Trong quá trình chạy bộ ở Leadville vào cuối mùa đông cho đến hết mùa xuân, tôi đã chạy bộ với tần suất lớn. Đã có các khóa tập luyện kéo dài vào cuối tuần với thời lượng năm hoặc sáu giờ, nhằm chuẩn bị cho các cuộc đua siêu cự ly 50 dặm và 100 cây số, khối lượng tập luyện khổng lồ vào giờ ăn trưa diễn ra gần như hàng ngày. Trung bình mỗi tuần tôi hoàn thành hơn 50 dặm cho tới 100 dặm với giày đinh trong suốt tuần mà tôi phải đua hoặc tập luyện phương pháp chạy đường trường liên tục9.

Trải qua tất cả quãng thời gian đó, không có gì ngạc nhiên khi tinh thần của tôi đã có được sự tinh tế nhất định.

Ngạc nhiên thay, hiếm khi tôi có cảm giác nhàm chán. Tôi đã dành rất nhiều thời gian để khám phá những con đường phẳng và đường chạy địa hình mới, vì thế tôi đón nhận tất cả những cảnh quan, âm thanh, mùi vị mới đến với mình. Suy nghĩ của tôi lang thang khắp đó đây. Đôi khi tôi hoàn toàn quên đi suy nghĩ về đường chạy của mình và tự hỏi điều gì đã xảy ra trong suốt những giờ chạy vừa qua, hay tôi bắt bản thân đắm mình vào những tưởng tượng như vị khách viếng thăm một môn thể thao, cuộc đua thuyền hay chương trình du lịch, để nó lang thang xung quanh và quan sát tất cả những thứ tuyệt vời đó.

Khoảnh khắc này gây cho tôi sự chú ý - khoảnh khắc mà tôi cảm thấy mình đã hiểu rõ hơn về thực hành chánh niệm - rằng tất cả những gì đang lướt qua đều tự nhiên dẫn tôi vào trạng thái chánh niệm. Tôi đã phát triển một xu hướng để tập trung vào thời điểm hiện tại khi đang chạy, đôi khi tôi ý thức được về tất cả những thứ xung quanh mình hoặc đôi khi tôi lắng nghe những suy nghĩ của mình dưới góc nhìn vô tư không thiên kiến. Chạy bộ là điều hấp dẫn để tôi không phải đặc biệt lo lắng về những vấn đề trong cuộc sống của mình hay những vấn đề gia đình mà tôi phải đối mặt trong tương lai. Miễn là tôi đang chạy, tôi sẽ không có gì phải lo lắng, và khi tôi kết thúc, tôi có một cảm giác hoàn toàn rõ ràng, một cảm giác bình yên trong nội tâm, và cảm giác rằng tôi đã sẵn sàng hoà hợp với tất cả và nhanh chóng ôm trọn thế giới. Tôi đã mang tư duy này trong lúc chạy. Và sau khi chạy, tôi ngờ rằng những gì mình cảm nhận được dường như rất gần với tư duy đó và những kết quả đều là đặc trưng điển hình cho chánh niệm.

Đương nhiên, tôi không phải là người chạy duy nhất tạo ra mối liên hệ giữa chạy bộ và chánh niệm. Nếu ngày nay Mark Twain còn sống, ông ấy sẽ nói bạn chẳng thể nói về chánh niệm mà không trùng lặp ý tưởng với ai đó viết blog trên internet về chạy bộ và chánh niệm. Có rất nhiều bài báo và sách đã được viết về chủ đề này. Bí mật đã được khai mở.

CHÁNH NIỆM LÀ GÌ?

Chánh niệm là sự tập trung chú ý vào những suy nghĩ, cảm giác, cảm xúc mà người ta đang trải qua tại thời điểm hiện tại và chấp nhận chúng mà không phán xét hay đánh giá. Kabat-Zinn, người đầu tiên phổ biến chánh niệm, đã mô tả tư duy thông thường giống như “một thác nước ồn ào.” Theo Kabat-Zinn, trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta bị lạc lối trong dòng suy nghĩ này, thường xuyên trăn trở về những gì xảy ra trong quá khứ hoặc những gì sẽ xảy ra trong tương lai. Chúng ta gắn những cảm xúc và nhận định này vào những suy nghĩ đó, luân phiên chạy trốn những gì có vẻ khó chịu và bám vào những gì có vẻ dễ chịu. Những cảm xúc đó thường trực tiếp và mạnh mẽ. Tâm trạng của chúng ta có thể dễ dàng thay đổi khi một ý niệm gây ra giận dữ hoặc hồi hộp, và cảm xúc của chúng ta sẽ đi từ sự cân bằng đến bấp bênh hay đổ vỡ. Hơn nữa, chúng ta có xu hướng nhận diện chính mình bằng những suy nghĩ của mình, nên khi chúng ta đi từ suy nghĩ này sang suy nghĩ khác, cảm xúc này tiếp nối cảm xúc khác, chúng ta liền cảm thấy mất kiểm soát và lo lắng. Kabat-Zinn tuyên bố chúng ta cần phải bước ra khỏi dòng suy nghĩ này và trở thành người theo dõi chính những suy nghĩ của chúng ta.

Chìa khóa tới chánh niệm là thái độ cởi mở và quan sát những gì đang xảy ra trong bạn tại thời điểm hiện tại. Bạn nên ngừng mải miết tìm kiếm bản thân bằng những suy nghĩ của mình, ngừng đuổi theo sau chúng và phản ứng lại chúng. Thay vào đó, bạn nên cố gắng trải nghiệm hiện tại như một dòng suy nghĩ, cảm giác và cảm xúc. Để bản thân nhận thức được những gì bạn đang thấy, nghe thấy và đang làm. Khi những suy nghĩ và cảm xúc khởi sinh, hãy xử lý tất cả chúng bằng lòng ham hiểu biết. Bạn nên chấp nhận

Sự tồn tại của chúng, nhưng đồng thời bạn không nên đặc biệt phán xét chúng. Hãy giữ cho tâm trí cởi mở với tất cả. Ngay khi bạn đã hiểu ra một suy nghĩ, hay một cảm xúc, bạn nên chuyển sang cảm giác hay cảm xúc tiếp theo mà bạn đang trải nghiệm ở thời điểm hiện tại và ở lại với khoảnh khắc đó.

Có vô số lợi ích của chánh niệm đã được công bố và được một hệ thống nghiên cứu quan trọng ủng hộ. Ngụ ý trong thực hành chánh niệm và sự nhân mạnh vào khoảnh khắc hiện tại là muốn nói bạn sẽ không bị ám ảnh về các sự kiện trong quá khứ hoặc khiến bản thân khó chịu vì các sự kiện trong tương lai. Bạn được sống hoàn toàn với hiện tại. Không có gì phải ngạc nhiên, vì bạn đang nuôi dưỡng một phương pháp để đối phó với suy nghĩ của mình mà không có những cảm xúc đi kèm hay lo lắng cho chúng, chánh niệm có xu hướng giảm căng thẳng. Chánh niệm có thể được sử dụng như một chiến lược đối phó với sự lo lắng và trầm cảm. Các cá nhân bị đau mãn tính đã sử dụng cách thực hành chánh niệm để giảm cơn đau hoặc tìm ra cách đối phó tốt hơn với căng thẳng gây ra bởi cơn đau. Chánh niệm được cho là có thể giúp con người tập trung. Học tập và ghi nhớ được thúc đẩy bởi thực hành chánh niệm. Chánh niệm thúc đẩy ý thức chung về hạnh phúc. Ở một cấp độ sâu hơn, những

Người thực hành chánh niệm sẽ thấy chánh niệm như một cách để hòa giải mọi người với những gì họ thấy như là sự vô thường của cuộc sống, để sống hòa hợp với những tranh đấu hàng ngày và để cảm nhận một kết nối sâu sắc hơn với cuộc sống, và rộng hơn, là kết nối với thế giới nói chung. Liệu có ai lại không muốn điều đó?

KẾT NỐI VỚI CHẠY BỘ

Những người ủng hộ chánh niệm nhấn mạnh rằng hầu như bất kỳ mưu cầu nào cũng có thể được thực hiện bằng chánh niệm. Bạn có thể đi bộ xuống đường với chánh niệm. Bạn có thể làm công việc của mình một cách có chánh niệm. Bạn có thể bơi một cách chánh niệm. Vậy tất nhiên, bạn có thể chạy bộ một cách chánh niệm. Trên thực tế, dường như chạy bộ có nhiều yếu tố giúp ta thực hành chánh niệm.

Những người hướng dẫn thực hành chánh niệm thường gợi ý người khác thiền định và tập trung vào hít thở như những bước khởi đầu giúp học viên bước vào trạng thái chánh niệm. Tập trung vào hơi thở là cách làm trống tâm trí, tránh những suy nghĩ, cảm xúc khác và tập trung vào thời điểm hiện tại. Người chạy không gặp khó khăn gì liên quan tới quá trình hít thở. Đối với một người chạy bộ, ý thức về hít thở luôn luôn là những khía cạnh rõ ràng hoặc sâu xa.

Việc hít thở điều chỉnh và cung cấp năng lượng cho hoạt động chạy bộ.

Tính nhịp điệu của chạy bộ là một cách khác thể hiện việc chạy bộ kết nối với thiền định, và mở rộng ra, là với chánh niệm. Một bước của người chạy bộ giống như một nhịp, giống như lặp lại một câu thần chú khi thiền định. Độ đánh nhịp của hai tay, chuyển động của sải chân, bàn chân tiếp xúc với mặt đường, cùng với hơi thở đều là những chuyển động lặp lại cơ bản của chạy bộ, tạo nên nền tảng bất biến như những nhịp điệu trong âm nhạc. Một người chạy chỉ cần tập trung vào những chuyển động này để có được hiệu quả tương tự một người thiền định tập trung vào hơi thở hay một câu thần chú.

Theo định nghĩa, khi bạn đi chạy là bạn đang tách thể xác khỏi thế giới làm việc hàng ngày của bạn giống như khi bạn vào một căn phòng riêng biệt để thiền định và thực hành chánh niệm. Tâm trí bạn sẽ tự động có cơ hội tái tập trung. Và ở một mức độ nào đó, cùng với sự tách biệt về mặt thể chất, bạn sẽ tách mình khỏi những hoạt động tinh thần thường nhật như những mối quan tâm, nỗi lo ngại, các kế hoạch, cái tôi, vai trò xã hội và những trò tiêu khiển khác mà bạn thường đắm chìm vào. Thay vào đó, bạn được tự do chú tâm đến những trải nghiệm ngay trước mắt - những cảm giác, hình ảnh và âm

thanh khi chạy. Nói cách khác, bạn được tự do thực hành chánh niệm.

Chạy bộ cũng có xu hướng tạo ra cùng một kiểu cởi mở hoặc khách quan đối với suy nghĩ của bạn rằng nó có liên kết với chánh niệm. Trong khi chạy, bạn có xu hướng đứng ngoài vai trò xã hội bình thường của bạn, đứng ngoài sự thúc đẩy bản ngã của riêng bạn. Chạy xuống đường mòn có thể làm giảm sự tự ý thức và tự phê bình của bạn. Do đó, bạn không phải mang tất cả những thứ nặng nề đó tới mọi suy nghĩ trong tâm trí bạn. Có lẽ đây là lý do tại sao ngay trong rắc rối của công việc lại thường xuất hiện giải pháp, hoặc một mối lo nan giải trong hôn nhân bỗng đột nhiên ít đáng ngại hơn. Chạy bộ dường như tạo ra cách thay đổi này để xử lý những suy nghĩ vốn rất gần với cách chánh niệm định hướng suy nghĩ.

THỰC HÀNH CHÁNH NIỆM

Thực hành chánh niệm trong khi chạy không hề phức tạp mà rất linh hoạt. Bạn có thể thoải mái bật tắt việc đó bất cứ khi nào bạn thích. Chánh niệm có thể đóng vai trò trong bất kỳ kịch bản chạy nào: tập luyện, đua, chạy đường trường, chạy cự ly ngắn như là một phần của tập luyện cường độ cao, hay là phần dễ nhất của việc chạy bộ phục hồi. Chánh niệm dựa trên thực tế thực hành các tôn giáo và triết học phương Đông, nhưng chánh niệm không phải là tinh thần hay tôn giáo cố hữu. Thay vào đó, chánh niệm dựa trên một cách tiếp cận chung về cách thức hoạt động của bộ não và cách con người thường suy nghĩ.

Chánh niệm thôi thúc bạn sống trọn trong từng khoảnh khắc và giới hạn sự tập trung vào thời điểm hiện tại.

Trong khi chạy bộ dường như thúc đẩy chánh niệm một cách tự nhiên, bạn chắc chắn có thể làm sâu sắc hơn quá trình đó bằng cách có ý thức và chủ động hành động có chánh niệm khi bạn chạy. Mục đích là để bạn có thể chú ý đến thời điểm hiện tại và trau dồi ý thức không phán xét những nhận biết đến từ những trải nghiệm của bạn, đó là cảm giác, suy nghĩ và cảm xúc lướt qua tâm trí của bạn.

Một nơi tốt để bắt đầu là với tất cả các cảm giác vật lý tự nhiên xảy ra trong khi chạy. Hãy tập trung vào hơi thở của bạn. Chú ý tới dòng khí vào và ra, sự giãn nở của phổi, các hoạt động của cơ hoành, những thay đổi khi bạn ra sức leo lên đồi, khi bạn chậm lại hoặc khi bạn cất bước. Ý thức được sự tiếp xúc của bàn chân với mặt đất, cách vung tay, nâng cao gối, toàn bộ chuyển động và dao động của sải chân đang chạy. Cảm nhận cơn gió ve vuốt trên làn da, hơi ấm và sự tươi mát trong không gian.

Bây giờ hãy mở rộng sự tập trung của bạn vào thế giới xung quanh - những gì bạn đang thấy, những gì bạn đang ngửi thấy, và những gì bạn đang nghe thấy. Bạn không cần phải ép buộc mình bằng cách

điên cuồng cố gắng chú ý tới mọi thứ xung quanh. Chỉ cần nhận thức được điều gì đang thu hút sự chú ý của bạn. Nếu tuyến đường của bạn trở nên quá quen thuộc đến mức bạn không còn để ý tới mọi thứ, hãy tìm một tuyến đường mới có những cảnh quan khác hoặc thách thức mới mẻ hơn, chẳng hạn như đồi núi hoặc đường mòn gập ghềnh. Bằng cách tập trung vào cảm giác thể chất của bạn và những gì đang diễn ra xung quanh khi bạn đang chạy, bạn đang luyện tập cách giữ sự tập trung vào thời khắc hiện tại, và dĩ nhiên, thoát khỏi quá khứ và tương lai và những lo lắng, bận tâm về chúng.

Suy nghĩ sẽ luôn luôn nảy sinh trong tâm trí bạn về các vấn đề công việc hay những bận tâm về vài sự kiện trong tương lai, những suy nghĩ này sẽ kéo bạn ra khỏi sự tập trung của bạn về thời điểm hiện tại. Nhiệm vụ của bạn là thừa nhận suy nghĩ đó và bất kỳ cảm xúc nào hay những rung cảm gắn liền với suy nghĩ, nhưng sau đó hãy nhẹ nhàng hướng sự chú ý của bạn trở lại hoạt động của bạn tại thời điểm hiện tại. Cách làm đó sẽ dễ dàng đưa những suy nghĩ lướt qua tâm trí bạn như là một phần của dòng chảy ý niệm, cảm xúc, cảm giác được tạo nên ở thời điểm hiện tại. Bạn không cần phải tự gắn mình vào những suy nghĩ đó, bị choáng ngợp vì chúng hay thậm chí xem những suy nghĩ này là yếu tố tạo nên con người

bạn. Giải thoát khỏi những suy nghĩ ngột ngạt và có thể chỉ đơn giản là chạy thẳng, tồn tại trong khoảnh khắc đó, bạn sẽ trải nghiệm cuộc chạy của mình, thậm chí còn tự do hơn, giảm căng thẳng, và nhận được nhiều điều bổ ích hơn bao giờ hết.

SỬ DỤNG CHÁNH NIỆM

Ngay cả khi bạn không cố gắng tạo ra chánh niệm liên tục trong lúc chạy, bạn vẫn có thể sử dụng một cách hiệu quả các phương pháp chánh niệm khác trong một số tình huống nhất định. Như bất cứ ai hoàn thành một cuộc đua marathon hoặc chạy hết sức mình để đạt kỷ lục trong cự ly 10K hay thậm chí chịu đựng đau đớn suốt một quãng chạy riêng biệt trên đường chạy như đã biết, chạy bộ có thể hàm chứa rất nhiều đau đớn. Các màn trình diễn hàng đầu chỉ có thể thành công khi bạn thoát ra khỏi vùng thoải mái của mình. may mắn thay, một trong những lợi ích đã được chứng minh qua việc thực hành chánh niệm là có một cách để đối phó với đau đớn. Một trong những nghiên cứu ban đầu của Kabat-Zinn là tập trung chú ý vào chánh niệm có liên quan tới việc giúp bệnh nhân đối phó với cơn đau mãn tính.

Thông thường, khi cơn khó chịu bắt đầu ập đến trong lúc chạy, bạn cố gắng chống lại nó, loại bỏ nó, ngăn chặn nó, bỏ qua nó, hay bằng cách nào đó chống lại nó. Tất nhiên, không có cách nào trong số đó hiệu quả cả. Cơn đau chỉ lớn dần lên trong tâm trí bạn kèm theo sự lo lắng về khả năng tiếp tục của bạn. Chánh niệm khuyến cáo rằng bạn nên tiếp cận ngược lại đối với đau đớn. Khi bạn bắt đầu bị đau, bạn không nên tránh né cơn đau, hãy đón nhận nó, hoàn toàn thừa nhận nó, thậm chí đắm chìm vào cảm giác đó và trải qua nó, tuyệt đối không ngại ngần. Ngay khi bạn không thể kháng cự được nó và đón nhận nó, nỗi đau sẽ không còn tác động sâu sắc đến bạn nữa. Khi trải nghiệm nỗi đau nhiều hơn thì nỗi đau chỉ là một cảm giác khác, một rung động khác. Nỗi đau là một phần của hiện tại. Sau khi bạn chấp nhận, nó sẽ dần biến mất. Bạn có thể hướng sự tập trung vào những thứ khác mà bạn đang trải nghiệm và để cho cơn đau hòa tan vào bối cảnh xung quanh.

Đương nhiên, bởi những cơn đau, chúng ta đang nói về những cảm giác bạn thường trải qua như là kết quả của hoạt động bền vững, một cảm xúc khó chịu nói chung, cơn đau biến mất khi ta ngừng hoạt động. Nếu bạn bắt đầu trải qua một cơn đau dữ dội và cục bộ mà có thể báo hiệu một chấn thương, bạn phải dừng việc chạy lại và không cố gắng vượt qua cơn đau. Hãy dành một hai ngày nghỉ để theo dõi xem điều gì xảy ra. Nếu sự cố vẫn tiếp diễn, hãy đến chuyên gia để được tư vấn.

Bên cạnh việc làm chủ cơn đau, chánh niệm có thể được sử dụng để đối phó với những trở ngại khác khi chạy. Nếu bạn cảm thấy mệt mỏi, đừng cố gắng thuyết phục bản thân rằng bằng cách nào đó bạn sẽ không mệt mỏi nữa. Thừa nhận cảm giác đó, chìm sâu vào nó, nhận ra nó như là một phần khó khăn của quá trình chạy trong một thời gian dài, và sau đó nhẹ nhàng chuyển suy nghĩ của bạn sang những cảm xúc tiếp theo. Cuối cùng bạn sẽ nhận ra rằng những cảm giác khó chịu này không phải là vật cản của bạn, mà chỉ là những cảm giác bạn có thể đối phó mà không sợ hãi hay lo âu, và nó trở thành một phần của quá trình chạy bộ.

Quá trình chánh niệm đối phó với đau đớn và những cảm giác khó chịu khác tương tự như quá trình của Dahlkoetter đã mô tả trước đó khi thay thế những ý nghĩ tiêu cực bằng những ý nghĩ tích cực. Dahlkoetter sẽ khiến bạn thừa nhận cơn đau và nhìn nó trong ánh sáng tích cực như bằng chứng bạn đã đạt được những mục tiêu của mình. Với chánh niệm, quá trình và phương pháp là như nhau, nhưng nhấn mạnh hơn vào việc tỏ thái độ khách quan đối với cơn đau, kiểm tra nó, trải nghiệm xem nó là gì, nhìn nó trong nhiều các cảm giác trong hiện tại, nhưng không gắn nó với bất kỳ cảm xúc đặc biệt nào.

MỘT CÂU CHUYỆN CỦA HAI TRĂM DẶM

Thực hành chánh niệm khi tôi chạy làm sâu hơn sự hưởng thụ của tôi giúp tôi thoát ra khỏi bài tập luyện hàng ngày của mình và thậm chí, dường như còn nâng cảm giác hoàn thành và bình an trong nội tâm của tôi sau mỗi lần chạy. Trong suốt thời gian dài tập luyện cường độ cao, tôi nhận thấy mình có thể đối phó với những khía cạnh đau đớn trong quá trình chạy tốt hơn và có mức độ, hay loại bỏ sự căng thẳng mà tôi từng cảm thấy về việc thúc đẩy bản thân ra khỏi vùng thoải mái của mình.

Khi tôi nhìn lại một số kinh nghiệm đỉnh cao của mình với tư cách là một vận động viên chạy bộ, tôi có thể thấy rõ cách thức thực hành chánh niệm đã thay đổi cách tiếp cận của tôi đối với chạy bộ và cách thức khiến một số thất bại trong quá khứ có thể xảy ra rất khác là bởi tôi đã có một quan điểm khác vào lúc đó. Ví dụ điển hình mà tôi phải chịu đựng là trở thành một DNF (người không hoàn thành cuộc đua) tại cuộc đua Western States Endurance Run trong nỗ lực làm chủ cuộc đua 100 dặm của mình. Lúc đó tôi đang xếp hàng để bắt đầu cuộc đua 100 dặm và thực sự không biết phải chạy thế nào hay về đích ra sao. Điều đó như một trò may rủi vậy. Một loạt các vấn đề về thể chất hoặc tinh thần mà tôi không có khả năng phòng thủ hiệu quả dường như sẵn sàng nhảy dựng lên để ngăn tôi lại. Ngày nay, được củng cố qua thực hành chánh niệm, tôi xếp hàng và cảm thấy mình gần như chắc chắn sẽ về đích.

Trớ trêu thay, những rắc rối trong năm mà tôi không hoàn thành cuộc đua ở giải Western States bắt đầu sau khi tôi đã vượt qua khu vực nóng nhất, khó khăn nhất của cuộc đua - hẻm núi sâu nơi nhiệt độ có thể lên tới 100 độ F (khoảng 38 độ C), đoạn đường có địa hình gập ghềnh và những đoạn leo núi đã trở thành huyền thoại. Tôi đã chịu đựng được độ cao trên vùng núi, leo lên ngọn dốc đứng khét tiếng Devil’s Thumb, và con dốc khổng lồ từ Ed Dorado Canyon dẫn đến trạm cứu trợ tại Mechigan Bluff. Tôi chỉ cần vượt qua một hẻm núi nhỏ, Volcano Canyon, và tôi sẽ ở Foresthill, cách điểm xuất phát 62 dặm, và tới được cửa ngõ của phần còn lại của cuộc đua, đoạn đường này thường được coi là dễ dàng hơn nhiều so với phần tôi vừa đề cập đến. Có vẻ như tôi sắp hoàn thành nhiệm vụ.

Nhưng khi chuyển sang con đường độc đạo sẽ đưa tôi xuống Volcano Canyon, tôi bắt đầu bị đau nhức ở chân, tôi cảm thấy buồn ngủ lơ mơ khi chiều xuống, và thực sự mệt mỏi do chạy quá lâu. Tôi đã chạy từ lúc 5h sáng. Tôi cũng thấy phiền vì một số mụn nước, và cảm giác dạ dày cũng chẳng dễ chịu gì. Đột nhiên, có điều gì đó thôi thúc tôi bỏ cuộc để thoát khỏi những khó chịu này.

Ý tưởng này len lỏi vào tâm trí tôi như một con đỉa và nhanh chóng hút tôi vào vòng xoáy của những ý nghĩ tiêu cực. Tất nhiên, điều tối quan trọng là ý niệm: Nếu tôi đang cảm thấy khó chịu, sau đó tôi sẽ thế nào khi trời dần về khuya và sau đó là cả đêm? Kết thúc của tôi sẽ không đến trễ vào buổi sáng, một quãng thời gian dường như quá xa lạ đến mức độ không thể tiếp cận được. Ý tưởng rằng mọi thứ chỉ có thể trở nên tồi tệ hơn khiến tôi sợ hãi. Chân tôi đau không thể chịu đựng được; cơn buồn ngủ lơ mơ sẽ làm tôi chậm lại chỉ để kéo dài thêm nỗi đau; cảm giác buồn nôn trở nên tồi tệ cho đến khi tôi nôn được ra; mụn nước sẽ hình thành trên đầu các vết phồng rộp, và tai ương sẽ rình rập từng bước chân tôi.

Nỗi ám ảnh lớn nhất bắt đầu kéo đến, tôi nhớ đến những thất bại trong quá khứ và mang toàn bộ sức nặng của chúng đè lên bản thân tôi. Tôi đã thất bại trong những lần đó. Tại sao tôi nghĩ mình sẽ không thất bại ngay lúc này? Tôi đã mất liên lạc với “ở đây” và “ngay lúc này” và bây giờ toàn bộ những vấn đề khó khăn mà tôi biết đang lũ lượt kéo tới, những thất bại trong quá khứ. Tôi đã làm mọi thứ ngoại trừ phân tích tình hình của mình một cách khách quan. Mọi ý nghĩ đều được vận chuyển bằng nỗi sợ hãi. Sự lo lắng của tôi tăng vọt.

Tôi đã ra quyết định. Đó không phải ngày của tôi, tôi tự nhủ. Nhìn xem có bao nhiêu vấn đề đang ngăn tôi lại. Nhìn xem phần còn lại của cuộc đua kinh khủng thế nào. Tôi xong chuyện rồi. Nếu tôi bỏ cuộc, tôi sẽ không phải đấu tranh để đến trạm cứu trợ tiếp theo và trạm kế tiếp nữa, tôi không phải đối mặt với một đêm dài khủng khiếp. Tất cả sẽ kết thúc. Tôi cảm thấy thoải mái với quyết định của mình. Đó là tôi bỏ cuộc.

Tôi đi bộ qua những quãng đường còn lại xuyên qua hẻm núi. Vì đã bỏ cuộc, ngay lập tức tôi cảm thấy thoải mái hơn rất nhiều. Vào lúc đó, khi tôi lên tới con đường dẫn tới Foresthill, tôi đã sẵn sàng chạy một chút để nhanh chóng kết thúc. Tôi từ từ chạy tới Foresthill trong tâm trạng rất thanh thản. “Tôi đang bỏ cuộc.” Tôi nói với Robert Josephs, một người bạn của tôi đã tình cờ có mặt ở đó trong năm ấy.

Cậu ấy bị sốc. Cậu nhìn tôi như thể tôi vừa mới làm ra một việc ngược đời chưa từng thấy.

“Anh đang vượt trước thời hạn,” cậu ta thốt lên. “Trông anh rất ổn. Anh đang chạy rất tốt mà.”

“Không. Tôi xong rồi.” Tôi trả lời. “Thế đã là quá nhiều.” Tôi kiên quyết.

Robert thề rằng cuối cùng thì tôi sẽ chán ghét bản thân mình, nhưng những lời của cậu ấy không lay chuyển được tôi. Rời khỏi cuộc thi là tất cả những gì tôi quan tâm. Dĩ nhiên, hai ngày sau, tôi đã nguyền rủa bản thân mình.

Quay trở lại Volcano Canyon, tôi đã phạm một số sai lầm kinh điển trong góc nhìn đối với chánh niệm. Khi ý tưởng bỏ cuộc nảy sinh, tôi đã bám riết lấy ý tưởng đó và tiếp nhận nó. Tôi để nó nhanh chóng kéo tôi ra khỏi thực tại và chìm vào suy nghĩ về tất cả các vấn đề trong quá khứ và tương lai - cả thực và tưởng tượng.

Tôi hoàn toàn mất liên lạc với những cảm giác đang diễn ra và thế giới xung quanh mình. Liệu có phải tôi đã tập trung vào thời điểm hiện tại mà không hề có đánh giá hay cảm xúc gì về những cảm giác thực tế tôi đã trải qua? Có thể tôi đã nhận ra rằng mình đang gặp vấn đề, phải, nhưng chúng không thực sự nghiêm trọng và thậm chí hoàn toàn có thể xoay xở được. Có thể tôi đã cố gắng đi bộ một chút để cho đôi chân của tôi nghỉ ngơi và uống một tí acetaminophen để giảm đau. Một ít gừng hay thêm một số chất điện giải bổ sung cho cơ thể giúp dạ dày tôi ổn hơn. Một tách cà phê ở trạm cứu trợ tiếp theo có lẽ sẽ giải quyết cơn buồn ngủ. Sau đó, thêm vài sơ cứu đơn giản là tôi có thể thực sự cảm thấy mình khỏe khoắn. Ngay cả khi không có biện pháp khắc phục nào hiệu quả, tôi vẫn có thể kiên trì, chấp nhận từng vấn đề như một cảm giác khác đi qua tâm thức của tôi cùng với rất nhiều cảm giác và suy nghĩ khác.

Hơn nữa, mặt trời đã lặn. Thời điểm nhiệt độ khắc nghiệt trong ngày đã kết thúc. Không khí trở nên lạnh hơn. Quang cảnh Sierra Nevada xung quanh tôi rất đẹp. Hình dáng con đường trông rất tuyệt, và đường dẫn xuống Volcano Canyon là một con dốc thoải nhẹ nhàng. Nói chung, ở dặm thứ 60 của cuộc đua 100 dặm, tình hình của tôi khá ổn. Nếu tôi nhẹ nhàng dẹp ý tưởng bỏ cuộc qua một bên và không bám riết lấy nó nữa, sau đó cho phép bản thân thực sự trải nghiệm những gì đang diễn ra với mình và còn lại trong khoảnh khắc đó, tôi nghĩ rằng cuộc đua sẽ có một kết quả khác hẳn.

Một vài năm sau, tôi đã ở hoàn cảnh tương tự ở một cuộc đua 100 dặm, mặc dù trời cũng vừa chập tối. Đó là cuộc thi San Diego 100 được tổ chức tại khu vực miền núi phía Nam California và là phía Đông San Diego. Đó không phải là một cuộc đua khó khăn như ở các bang phía tây, nhưng vẫn có đồi núi và đầy thử thách - nhiều đoạn phải trèo cao và rất nhiều đường mòn gập ghềnh. Tôi đang chạy xuống một đoạn đường dốc dẫn tới một thung lũng. Trăng tròn làm ướt sũng khu rừng quanh tôi trong ánh sáng màu sữa và khiến đèn pha của tôi trở nên thừa thãi. Có một con suối rộng chảy xuống dưới dốc bên cạnh con đường. Nước đổ ào ào ầm ĩ bên cạnh tôi. Ánh trăng lấp lóe in hình những khe nứt, những ngọn núi trên mặt nước. Khu rừng vẫn còn yên tĩnh tuyệt đối. Đám cành thông dày đặc đan xen vào nhau, bất động như thể cả khu rừng là một bức tranh.

Tôi đã một mình chạy dọc theo con đường như trong cơn mê. Cảm giác chân tôi chạm vào mặt đường, chuyển động của cánh tay và chân tôi trong từng bước chạy, hơi thở của tôi, không khí mát mẻ, dòng suối và ánh trăng, cùng sự im lặng của cây cối là những điều duy nhất tôi nhận thức được. Hãy nhớ rằng lúc này tôi đã chạy được 70 dặm trong một cuộc đua địa hình khó khăn. Tôi đã chạy được khoảng 20 giờ. Tôi còn 8 giờ nữa để chạy, trạm cứu trợ phía sau tôi xuất hiện rải rác những người chạy bộ xuống dốc dưới cái nóng oi bức, quãng đường thì xa, đường mòn gập ghềnh, và gánh nặng ăn uống đầy đủ để cung cấp năng lượng cho cơ thể thông qua một chế độ dinh dưỡng như vậy mà không khiến mất năng lượng đột ngột, nôn hoặc ngã gục vì mất cân bằng các dạng năng lượng khác, chất điện giải, chất lưu, mất cân bằng trong ruột hoặc lòng quyết tâm lung lay.

Nhưng lần này, tôi đã không nghĩ đến những chặng đường khó khăn đằng sau tôi hay cuộc đấu tranh phía trước tôi. Tôi hoàn toàn thuộc về khoảnh khắc này, cảm thấy những cảm xúc của cơ thể di chuyển trong không gian, cảm nhận buổi đêm của bầu trời trên cao và khu rừng xung quanh tôi. Tôi đang chạy trong chánh niệm. Tôi cảm nhận được một vài cơn đau nhức, chắc chắn là như vậy, và tôi đã mệt mỏi, nhưng khi điều này dẫn đến suy nghĩ về việc bỏ cuộc, tôi có thể dễ dàng thừa nhận những suy nghĩ đó, đẩy chúng sang một bên và quay trở lại thời điểm hiện tại. Ấn tượng chính mà tôi có khi chạy dọc con đường là an lạc và hạnh phúc. Tôi đã hạnh phúc như có thể được. Tôi đã hoàn thành cuộc đua đó vào buổi sáng hôm sau mà không có bất cứ vấn đề gì cả.

NHỮNG LỢI ÍCH KHÁC

Vì vậy, ở cấp độ thực tế, rõ ràng là chánh niệm hữu ích có thể được áp dụng trong chạy bộ để đối phó với cảm giác đau đớn, loại bỏ những suy nghĩ tiêu cực sang một bên, tăng cường các ích lợi làm giảm căng thẳng trong chạy bộ, và làm phong phú thêm trải nghiệm chạy bộ. Nhưng chánh niệm còn mang lại nhiều hơn thế nữa, có lẽ là sâu sắc hơn, lợi ích có thể được tìm thấy trong khi bạn đang chạy hoặc thực hành chánh niệm ở các hoạt động khác trong cuộc sống của bạn.

Các học viên thực hành chánh niệm đều công nhận rằng chánh niệm thúc đẩy một cảm giác kết nối với thế giới xung quanh bạn. Lời giải thích đó như thế này: “Khi bạn học cách tránh suy nghĩ về các ý nghĩ và cảm xúc của mình vốn được coi là “bản ngã” của bạn, thay vào đó bạn sẽ nhận thức được toàn bộ luồng cảm xúc, rung động, và các ý tưởng đi qua tâm trí của bạn còn lớn hơn bản thân bạn, thì cảm giác của bản thân bạn bắt đầu giảm bớt và cuối cùng biến mất. Vì vậy, nơi bạn thường suy nghĩ về thế giới như được bao hàm “bản ngã” của bạn và mọi thứ khác được coi là “vô ngã”, với sự biến mất của cái tôi, bạn sẽ mất sự tách biệt giữa bạn và vô ngã - đó là phần còn lại của thế giới. Không còn những rào cản nữa, bạn sẽ cảm thấy được kết nối trực tiếp với mọi thứ như thể bạn và tất cả các tạo vật khác và mọi thứ xung quanh đều là các phần trong một bức tranh tổng thể.

Khi bạn chạy có chánh niệm, bạn hoàn toàn trải nghiệm vẻ đẹp của miền đất, bạn nghe thấy tiếng sỏi lạo xạo dưới chân, và thấy hơi ấm của không khí vui đùa trên da bạn.

Cũng như chánh niệm có thể dùng để phá vỡ các rào cản giữa bạn và phần còn lại của thế giới, nó phá vỡ rào cản giữa bạn và những người khác. Vì bạn đang sống trong thời điểm này và tránh những cái bẫy trong cá tính đề cao cái tôi thông thường, bạn càng cởi mở thì càng đồng cảm hơn với những người khác. Bạn cũng ít phán xét, tự do kết nối với trải nghiệm và nỗi đau của người khác.

Cuối cùng, chánh niệm thúc đẩy một ý thức chung về hạnh phúc và sự thanh thản. Mark Twain từng nói: “Tôi là một ông già và đã biết đến rất nhiều rắc rối, nhưng hầu hết trong số chúng không bao giờ xảy ra.” Khi giải thoát được khỏi lo lắng triền miên được gây ra do những tiêu cực có khả năng xảy ra trong tương lai, bạn sẽ có thể chấp nhận rồi thoát khỏi những chuyện trong quá khứ, và tự nhiên sẽ thấy tích cực hơn trong cuộc sống hiện tại. Bạn ít bị cuốn đi bởi những cảm xúc tiêu cực, bốc đồng. Bạn chấp nhận mọi thứ như chúng vốn có và chấp nhận thực tế rằng sự thay đổi trong cuộc đời là tự nhiên và liên tục.