trên đường chạy. Các bạn đã chia sẻ niềm đam mê chạy bộ còn trước cả khi bạn bắt đầu, sau đó bạn bắt đầu xây dựng tòa nhà chung chứa những trải nghiệm chia sẻ cùng nhau. Cùng chịu đựng cái nóng với nhau. Các bạn lao động cùng nhau trên những đoạn có kỹ thuật khó của đường mòn, và sau đó các bạn song hành trên nhiều dặm đường dốc. Các bạn cùng lạc đường, cùng đua với nhau, các bạn cùng nghỉ và hoàn thành bài tập luyện mà các bạn nghĩ nó sẽ không bao giờ kết thúc. Mọi trao đổi giữa các bạn như một bản tốc ký. “Hôm nay đường mòn hay Frog Pond?” “Gặp nhau ở đoạn rẽ và quay lại.” “Hôm nay ở Đỉnh Jack, nhưng bỏ qua vòng lặp.”
Vì các bạn đang ở trong tư duy chạy bộ - tức là về thể chất và tinh thần bị loại khỏi những lo lắng và căng thẳng hàng ngày của các bạn và ít phải ngồi lì tại nơi làm việc và diễn một vai khác - các bạn cởi mở hơn với cảm xúc và quan điểm của nhau. Cuộc nói chuyện ít bị rào cản và tự do hơn. Hơn nữa, các bạn tránh xa tất cả những phiền nhiễu mà lúc thông thường sẽ khiến bạn khó giao tiếp với nhau. Không có chương trình truyền hình, không điện thoại di động, và không có trẻ con la hét.
Khi tất cả các rào cản đó bị dỡ bỏ, tự nhiên người ta sẽ mở lòng với nhau. Các bạn bắt đầu nói về những vấn đề của các bạn, những câu từ và những cảm xúc sâu sắc trong bạn cứ thế tuôn ra. Trong khu rừng với một tâm trí cởi mở, bạn đồng hành cho bạn biết các vấn đề của cô ấy, sự đồng cảm của các bạn rõ ràng, sâu sắc và chân thực. Các bạn thảo luận về những hy vọng và ước mơ chân thành nhất của mình. Không có gì đáng ngạc nhiên khi các bạn đồng hành đang có xu hướng “tiếp nhận” lẫn nhau và thậm chí nói nốt hộ nhau câu đang bỏ lửng. Để đánh giá liệu pháp có hữu ích hay không, chỉ cần cho bạn một cơ hội nói hết các vấn đề của bạn với một người nghe đồng cảm, thổ lộ tất cả đối với bạn chạy của mình, việc đó sẽ mang lại lợi ích thiết thực. Các vận động viên trở thành các nhà trị liệu, người thân, bạn thân và huấn luyện viên của nhau. Thực tế, không biết đã bao nhiêu lần tôi nghe một nhân vật nói về một số vấn đề đậm chất cá nhân, và sau đó người đó nói: “Cậu biết đấy, tôi chưa bao giờ kể cho bất cứ ai khác về điều đó trong suốt cuộc đời mình.”
***
Vì vậy, bây giờ chúng ta quay lại với câu trích dẫn. Các vận động viên không bao giờ được giữ cùng một tư thế với nhau hoặc để mọi thứ hời hợt. Các bạn phải thực sự hiểu nhau, bao gồm cả những lỗi lầm và những nhược điểm của nhau. Nhưng tình bạn chạy bộ cũng có chất hào hiệp. Bạn hiểu được rõ hơn về đối tác chạy bộ của mình. Bạn tha thứ cho những thiếu sót. Bạn không nói “khốn kiếp” về những thiếu sót bởi vì bạn đánh giá cao sự phức tạp ở người bạn đang chạy cùng, và bạn hiểu rõ tất cả chúng ta đều đang đấu tranh trong cuộc sống này và không có ai hoàn hảo cả.

Cùng nhau vượt qua những đoạn đèo dốc khó khăn tạo nên một tình bạn khăng khít.
Đây là một thế giới khác để bạn suy nghĩ và khám phá trong khi bạn ra ngoài chạy bộ. Có thể bạn sẽ không trở thành một chuyên gia về chánh niệm, hoặc đưa bản thân tới gần cõi Niết bàn, hay đột nhiên trở thành một nhà hiện sinh hiểu về bản chất của con người, nhưng rất có thể trong bạn hình thành một số tình bạn tuyệt vời, bạn sẽ muốn dừng lại và trầm tư xem ý nghĩa của những điều đó là gì. Đó là một cơ hội để bạn vượt ra khỏi suy nghĩ tự ý thức của mình và bước vào những thế giới khác.
Khi bạn tương tác với bạn bè của mình một cách sâu sắc trên đường chạy, bạn sẽ có được những quan điểm mới về cuộc sống, nhận thức của chính chúng ta về thế giới luôn được lọc qua những định kiến và mối quan tâm vị kỷ của riêng chúng ta. Từ bạn bè của mình, bạn sẽ nghe được nhiều điều, những ý tưởng sẽ không bị méo mó thông qua lăng kính thế giới quan của riêng bạn. Khi bạn học được cách đồng cảm hơn với hoàn cảnh của người khác, ý thức về bản thân dường như sẽ mờ đi một chút khi đặt nền tảng chung nếu bạn ý thức hơn về cái tôi của người khác. Một Phật tử sẽ nói rằng bạn đang dần hiểu ra rằng: Không hề có sự phân biệt giữa bạn và những người khác, hoặc giữa bạn và mọi thứ khác trong thế giới này.
NHỮNG ƯU ĐIỂM THỰC TIỄN CỦA CHẠY BỘ CÙNG NHAU
Cũng như một vấn đề thực tiễn, có một bạn tập cùng là lợi thế rất lớn. Đối với tất cả những điều tuyệt vời có được từ việc chạy bộ, vẫn khá khó khăn để đưa ra quyết định mỗi lần tới giờ chạy, làm sao để thay đồ thể thao và ra khỏi cửa. Một khi bạn đang chạy, mọi thứ có xu hướng ổn thỏa, nhưng luôn có quán tính cần phải vượt qua để nhấc mông của bạn lên và bắt đầu chạy. Trong trường hợp thực tế của tôi, cách tiếp cận tốt nhất cho thói quen chạy của tôi là sử dụng khái niệm này: Đừng nghĩ về nó. Thay vì đá ý tưởng chạy quanh đâu đó ra khỏi đầu, và do đó đưa ra ý tưởng không phải chạy trong lúc rạng sáng, tôi chỉ đơn giản ném đi thứ đang phong tỏa tinh thần mình. Đừng nghĩ về nó. Khi bạn có một người bạn tập cùng, toàn bộ ý tưởng bỏ chạy sẽ bị loại. Bạn phải chạy. Người bạn đó đang trông cậy vào bạn. Đặc biệt là khi bạn bắt đầu một chương trình tập huấn dài hơi, khó khăn vào sáng sớm, việc biết rằng có ai đó đã cam kết thực hiện nó cũng là điều cốt yếu. Bạn không thể nuốt lời.

Khi chạy cùng bạn bè thì thời gian và khoảng cách không còn ý nghĩa.
Trong một lần ngẫu nhiên, tôi áp dụng chiến lược “Đừng nghĩ về nó” cho nhiều lĩnh vực của chạy bộ. Tăng tốc vào khoảng thời gian tiếp theo trên đường chạy - Đừng nghĩ về nó. Ra khỏi ghế ở trạm cứu trợ và trở lại đường chạy - Đừng nghĩ về nó. Ra khỏi giường để chạy trên đường trường - Đừng nghĩ về nó. Đi thẳng qua một dòng suối sâu - Đừng nghĩ về nó. Tiết kiệm thời gian và rất nhiều tình tiết tăng nặng về tinh thần để chỉ đơn giản là dành năng lượng vào bất cứ điều gì bạn phải làm và hoàn thành nó hơn là cứ nghĩ mãi về nó rồi đưa ra quyết định sai lầm.
***
Có một người bạn chạy là điều quan trọng giúp bạn chạy bộ an toàn, đặc biệt khi bạn chạy ở những vùng hoang vắng. Liệu bạn có thực sự mong mình chạy một mình cách xe của bạn năm dặm, trong khu vực không người qua lại với một con rắn đuôi chuông dính sau mông bạn? Hay bạn thích ở ngoài đó với một người bạn hơn? Hai người nghĩa là có gấp đôi số tai và mắt để phát hiện những nguy hiểm trên đường mòn, tiếng ồn mà các bạn tạo ra sẽ cảnh báo cho các đối tượng xấu trong rừng về sự hiện diện của bạn. Bạn cũng ít có khả năng lạc đường khi chạy trên những con đường địa hình lạ nếu cả hai người cùng cố gắng tìm đường.
Từ nhà tôi nhìn qua bên kia đường cao tốc là công viên của quận, nơi đó có con đường địa hình kéo dài hàng dặm, mang lại cho tôi một địa điểm luyện tập hoàn hảo. Có lần tôi ra ngoài chạy và quay lại khá muộn, thế là tôi vào công viên trước hoàng hôn. Khi tôi nhìn lên đỉnh đoạn dốc mà tôi đã leo lên, cách đó khoảng 30 thước, tôi thấy một con vật đang uốn mình với một cái đuôi rất lớn. Ngay lập tức tôi nhận ra một con báo sư tử, đã nhiều lần tôi đến đây mà không trông thấy. Đó là một con một con báo sư tử còn non, rất tò mò, có vẻ như nó đang nhìn tôi. Chúng tôi nhìn chằm chằm vào nhau khi tôi giơ hai tay lên đầu để làm mình to lớn hơn và từ từ lùi lại. Con vật cong đuôi lại, nhảy vọt ra khỏi con đường và biến mất vào khu rừng. Tôi chạy thật nhanh trở về con đường mà tôi đã đến và đi thẳng về nhà với hai cánh tay vẫn đang nổi hết gai ốc. Kể từ đó, tất cả những lần chạy bộ của tôi vào lúc bình minh hay hoàng hôn ở những vùng xa xôi hơn quanh nhà, tôi đều đi cùng với một người bạn.
Đương nhiên, lý tưởng nhất là vượt qua các chặng chạy dài cùng một người bạn. Như tôi đã lưu ý, bạn sẽ an toàn hơn, ít có khả năng lạc đường, có động lực hơn để nhảy ra khỏi giường, nhưng trên tất cả các điều đó, bạn không thể nhận biết được thời gian và các dặm đường chạy trôi qua khi các bạn đang tán gẫu về mọi thứ trong cuộc sống. Bản thân chạy bộ thường là chủ đề trò chuyện với bạn chạy cùng.
Chúng tôi cùng lên kế hoạch tập luyện, quyết định sẽ đăng ký cuộc đua nào, trò chuyện về hệ thống hydrat hóa, chọn giày chạy và đồ ăn thức uống. Chúng tôi vượt qua cuộc đua cuối cùng và chúng tôi tiến hành các bước tiếp theo. Khi kết thúc buổi chạy, chúng tôi sẽ có tất cả các bước kế tiếp trong kế hoạch tập luyện của mình vào tháng sau.
Đua cùng bạn chạy cũng rất hữu ích. Khi ngày đua đến, việc ở cùng với bạn chạy sẽ giúp giảm bớt căng thẳng mà các sự kiện lớn có thể gây ra. Nếu bạn hay chạy quá nhanh thì chạy trong vài dặm đầu tiên với tốc độ thoải mái cùng một người bạn sẽ giúp bạn có một khởi đầu thực tế hơn. Về cuối cuộc đua, nhìn thấy bạn chạy tại điểm chạy ngược lại hoặc gặp nhau ở đoạn cuối cuộc đua là một cảm giác đặc biệt. Nó thậm chí có thể đưa bạn vào một tâm thế hoàn toàn mới nếu như bạn đang phải chống chọi với khó khăn.
Về việc có bạn bè vào ngày đua, tôi nên lưu ý rằng cộng đồng chạy địa hình và siêu cự ly có sự tương đắc và hỗ trợ đáng kinh ngạc. Các vận động viên ủng hộ nhau rất tích cực và nhanh chóng trợ giúp nếu có ai gặp rắc rối. Đặc biệt, ở giữa và phía sau ba lô bạn sẽ nhận ra các vận động viên không cạnh tranh với nhau quá nhiều mà cố gắng để đảm bảo rằng tất cả mọi người có thể cùng về đích. Các vận động viên rất tích cực trao đổi và thiết lập tình bạn trong suốt thời gian diễn ra các cuộc đua siêu cự ly. Kết quả là mọi người quen với nhau, và một cộng đồng hỗ trợ phát triển mở rộng từ khu vực này đến khu vực khác. Khai thác cộng đồng đó, bạn sẽ không bao giờ thiếu bạn bè khi bạn ra ngoài chạy hoặc tham gia một cuộc đua.
CUỘC ĐUA CỦA ROBERT
Chúng ta hãy trở lại với chủ đề mở rộng chân trời của chính bạn bằng cách đánh giá thực tế của người khác, bước vào thế giới của họ. Một trong những trải nghiệm đỉnh cao mà tôi từng có với tư cách là một vận động viên chạy là một đêm tôi dạo cùng Robert Josephs, người bạn chạy của tôi trong nỗ lực thất bại tại giải Grand Slam mà tôi đã kể, sau cuộc đua 100 dặm Western States.
Chạy bộ không còn suôn sẻ đối với Robert. Cậu ấy đã bị một vấn đề về dây thần kinh, khiến cho sự kiểm soát và khéo léo của của cậu ấy trở thành nỗi đau đớn. Đường địa hình ngày càng khó khăn hơn, cậu ấy ngày càng gặp rắc rối khi vượt qua các chướng ngại vật, thường xuyên vấp phải đá và ngã xuống đất. Trong một lần tập luyện để hướng tới cuộc đua, tôi đã chạy cùng Robert khi cậu ấy ngã xuống dốc và rơi vào một bụi rậm. Cậu ấy bị kẹt ở đó. Tôi đã phải kéo cậu ấy ra khỏi bụi cây, nếu không thì có lẽ cậu ấy sẽ kẹt ở đó suốt 15 năm sau đó. Vì thế, mặc dù trước đó cậu ấy đã ba lần hoàn thành cuộc đua Western States với thời gian rất ngắn, nhưng triển vọng của cậu ấy về việc đạt được sức bền và vượt qua những bài tập trên đường đua nhiều đá dường như khá nghiệt ngã. Nếu tôi ở trong tình huống của cậu ấy, tôi nghĩ mình sẽ sớm rời cuộc đua hoặc thậm chí không có can đảm để tiếp nhận nó. Tuy nhiên, thiếu can đảm không phải vấn đề của Robert.
Trạm cứu trợ Michigan Bluff ở dặm thứ 55 là một điểm quan trọng đối với các vận động viên. Nó đánh dấu sự kết thúc của một phần rất khó khăn của chặng đua, đoạn leo lên rất khó khăn ở nhiệt độ thường đạt trên 100 độ F. Các vận động viên giữ được nhịp chạy đang thả bộ xuống đường Michigan Bluff, mỉm cười và vẫy tay chào đám đông. Những vận động viên đang gắng sức đi vào thị trấn, kiệt sức bởi sức nóng và chặng leo lên xuống hai hẻm núi khó khăn nhất là Deadwood và El Dorado.
Đây là cái nhìn đầu tiên của tôi về Robert ngày hôm đó: Cậu ấy chắc chắn là kẻ đang phải lê từng bước nặng nhọc. Cậu ấy đến muộn, chỉ vừa đủ để duy trì tốc độ giúp cậu ta về đích trong giới hạn thời gian 30 giờ. Nhưng các đồng đội đã tụ tập lại giúp Robert giữ được hy vọng và vượt qua thử thách của mình. Chúng ta đều biết Robert nổi tiếng về khả năng kiên trì chịu đựng suốt đêm, gây chú ý trong giới hạn thời gian ở các trạm cứu trợ khác nhau, và sau đó bất ngờ bật lên vào buổi sáng để giành lấy chiếc đai khóa dành cho người về đích.
Vợ Robert đưa cậu ấy đến chỗ chúng tôi đã dựng ghế trại. Cậu ấy nặng nhọc ngồi xuống ghế, cầm lấy chén súp mà cậu ta nhận được ở bàn viện trợ. Chúng tôi thay giày và tất cho cậu ấy. Tôi lau người cậu ấy bằng khăn ướt. Vợ cậu ấy ấn một cái bánh sandwich vào tay cậu ấy và đổi chén súp bằng một ly nước lạnh. Robert không nói gì nhiều, chủ yếu chỉ cúi đầu xuống.
Chúng tôi đã có một cuộc trò chuyện tích cực như khi chúng tôi tập luyện. “Những đoạn khó khăn đã qua rồi,” tôi nói với cậu ấy. “Chỉ tập trung vào Foresthill thôi. Ở đó sẽ mát hơn rất nhiều khi trời tối. Hãy tiếp tục uống nước. Chỉ cần đi vào ban đêm. Ăn hết bánh sandwich đi. Cậu sẽ ổn thôi.” Cậu ấy lắng nghe và gật đầu. Không ai nói gì về tốc độ chậm chạp của cậu ấy. Chúng tôi thấy lo lắng về việc cậu ấy đến Foresthill, bảy dặm trên đoạn đường mòn dốc xuống.
Sau một lúc lâu, cậu ấy rời khỏi ghế và thắt dây đai vào. Chúng tôi hòa vào một nhóm lớn ở cuối đường. Mọi người đang nói chuyện đầy hào hứng, đầy những lời khuyên. Chúng tôi hét và nhảy lên đằng sau cậu ấy khi cậu ấy đi xuống con đường hướng về phía Volcano Canyon. “Tốt lắm! Hẹn sớm gặp lại!”
Hai giờ trôi qua trước khi chúng tôi nghe thấy tên cậu ấy được công bố tại Foresthill. Chúng tôi hy vọng cậu ấy sẽ làm được điều gì đó để có thể tăng tốc trở lại khi nhiệt độ giảm xuống và hoàng hôn đến, nhưng cậu ấy đã trễ 10 phút so với thời gian quy định. Một lần nữa chúng tôi lại đưa cậu ấy vào ghế ngồi, nhưng lần này ai nấy đều vội vàng để cậu ấy có thể nhanh chóng quay trở lại trên đôi chân của mình. Trừ khi cậu ta có sức sống hơn và bắt đầu tranh thủ thêm được một chút thời gian, nếu không cậu ấy sẽ phải mạo hiểm mất thêm một khoảng thời gian giới hạn nữa trên đoạn đường băng qua sông Rucky Chucky ở dặm thứ 75.
Sau một vài phút chăm sóc dịu dàng đầy yêu thương, chúng tôi đã kéo được Robert trở lại trên đôi chân của mình. Tôi đã sẵn sàng đèn pin và chai nước, sốt ruột muốn ngay lập tức lên đường. Khi chúng tôi bắt đầu bước ra, đồng đội hét lên sau lưng chúng tôi: “Chạy đi! Chạy!”
Chúng tôi đi xuống con phố chính của Foresthill cùng với những người cổ vũ khi chúng tôi vượt qua những chiếc xe đang đậu bên đường vì kẹt xe gần trạm cứu trợ. Ở phía xa, đường phố vắng lặng, yên bình và trống rỗng. Dấu hiệu duy nhất của một cuộc đua đang diễn ra là những chóp nón giao thông màu cam đặt cách nhau trước mặt chúng tôi để đánh dấu tuyến đường. Chúng tôi đến chóp nón cuối cùng với một mũi tên chỉ hướng xuống một con phố nhỏ, ngay sau đó chúng tôi ra khỏi Foresthill và trở lại trên đường đua duy nhất.
Đầu tiên là một số đoạn đường dốc xuống dẫn ra khỏi Foresthill. Robert đã cố gắng chạy qua những đoạn này, nhưng đường mòn xuất hiện vài ổ gà và rất nhiều tảng đá lung lay có thể nguy hiểm khi đặt chân. Dường như cậu ấy cần một con đường thoải mái hơn để có thể chạy. Sau khoảng một dặm, chúng tôi đã bước vào đoạn đường chạy với nhịp độ nhanh mà cậu ấy vẫn cảm thấy thoải mái, vì thế tôi không cần phải thúc đẩy cậu ấy chạy. Tôi tập trung vào chuyện theo dõi việc uống nước của cậu ấy và tiếp tục trò chuyện để tránh cho cậu ấy bị phân tâm.
Sau một quãng thời gian dài, chúng tôi đã vào trạm cứu trợ đầu tiên Dardanelles. Tôi đã kiểm tra đồng hồ của mình để xem những lần vượt quá thời gian giới hạn mình đã phạm phải. Chúng tôi đã duy trì mức thời gian dôi ra tương ứng với thời gian cậu ấy đã hao mất ở Foresthill. Tôi cho rằng đó là một thành công. Để một tình nguyện viên phụ trách Robert, tôi quay về phía bàn cứu trợ tìm thứ gì đó để ăn. Khi tôi quay lại, tôi thấy sốc khi thấy tình nguyện viên giúp Robert ngồi xuống ghế. Tôi muốn chúng tôi vượt qua trạm cứu trợ này thật nhanh và nhanh chóng lên đường. Tôi đảm bảo Robert có mọi thứ cậu ấy cần và nói với cậu ấy rằng cậu có hai phút trước khi chúng tôi đi. Cậu ấy nhai trệu trạo một chiếc bánh quy, vui vẻ để tôi đặt ra các quy tắc.
Chúng tôi lên đường tới trạm cứu trợ tiếp theo, Peachstone, với những lời khuyến khích ào ạt từ phía các tình nguyện viên. Ngay lập tức, màn đêm nuốt chửng chúng tôi. Dường như lúc này chúng tôi đang đứng bên trái một hẻm núi. Trên cao là những vì sao sáng, vầng trăng khuyết lơ lửng ở phía chân trời đối diện. Chúng tôi di chuyển dọc theo con đường một lúc, nhưng lúc này Robert đã đến điểm dừng chết khi cậu ấy lấy chai nước ra uống. Tốc độ của chúng tôi ở chặng này đã giảm đáng kể so với chặng dẫn tới Dardanelles. Ngoài ra, không có ai nói về việc chạy cả. Hoàn toàn là đi bộ. Tôi lấy bản đồ ra xem chúng tôi liệu có thể gỡ lại chút thời gian nào ở chặng tiếp theo không.
Khi con đường bằng phẳng hơn hoặc có xu hướng dốc xuống, tôi hoạt náo một chút để khích lệ việc chạy, nhưng vô ích. “Chúng ta sẽ phải gắng sức hơn một chút,” tôi nói.
“Tớ đang gắng đây,” Robert trả lời, vẫn duy trì tốc độ chậm chạp của mình. “Đang gắng đây.” Tôi phá lên cười.
Nhưng tiết mục chính hóa ra lại là những ngọn đồi. Đoạn đường địa hình này có bề mặt dễ đi, đất mềm, và không có nhiều đá. Từng chút một, chúng tôi đã leo lên một sườn núi, mỗi đoạn lên đồi dường như phải trả một cái giá khủng khiếp. Robert gần như phải dừng lại khi chúi người sau mỗi bước chạy. Cậu ấy chỉ có thể nhấc chân lên đủ cao để vượt qua những tảng đá. Cậu ấy thường xuyên vấp ngã.
Khi tôi kiểm tra đồng hồ, thời gian dường như đã bốc hơi. Tôi bắt đầu tính toán khoảng thời gian chúng tôi có cho lần cắt giảm tiếp theo, tôi tính xem chúng tôi đã đi được bao xa và chúng tôi sẽ cần đến tốc độ nào. Trong khi đó, Robert đã bắt đầu loạng choạng trên con đường. Tôi lo lắng nhìn về bên trái nghĩ cậu ấy sẽ ngã như thế nào nếu cậu ấy thực sự rẽ ra khỏi con đường.
Một sự im lặng nặng nề giáng xuống khi chúng tôi di chuyển chậm lại. Tôi liếc nhìn những vì sao và mặt trăng. Đêm vẫn rất yên tĩnh, sự yên tĩnh chỉ bị phá vỡ bởi một tiếng sột soạt trong bụi rậm. Khó mà tin được chúng tôi là một phần của một cuộc đua lớn. Quanh chúng tôi không có gì khiến chúng tôi phải vội vã. Ước gì tôi có thể bảo Robert thư giãn, rằng không có gì phải vội vàng cả, nhưng tôi biết rằng từng phút trôi qua thì tình hình của chúng tôi càng trở nên tuyệt vọng hơn. Trong khi đó, cậu ấy đã kiệt sức đến mức gần như không thể cất lại chai nước vào túi sau khi uống.
“Chúng ta phải đến gần trạm cứu trợ tiếp theo” tôi nói. Tôi đoán dựa trên thời gian trôi qua kể từ trạm cứu trợ cuối cùng. Nhưng phỏng đoán của tôi hóa ra lại là lối thoát. Chúng tôi len lỏi bò lên, tiếp tục đi theo con đường dường như dài bất tận.
Cuối cùng, không có hồi kèn cảnh báo nào, không có một dấu hiệu nào, nhưng thời gian giới hạn để tới Peachstone đã trôi qua. Tôi không biết phải nói gì với Robert. Tôi đã đặt ra một số hy vọng rằng: Bởi vì cuộc đua đã được sửa đổi cho năm nay, có thể bằng cách nào đó thời gian quy định trên giấy tờ mà tôi có được là sai. Đoạn đường địa hình cuối cùng lẽ ra có biểu tượng riêng và có đoạn rẽ xuống về bên phải. Đồng thời, chúng tôi có thể nhìn thấy ánh sáng của trạm cứu trợ chiếu qua con vực đen tối ngay trước mặt chúng tôi. Khi chúng tôi quay trở lại đường mòn, chúng tôi đã thực sự đã rời xa trạm cứu trợ cho đến khi chúng tôi băng qua con suối ở đoạn cuối hẻm núi và vòng trở lại.
MỌI CHUYỆN ĐÃ KẾT THÚC
Khi chúng tôi đến Peachstone, trạm trưởng trạm cứu trợ gặp chúng tôi ở bìa rừng. Nhìn qua vai anh ta, tôi thấy mọi người đang bận rộn dọn dẹp ở bàn viện trợ. Tôi cũng thấy một hàng vận động viên, khoảng 10 người, tất cả đều ngồi trong ghế trại, quanh người được phủ những tấm chăn. Trạm trưởng bắt tay Robert và chúc mừng cậu ấy đã đến được Peachstone. Mặt khác, anh ta cầm một cây kéo của bác sĩ phẫu thuật. “Tin xấu đây,” anh ta nói, “là tôi cần dây đeo cổ tay của anh. Anh đã vượt quá giới hạn thời gian.” Thế là anh ta cẩn thận tháo dây đeo ra khỏi cổ tay Robert. Tấm băng biến mất vào túi của anh ta. Vậy đó!
Sau đó tôi hỏi Robert cảm thấy thế nào, khoảnh khắc mà cậu ấy biết rằng cậu ấy đã kết thúc cuộc đua. Cậu ấy có tức giận, thất vọng, đau khổ hay điên loạn không?
“Tôi thấy nhẹ nhõm,” cậu ấy trả lời tôi.
Tôi tìm thấy một chiếc ghế trong lều và dẫn Robert về phía đó. Cậu ấy tháo đai và để nó rơi xuống đất. Sau đó cậu ấy cúi xuống, cẩn thận ngồi xuống ghế. Một tình nguyện viên mang theo một tấm chăn, tôi nhận lấy rồi khoác lên vai cậu ấy. “Cậu đã làm tốt.” Tôi nói với cậu ấy. “Cậu không bao giờ bỏ cuộc.” Robert gật đầu và nhắm mắt lại. “Tôi có thể giúp gì cho cậu?” Tôi hỏi.
“Chỉ cần chút nước là mọi chuyện sẽ ổn,” cậu ấy trả lời. Khi tôi mang nước tới, Robert đã nhắm mắt lại. Tôi đặt cốc nước xuống cạnh chân cậu ấy và nhìn đồng hồ. Lúc đó đã 3 giờ sáng.
Tất cả các vận động viên ngồi ở đó đã hoàn toàn bị loại, bất động dưới tấm chăn của họ. Các tình nguyện viên đang bận rộn dọn dẹp. Tôi nhận thấy một nhóm vận động viên khác đứng trên rìa của trạm cứu trợ đang cười nói vui vẻ. Tôi nhận ra họ là những người dẫn tốc khác, giống như tôi, hiện đang bị mắc kẹt trong rừng vào nửa đêm về sáng. Một người dẫn tốc dường như đang trao đổi khá gay gắt với trạm trưởng. Tôi chỉ có thể nghe lỏm anh ta nói: “Sao anh lại không sẵn sàng đưa chúng tôi ra khỏi đây? Anh có biết có nhiều vận động viên đang bị bỏ lại ở đây không?” Trạm trưởng nhún vai. Anh ấy đảm bảo với anh chàng nọ là họ đang thu xếp.
Thực tế, không lâu sau kế hoạch được công bố. Trạm cứu trợ nằm ngay ở phần thấp nhất của con đường chạy thẳng lên sườn núi khoảng một dặm tới một con đường dẫn ra đường cao tốc. Các vận động viên phải được đưa ra ngoài bằng xe kéo vốn được sử dụng để mang hàng cho trạm cứu trợ lúc ban đầu. Những người dẫn tốc phải tự dùng sức của mình để leo lên con đường đó.
Chiếc toa kéo nối vào một chiếc xe jeep được đưa vào. Chúng tôi đánh thức các vận động viên ra khỏi ghế của họ và khiến họ sửng sốt trước cái xe kéo. Tất cả đều cứng người khi ngồi xuống. Một vận động viên phải nhờ tới sự giúp đỡ của một chiếc giường gấp và phàn nàn vì cảm thấy mệt mỏi. Toa kéo khá thấp, chiếc giường để ngồi chỉ đặt được một chân rưỡi xuống mặt sàn. Nhưng dù vậy, các vận động viên có thể tự xoay xở được. Sau đó, họ lại gặp khó khăn khi uốn chân và tay để đủ chỗ ngồi xuống. Họ buông lời rên rỉ khi gục xuống chiếc giường thép. Robert chấp nhận tất cả những điều này một cách kiên cường, cố gắng làm mọi việc có thể. Quả thực, những vận động viên này có phẩm giá to lớn khi họ chịu đựng tất cả những điều này. Họ không phàn nàn. Họ co duỗi chân tay đau đớn của mình cho phù hợp với không gian xung quanh và sau đó chờ đợi bước tiếp theo của quá trình di chuyển.
Chiếc xe kéo lảo đảo tiến lên. Tôi cùng với những người dẫn tốc khác đổ người leo lên con đường. Mặc dù đã vào rất khuya, nhưng những người dẫn tốc như bùng nổ năng lượng. Cuối cùng cũng thoát khỏi việc phải lao về phía trước, không ngừng khuyến khích những vận động viên cầm cờ, những người dẫn tốc phóng vọt lên con đường giống như có ma quỷ đang đuổi theo. Tôi hầu như không thể theo kịp họ. Mọi người đang nói chuyện và đùa vui, cực kỳ nhẹ nhõm rằng cuối cùng họ đã có thể di chuyển với tốc độ nhanh. Đó là bức tranh tương phản giữa những vận động viên đang rên rỉ ngồi trong xe moóc với những người dẫn tốc của họ.
Chúng tôi lên đến đỉnh, nơi có bãi đất rộng rãi trong những hàng thông. Chúng tôi đưa tất cả mọi người xuống trong một quy trình ngược với sự đau đớn khi họ được đưa lên lúc trước, các vận động viên nhăn nhó khi họ bước ra khỏi xe kéo, dựa vào cánh tay hỗ trợ của chúng tôi. Một vận động viên ra được bên ngoài và nhanh chóng được ném lên xe. Tôi tìm thấy một chỗ cho Robert trên cái chắn bùn của chiếc xe kéo, cậu ấy ngồi yên lặng, chờ đợi.
Chẳng mấy chốc một khu ngoại ô rộng lớn xuất hiện và lắc lư trong tầm mắt chúng tôi. Xe chúng tôi chật ních người, một số người phải chờ chuyến khác. Robert tình nguyện ở lại chờ chuyến xe tiếp theo. Vận động viên cuối cùng vào vùng ngoại ô không thể ngồi vừa khít vào ghế sau và phải đổi chỗ cho anh chàng ngồi ở ghế trước. Cuối cùng cũng ổn định, họ đã đi vào ban đêm.
Chiếc xe tải tiếp theo chạy xuống đường, và chiếc cuối cùng của chúng tôi được chở vào. Chúng tôi đi đến Auburn và vạch đích tại sân vận động trường Trung học Placer. Lần đó, tôi để Robert ngồi xuống bậc thềm sân vận động, nơi dựng lều y tế. Cậu ấy ngã gục xuống chiếc giường gấp. Tôi đắp chăn cho cậu ấy, ngay lập tức cậu ấy nhắm mắt và nằm hoàn toàn tĩnh lặng.
VẠCH ĐÍCH
Phần lớn công việc của tôi bây giờ đã được hoàn thành, tôi tìm được cho mình một chỗ gần vạch đích, ngồi ở đó xem các vận động viên khác về đích. Thời gian được tính vừa khít. Lúc đó mới hơn bốn giờ sáng, nên tất cả mọi người đến đều kiếm được khóa thắt lưng bạc vì hoàn thành cuộc đua ít hơn 24 giờ. Về đích giữa khoảng 24 giờ và 30 giờ sẽ nhận được khóa đồng.

Rob Krar, người chiến thắng tại giải Western States năm 2015, đang được giới truyền thông vinh danh. Đó là một trải nghiệm của những người hoàn thành cuộc đua.
Hầu hết các vận động viên tôi thấy đã về đích mạnh mẽ, mỉm cười sung sướng và tận hưởng thành công lớn của họ. Họ trèo lên cân để xem cân nặng cuối cùng của mình, sau đó chỉ miễn cưỡng ngồi xuống để kiểm tra huyết áp. Họ là những vị vua và hoàng hậu của sự kiện, những kẻ chinh phục của cuộc đua Western States.
Tôi không thể không thể nghĩ về những người chạy đã thất bại mà tôi gặp ở Peachstone chỉ vài giờ trước đó. Họ đã bị tụt hậu nặng nề trong chiếc ghế trại, dưới tấm chăn dày, chỉ với chiếc mũ ướt đẫm mồ hôi của họ, còn đôi chân và giày bám đầy bùn. Đối với họ, thời gian đã hết. Nhiệm vụ của họ đã kết thúc hàng dặm kể từ Auburn trong khu rừng tối mà chỉ có vầng trăng khuyết và những vì sao lơ lửng trên đầu.
Nhưng sau đó tôi đã nhớ lại rằng, khi tôi đi theo Robert qua vài dặm cuối, tôi nhận thấy rằng vai của cậu ấy đã không chùng xuống, lòng quyết tâm chưa bao giờ rời bỏ cậu ấy. Ngay cả khi nhiệm vụ trở nên vô vọng, cậu ấy vẫn đấu tranh để giữ giấc mơ của mình sống mãi. Cậu ấy không bao giờ bỏ cuộc. Trái tim cậu ấy chưa bao giờ từ bỏ. Cậu ấy đã ở lại với cuộc đua đến cùng, sau đó, với phẩm giá tuyệt vời và sự bình tĩnh, cậu ấy chấp nhận rằng nó đã kết thúc. Có vẻ như đối với tôi, cậu ấy đã giành được chiến thắng phi thường - thậm chí còn vĩ đại - hơn những vận động viên đang đứng nhìn vạch đích lúc này.