Cụ đinh tròn bảy mươi, dự định tổ chức mừng thọ thật linh đình. Tục ngữ có câu, làm tuổi chín chứ không làm tuổi mười. Cụ Đinh không thèm đếm xỉa đến chuyện này. Lâu Đài Trăng Đuổi vừa hoàn thành, cụ đã chuẩn bị ăn mừng ra trò. Hỷ sự mừng vui không chỉ một hay hai chuyện. Năm nay trời cực kỳ nóng, theo sách tướng số, gọi là điềm binh đao, là năm hung cát. May mà trận mưa thu đầu tiên đã rơi xuống, cụ Đinh vốn xưa nay sợ nóng, qua được mùa hè oi bức chẳng khác nào chết đi sống lại. Ai nấy đều bảo sáu mươi chín là cửa ải, cụ Đinh vẫn thong thả bước sang tuổi bảy mươi. Cô tiểu thư út Tiểu Diệu của cụ Đinh vừa tròn thôi nôi.

Chuyện ngày trước cháu bồng b cháu bế, mầm non đâm chồi trên gốc cổ thụ, cụ Đinh không ngờ rằng, khi sắp đến tuổi thượng thọ, lại còn có niềm vui được ôm ấp con cái.

Hôm nay Minh Hiên đến sớm nhất. Minh Hiên là đại đệ tử, đại con rể của cụ Đinh, đồng thời là giáo sư lớn của một trường đại học.

Vừa đến nơi, anh ta liền gọi Bác Kỳ tới để giáo huấn. Bác Kỳ là đích tôn của cụ Đinh, mang gương mặt thật thà, cúi đầu vâng dạ nghe một lát, rồi ngẩng mặt lên nói: "Cô gia, tính khí của ông nội, chỉ có mình ngài là rõ nhất, lúc thế này lúc thế khác, chúng con cũng chẳng tài nào đoán nổi. Phàm là việc gì xin cô gia chiếu cố nhiều một chút, chúng con cứ theo đó mà làm là được, ngài thấy thế có được không?"

Minh Hiên suy nghĩ một lúc, mỉm cười nói: "Cũng được. Dù sao hôm nay cũng chẳng có người ngoài nào. Em trai cháu đâu? Nhắc nhở nó hôm nay đừng có quậy phá, lại làm ông nội cháu nổi giận đấy." Bác Kỳ biết em trai Trọng Tường đã ra ngoài từ sáng sớm, nếu nói thật thì cô gia lại điệp khúc cũ lải nhải một trận, thế là đành ngậm miệng không nói.

Minh Hiên chợt liếc nhìn đồng hồ, bảo Bác Kỳ đi làm những việc cần làm, còn bản thân anh ta thì ra đại sảnh đón khách. Vừa đến cửa, thấy Bình Ngôn tiên sinh đang đứng thẫn thờ trên bậc thềm, anh ta vội chắp tay chào hỏi. Bình Ngôn tiên sinh cười nói: "Hôm nay nhạc phụ đại nhân của cậu mừng thọ, cậu em đây bận tối mặt tối mũi rồi."

Minh Hiên cũng cười nói: "Hứa tiên sinh cứ hay nói đùa, mau lên lầu thôi, Diễn công đang đợi ngài đấy, có trà ngon." Bình Ngôn tiên sinh nói: "Nói gì thế, hôm nay đến đây, chỉ để cho Hứa tiên sinh thưởng thức trà ngon thôi sao?"

Vừa nói vừa cười lớn bước vào trong, đi được một đoạn, lại quay đầu lại, lớn tiếng gọi giật ngược với Minh Hiên: "Đầu bếp hôm nay là người ở đâu, đừng có như lần trước đấy, Hứa tiên sinh cậu ăn uống là cực kỳ coi trọng đấy nhé." Cụ Đinh từng đỗ tiến sĩ thời Tiền Thanh, thế nên trong số những người bạn giao du có không ít di lão di thiếu. Cụ lại là hội viên Đồng Môi Hội kỳ cựu, một nguyên lão đảng quốc đương triều, có mấy người là tri kỷ chí cốt. Khách đông đủ tề tựu tại Lâu Đài Trăng Đuổi cùng nhau thưởng trà.

Vì hôm nay mời đầu bếp danh tiếng của Lục Hoa Xuân, hứng trà dâng trào, cụ Đinh liền bảo Minh Hiên mời đầu bếp lên lầu ra mắt mọi người. Chẳng mấy chốc, vị đầu bếp ấy dẫn theo một đồ đệ đi lên, trước tiên chắp tay chúc thọ cụ Đinh, lại quay sang chào hỏi từng người một, rồi mới ngồi xuống uống trà.

Bình Ngôn tiên sinh thấy anh ta ngồi xuống, liền đứng dậy nói: "Ta đây vốn đã ngưỡng mộ đại danh từ lâu, vị tiên sinh này họ Vương, danh hiệu là Trù Sư Vương, vùng Tần Hoài Hà, danh tiếng của tiên sinh là nổi bật nhất, không biết hôm nay Trù Sư Vương sẽ trổ tài mấy ngón tuyệt kỹ nào để chúng ta được mở rộng tầm mắt đây."

Trù Sư Vương mặc chiếc áo dài cách tân màu xanh lam còn nguyên nếp mới, gương mặt trắng trẻo vô cùng, cười nói: "Hôm nay Diễn công mừng thọ, tiểu nhân bất quá chỉ đến góp vui mà thôi. Tổ tiên nhà tôi cũng là người đọc sách, tuy không giống chư vị từng có công danh, nhưng cũng hiểu rõ đạo lý mọn tài vặt không đáng dựa dẫm." Cụ Đinh nghe vậy, vuốt râu cười nói: "Hay, hay lắm, lời này, những kẻ mọt sách thủ cựu, sao có thể thốt ra được. Bình Ngôn, đời người chúng ta đọc sách, nào bằng nắm giữ trong tay một nghề tinh thông?"

Bình Ngôn nói: "Ba mươi sáu nghề, nghề nào cũng có trạng nguyên. Diễn công, hôm nay là ngày lành tháng tốt của ngài, lời này không nên nói. Kể từ khi mất hoàng thượng đến nay, ba chữ 'người đọc sách' này, nghe cứ như một câu mắng người vậy."

Mọi người đều bảo lời nói quá nặng nề, Minh Hiên chen vào nói: "Hứa tiên sinh hễ mở miệng là lại cực đoan. Mỗi lần Diễn công có buổi hội họp tao nhã ở đây, có khi nào Hứa tiên sinh không đưa ra những lý luận lệch lạc không?" Cụ Đinh cười nói: "Lý luận lệch lạc cũng không mất đi vẻ là cao luận. Chỉ là dẫu sao Hứa huynh cũng là hậu duệ của Lưỡng Giang tổng đốc, không thể quên ơn nghĩa của hoàng thượng. Nay đã là năm thứ hai mươi sáu Trung Hoa Dân Quốc, đầu óc của Hứa huynh cũng nên đổi mới đi thôi."

Minh Hiên nghe vậy, cười lạnh một tiếng: "Chỉ biết đứng ngồi không yên thì đã tốt. Trận chiến này vốn dĩ không nên đánh. Từ sau chiến tranh Giáp Ngọ, ba ngày hai bữa lại bị lũ tiểu Nhật Bản đánh cho một trận, vậy mà vẫn chưa đánh cho sợ sao. Tôi và Diễn công đều từng ở Nhật Bản, các quốc gia khác thì chúng ta không rõ, chứ về quân sự của Nhật Bản, bất kể là hải lục không quân của người ta, thứ nào mà chẳng mạnh hơn chúng ta?" Trù Sư Vương với vẻ mặt đầy lo lắng như đang cầu cứu hỏi Diễn công: "Nói như vậy, lần này chúng ta lại thua nữa hay sao?" Cụ Đinh nhíu mày, định nói, rồi lại thở dài, cuối cùng vẫn không nói gì. Ngược lại, Bình Ngôn tiên sinh không kìm nén được nữa, hậm hực nói: "Mặc kệ họ chứ! Hôm nay là tiệc mừng riêng tư, không bàn chuyện quốc gia đại sự." Trong số khách mời có một người họ Hoàng, tên Kế Đình, cũng là một vị cao niên, nghiêm túc nói: "Hứa công nói vậy là không phải phép, quốc nạn trước mắt, sao có thể không bàn chuyện quốc gia đại sự?" Minh Hiên cười cười giảng hòa, cụ già họ Hoàng nói: "Minh Hiên, lời của tôi, có lẽ cậu cũng không thích nghe. Tôi cũng giống như Diễn công, không nói đến chuyện hưng vong quốc gia, thất phu hữu trách, chứ tuyệt đối không làm nô lệ mất nước." Minh Hiên nói: "Xưa nay người thành công là vua, kẻ thất bại làm giặc, nô lệ mất nước, ai muốn làm chứ?" Bình Ngôn tiên sinh nhân đó cũng hùa theo ủng hộ Minh Hiên, "Nô lệ với chả không nô lệ cái gì? Người Mãn Châu, là người thế nào? Mấy trăm năm trước, cứ như lũ dã nhân, một khi đã đoạt được thiên hạ, ai mà chẳng gọi bằng hoàng thượng. Chủ tử với nô tài, một khi đã mang phận ấy rồi, thì cũng đành chịu thôi." Cụ già họ Hoàng nổi giận đùng đùng, vỗ đập bàn một cái. Cụ Đinh nhắm nghiền hai mắt, điều hòa hơi thở một lúc, rồi nói: "Việc nước ngày càng gian khó, ngẫm lại thì làm cái thọ quái gì chứ. Cao kiến của Hứa huynh, tôi và Hoàng công không dám nhận giáo."

Nói xong lại nhắm mắt dưỡng thần. Trù Sư Vương vội vàng đứng dậy, áy náy nói: "Sao tôi lại ngồi nói mấy câu này ở đây cơ chứ. Đều tại tôi khơi mào câu chuyện. Diễn công, tôi đã phác thảo sẵn vài món ăn, xin mấy vị tiên sinh xem qua." Nói xong, lấy ra một tờ giấy xuyến viết thực đơn, Minh Hiên tiến lên đón lấy, định đưa cho cụ Đinh, cụ Đinh xua xua tay, thế là thực đơn đã bị Bình Ngôn tiên sinh cầm lấy mất. Cụ già họ Hoàng vẫn còn có chút tức tối. Minh Hiên hỏi thực đơn thế nào, Bình Ngôn tiên sinh miệng thì hô lên "Tuyệt lắm, tuyệt lắm", vừa đưa cho người khác xem. Tờ thực đơn đi một vòng rồi giữa tiếng tráng hô chuẩn bị theo chân Trù Sư Vương rời đi, Bình Ngôn tiên sinh nhịn không được bèn nói với theo một câu: "Món ngon không cốt ở số lượng, mỗi món dọn lên một nửa là đủ, chúng ta cứ thong thả mà thưởng thức." Trù Sư Vương cười mỉm rời đi, thầm khâm phục vị Hứa tiên sinh này quả thực là một tay sành ăn. Trù Sư Vương vừa đi khuất, Trọng Tường đã bế cháu trai Tiểu Lâm bước lên lầu.

Thằng bé Tiểu Lâm đã được dạy dỗ từ trước, vừa nhìn thấy cụ Đinh, liền phủ phục xuống đất dập đầu chào thái công. Hai câu vừa mới được dạy tạm thời chắc đã bị những cú dập đầu làm cho quên sạch, ngập ngừng nửa ngày, chẳng biết nên nói với thái công câu gì, cuối cùng bèn ngốc nghếch nói: "Chúc mừng năm mới thái công ạ." Khiến tất cả bật cười phá lên. Cụ Đinh nét mặt hân hoan, miệng liên tục gọi: "Giỏi lắm, giỏi lắm, thái công thích con nhất đấy, đi chơi với Tiểu Diệu đi con." Vừa ngẩng đầu lên hỏi Trọng Tường có chuyện gì. Trọng Tường đáp: "Con muốn đến thưa với ông một tiếng, trường học của chúng con hôm nay có một buổi diễn thuyết, lúc về sẽ hơi muộn." Minh Hiên vội vàng ngắt lời: "Hôm nay là ngày gì chứ, chẳng lẽ mày cố tình chọc cho ông nội mày nổi giận à?" Trọng Tường liếc xéo cô gia một cái, quay đầu định bước xuống lầu. Minh Hiên quát lên: "Hỗn láo thật, gọi Bác Kỳ ra đây." Trọng Tường nói: "Gọi anh con ra là được chứ gì, anh làm gì mà lớn tiếng thế?"

Cụ Đinh bảo Trọng Tường không được phép làm càn, đây nào phải là cách nói chuyện với bề trên, Trọng Tường biện bạch: "Ông nội ơi, ông không biết tình hình tiền tuyến hiện giờ căng thẳng thế nào đâu, nước mất nhà tan đã đến lúc nguy cấp nhất rồi, thanh niên chúng con lẽ nào lại khoanh tay đứng nhìn hay sao?" Minh Hiên nói: "Nhìn, nhìn thế nào, ra đường diễu hành, hô hào khẩu khẩu hiệu, thế là nhìn đấy phỏng?" Trọng Tường toan cãi lại, cụ Đinh xua xua tay, nói: "Con đi đi thôi, chuyện thế này, ông sẽ không cản con đâu. Nhưng nói chuyện với bề trên, phải có quy tắc, đi đi, dẫn Tiểu Lâm đi theo." Trọng Tường vác xốc Tiểu Lâm lên vai rồi cắm cổ bước đi, ra đến sân, vừa khéo chạm mặt Tiểu Vỹ đang bế Tiểu Diệu, đang ngồi dưới tán cây quế trêu đùa mèo con, liền bảo Tiểu Lâm trên vai: "Đi chơi với Tiểu Diệu đi con, chú có việc bận rồi!" Tiểu Lâm cứ nằng nặc đòi đi lên phố cùng chú, Trọng Tường tiện tay đặt thịch thằng bé xuống bên cạnh Tiểu Vỹ như đóng cọc rồi quay đầu chạy biến. Tiểu Vỹ hỏi nó đi đâu, nó làm một động tác hô khẩu hiệu, đầu cũng chẳng ngoảnh lại, cắm cổ chạy vụt đi còn nhanh hơn.

Chương Hai

Tiểu Vỹ bước chân vào nhà họ Đinh, thì người vợ kế của cụ Đinh là Thích thị vừa mới qua đời. Khi ấy bên cạnh cụ già chỉ còn lại mỗi Lưu thị. Lưu thị là con gái nhà gia thế tầm thường, là người thíp mà cụ Đinh cưới khi làm quan ở kinh thành, người mập mạp, lùn tịt, cái mông to đùng, từ trước đến nay không được sủng ái cho lắm. Người ta vẫn bảo phụ nữ lùn mập mông to rất dễ sinh con trai, Lưu thị một hơi sinh liền sáu cô con gái, khiến cụ Đinh sợ chẳng dám đụng vào người. Trước khi Tiểu Diệu ra đời, nhà họ Đinh đã đủ chẵn mười cô tiểu thư. Sáu cô của Lưu thị chưa tính, nguyên phối Trương phu nhân hai cô, Thích thị một cô, người thíp cưới ở Nhật Bản là Phương Tử một cô, náo nhiệt tưng bừng, nhà họ Đinh thiếu điều biến thành nữ quốc. Tính ra Tiểu Vỹ cũng có thể mang họ Đinh. Tổ tiên nhà cô mấy đời đều là gia nhân của nhà họ Đinh. Đến đời ông nội của Tiểu Vỹ, coi như đã có chút ít khởi sắc. Ông nội cô theo hầu chủ nhân đọc sách, may sao cũng biết dăm chữ, chủ nhân thăng quan phát tài, nước lên thuyền lên, ông ta cũng được húp cháo ăn thịt theo. Nhân cơ hội tậu được một sản nghiệp, muốn làm một con người có tên có họ đàng hoàng.

Ông ta tự ý đổi sang họ Đinh, nhà họ Đinh mà biết được thì nhất định sẽ không cho phép. Thế là thêm một nét gngang, tạm xem như họ Vu. Trớ trêu thay bố Tiểu Vỹ lại là kẻ bất tài vô dụng, ăn chơi trác táng, thuộc hàng hạ lưu đồi bại nhất, là một kẻ phá gia chi tử chính hiệu. Hắn ta trước tiên làm cho chính bố đẻ tức hộc máu mà chết, rồi lại đem chút gia sản đáng thương ấy đi nướng vào bàn đèn á phiện, cuối cùng ép vợ ra ngoài kiếm tiền. Người vợ mang một thân bệnh tật dơ dáy rồi chết, con gái Tiểu Vỹ lúc ấy còn quá nhỏ, đành dắt díu nhau đến nhà họ Đinh xin bát cơm qua ngày.

Cụ Đinh căm thù á phiện đến tận xương tủy, đập bàn đuổi cổ hắn đi. May mà Lưu thị có lòng trắc ẩn nhớ tình xưa nghĩa cũ, lấy cớ Tiểu Vỹ quá đáng thương, nên muốn giữ hai bố con họ lại. Cụ Đinh vì người vợ kế Thích thị vừa mới qua đời, tuy không có ý định đưa Lưu thị lên làm chính thất, nhưng rốt cuộc vẫn phải nể mặt bà ta. Nhà họ Đinh không còn uy thế như xưa, thêm hai cái miệng ăn thì vấn đề cũng không lớn lắm. Bố Tiểu Vỹ sai vặt trông coi viện tử làm mấy việc chân tay thô kệch, mới đầu thì còn được, chẳng bao lâu sau đã giở thói trộm cắp, cuối cùng dứt khoát vứt bỏ con gái không thèm ngó ngàng, chạy xằng bậy ra ngoài ở. Cụ Đinh có một thói quen, đêm nào cũng phải dậy uống trà. Việc uống trà của cụ mang một phong cách cầu kỳ cổ lỗ sĩ, dụng cụ pha trà phải thật nóng, nước trà phải là nước đun sôi mới. Lưu thị lúc đó cũng đã ngót nghét tuổi năm mươi, đêm nào cũng phải leo lên leo xuống, kết quả là mắc phải chứng bệnh hen suyễn. Tiểu Vỹ ở nhà họ Đinh được một năm, thì công việc này liền do cô đảm nhận. Khi ấy Tiểu Vỹ độ chừng mười tuổi, vóc người nhỏ thó, mình mẩy toàn xương là xương, tóc thưa đến mức không chải nổi thành bím tóc. Cụ Đinh một là vì cô là người hầu, hai là vì cô còn nhỏ, nên làm bất cứ chuyện gì cũng không hề kiêng dè cô.

Lão nhân gia dưỡng tâm điều khí, hai mùa đông hạ chưa từng bén mảng đến chuyện phòng the ấy, chỉ đến mùa xuân và mùa thu, mới sang phòng Lưu thị ngủ. Lưu thị chưa già đã sớm suy yếu, cộng thêm việc thân hình béo mỡ, hễ chợp mắt là ngáy vang trời dậy đất. Dần dà Tiểu Vỹ đã trổ mã thành một thiếu nữ, lồng ngực nở nang cao vút, nhìn thấy thân thể trần trụi của cụ Đinh cũng biết đỏ mặt, có lẽ nhờ được ăn uống đầy đủ, trên người Tiểu Vỹ đã bắt đầu có da có thịt, chiếc mông nhỏ săn chắc lại, thậm chí mái tóc còn đen nhánh hơn trước rất nhiều. Đôi mắt long lanh nước, chỉ là tính tình vẫn còn chút ngốc nghếch, hễ đụng một tí là giận hờn, bĩu cái môi chúm chím. Lưu thị vì Tiểu Vỹ đang làm thay công việc của mình, Tiểu Vỹ mà không làm thì đến lượt bà ta phải tự làm, thế nên phàm là chuyện gì cũng đều nhịn nhường cô. Có một hôm, cụ Đinh ngủ lại trong phòng Lưu thị. Nửa đêm thức dậy đòi uống trà, Lưu thị sốt sắng muốn tự tay làm lấy. Bà ta khoác hờ chiếc áo bông ngắn, tay chân lại chậm chạp vụng về, thế là hất đổ nguyên cả ấm trà lên giường. Tiểu Vỹ bực bội cằn nhằn: "Con đã bảo là để con làm cơ mà, cứ thích tranh cơ, xem bà hậu đậu chưa kìa." Sắc mặt Lưu thị bất giác biến đổi, lại biết là không thể đôi co với Tiểu Vỹ, càng nói thì con nhỏ này lại càng lấn tới, chỉ tổ làm cụ Đinh nổi giận thêm, cho nên không những nuốt giận vào trong, mà còn phải dùng nụ cười để xòa lòa cho qua chuyện.

Cụ Đinh nhìn không nổi nữa, liền lên tiếng: "Bà cũng quá dễ tính rồi đấy, chủ hiền thì đầy tớ khinh." Lại quay đầu sang, bảo với Tiểu Vỹ: "Dẫu sao người ta cũng là chủ tử của mày, cái tính khí này của mày mà đặt vào mấy chục năm về trước, là bị đánh chết tươi rồi đấy, mày có tin không?" Tiểu Vỹ ngẩng phắt đầu lên, thốt ra đúng ba chữ: "Thì vốn dĩ là thế mà!" Ba chữ tròn vành rõ chữ, mang một khí thế đến khó tả, cụ Đinh và Lưu thị nghe xong không nhịn được đều phì cười, Tiểu Vỹ cũng cười theo. Cụ Đinh vuốt râu nói: "Ta sống ngót nghét bảy mươi tuổi đầu rồi, loại người hầu như mày thì chưa thấy bao giờ." Tiểu Vỹ cãi: "Nô tài với chả không nô tài cái gì. Chúng tôi là người làm thuê, người làm thuê thì cũng là con người chứ bộ."

Cụ Đinh nghẹn lời trong chốc lát, mỉm cười bảo Lưu thị: "Thế này chắc gọi là trào lưu mới đây, tám phần là học lỏm từ thằng bé Trọng Tường rồi." Lại quay sang nói với Tiểu Vỹ: "Mày có biết chữ nghĩa gì đâu mà người với ngả." Tiểu Vỹ sững người ra một chút, rồi vẫn câu nói ấy: "Thì vốn dĩ là thế mà!", nói xong thì tự bật cười trước. Cụ Đinh thấy cô nhóc chỉ khoác hờ hững chiếc áo bông ngắn màu đỏ rộng thét thùng thình, trước ngực phanh ra, sợ cô bị nhiễm lạnh, liền hỏi có lạnh không, bảo cô đi ngủ trước đi. Hôm sau, cụ Đinh ở trong thư phòng đọc sách suốt cả ngày. Đến chập tối liền gọi Bác Kỳ đến, sai người đi tìm bố của Tiểu Vỹ, Tiểu Vỹ nay đã là một thiếu nữ lớn tướng, cứ để con bé ở miết trong phòng của cụ Đinh mãi thì ra thể thống gì nữa. Bố Tiểu Vỹ được gọi đến nơi, nghe tin sắp phải đón Tiểu Vỹ về, trong lòng vô cùng không nỡ. Tiểu Vỹ từ trước đến nay chưa từng có ấn tượng tốt đẹp nào về người bố này, trong lòng cũng chẳng lấy gì làm vui vẻ.

Bố Tiểu Vỹ bèn tìm gặp Lưu thị để dò la ý tứ, hỏi xem có phải Tiểu Vỹ đã đắc tội gì với lão thái gia hay không. Lưu thị cũng đang hoang mang chẳng hiểu ra làm sao, Tiểu Vỹ mà đi mất thì ban đêm cứ phải lết thân leo lên leo xuống lại thành việc của bà ta, đang phải phiền muộn chết đi được. Thế là hai người hùa với nhau lại tìm gặp Bác Kỳ, Bác Kỳ đáp: "Tính tình của ông nội, hai người còn lạ gì nữa, ngài đã bảo đón về thì bắt buộc phải đón về. Có gì mà phải bàn với chả tính." Lưu thị biết rằng Bác Kỳ từ tận đáy lòng tuyệt đối không thể đồng cảm với mình, thế nên cũng không nói nhiều nữa, dắt thẳng bố Tiểu Vỹ đi yết kiến cụ Đinh. Trong đại viện nhà họ Đinh có một đường ống dẫn nước thải bị tắc nghẽn, đọng lại một vũng nước dơ bẩn, ánh nắng chiếu thẳng xuống, một mùi hôi thối nồng nặc cứ thế liên tục tỏa ra xung quanh. Lưu thị và bố Tiểu Vỹ vừa đi vừa trò chuyện phiếm dọc đường. Cụ Đinh gặp bố Tiểu Vỹ, liền hỏi chuyện cai nghiện phiện phiến của hắn ta xem đã cai hẳn chưa. Bố Tiểu Vỹ hếch mũi, cười sượng sùng đáp: "Lão nhân gia lại cười nhạo con rồi, thời đại Trung Quốc Dân Quốc bao nhiêu năm nay rồi, thứ ấy mà không cai, thì bây giờ hút thuốc phiện là phải vào tù đấy ạ." Cụ Đinh gật đầu vẻ không tin lắm, nhấp một ngụm trà, dùng trong miệng súc súc.

Bố Tiểu Vỹ liền nói: "Con nghĩ chắc con bé Tiểu Vỹ không hiểu chuyện, đã mạo phạm khiến lão nhân gia nổi giận rồi." Bản chất cụ Đinh vô cùng chán ghét bố Tiểu Vỹ, nén giận một lúc, liếc xéo hắn ta rồi nói: "Nổi giận cái gì, con bé Tiểu Vỹ, còn hiểu chuyện hơn mày nhiều." Bố Tiểu Vỹ cười trừ vô cùng lúng túng. Lưu thị chen vào: "Đúng thế ạ, mấy năm nay rồi, cũng khổ thân con bé Tiểu Vỹ, chẳng dễ dàng gì." Liếc thấy sắc mặt không vui của cụ Đinh, bà ta đành ngậm miệng không dám nói tiếp.

Bố Tiểu Vỹ vẫn không chịu thôi, dạo này hắn đang cặp kè với một góa phụ có chút tiền tài, trong lòng sợ mất mật việc Tiểu Vỹ cứ bám theo hắn về nhà. "Dù sao đi nữa, nó cũng đã hầu hạ lão nhân gia bao nhiêu năm nay rồi, lão nhân gia làm sao nỡ đối xử thiệt thòi với nó chứ." Cụ Đinh nói: "Ta chẳng lẽ lại không rõ ý đồ của mày, bất quá cũng chỉ muốn vòi vĩnh thêm ít tiền chứ gì, nhà họ Đinh có bao giờ để ai phải tay không ra về đâu?" Bố Tiểu Vỹ ra điều oan ức kêu lên một tiếng "Đáng đời", rồi vừa dậm chân vừa thề thốt độc địa: "Lão nhân gia vẫn chưa hiểu hết về con đâu, con bé Tiểu Vỹ này, chẳng phải đều nhờ ơn chiếu cố của lão gia và phái thái thái hay sao, còn đòi tiền với nong gì nữa chứ. Lão nhân gia có bao giờ đối xử thiệt thòi với con đâu. Chưa cần nói đến chuyện con bé Tiểu Vỹ hầu hạ lão nhân gia cũng coi như vừa lòng đẹp ý, cho dù không có con bé Tiểu Vỹ đi chăng nữa, thì có lần nào con đến đây mà phải ra về tay không đâu cơ chứ. Phải đấy, tất cả chỉ trách con bất tài vô dụng, phá hoại một người vợ ngoan hiền cho đến chết. Lão nhân gia ngài cũng biết rồi đấy, con sống thui thủi một mình, thế nào cũng qua quýt được, chứ con bé Tiểu Vỹ này đã quen sống nhung lụa vàng ngọc ở chỗ ngài rồi, con làm sao nuôi nổi nó cơ chứ?" Cụ Đinh đang nhắm nghiền hai mắt bỗng mở bừng ra, nói: "Nếu mày dám đem Tiểu Vỹ bán đi, ta nhất định sẽ không tha cho mày đâu!" Bố Tiểu Vỹ đột ngột bước tiến lên trước một bước, khom lưng cúi mình: "Lão nhân gia, con xin mạn phép nói một câu không biết trời cao đất dày là gì, con bé Tiểu Vỹ này, hay là ngài thu nhận nó luôn đi ạ. Không phải kẻ làm bố như con đây nói ra những lời mất mặt đâu, sắc mặt của ngài dạo này càng lúc càng hồng hào tươi tắn đấy chứ. Ngài có tin không, trong số mệnh của ngài hãy còn có con trai đấy ạ." Lưu thị đứng bên cạnh nghe thấy vậy, tấm da mặt già nua bỗng chốc đỏ bừng, trong lòng dâng lên một nỗi chua xót. Cụ Đinh nét mặt không chút biểu cảm. 3 Trọng Tường là ngôi sao bóng rổ của trường. Vóc người không cao cho lắm, nhưng ném rổ cực kỳ chuẩn xác. Dạo này do chiến sự Tùng Hỗ, tất cả học sinh đều được tổng động viên. Trọng Tường giữ một chức vụ trong hội học sinh, nào là đi ra đường diễu hành, tiễn đưa viện binh ra trận Thượng Hải, đến bệnh viện thăm hỏi thương binh, bận rộn suốt cả ngày trời trông chẳng ra hình người. Nó là nhân vật phái mới trong đại viện nhà họ Đinh, được cụ Đinh cưng chiều, chẳng ai quản nổi nó cả. Đại viện nhà họ Đinh có hai lớp cửa, bọc tấm sắt bên ngoài, sơn màu đen nhánh. Trọng Tường suốt ngày chạy nhảy lăng xăng bên ngoài, người trong nhà họ Đinh đều nghe ngóng tin tức từ nó. Trọng Tường cười nói: "Chúng ta ở trên đất liền, lũ tiểu Nhật Bản ở dưới biển, bọn mình chắc chắn sẽ thắng. Hơn nữa, lần tham chiến này toàn là lực lượng tinh nhuệ của ủy viên trưởng, là chủ lực của quốc quân."

Mọi người nghe xong, đều hùa theo cười lớn. Cho đến sau này, Trọng Tường thở dài nói: "Thật là tồi tệ, quân ta lại bị lũ quỷ Nhật Bản vây hãm ở Thượng Hải rồi. Mọi người nếu có dịp đến bệnh viện mà xem, thì sẽ biết thương vong ở tiền tuyến lớn và thảm khốc đến mức nào. Binh lính của chúng ta hy sinh quá nhiều rồi, thở dài một tiếng, quá nhiều rồi." Nói xong không kìm được lại thở dài thườn thượt, mọi người trầm mặc không nói năng gì, cũng thở dài theo. Cuối cùng cũng có một ngày Trọng Tường khóc lóc trở về như một đứa trẻ, lớn tiếng kêu lên "Tiêu đời rồi tiêu đời rồi", chạy ngược chạy xuôi giục mọi người thu dọn đồ đạc cho nó: "Tô Châu thất thủ rồi, Vô Tích chắc chắn cũng không giữ nổi nữa, lần này, phải liều mạng thật sự với lũ tiểu Nhật Bản rồi, bọn mình sẽ liều chết với chúng nó!" Ngày hôm sau, mấy thanh niên nhiệt huyết bèn rủ nhau đi tòng quân không hẹn mà gặp. Trong số những thanh niên nhiệt huyết ấy, có một người là nữ sinh cùng lớp với Trọng Tường. Trọng Tường ôm ấp mối tình đơn phương, nhưng cô nữ sinh kia lại tỏ ra dửng dưng lạnh nhạt, ra điều kiêu kỳ lắm, hình như lúc nào cũng đang thử thách Trọng Tường. Lũ thanh niên nhiệt huyết này chạy đôn chạy đáo khắp nơi, ngặt nỗi lòng nhiệt huyết báo quốc không nơi dung thân, vậy mà chẳng có ai buồn tiếp nhận họ cả. Cô tiểu thư mà Trọng Tường thầm thương trộm nhớ là con gái của một vị tướng quân, trong cơn tức giận bèn nổi giận tiểu thư, dẫn theo một đám người hùng hổ kéo đi tìm người bố làm tướng quân để tính sổ. Vị tướng quân nói: "Bảo vệ gia đình tổ quốc là thiên chức của quân nhân, mấy đứa học trò tụi bay hùa vào gây chuyện cái gì chứ?"

Cô tiểu thư con tướng quân làm mình làm mẩy khóc lóc náo loạn một trận, nhưng chẳng giải quyết được tích sự gì. Thế là đành quay đầu lại, đi tìm các thầy giáo của mình. Thầy giáo của Trọng Tường nhận được thông báo, học sinh năm cuối cấp ba, có thể sơ tán chuyển về vùng nội địa. Lại vài ngày sau, Trọng Tường lên Lâu Đài Trăng Đuổi, từ biệt ông nội. Lúc này trong thành Nam Kinh, đã nghe thấy tiếng đại bác vang vọng từ phía xa. Cụ Đinh cảm thán vô hạn, nỗi hận vong quốc đời nhà Minh, dường như lại hiện ra ngay trước mắt, đôi mắt già nua mờ đục, giọng nói cũng có chút run rẩy: "Người ta cứ bảo Kim Lăng là rồng cuộn hổ ngồi, toàn là lời nhảm nhí. Ông chỉ tiếc là mình già rồi, không thể làm nghĩa sĩ giống như cháu được. Cứ yên tâm mà đi đi, người xưa có câu, thắng bại là chuyện binh gia thường tình. Non xanh còn đó, lo gì không có củi đốt. Dù ông có già, cũng tuyệt đối không làm nô lệ mất nước đâu, ngày thành Nam Kinh thất thủ, chính là thời khắc ông tuẫn tiết vì nghĩa lớn. Cháu đi đi." Trọng Tường quay người định bước đi, lại bị cụ Đinh gọi giật lại, chỉ thấy trên tay ông nội chẳng biết từ lúc nào đã xuất hiện hai cuốn sách đóng gáy chỉ in bằng kỹ thuật thạch ấn: "Cháu đi xa nhà, ông tặng cháu hai cuốn sách. Ông biết bình thường cháu đọc sách vốn không được chăm chỉ cho lắm, thế là không được đâu. Nhà họ Đinh đời đời là người đọc sách, sách là phải đọc!" Trọng Tường đón lấy cuốn sách, vừa bước xuống lầu, vừa tiện tay lật giở hai cuốn sách ấy. Cuốn ở trên là tác phẩm do chính cụ Đinh biên soạn mang tên \(Xuân Thu Tam Truyện Chính Nghĩa\), cuốn còn lại là \(Quán Hoa Đường Tuyển Phí Đường Tài Tử Thi\). Đang lật giở, một mảnh giấy tuyên xí rơi kẹp ra, phía trên chép một bài thơ: Thắng bại binh gia sự bất kỳ, Bao thu nhĩ sỉ thị nam nhi. Giang đông tử đệ đa tài tuấn, Quyển thổ trùng lai vị khả tri. Nét chữ là của cụ Đinh, Trọng Tường cũng chẳng chắc chắn là thơ của ai, đành kẹp lại vào trong sách, bước về phòng mình. Tiểu Vỹ đi trên đường chạm mặt nó, bèn đưa cho nó một chiếc cặp sách thêu thủ công. Trọng Tường trong lòng chê kiểu dáng quá xưa cũ, nhưng vẫn cười nhận lấy rồi nói cảm ơn, trở về phòng, nghĩ đến chuyến đi nội địa lần này được đi cùng với người thiếu nữ mà nó hằng thương nhớ, niềm vui sướng tràn ngập không sao tả xiết. Trọng Tường đi rồi, Bác Kỳ tiễn thẳng nó đến tận trường học.

Đường phố hỗn loạn không ra thể thống gì, đâu đâu cũng thấy binh lính. Tiếng đại bác mỗi lúc một dồn dập hơn. Nhìn thấy tâm trạng của em trai vô cùng thư thái, Bác Kỳ thầm hận bản thân không thể buông xuôi tất cả cuốn gói đi theo Trọng Tường như thế. Nó là đích tôn của nhà họ Đinh, mọi chuyện của gia đình theo phong cách cũ này, đều trút hết lên một mình đôi vai nó. Cuốn tiểu thuyết \(Gia\) của văn hào Ba Kim khi ấy đang rất thịnh hành, Bác Kỳ cũng từng đọc qua cuốn sách này, nó cảm thấy bản thân chính là nhân vật Giác Hân trong tiểu thuyết, hoặc nói ngược lại, Giác Hân trong tiểu thuyết chính là nó. Trong lòng không khỏi ngập tràn cay đắng, chẳng biết trút vào đâu. Rời khỏi trường của Trọng Tường, Bác Kỳ lại rẽ qua nhà cô gia Minh Hiên một chuyến, nhà cô gia nằm ở khu vực cầu Văn Đức, cửa đối diện với một ngôi tiểu học đường. Minh Hiên cũng vừa mới ở ngoài về, đang cùng cô mị Tiệp thu dọn hành lý đồ đạc quý giá, chuẩn bị chuyển đến khu tị nạn để ở, vừa nhìn thấy Bác Kỳ, liền giục nó cũng mau chóng về nhà chuẩn bị. Tiệp và bố của Bác Kỳ là chị em cùng mẹ sinh ra, bố của Bác Kỳ mất sớm nên cô vô cùng thương xót hai đứa cháu trai, vừa bảo Bác Kỳ ngồi xuống, vừa dặn dò người làm chuẩn bị mấy món điểm tâm."Bên ngoài phố xá hỗn loạn lắm, ta cũng không cho thím Ngô ra phố mua món bánh bao cháu thích ăn nữa, cứ dùng tạm mấy thứ có sẵn trong nhà, ăn lót dạ chút là được rồi." Bác Kỳ một mực nói mình không đói.

Tiệp lại hỏi thăm chuyện trong nhà, biết tin Trọng Tường sắp đi nội địa, lòng không khỏi dâng lên một trận lo lắng không yên. Minh Hiên đứng bên cạnh tỏ vẻ số ruột: "Đến nước này rồi mà còn ngồi trò chuyện được cơ à. Bác Kỳ này, tôi nói cho cháu biết, Nam Kinh chẳng giữ được mấy ngày nữa đâu, hôm nay chúng ta sẽ chuyển ngay đến khu tị nạn. Cháu về nói với ông nội đi, người quen của tôi có một người bạn là người Đức, chúng ta sẽ chuyển đến công ty của người Đức đó để ở. Sự an toàn thì hoàn toàn không có vấn đề gì đâu, người Nhật Bản đến, sẽ không gây phiền phức cho người Đức đâu. Cháu mau chóng về chuẩn bị đi, chúng ta sẽ ở chắc cốp ở đó đấy, tôi sẽ đón mọi người sang." Tiệp nói: "Cái tính khí của bố đấy, chẳng biết là ngài có chịu chuyển đi hay không." Minh Hiên nói: "Không chịu chuyển thì cũng phải chuyển, cháu có biết thế nào là khu tị nạn không, khu tị nạn chính là khu vực trung lập, không được phép nổ súng, nếu không thì, nếu không thì, ây da, Bác Kỳ mau về chuẩn bị đi! Nghe lời tôi, liệu có sai đi đâu được chứ?" Bác Kỳ mệt mỏi rã rời quay về nhà, đem ý của cô gia thuật lại cho mọi người nghe. Nhà họ Đinh lập tức rơi vào cảnh hỗn loạn. Hai vị cao niên trước tiên kiên quyết không chịu dời đi.

Cụ Đinh nói: "Trung lập với chả không trung lập cái gì, không thể làm nghĩa sĩ như Trọng Tường được, cái bộ mặt già nua này đã hổ thẹn lắm rồi, làm dân tị nạn thì tuyệt đối không đời nào." Một người nữa kiên quyết không chịu đi, chính là... Thái... ở Nam Kinh học đại học, họ Trữ là một vọng tộc lớn ở Long Đàm, có giao thiệp đời đời với nhà họ Đinh, mà Nguyên Thái tuy tướng mạo không lấy gì làm đẹp đẽ, nhưng là người chân thật đôn hậu, cụ Đinh chọn tới chọn lui, cuối cùng vẫn chấm Nguyên Thái làm con rể. Nhã ngay từ đầu đã không vừa ý cho lắm, vì hai người chị đều từng đi du học nước ngoài, nên cô chê bai Nguyên Thái quê mùa đến mười phần. Mấy năm đầu mới gả vào nhà họ Trữ, Nhã luôn không tránh khỏi một thứ tâm lý tự phụ vì cảm thấy mình lấy nhầm người, cho đến tận nhiều năm không sinh nở, lòng tự tôn ấy mới dần dần chuyển hóa thành sự tự ti. Nhà họ Trữ là một gia đình còn mang phong cách cũ kỹ hơn cả nhà họ Đinh, Nguyên Thái là con một, cái tội tuyệt hậu này, dẫu Nhã có kiêu ngạo đến đâu cũng gánh không nổi. Nguyên Thái học đại học chưa xong đã phải quay về Long Đàm, tìm được một chức vụ lớn nhỏ vừa phải ở địa phương. Cái bụng của Nhã mãi chẳng có tin vui, người nhà bèn xúi giục anh ta nạp thíp. Anh ta biết Nhã sẽ không đời nào đồng ý, nên trong lòng không hề nảy sinh ý niệm đó. Quân Nhật Bản kéo binh áp sát Long Đàm, Nguyên Thái bị bắt với tội danh hỗ trợ kháng chiến. Nơi làm việc trước kia, nay đã trở thành nơi giam giữ anh ta. Vợ chồng Trữ Hằng Sơn lo lắng đến mức thiếu điều muốn thắt cổ tự vẫn, ngược xuôi khắp nơi cầu cạnh nhờ vả người quen. Người bận rộn nhất chính là Nhã, ba bữa lại chạy đi đưa đồ ăn thức uống. Mãi mới được phóng thích, ngặt nỗi lại có người tung tin đồn nhảm, bảo rằng Nguyên Thái sở dĩ có thể được thả ra là do vợ hắn đã ngủ với người Nhật Bản rồi. Nguyên Thái đẻ ra hoài nghi, mặc cho Nhã có khóc lóc thề thốt kêu trời trách đất không thừa nhận, thì trong lòng anh ta vẫn vướng mắc một khối tâm bệnh. Trong số ba người cùng bị bắt bớ một lượt, chỉ có mỗi mình anh ta là được thả ra đầu tiên. Điều càng khiến người ta không sao nói rõ phân minh được nữa là việc Nhã bất ngờ mang thai, Nguyên Thái vẫn luôn nợ nỗi sợ hãi không biết mình có bị bệnh gì hay không, gặp phải chuyện này lại càng khiến anh ta tin là thật. Ý nghĩ của hai vị phụ huynh nhà anh ta cũng tương tự như vậy, trong lời ăn tiếng nói vô tình hay cố ý đều thốt ra những lời lẽ khó nghe.

Nhã há lại là kẻ chịu đựng nổi uất ức, cộng thêm những phản ứng nghén ngẩm sau khi mang thai, tính khí lại càng trở nên cáu kỉnh hơn trước gấp bội, làm loạn tưng bừng lên, trong cơn thịnh nộ đã chửi mắng cả mười đời tổ tông nhà họ Trữ không sót một ai. Nguyên Thái vốn dĩ còn ôm ấp tư tưởng vạch áo cho người xem lưng, xấu chàng hổ ai, nay bị làm ầm ĩ lên như thế, thì khắp mười dặm tám vùng không ai là không biết. Nhà họ Trữ dù có bao dung đến đâu, cũng tuyệt đối không thể dung chứa nổi Nhã. Thế là Nhã đành dọn về nhà mẹ đẻ để ở. Về đến nhà họ Đinh, Nhã hùng hổ mắng nhiếc từng người nhà họ Trữ một trận tơi bời. Cái thai trong bụng cô hãy còn nhỏ, chưa ai nhìn ra được. Cụ Đinh cứ đinh ninh cô chỉ dỗi hờn về ở nhờ ít ngày, nên chẳng buồn quản chuyện của cô. Ngày tháng thoi đưa, thời tiết mỗi ngày một oi bức hơn, quần áo trên người ngày càng mỏng manh, dáng hình chiếc bụng vì thế cũng dần lộ rõ. Nhã cảm thấy năm xưa việc mình gả thấp vào nhà họ Trữ, chủ yếu là do cái mưu kế tồi tệ của Lưu thị xui xẻo ra, thế nên cô liền tìm đại tỷ Tiệp để bàn bạc. Tiệp biết rõ tính chất nghiêm trọng của sự việc, bèn cùng chồng là Minh Hiên và Bác Kỳ bàn thảo. Bàn qua tính lại, kết quả thu được là chuyện này tuyệt đối không thể giấu nổi cụ Đinh. Cụ Đinh nổi giận lôi đình một trận. Lập tức sai Bác Kỳ đến Long Đàm gọi con rể đến đây. Nguyên Thái lững thững đến nơi, cụ Đinh lại nổi trận lôi đình không thèm nhìn mặt anh ta, chỉ sai đại con rể Minh Hiên truyền đạt lại lời của mình. Người nhà họ Đinh dùng đủ mọi lời lẽ mềm mỏng lẫn cứng rắn, cuối cùng cũng khuyên được Nguyên Thái bước lên Lâu Đài Trăng Đuổi yết kiến nhạc phụ đại nhân. Cụ Đinh nói: "Ta không muốn nhìn mặt anh, anh còn đến đây làm gì?" Nguyên Thái bị uy thế của lão trấn áp, ngồi đờ đẫn trên chiếc ghế vòng bằng gỗ gụ vừa cứng vừa lạnh, không dám hó hé nửa lời. Ngồi một lát, cụ Đinh lại lên tiếng: "Bảo bố anh đến đây, ta có chuyện muốn hỏi ông ta!" Nguyên Thái vẫn không dám lên tiếng, ngồi thêm một lúc nữa, được Minh Hiên kéo theo, buông dăm câu lảng chuyện rồi lủi thủi lúng túng bước xuống lầu.

Dưới lầu đã chuẩn bị sẵn cơm rượu. Nguyên Thái thấy cụ Đinh không xuống, cũng chẳng dám động đũa. Cho đến khi biết được cụ Đinh từ sau biến cố Đinh Sửu chưa từng đặt chân xuống lầu, anh ta mới dần dần lấy lại được chút sinh khí, trở nên thả lỏng tự nhiên hơn. Hai chén rượu nhạt trôi qua cuống họng, anh ta bắt đầu dám ngẩng đầu nhìn thẳng vào những người nhà họ Đinh. Minh Hiên thấy thời điểm nói chuyện đã chín muồi, bèn cất lời: "Nguyên Thái này, không phải là anh muốn trách mắng gì cậu đâu, nhưng chuyện này quả thực là cậu không đúng rồi. Cậu thử nghĩ xem, đừng nói là Thất cô gia không có chuyện đó, cho dù có đi chăng nữa, thì cô ấy cũng là vì ai cơ chứ? Cậu dẫu sao cũng là một đại nam nhân, chẳng lẽ trong lòng không thấy hổ thẹn hay sao. Hơn nữa hiện nay đã là năm thứ mấy của Trung Hoa Dân Quốc rồi, cậu tính ra cũng là một kẻ đọc sách theo trào lưu mới, thế mà đầu óc vẫn còn cổ hủ thế cơ chứ, có đúng không? Cậu hãy suy nghĩ cho thật kỹ đi." Bác Kỳ vì kém một bậc vối không chen mồm vào được, chỉ biết liên tục chuốc rượu mời anh ta. Nguyên Thái hệt như quả bóng xì hơi, bao nhiêu lời gan góc đã bàn tính sẵn ở nhà đều chẳng dùng đến được nữa, chỉ biết cười ngây ngốc, cố gượng ra vẻ mặt của một người thật thà chất phác. Minh Hiên lặp đi lặp lại điệp khúc cũ mấy câu nói: "Tôi không nói nhiều đâu, cậu hãy suy nghĩ cho kỹ vào." Miệng thì bảo không nói nhiều, nhưng lời lẽ thì cứ tuôn ra không chịu dừng, cứ giục Nguyên Thái suy nghĩ cho kỹ, ngặt nỗi Nguyên Thái càng không muốn nghĩ. Đến cuối cùng, Minh Hiên hỏi: "Rốt cuộc thì trong đầu cậu suy nghĩ thế nào?" Nguyên Thái bị hỏi trúng tim đen, mặt đỏ bừng lên. Cứ thế này thì việc đưa Nhã về nhà là điều bất khả thi. Công việc bên nhà họ Trữ ở Long Đàm vẫn phải tiếp tục tiến hành. Lúc Nguyên Thái ra về, được Tiệp dẫn đi thăm Nhã. Nhã nhìn thấy Nguyên Thái, đôi mắt đỏ hoe lên cất lời: "Anh đến đây làm gì?" Tiệp nói: "Lời này là thế nào cơ chứ, người ta đến thăm em đấy thôi, lại còn ra điều kiêu kỳ."

Nhã oà khóc nức nở nói: "Bọn em nào có kiêu kỳ gì đâu, trong mắt người khác, còn chẳng bằng con lợn con chó ấy chứ. Đến đây làm gì cơ chứ, tâm can đều bị chó ăn mất sạch rồi." Nói xong lại u oả khóc r rỉ. Gương mặt cô đã lâu không được tắm nắng, trắng bệch hơn ngày thường, vừa khóc vừa mếu, từ trong sắc trắng ấy ánh lên chút sắc đỏ, trông vô cùng diễm lệ động lòng người. Nguyên Thái hồi tưởng lại những ngày tháng ân ái mặn nồng trước kia, cũng sắp trào nước mắt đến nơi, đành thốt lên: "Đợi anh về nhà sắp xếp ổn thỏa mọi chuyện, sẽ đón em về!" Ấy thế mà Nguyên Thái đi luôn một đi không trở lại. Cụ Đinh lại sai Bác Kỳ đến giục giã, đi đến hai lần, đều phải ăn đơ cửa đóng then cài. Ngày sinh nở của Nhã đã đến, đành phải đưa vào bệnh viện gần nhất ở Nam Kinh. Ngày thứ hai sau khi vào bệnh viện, cô sinh hạ được một cậu con trai trắng trẻo mập mạp. Chuyện này chẳng biết đã lọt đến tai nhà họ Trữ ở Long Đàm bằng cách nào, vào đúng ngày đầy tháng, Nguyên Thái và mẹ hắn ta lặn lội đến nhà họ Đinh để đón hai mẹ con Nhã về. Tất cả mọi người đều vô cùng ngạc nhiên. Cụ Đinh muốn nổi giận mắng chửi, lại ngẫm nghĩ thấy những mụ đàn bà như thông gia chẳng đáng để chấp nhặt, bấy giờ đành ngồi một mình trên Lâu Đài Trăng Đuổi uống trà. Nhà họ Đinh hân hoan vui mừng chuẩn bị tống tiễn cô cô đi lấy chồng, Nguyên Thái đỏ mặt cười cười, Nhã khổ tận cam lai, trong lòng cũng vô cùng mãn nguyện.

Chương Ba

Cụ Đinh bước sang tuổi bảy mươi mốt, cảnh tượng quạnh hiu lạnh lẽo. Một năm trước, từng mời Trù Sư Vương đến đây trổ hết tài nghệ, ngẫm lại lúc này, cứ ngỡ như đã cách một đời. Nhã từ Long Đàm gửi thư về, đại báo bình an tam bề. Nhà họ Trữ độc đinh ba đời, cưng chiều cậu cháu đích tôn như cục cưng ngọc ngà. Gia đình Tiệp cũng đã dọn về lại đó ở, doanh trại quân đội ở ngôi tiểu học đường đối diện đã rút đi, nghe nói chẳng bao lâu nữa sẽ khai giảng. Tam cô và Tứ cô ở Mỹ bặt vô âm tín. Bát cô Uyển từ Bắc Kinh gửi về một bức thư, nói rằng gia đình cô ấy và gia đình Lục cô đều rất bình ổn ở trển. Bát cô là do người thíp người Nhật là Phương Tử sinh ra, cụ Đinh viết một bức thư hồi âm, vọn vẹn dăm ba câu chữ. Cửu cô Noãn, Thập cô Luy, theo ý của Lưu thị, vội vã gả đi cho xong chuyện. Thời buổi loạn lạc mà trong nhà cứ cất giấu những cô con gái chưa chồng, suy cho cùng vẫn là một thứ phiền phức. Noãn gả cho con trai một ông chủ hiệu thuốc, chồng của Luy lại là phóng viên của một tờ báo lá cải tồi tàn. Sau tiết Đông Chí, trên Lâu Đài Trăng Đuổi được đốt một chiếc lò sưởi lớn. Cụ Đinh lặng lẽ ngồi đó, đăm đăm nhìn vào những mẩu than củi đỏ sậm, lớp tro tàn màu xanh xám nhạt, chỉ cảm thấy mùa đông năm nay vượt trội hơn hẳn so với những năm xưa, thể trạng của bản thân rõ ràng tốt hơn trước rất nhiều. Ngẫm đi ngẫm lại, rốt cuộc vẫn là kết quả của việc dưỡng thành Hạo Nhiên chi khí. Năm Dần đã qua, nghênh đón năm Mão. Trong tháng Giêng tuyết rơi dày đặc dăm trận, thế rồi đã bước sang tiết xuân tháng Hai.

Mái tóc điểm bạc trắng của cụ Đinh, từ hai vành tai kéo ngược lên đến tận trán, lại mọc lên hai chòm tóc đen khiến người ta giật mình kinh ngạc. Lẫn trong chòm tóc đen ấy, lại có một phần tóc tơ từ sắc đen chuyển sang màu nâu vàng, từ nâu vàng lại chuyển sang vàng nhạt, vàng rồi ngả gần sang trắng. Những ai nhìn thấy đều bảo đó là điềm lành. Cụ Đinh lật giở khắp sách cổ, tìm thấy mấy chỗ ghi chép, cũng bảo đó không phải là điềm gở. Mùa xuân là lúc vận lệnh hành cấm, cái gọi là khoảng khắc thiên địa giao hoan, thời điểm âm dương dung túng vui vầy. Cụ Đinh ẩn dật tịnh viễn trên Lâu Đài Trăng Đuổi, nhìn hoa mai tàn úa, hoa hồng tỷ muội tạ từ, mấy khóm măng tre trước lầu sau cơn mưa, cứ thế vươn cao vút thành những cây trúc mới, trong lòng mày ngài, thoáng dâng lên chút u sầu và muộn phiền. Tiểu Vỹ đã mập mạp hơn trước rất nhiều, lồng ngực vẫn căng đầy cao vút như thế. Nhị biểu cô đã sớm đi rồi, câu chuyện của cô ấy ai nấy đều nghe đến phát ngấy. Ngược lại, bố Tiểu Vỹ ở nhà họ Đinh lâu ngày, ở lâu đâm ra sinh thói hách dịch ngạo mạn, ba bữa lại làm mình làm mẩy đòi uống rượu. Người nhà họ Đinh chướng mắt, chẳng ai thèm đếm xỉa đến hắn ta, hắn bèn tự nhốt mình trong phòng để chửi mới lăng mạ mọi người.

Tiểu Vỹ vì hắn ta cứ làm cho mình mất mặt hết lần này đến lần khác, nên đã khóc lóc mấy bận. Bố cô bảo: "Mày có khóc cũng chẳng ích gì đâu, ai bảo mày lại là con gái của tao chứ, bố có bất tài vô dụng đến đâu, thì vẫn cứ phải nuôi mày thôi." Tiểu Vỹ lén lút dúi tiền cho hắn, đưa càng nhiều thì lại càng giống như một cái hang không đáy. Người nhà họ Đinh oán thán khắp nơi, mấy người hầu cũng bắt đầu tỏ thái độ ra mặt, chẳng ai thèm cho hắn ta sắc mặt tốt để nhìn. Thế nhưng hắn ta lại dứt khoát giở cái thói cũ ra, trộm cắp đồ đạc của nhà họ Đinh mang đi đổi lấy rượu uống. Nhà họ Đinh rốt cuộc không thể dung tha cho bố Tiểu Vỹ thêm được nữa. Lần này hắn ta tỏ ra vô cùng thức thời, Tiểu Vỹ xé rách mặt ra tranh cãi với hắn, hắn ta chỉ một mực giả câm giả điếc. Tiểu Vỹ tức giận nói: "Đi chết đi, tao không có người bố như mày!" Cãi vã hồi lâu, Tiểu Vỹ trong cơn bốc đồng, ôm chằm lấy đống chăn gối giường chiếu của bố quăng thẳng ra ngoài. Bố cô nhổ một bãi đờm đặc xuống đất, cười hì hì nói: "Thiên hạ ai cũng bảo vợ lẽ không dễ làm, mày xớ rớ nhúng tay vào làm cái quái gì chứ, cùng lắm thì cũng chỉ là một người thíp bị thất sủng mà thôi, đừng nói là mày, cho dù lão già kia có ra mặt đi chăng nữa, thì đã sao nào? Dẫu sao bố đây vẫn cao hơn hắn một bậc đấy, con đồ đĩ thỏa. Tao đi đây. Chịu đựng cái thói giận hờn của mày, đúng là phát điên!" Cúi người nhặt đống chăn gối lên, cuộn tròn lại kẹp vào nách, nghênh ngang bước đi. Tiểu Vỹ đứng đó khóc thành một giọt nước mắt tuôn rơi. Tất cả những chuyện này, cụ Đinh hoàn toàn không hay biết gì. Cụ cách ly với thế giới bên ngoài, có một khoảng cách xa vời với mọi chuyện lớn nhỏ trong nhà họ Đinh. Đại viện nhà họ Đinh quá rộng lớn, tai của cụ Đinh lại quá lãng. Bố Tiểu Vỹ chỉ dám ở tiền viện chửi bới gào thét làm càn, chứ bảo hắn ta bước lên Lâu Đài Trăng Đuổi, hắn hoàn toàn không có gan đó. Cụ Đinh vẫn không chịu bước xuống Lâu Đài Trăng Đuổi. Những gì cụ biết được toàn là những tin tức tồi tệ. Lũ Nhật Bản hình như bách chiến bách thắng, còn quốc quân thì cứ lùi lại mãi, Từ Châu thất thủ, Trịnh Châu thất thủ, Quảng Châu thất thủ, ba trấn Vũ Hán lại loan tin bỏ thủ. Duy chỉ có Nam Kinh là thái bình vô sự, chiến tuyến mỗi lúc một kéo dài ra, đánh mỗi lúc một xa hơn, trọng địa chiến lược rồng cuộn hổ ngồi ấy, nay đã trở thành hậu phương vững chắc của lũ Nhật Bản. Trật tự trên đường phố đã được khôi phục, những vụ cưỡng hiếp phụ nữ và sát hại người vô cớ rất khó có thể nghe thấy nữa. Nhà họ Đinh ở dưới quê có một điền sản rộng lớn, năm nay do chiến loạn, việc thu tiền thuê nhà lại đứng trước nguy cơ xôi hỏng bỏ không như trông thấy. Hai dãy địa sản ở thành nam, một nơi đã bị thiêu trụi một nửa, một nơi thì người thuê nhà đổi thành dân tị nạn, thu nhập tiền thuê nhà ít hơn trước rất nhiều. Vật giá leo thang chóng mặt. Nhà họ Đinh mấy đời chưa từng thiếu tiền tiêu, Bác Kỳ vô cùng căm hận tại sao cái thời vận xui xẻo tột cùng ấy lại cứ nhằm vào đúng lúc nó gánh vác cơ chứ.

Làm đích tôn của một gia tộc lớn vốn dĩ không dễ dàng, làm một đích tôn sa cơ lỡ vận lại càng khó khăn bội phần. Mẹ già vợ dại đều trông cậy cả vào nó, hai vị cô mậu vừa mới gả ra ngoài lại cứ hay quay về vòi tiền. Bác Kỳ đành phải đến cục đường sắt làm việc, dẫu biết rõ cụ Đinh không hề vui vẻ gì với việc làm này. Nó là một người chân chất thật thà, ở công sở thường xuyên phải chịu đựng sự chèn ép của đồng nghiệp, về đến nhà, lại còn phải giấu giếm cụ Đinh. Đi làm một thời gian, vị thượng ti mới nhậm chức vì biết Bác Kỳ là hậu duệ của tiến sĩ đời Tiền Thanh, bèn ngỏ ý đòi xin chữ họa. Vị thượng ti này có vài phần sở thích hoài cổ, thủ đoạn sưu tầm chữ họa có phần trơ trẽn bám riết không buông. Rành rành ra là vị thượng ti này không thể đắc tội nổi, Bác Kỳ đành bấm bụng cắn răng bước lên Lâu Đài Trăng Đuổi, còn chưa kịp cất lời, cụ Đinh đã hỏi: "Dạo này ban ngày tìm con đều không thấy có mặt ở nhà, con đi đâu thế? Chắc không phải là đến cái nha môn kia của con để đi làm đấy chứ." Bác Kỳ hai tay buông thõng, vểnh tai kính cẩn lắng nghe, không đáp lời. Cụ Đinh nói: "Là thì là, không phải thì thôi, cứ câm như hến thế kia là thế nào?" Bác Kỳ không dám nhìn thẳng vào cụ Đinh, đáp: "Con sợ ông nội biết rồi sẽ nổi giận ạ." Cụ Đinh thở dài một tiếng, liếc nhìn chiếc ghế vòng bằng gỗ gụ bên cạnh, nói: "Con ngồi xuống đi, ông có chuyện muốn nói với con." Bác Kỳ ngồi xuống, đợi một lát, mới nghe thấy cụ Đinh cất lời: "Ông từ trước đến nay chưa từng khuyên ai phải tận trung báo quốc trọn nghĩa vẹn tình cả, người có nghĩa tự khắc sẽ hành động vì nghĩa, người có nhân tự khắc sẽ hành xử vì nhân. Ông biết ý của tụi con, đại khái đều cảm thấy ông vừa cổ hủ lại vừa thủ cựu." Vừa nói, vừa thở dài, đưa tay ra hiệu ngăn không cho Bác Kỳ chen lời, "Nước mất rồi thì thôi, thế nhưng trong cõi nhân gian vẫn còn lưu dân ở lại, khí tiết lớn lao khó mà trôi nổi chìm đắm cùng với cửu đỉnh được. Ông biết rõ, thời buổi hiện nay, những kẻ như Nam Cố Viêm Võ chỉ đếm trên đầu ngón tay, ông sẽ không ép buộc người khác phải khó xử. Con làm việc ở đâu, vẫn ở cục đường sắt chứ?" Bác Kỳ gật đầu. Cụ Đinh nói: "Làm việc ở cục đường sắt, rốt cuộc cũng chưa tính là đồng lõa làm ác, hơn nữa, vẫn có câu nói bùn lầy hôi tanh mà chẳng vấy bẩn màu đen. Ý của ông con có hiểu hay không, nói nãy giờ, suy cho cùng cũng chỉ có một ý: từ nay về sau, họa may mới có thể không thẹn với lòng." Bác Kỳ liên tục gật đầu, đợi đến khi cụ Đinh nói xong, bèn cất tiếng hỏi: "Dạo này sức khỏe của ông nội vẫn tốt chứ ạ?" Cụ Đinh đáp: "Như mặt trời sắp lặn tây sơn, có gì mà tốt với không tốt chứ. Con thì sao?" Bác Kỳ lại hỏi: "Dạo này ông có phóng bút viết chữ không ạ?" Cụ Đinh liếc nhìn Bác Kỳ một cái, hỏi: "Ai đòi chữ của con thế?" Bác Kỳ đỏ bừng mặt, đáp: "Đồng nghiệp của bọn con, tiện miệng nhắc đến thôi ạ." Cụ Đinh không tin, lắc lắc đầu: "Nhất định là thượng ti của con rồi, nếu là đồng nghiệp, con đã biết ông rất khó mở lời, chắc chắn sẽ không dám nhận lời đâu." Mặt của Bác Kỳ lại càng đỏ hơn, cụ Đinh bảo: "Được rồi, con mài mực đi, ông viết." Bác Kỳ chế một chút nước sạch vào trong nghiên mực, cụ Đinh trầm tư suy nghĩ trĩu nặng, đôi mày nhíu lại, đợi đến khi Bác Kỳ mài mực xong, nhúng nhuần ngòi bút, một mạch phóng bút viết xuống. Ngũ tinh tảo địa ngưng vân khai, Tríu trí Xích Đế kỵ long lai. Côn Lôn sứ giả vô tiêu tức, Tần Vương kỵ hổ du bát cực. Bạch kỵ thiếu niên kim nhật hồi, Lục Lang khứ hĩ thừa ban truy. Viên hào xúc điểm thanh tĩnh thảo, nếp mây ấm áp mờ mịt vạn dặm xuân. Tây Lăng hạ hổ vi mã, ma y hắc phì nhai bắc phong. Nhất hoành hải thủy bôi trung tả. Viết xong, Bác Kỳ phụ giúp mang đi lót giấy in, lấy triện son thử ấn lên giấy trắng mấy cái, rồi lại chấm vào chu sa, đưa cho ông nội, nhìn ông đóng dấu ở phần đề khoản. Cất ấn đi rồi, cụ Đinh run run cổ tay, lùi lại một bước, ngắm nghìn chữ do chính mình viết ra rồi nói: "Thơ của ông, những kẻ đầu óc mơ hồ không hiểu gì thì không tặng, mấy câu này gom lại với nhau, cũng là những vần thơ hay. Con có biết là của ai không?" Bác Kỳ trong bụng cũng dắt túi kha khá ba trăm bài thơ Đường, chỉ nhận ra được vài câu là của Lý Tây Hạc châu (Lý Hạ), bèn chỉ tay nói: "Câu này là của Lý Hạ, câu này cũng thế, câu này hình như cũng vậy." Cụ Đinh vuốt râu cười, cười một lúc rồi nói: "Con đi đi!" Bác Kỳ mãn nguyện bước đi. Hai ngày sau cụ Đinh viết nhật ký, đoạn cuối có ghi chép lại rằng: Hôm trước Bác Kỳ đòi xin chữ, nói là do đồng nghiệp nhờ vả, ta thấy có điều hoài nghi. Với tính khí của Bác Kỳ, tuyệt đối không dám mạo muội nhận lời. Lại có Hoàng Kế Đình đến trò chuyện, bảo rằng phố xá thị dung đang dần khôi phục lại sự phồn vinh như xưa. Người qua kẻ lại, đã hoàn toàn không còn chút sắc diện hổ thẹn nào nữa. Thật chẳng hiểu nổi thế nào là nỗi hận vong quốc diệt chủng. Lại nghe người ta đồn Tiểu Vỹ bảo rằng, tiệm cắt tóc uốn tóc giá bảy hào, chênh lệch không đáng kể so với ngày trước. Ý ngầm trong câu nói là muốn đi uốn tóc. Nó lại còn muốn mua cả áo choàng lông thú. Ta vốn vẫn cho rằng sở thích của nó cao hơn Lưu thị. Ngẫm tính cái con nhỏ này suốt ngày chỉ chăm chú vào việc soi gương, chải tóc, lau giày, ăn quà vặt, vốn dĩ chẳng có chí khí cao cả gì. Ta vô cùng thất vọng. Tiểu Vỹ gần đây liên tục nôn ọe, thích ăn đồ chua, có lẽ là triệu chứng mang thai chăng. Đọc sách \(Bành Chú Ngũ Đới Sử\), bản in của nhà xuất bản Tụy Văn. Chương Ba Bát cô Uyển từ phương Nam trở về thăm thân, vừa hay bắt gặp tang lễ của Mụ Rong thị. Khi Mụ Rong thị còn sống, điều hiển hách nhất chính là cứ đến mùng một hôm rằm, cụ Đinh nhất định phải sang thỉnh an bà ta. Bà ta là người có vai vế cao nhất trong nhà họ Đinh. Cụ Đinh làm như vậy, cũng là để làm gương cho con cháu đời sau. Thói quen này vẫn cứ tiếp tục duy trì cho đến trước biến cố Đinh Sửu, cụ Đinh không bước chân xuống Lâu Đài Trăng Đuổi, và Mụ Rong thị cũng chẳng có lý do gì để bước lên lầu cho cụ thỉnh an cả. Uyển sau khi về nhà, mọi người đều bàn tán rằng cụ Đinh vì không thể vẹn tròn cả trung lẫn hiếu, nên đã khóc mấy bận trên Lâu Đài Trăng Đuổi, tiếng dậm chân mạnh đến mức khiến bụi bám trên ván lầu rơi xuống tả tơi. Uyển nghe xong, thở dài nói: "Bố cũng thật là, người già rồi, chuyện này là không thể tránh khỏi, hà cổ phải thế." Uyển thủ tiết góa bụa đã mấy năm nay. Cô từ một gia đình theo phong cách cũ gả sang một gia đình cũng theo phong cách cũ khác, vô cùng chán ghét cái bộ quy tắc của gia đình phong kiến ấy. Cô được di truyền từ người mẹ một làn da đẹp tuyệt vời của phụ nữ Nhật Bản, nếu không phải vì đôi mắt sinh ra hơi nhỏ một chút, đôi môi hơi tróc lên một chút, thì nhan sắc của cô tuyệt đối không hề thua kém Thất cô Nhã lớn hơn cô chừng hơn một tháng. Sau khi tốt nghiệp đại học, theo ý của cụ Đinh, Uyển lấy chồng xa ở Bắc Kinh. Sau khi gả sang đó, sinh hạ được một trai một gái, thì người chồng qua đời. Nhà chồng của Uyển thuộc loại gia đình phong kiến nhưng không hồ đồ, đã giao hẹn thời gian để tang tính bằng thời hạn ba năm. Hết thời hạn ấy, đàn ông thiên hạ, muốn gả cho ai là tùy ý cô. Thế nên Bát cô ba năm sau khi chồng qua đời đã trở về Nam Kinh, trên dưới thỉnh thoảng đều biết trong nhà họ Đinh có thêm một cô cô đang chờ gả chồng. Ngày hôm nay, Minh Hiên dẫn theo một vị quý ông mặc âu phục giày da, cười nói bước lên Lâu Đài Trăng Đuổi. Cụ Đinh đang cầm cuốn sách đóng gáy chỉ lên để đọc, nghiêng đầu sang một bên, nhìn đánh giá vị khách từ sau tròng kính lão.

Khoảng chừng đã bàn bạc từ trước, Minh Hiên chỉ đứng sang một bên cười, không giới thiệu gì cả. Đến khi ánh mắt nghi vấn của Đinh lão tiên sinh chuyển sang Minh Hiên, vị quý ông nọ cười nói: "Lão tiên sinh, thật sự không nhận ra cháu nữa sao?" Đinh lão tiên sinh liếc xéo anh ta một cái, tiếp tục dùng ánh mắt dò hỏi Minh Hiên.

Minh Hiên nói: "Diễn công, đây là Thiếu Kinh. Anh xem, người ta đã phát tài, lớn giọng rồi nên khó nhận ra." Thiếu Kinh cung kính cúi đầu theo kiểu Nhật Bản, nói: "Thưa tiên sinh, học trò đến thỉnh an ngài đây." Đinh lão tiên sinh sớm đã nhớ ra là ai, hờ hững thốt lên một tiếng "Ngồi đi". Nam bộc bưng trà lên, Minh Hiên như một nửa chủ nhà cười với Thiếu Kinh nói: "Diễn công, trong số các đệ tử từng nghe tiên sinh giảng bài ở Nhật Bản năm xưa, tính ra Thiếu Kinh là có chí tiến thủ nhất."

Thiếu Kinh cười khiêm tốn, hỏi thăm sức khỏe dạo này của lão tiên sinh, thấy trên mặt Đinh lão tiên sinh có chút khó chịu, vội đổi giọng bỏ chữ "lão" của lão tiên sinh đi. "Thưa tiên sinh, học trò từ giã từ Tokyo đến nay, vẫn luôn không qua lại thư tín, quả thực là thất lễ." Đinh lão tiên sinh nói: "Đệ tử do ta dạy dỗ có rất nhiều, đều qua lại thư tín thì ta lo không xuể."

Thiếu Kinh có chút lúng túng, đỏ mặt nói: "Đương nhiên rồi, thưa tiên sinh, tiên sinh nói phải. Thế nhưng, học trò nào có lý trí quên đi thầy giáo chứ." Sắc mặt Đinh lão tiên sinh dịu lại đôi chút. Thiếu Kinh vốn là một học trò đắc ý, mặc dù hết lời nhún nhường cung kính, nhưng tựa như áo khoác ngắn không che nổi áo lót dài, chốc chốc lạiộ ra vẻ đắc ý.

Ngồi đàm đạo trên lầu Truy Nguyệt một lúc, Thiếu Kinh nói: "Lần này học trò đi theo Uông tiên sinh đến Nam Kinh..." Chợt liếc thấy Minh Hiên đang xua tay, liền đổi giọng nói: "Học trò đến Nam Kinh, thấy Nam Kinh là một thành phố rất tuyệt." Mạch suy nghĩ của anh ta đã bị Minh Hiên cắt đứt, nhất thời không biết nói gì nữa.

Minh Hiên xen lời: "Thiếu Kinh huynh, anh xem lầu của Diễn công đây, giản dị mà không thô lậu, mộc mạc mà không phàm tục, há chẳng phải tốt hơn những ngôi nhà gỗ lùn xủn của người Nhật kia sao." Thiếu Kinh theo Minh Hiên nhìn xuống dưới lầu. Bát cô nương Uyển đang ở trong sân, ngẩng đầu nhìn lên lầu. Minh Hiên gọi lớn: "Bát cô nương, cô đang làm gì ở đó vậy?"

Uyển đáp rằng không làm gì cả, nhân đó hỏi đại tỷ phu ở trên lầu có chuyện gì, ánh mắt dán chặt vào Thiếu Kinh đứng bên cạnh anh ta, Thiếu Kinh cũng nhìn lại cô. Minh Hiên giới thiệu qua, người trên lầu kẻ dưới sân gật đầu xem như chào hỏi.

Thiếu Kinh rời khỏi nhà họ Đinh, phàn nàn với Minh Hiên rằng: "Lão già này bị làm sao thế nhỉ, cứ âm ẩm ương ương." Minh Hiên cười bảo Đinh lão tiên sinh vốn có tính khí đó, phải dỗ dành ông cụ mới được. Thiếu Kinh nghe xong, liền bảo làm con rể của lão tiên sinh cũng không dễ dàng gì.

Minh Hiên nói: "Đương nhiên rồi, anh mà làm rồi thì sẽ biết." Hai người vô tình nhắc đến Bát cô nương Uyển. Thiếu Kinh nói: "Bát cô nương gì thế này, con người quả thực không tầm thường." Minh Hiên cười hì hì bảo: "Sao thế, Thiếu Kinh huynh cũng có ý định làm con rể nhà họ Đinh à?" Thiếu Kinh nói: "Nhà họ Đinh mà thèm lấy loại người như tôi làm con rể chắc?" Cả hai cùng cười.

Minh Hiên về nhà, trò chuyện phiếm cùng Tiệp, nhắc đến Thiếu Kinh. Tiệp nói: "Con người anh ta, bố em chắc chắn chướng mắt." Minh Hiên nói: "Dù sao đi nữa, Bát cô nương cũng là người từng gác chồng rồi." Tiệp không đồng tình phản bác: "Gác chồng thì sao chứ, sư huynh của anh chẳng phải cũng cực kỳ phong lưu đó sao." Minh Hiên nói: "Đàn ông với đàn bà khác nhau chứ."

Lời chưa dứt, Tiệp nổi giận lôi đình: "Khác nhau chỗ nào!" Minh Hiên vội vàng biện minh mình không có ý đó, Tiệp nói: "Em mặc kệ anh có ý gì. Cái gì mà đàn ông với đàn bà không khác, em thấy đám đàn ông các anh chết tiệt đều giống nhau cả thôi!" Minh Hiên vừa sợ vợ vừa thấy phiền, bực bội nói: "Anh không thèm nói chuyện với em nữa, em đúng là kẻ cường từ đoạt lý, lúc nào cũng là em đúng."

Tiệp về nhà mẹ đẻ, đem chuyện tranh cãi giữa cô và Minh Hiên kể cho Uyển nghe, không ngờ Uyển nghe xong chỉ cười, không xem là chuyện to tát mà nói: "Ai chê ai chứ, anh ta mà có ý đó thật thì gặp gỡ nhau cũng chẳng có gì, chị thấy có đúng không?"

Trong khoảng thời gian này, Trọng Tường đột nhiên từ nội địa quay trở về thành phố Nam Kinh đang rơi vào vùng bị chiếm đóng. Đinh lão tiên sinh giận dữ vô cùng. Ông hận Trọng Tường có dân oan rành rành ra không làm, lại quay về làm dân ngoan chịu sống cúi đầu. Trọng Tường biết ông nội không tán thành việc mình trở về, thế nên về rồi cũng lười lên lầu Truy Nguyệt nghe ông nội giáo huấn thở dài, nói những lời không đầu không cuối.

Cậu ta sớm đã cảm thấy ông nội đã lẫn cẫn rồi, cho dù là không lẫn, ông cụ cũng sẽ không hiểu được nỗi khổ sở của cậu ta ở bên ngoài, càng không hiểu được trong lòng cậu ta còn mang một nỗi đau đớn vì thất tình. Vị cô nương mà cậu ta thầm thương trớ trêu thay nhiệt huyết ái quốc còn nguội lạnh nhanh hơn cả cậu ta, đã gác chồng cho một viên sĩ quan quân đội thanh niên trạc tuổi không lớn không nhỏ. Vùng quốc thống dường như có rất nhiều chuyện không vừa ý, công việc khó tìm, đại học lại rất khó thi đậu.

Nghe nói đi Diên An là một con đường sáng rất tốt, chỉ khổ nỗi không có người đáng tin cậy để chỉ lối. Nghĩ tới nghĩ lui, vẫn là về nhà là tốt nhất.

Về đến nhà rồi, lại vừa hối hận vừa oán giận, thế là bèn đi tìm bạn học đồng môn cũ để uống rượu. Tử lượng của cậu ta không tốt, cứ uống là say, hễ say là thể nào cũng nôn mửa. Trớ trêu thay cậu ta lại là kẻ hiếu thắng, càng say lại càng muốn uống, uống mãi đến lúc hết tiền, bèn tiện tay vơ vét chút đồ đạc trong nhà, mang ra tiệm cầm đồ cầm cố rồi lại tiếp tục uống.

Vào lúc Trọng Tường sa ngã thành một tên ma men, chuyện giữa Uyển và Thiếu Kinh đã có những tiến triển lớn. Thiếu Kinh là một kẻ gà trống nuôi con vẫn chưa cưới vợ, nhiều năm nay vẫn luôn làm việc trong các cơ quan ngoại giao, đối phó với phụ nữ cực kỳ thành thạo.

Khoảng thời gian này chính là lúc Uông Tinh Vệ đang ấp ủ việc tái thiết chính phủ quốc dân Nam Kinh, với tư cách là tâm phúc của Uông, Thiếu Kinh đại diện cho tập đoàn Uông Tinh Vệ ở Thượng Hải ở lại trấn thủ Nam Kinh. Nhân lúc tranh thủ tiếp xúc với chính quyền duy tân ở Nam Kinh, Thiếu Kinh liền chở Uyển ngồi xe hơi đi dạo khắp nơi.

Cũng may là có chiếc xe hơi, Nam Kinh vốn là một nơi có nhiều thắng cảnh, Thiếu Kinh ngày nào buổi tối cũng lật xem cuốn "Nam Kinh Chỉ Nam", sau đó chiếu theo đó mà tìm, khiến cho người tài xế cực kỳ vất vả. Uyển cũng coi như là người sinh ra và lớn lên ở Nam Kinh, đây là lần đầu tiên biết quê hương mình lại có ngần ấy nơi để đến tham quan mở mang tầm mắt.

Xe hơi chạy ngược chạy xuôi, trái tim của Uyển cũng nhảy múa không ngừng. Tuổi của Thiếu Kinh có thể làm bố của cô rồi, ngoại trừ điểm không vừa ý này ra, Uyển thực sự không tìm ra điểm nào khác không tốt ở anh ta. Uyển phát hiện ra mình dường như đã quay trở lại thời đại đại học, đó chính là mùa giải tuổi trẻ yêu đương.

Có lẽ xuất phát từ sự cân nhắc về chiến lược, Uyển đã phóng đại sự phản đối có thể xảy ra của Đinh lão tiên sinh lên mức độ trầm trọng, hôn sự vẫn luôn không được đưa vào chương trình nghị sự. Uyển liên tục đóng vai một cô con gái hiếu thảo trong gia đình kiểu cũ. Vai diễn này giúp cô tiến có thể công, lùi có thể thủ.

Do đó, mối quan hệ giữa họ, nói là đang tiến bước từng bước với tiền đề là hướng tới hôn nhân, chi bằng nói là nó đang phát triển dưới cái vỏ bọc kết hôn là điều bất khả thi thì hơn. Đinh lão tiên sinh là một cái cớ, cái cớ này đã xây dựng nên một vùng đệm giữa Uyển và Thiếu Kinh, vùng đệm này dưới cái nhìn của Uyển mang một vẻ đẹp đặc biệt.

Thiếu Kinh mua một chiếc máy ảnh, khi ra ngoài còn mang theo một cái chân máy bằng gỗ, chụp rất nhiều ảnh. Uyển đôi khi cũng dẫn cả Tiểu Diệu ra ngoài làm người mẫu, mặc cho con bé thoải mái đùa nghịch trên bãi cỏ, sau đó dưới sự hướng dẫn của Thiếu Kinh học cách chụp ảnh, từ trong khung ngắm nhỏ xíu, Uyển nhận ra cái miệng của Tiểu Diệu giống hệt mình đến mười hai phần.

Không hiểu tại sao, mỗi khi Uyển nghĩ đến việc mình có một người đại tỷ Tiệp có thể làm mẹ, có một người tiểu muội Diệu còn nhỏ hơn cả con gái mình, trong lồng ngực lại dâng lên một cảm giác nực cười đến ngột ngạt.

Ánh nắng ngày hôm nay rất đẹp, đã đến lúc ngắm hoàng hôn, phía tây một khoảng đỏ rực, nhìn về phía đông bốn bề rực sáng. Trên bãi cỏ, những cây dương kéo dài cái bóng đổ ngả nghiêng. Tiểu Diệu chạy nhảy trong bóng râm của hàng cây, ngắt những bông hoa vàng nhỏ xíu mọc trong đám cỏ.

Uyển và Thiếu Kinh ngồi bệt xuống đất, cùng tựa lưng vào một gốc cây lớn, cách đó không xa là chiếc máy ảnh được dựng trên giá ba chân, xa hơn chút nữa là chiếc xe hơi nhỏ màu đen đang đậu nghỉ ngơi, người tài xế đang ngồi bên trong gật gà gật gù ngủ gật. Một chiếc áo măng tô vải nỉ màu kem của Thiếu Kinh bị ném trên bãi cỏ, Uyển liếc mắt nhìn sang, trông giống như một con chó trung thành đang nằm phủ phục ở đó.

Thiếu Kinh trò chuyện một lúc, đột nhiên thông báo với Uyển rằng chính phủ quốc dân Nam Kinh sắp chính thức được thành lập, đến lúc đó chính quyền duy tân Nam Kinh và chính quyền lâm thời Hoa Bắc đều phải giải tán. "Ý của Uông tiên sinh là muốn tôi làm việc ở Bộ Giáo dục. Kỳ thực, làm thứ trưởng cũng chẳng có mấy ý nghĩa."

Uyển nói: "Anh nói những chuyện này với tôi làm gì, tôi đâu có muốn làm phu nhân thứ trưởng." Thiếu Kinh cười nói: "Nếu không phải vì muốn người phụ nữ tôi thích làm phu nhân thứ trưởng, chiếc quan ô uế này tôi thật sự không muốn cúi đầu nhận đâu. Chẳng lẽ em chưa từng nghe câu chồng vinh vợ quý sao."

Uyển cắn môi nói: "Quý với chả hóa, ai đồng ý gác cho anh chứ?" Thiếu Kinh nói: "Em xem, bây giờ làm việc cùng Uông tiên sinh, sơ sẩy một cái là ăn đạn của quân thống chính phủ Trùng Khánh đấy, người ta bất chấp hiểm mạng vì em, vậy mà em lại chẳng thèm lĩnh tình!"

Uyển nghiêng mặt sang một bên cười. Cô không muốn tin rằng Thiếu Kinh lại một lòng một dạ say mê cô đến thế. Thế nhưng cô biết những kẻ phong lưu góa vợ như Thiếu Kinh sẽ không thích những người phụ nữ nóng lòng muốn gác cho anh ta. Cô càng ra vẻ kiêu kỳ, càng biểu hiện ra dáng vẻ nửa gần nửa xa, Thiếu Kinh mới càng cảm thấy không thể rời xa cô được.

Mặc dù gia thế là một sự cám dỗ đối với Thiếu Kinh, nhưng Uyển thừa hiểu suy cho cùng mình là một người phụ nữ đã từng gác chồng, cô phải nhắm chuẩn thời cơ, cô bắt buộc phải nhắm chuẩn thời cơ.

Thiếu Kinh làm thứ trưởng, quả nhiên bận rộn hơn rất nhiều. Việc đầu tiên sau khi nhậm chức của anh ta chính là tiếp đón đoàn đại biểu giáo dục Nhật Bản. Trong đoàn đại biểu có một chuyên gia chuyên nghiên cứu về Hán học, năm xưa từng nghe Đinh lão tiên sinh giảng bài ở Tokyo, lần này nhân cơ hội đến Trung Quốc bèn bày tỏ muốn được gặp Đinh lão tiên sinh.

Vị chuyên gia Hán học này tên là Đằng Trủng (Fujizuka), là một học giả nghiêm túc và thực tài. Ông ta từng đọc cuốn "Xuân Thu Tam Truyện Chính Nghĩa" của Đinh lão tiên sinh, cảm thấy đây là một cuốn sách vô cùng tuyệt vời.

Minh Hiên ngay từ đầu đã cảm thấy chuyện này không ổn, Thiếu Kinh dẫn Đằng Trủng đến hẹn anh đi gặp Đinh lão tiên sinh, anh đành phải cắn răng đi theo bồi tiếp, trong lòng thầm thấy lạ không hiểu sao Thiếu Kinh lại chẳng hề thấu hiểu tâm can của người già chút nào.

Vị Đằng Trủng đó là một người vô cùng khiêm tốn lễ độ, gặp ai cũng cúi đầu chào. Thế nhưng Đinh lão tiên sinh đến đứng dậy cũng không đứng, lạnh lùng nhìn Đằng Trủng, tựa như một bức tượng gỗ.

Đằng Trủng dường như rất có thể thấu hiểu tâm trạng của Đinh lão tiên sinh, đỏ mặt, nở nụ cười, trò chuyện cùng Minh Hiên. Minh Hiên vô cùng lúng túng, vừa trò chuyện vừa dùng ánh mắt nhìn Thiếu Kinh, sắc mặt Thiếu Kinh có chút không được tự nhiên, hận Đinh lão tiên sinh quá mức đáng trách.

Đinh lão tiên sinh từ đầu đến cuối vẫn ngồi ở đó, tựa như một bức tượng gỗ. Ba người còn lại miễn cưỡng ngồi một lát, đứng dậy cáo từ. Đằng Trủng cúi đầu thật sâu, cái đầu cúi thấp ở đó tròn một phút, ngẩng mặt lên, cực kỳ chân thành nói: "Tiên sinh tuy một lời không nói, nhưng lòng kính trọng của học trò đối với tiên sinh chỉ có tăng chứ không giảm. Lúc này vô thanh thắng hữu thanh, học trò xin cáo từ. Học trò tuy là người Nhật Bản, nhưng vẫn cho rằng Trung - Nhật không nên đánh nhau." Nói xong, lại nghiêm túc cúi đầu chào.

Đinh lão tiên sinh vẫn bất động, vẫn là một bức tượng gỗ.

Mấy ngày sau, Thiếu Kinh gặp Uyển, liền mắng xối xả Đinh lão tiên sinh là một khúc gỗ mục già cỗi. Uyển nói: "Anh xem, rốt cuộc làm thứ trưởng rồi nên mới nói bố em như vậy." Nói xong, khóe mắt hơi đỏ lên. Thiếu Kinh vội vàng nói: "Không phải đâu, em biết anh khó xử thế nào mà!"

Uyển thâm thúy nói: "Dù thế nào đi nữa, ông ấy cũng là bố em, là thầy giáo của anh." Thiếu Kinh cười, nói: "Đương nhiên rồi, anh chẳng qua cũng chỉ nói đùa với em thế thôi, nói gì thì nói, anh nào dám đắc tội với nhạc phụ tương lai chứ."

Thấy Uyển đã cười, anh ta lại nói: "Phải rồi, ngày mai anh phải đi Thượng Hải, chắc khoảng một tuần, em đi cùng anh nhé, đừng vội nói không, em biết sự lợi hại của phụ nữ Thượng Hải rồi đấy, không có em ở bên cạnh, anh không chống nổi sự cám dỗ đâu. Đừng từ chối, anh xin em đấy, nói lại lần nữa, xin—"

Một tờ báo nhỏ do Trung ương Đảng bộ bỏ tiền ra ở Nam Kinh đã đưa tin về cuộc gặp gỡ giữa tiên sinh Đằng Trủng và Đinh lão tiên sinh. Bản tin cho biết, những học giả bậc nhất Trung - Nhật tay bắt mặt mừng, cùng bàn chuyện thân thiện Trung - Nhật.

Đoạn tin này lọt vào mắt Minh Hiên, khiến anh ta sợ toát mồ hôi hột. May là Đinh lão tiên sinh từ trước đến nay không bao giờ xuống lầu, giấu giếm chuyện này cũng không phải là khó. Thế nên trên dưới đều được căn dặn, nói nếu để Đinh lão tiên sinh biết chuyện này, không chừng sẽ tức chết tươi.

Đinh lão tiên sinh từng ghi chép rất tỉ mỉ về sự việc gặp gỡ Đằng Trủng trong nhật ký. Khi trò chuyện phiếm cùng Hoàng lão tiên sinh, Hoàng lão tiên sinh cũng khen ông hiên ngang lẫm liệt, không đánh mất khí tiết quốc gia, thà làm ngọc vỡ chứ không làm ngói lành, giành lại thể diện cho người Trung Quốc.

Minh Hiên vẫn luôn sợ bản tin chết tiệt đó lọt vào mắt Hoàng lão tiên sinh. Những tờ báo nhỏ do đám Hán gian điều hành này vốn chẳng có mấy ai đọc, Minh Hiên coi như đã lo lắng suông mấy ngày trời.

Minh Hiên trong mắt những người theo hệ tư tưởng cũ thì là người theo phái mới, anh ta biết ngoại ngữ, trên lớp có thể lồng ghép giảng vài đoạn biện chứng pháp. Trong mắt những người theo phái mới thì anh ta lại tính là người theo phái cũ, anh ta từng theo chân Đinh lão tiên sinh phản đối văn bạch thoại, mắng văn học mới không đáng một xu.

Đứng giữa phái cũ và phái mới, anh ta dốc sức lấy lòng cả hai đầu, nhưng kết quả là chẳng lấy lòng được đầu nào. Nếu không nhờ mối quan hệ của Thiếu Kinh, có lẽ anh ta phải đợi đến kiếp sau mới làm nổi chức giáo vụ trưởng.

Trên thực tế, kể từ khi người Nhật đến, anh ta vẫn luôn ở trong trạng thái bán thất nghiệp. Thu nhập từ mấy tiết học mỗi tuần đã đủ để Tiệp khinh miệt anh ta, mà hai cậu con gia lại càng khó bảo hơn trước.

Chức giáo vụ trưởng không hề dễ làm. Viện trưởng của Hòa Hán thư viện được ngầm định là Đinh lão tiên sinh. Tiền thân của thư viện chính là cái trường học nhỏ đối diện nhà Minh Hiên. Ý của Thiếu Kinh là để Đinh lão tiên sinh gánh cái danh hão, còn Minh Hiên nắm quyền thực tế, điều hành một học viện Hán học mang phong cách lưu dân đời cũ.

Về thể chế thì tương đương với học viện nghiên cứu sinh, thế nên số lượng học sinh không nhiều. Minh Hiên vì chuyện này mà rất khó giấu giếm Đinh lão tiên sinh lâu dài, càng nghĩ trong lòng càng cảm thấy bất an.

Đinh lão tiên sinh vì dạo này Minh Hiên thường xuyên lên lầu Truy Nguyệt, đôi khi cũng hỏi han về tình hình thời sự bên ngoài. Minh Hiên lúc nào cũng trả lời chung chung rằng "Khá tốt, rất tốt". Đinh lão tiên sinh tức giận nói: "Đương nhiên là rất tốt rồi, dân ngoan cúi đầu làm quen rồi, sao lại không rất tốt cho được."

Minh Hiên vô cùng lúng túng, đành phải đánh trống lảng với ông. Đinh lão tiên sinh lại hỏi: "Ta nghe nói Thiếu Kinh hay đến đây, lại còn nói Uyển từng đi cùng cậu ta ra ngoài, là thế nào vậy?"

Minh Hiên nói: "Thiếu Kinh từ trước đến nay chưa từng cưới vợ, anh ta chuộng cái mốt độc thân gì đó, thế nhưng từ sau khi quen biết Uyển, thì lại thực sự có chút mê mẩn cô ấy rồi. Anh ta đã mấy lần thẫn thờ nói với tôi rằng anh ta thích Bát cô nương."

Đinh lão tiên sinh bèn hỏi: "Vậy thái độ của Uyển thế nào?" Minh Hiên cố ra vẻ nghiêm túc nói: "Tính khí của Bát cô nương thế nào, Diễn công chẳng lẽ còn không biết sao, cô ấy là con nhà danh giá nào cơ chứ, nếu không có một câu nói của ngài, Bát cô nương đời nào chịu hứa hẹn với người ta?"

Đinh lão tiên sinh hài lòng gật gật đầu, tìm được cơ hội bèn đem chuyện này ra nói với Uyển. Uyển đỏ mặt nói: "Bố ơi, bố đừng tin chuyện này, con gái đời nào lại gác cho hắn chứ. Con chẳng qua thấy Thiếu Kinh là học trò của bố, nên mới xã giao qua quýt với anh ta thôi. Con vốn chẳng muốn gác chồng gì cả."

Đinh lão tiên sinh nói: "Bố không phải là kẻ đầu óc cứng nhắc kiểu đó, chồng con đã mất rồi, tuyệt đối không có đạo lý thủ tiết đến chết. Chỉ có điều con người Thiếu Kinh suy cho cùng không được vững chãi cho lắm, cậu ta nếu muốn làm con rể nhà họ Đinh, cái tính khí đó phải sửa cho thật tốt vào." Mặt Uyển càng đỏ hơn, nói: "Ý của bố, lại cứ như thể con sắp gác cho anh ta thật vậy."

Minh Hiên làm giáo vụ trưởng được mấy tháng, cảm thấy hổ thẹn đến mức có chút áy náy trong lòng. Hòa Hán thư viện chẳng qua chỉ là nơi nhận lương khô. Chưa đến ngày phát tiền thậm chí học sinh cũng lười đến. Đám học sinh đó đều có thế lực chống lưng, thư viện hàng tháng gửi trợ cấp, lúc tốt nghiệp lại gửi cho một tấm bằng tốt nghiệp.

Số lượng giáo viên gần như vượt qua cả số lượng học sinh, trình độ và tính khí tệ hại như nhau, hở ra là mắng người. So ra thì Minh Hiên vẫn coi như làm được chút việc thực tế, kiên trì ngày nào cũng đến Uẩn Loan.

Hễ những kẻ có chức tước trong thư viện đều giới thiệu người thân bạn bè đến làm việc, Minh Hiên bèn mưu cho Trọng Tường một công việc cao hơn chân sai vặt nhưng thấp hơn đi dạy học. Trọng Tường có được một phần công việc, nhưng lại chẳng làm cho đàng hoàng, chỉ coi như có thêm tiền uống rượu.

Chuyện hôn sự của Bát cô nương Uyển và Thiếu Kinh cuối cùng cũng được đưa lên chương trình nghị sự. Thiếu Kinh với tư cách là một tay chơi sành sỏi tình trường, trải qua không biết bao nhiêu cô gái, cuối cùng lại ngã ngựa vào tay Uyển, anh ta đã mua một căn biệt thự nhà vườn, chỉ chờ ngày rước dâu đến.

Trên dưới nhà họ Đinh đều xem Thiếu Kinh như tân cô gia, Đinh lão tiên sinh đối với anh ta cũng khách khí hơn trước. Trên mặt Uyển không biết từ lúc nào đã thoáng hiện nụ cười. Cửu cô nương Luyên và Thập cô nương Luy về nhà mẹ đẻ, nhìn thấy xe hơi của Bát cô nương ra vào tấp nập, đều oán trách bản thân mình gác chồng quá vội vàng.

Lưu thị vô cớ chịu oan uổng mấy bận. Đinh lão tiên sinh không biết bằng cách nào mà biết chuyện Thiếu Kinh làm thứ trưởng. Đinh lão tiên sinh đột ngột hay tin tương lai con rể là một tên đại Hán gian.

Đinh lão tiên sinh nổi trận lôi đình. Đinh lão tiên sinh tức giận đến mức thiếu chút nữa thì chết đi sống lại. Đinh lão tiên sinh mắng cho Minh Hiên một trận xối xả. Đinh lão tiên sinh muốn bóp cổ Uyển cho chết quách đi.

Đinh lão tiên sinh nhìn khắp trên dưới nhà họ Đinh, chẳng có ai lọt vào mắt xanh.

Lại đến mùa mưa rả rích, những trận mưa to mưa nhỏ liên miên không dứt trút xuống khiến lòng người phiền muộn khôn tả. Không khí quá ẩm ướt, tựa như chỉ cần dùng sức bóp mạnh một cái là có thể vắt ra nước.

Đinh lão tiên sinh đi qua đi lại trên lầu Truy Nguyệt, nhẩm trong đầu bản thảo, sắc mặt vô cùng nghiêm nghị.

Ông muốn viết một bức thư mang hình thức thư từ mang tên "Dư đệ tử Thiếu Kinh thư" (Thư gửi đệ tử Thiếu Kinh). "Dư Sơn Cự Nguyên tuyệt giao thư" của Kê Khang và "Tạ bản sư" của Chương Thái Viêm, dưới góc nhìn của Đinh lão tiên sinh, đều đủ sức bất hủ. Thế nhưng Kê Khang tuyệt giao với người cùng vai phải lứa, Chương Thái Viêm tuyệt giao với bậc bề trên, chỉ cần có thêm bài viết đoạn tuyệt quan hệ với bậc vãn bối của Đinh lão tiên sinh nữa, mục thư tuyệt giao mới xem như là hoàn chỉnh.

Đại môn nhà họ Đinh, từ nay về sau sẽ không bao giờ rộng mở chào đón Thiếu Kinh nữa.

Nụ cười thoáng hiện trên mặt Uyển đã biến mất. Cuối cùng vào một ngày nọ, Uyển chống chiếc ô vải lụa màu xanh nhỏ, chậm rãi bước đi cùng Thiếu Kinh trên con đê dài ở Hồ Huyền Vũ.

Thiếu Kinh mặc một chiếc áo mưa bằng vải bạt ướt sũng, vừa đi vừa nghiêng đầu nhìn Uyển, nghi thức chia tay vội vã này, lạnh lẽo thê lương hệt như những thước phim trong một bộ phim buồn.

Hai người lặng lẽ bước đi. Uyển từ đầu đến cuối không nói một lời nào, cúi đầu nhìn đôi giày vải đang di chuyển chậm chạp của mình, thay phiên nhau bước ra, giẫm vào vũng nước, bước qua những chiếc lá vàng úa.

Thiếu Kinh tiễn Uyển đến đầu ngõ, nhìn chiếc ô màu xanh nhỏ bé từ từ bước đi trong mưa, rồi bỗng chốc quay ngoắt lại, biến mất trong đại viện nhà họ Đinh.

Anh ta cảm thấy bản thân vô cùng vô dụng, cổ họng nghẹn đắng, thực sự rất muốn tìm một ai đó để trút giận mắng chửi một trận, anh ta đang phải chịu đựng nỗi oan ức một cách khó hiểu.

Thời gian gần đây, quan vận hanh thông, xuân phong đắc ý, thế mà lại vì mộtả quá phụ mà chuốc lấy tội lỗi. Dù thế nào đi nữa, anh ta cũng là người ngấp nghé tuổi năm mươi rồi, ở bên Uyển, Thiếu Kinh đã quên mất tuổi tác của mình, giờ đây, anh ta bỗng nhiên hoài nghi liệu Uyển có không thích tuổi tác của anh ta hay không.

Một thứ lòng thù hận đối với Uyển bỗng dâng lên trong lòng. Nhiều năm nay, Thiếu Kinh vẫn luôn cảm thấy bản thân quá mức dễ nói chuyện. Giao thiệp với nhà họ Đinh, anh ta quả thực không thể hào phóng hơn được nữa. Những xấp tiền lớn đến rồi đi, trên dưới nhà họ Đinh ai chưa từng dùng tiền của anh ta chứ.

Để lấy lòng Uyển, anh ta không tiếc tính toán chi li dùng chút tâm cơ. Chỉ cần có thể khiến Bát cô nương nhà họ Đinh vui lòng, Thiếu Kinh cái gì cũng sẵn lòng làm. Anh ta chưa từng coi trọng và yêu thích một người phụ nữ nào đến thế, thế nên lại càng trân quý vô cùng.

Trong tay anh ta có hai bức tranh hoa cỏ của Vận Nam Điền, hai bức tranh này là do Trọng Tường trộm đem ra ngoài bán rẻ mạt như cho, rồi lại từ tay người khác lọt vào tay Thiếu Kinh. Chuyện này Thiếu Kinh vẫn luôn giấu giếm mọi người, thậm chí Uyển cũng không hề hay biết.

Ý định của Thiếu Kinh là đợi có cơ hội, sẽ mang hai báu vật này vật nguyên chủ về, trả lại cho Trọng Tường, sau đó để Trọng Tường bày tỏ lòng cảm ơn với Uyển.

Nhà họ Đinh với tư cách là một vọng tộc, thế suy đã đến đường cùng, vậy mà cứ cố bày ra cái vẻ thanh cao trong sạch. Thiếu Kinh càng nghĩ càng giận, về nhà uống rượu giải sầu một hồi lâu, lấy hai bức tranh của Vận Nam Điền ra, đôi mắt đỏ ngầu vừa nhìn vừa uống, nhìn rồi uống đến mức không kìm được mà cười nhạt.

Trời vẫn mưa không ngừng. Trên một trong những bức tranh của Vận Nam Điền, có bút tích ghi chép của Đinh lão tiên sinh, ghi lại mối quan hệ giao du giữa tiên nhân nhà họ Đinh và Vận Nam Điền.

Những giọt mưa đánh vào tấm kính sát đất cao lớn, tuôn rơi xuống như những giọt nước mắt. Thiếu Kinh bỗng phát hiện ra anh ta đã treo nhầm chỗ chiếc áo mưa, lại đem treo vào chiếc móc áo thường dùng để treo áo khoác của khách, nước mưa chảy lênh láng cả một sàn nhà, trên mặt sàn được đánh sáp bóng loáng, có mấy hạt nước đọng lại lấp lánh sáng ngời.

Anh ta ngửa cổ uống cạn chỗ rượu thừa trong ly thủy tinh cao chân, ôm chặt bức tranh của Vận Nam Điền vào ngực, gọi tài xế, ngồi xe hơi lao thẳng đến nhà Minh Hiên, trút giận một trận ra trò.

Minh Hiên nói: "Diễn công vốn có cái tính khí đó, trêu không nổi đâu, cách tốt nhất của chúng ta là né đi." Để chứng minh cho nhận định của anh ta về tính khí của Đinh lão tiên sinh có sức thuyết phục hơn, Minh Hiên thở dài đưa bức thư "Dư đệ tử Thiếu Kinh thư" mà Đinh lão tiên sinh lệnh cho anh ta chuyển giao cho Thiếu Kinh.

„Người già rồi, đều có cái tính nết ấy cả, Thiếu Kinh huynh, anh mà nổi giận thì có mà đến Tết Công-gô cũng không hết chuyện."

Thiếu Kinh đón lấy, đọc lướt qua một lượt, rồi lại quay đầu đọc kỹ lại lần nữa, sắc mặt từ xanh chuyển sang trắng, từ trắng lại chuyển thành xanh, trong cổ họng phát ra tiếng kêu quái dị ục ục, cười một cách cực kỳ khó coi và nói: "Chỉ dựa vào bức thư này, tôi chỉ cần một câu, một câu thôi, là có thể tống lão già đó vào đại ngục."

Vừa nói, tay giơ bức thư lên, lắc lư trước mặt Minh Hiên, vừa gấp lại nhét vào ngực, vừa cười lạnh nói: "Tôi là Hán gian đấy, Hán gian thì sao chứ? Nhà họ Đinh bọn họ, hưởng chút lợi lộc từ Hán gian cũng chẳng phải là ít. Người ta thường nói, đánh người không đánh mặt, tôi đây là tên Hán gian không tin vào tà ma, ngược lại cứ muốn đến gặp lão ta cho bằng được."

Minh Hiên sốt ruột giậm chân đùng đùng, lớn giọng kêu gào: "Thiếu Kinh huynh, anh là người nhân hậu mà, Thiếu Kinh huynh, trò đùa kiểu này không đùa được đâu." Thiếu Kinh dứt khoát trở mặt nói: "Có gì mà không đùa được, bằng không thì kẻ nhân hậu lúc nào cũng bị bắt nạt." Nói xong, lên xe hơi phóng thẳng về nhà.

Minh Hiên vừa gọi "Mất mạng rồi, mất mạng rồi", vừa vớ lấy chiếc áo khoác vừa mặc vừa đuổi theo, đuổi thế nào cho kịp.

Người nhà họ Đinh được một phen giật thột, nhìn thấy Thiếu Kinh mặt mày đằng đằng sát khí lao thẳng lên lầu Truy Nguyệt, ngăn thế nào cũng không ngăn được đành túm tụm trốn ở dưới lầu lắng nghe. Bá Kỳ và Trọng Tường không có nhà, ngoại trừ nam bộc ra, trong nhà toàn là phụ nữ.

Chẳng mấy chốc, liền nghe thấy tiếng mắng chửi vang lên ở phía trên. Đó là tiếng quát mắng của Đinh lão tiên sinh mà mọi người đã quen tai, nhóm người dưới lầu nghe vậy, đều trách Thiếu Kinh quá mức quá đáng, thừa biết lão tiên sinh sẽ nổi giận rồi mà cứ cố tình đi lên chọc ghẹo ông.

Dần dần tiếng động trên lầu nhỏ dần, đám người dưới lầu trừng mắt nhìn nhau, ra hiệu cho Tiểu Văn lên lầu xem thử. Tiểu Văn cố tình dậm chân thật mạnh lên ván cầu thang, thò đầu ngó lên, liếc thấy Đinh lão tiên sinh bất động ngồi nhìn về hướng nam ở đó, thế nên mới yên tâm bước lên, và nhìn thấy hai bức tranh đang bày phơi trước mặt ông.

Khuôn mặt cô bỗng chốc đỏ bừng, tim đập thình thịch, dâng lên một cảm giác tai họa ngập đầu. Thiếu Kinh quay lưng về phía cửa cầu thang, không để ý có Tiểu Văn bước lên, cười nhạt một tiếng, chua ngoa cay độc nói: "Phải rồi, sợ tôi làm ô uế cái nhà họ Đinh các người cơ đấy. Nhà các người sạch sẽ lắm chắc?"

Đinh lão tiên sinh xua xua tay, cái cằm run lẩy bẩy, vô lực nói: "Cậu đi đi, cậu đi đi."

Thiếu Kinh nói: "Tôi đương nhiên là phải đi rồi, nhưng lời phải nói cho xong. Ý của lão tiên sinh, tôi làm chức quan ngụy, chính là Hán gian, thế nhưng lão tiên sinh ngài cũng từng đỗ tiến sĩ triều Thanh, nhận bổng lộc của người Mãn Châu, chẳng lẽ làm việc dưới quyền người Nhật Bản thì là sai, còn ngửa tay xin ăn trong tay lũ giặc Tatar triều Thanh thì lại thành đúng ư?"

Thiếu Kinh phớt lờ những biểu hiện chịu không thấu, không muốn nghe, không chịu nổi của Đinh lão tiên sinh, tiếp tục nói tiếp, càng nói càng kích động càng muốn nói: "Nói nữa là, lời của lão tiên sinh đã vứt cho tôi rồi, cái thứ đàn ăn bẩn thỉu như tôi, không xứng với nhà họ Đinh các người đâu. Chưa nói đến việc nhà họ Đinh các người còn giữ nổi cái giá tiểu thư khuê nữ nữa hay không, cũng không nói đến việc tôi dẫu sao cũng có xuất thân từ gia đình danh giá, lão tiên sinh ngài rốt cuộc cũng là người theo phái cũ, tiểu thư khuê nữ của ngài thì không cưới được, thế nhưng ở Thượng Hải hay Tô Châu, Hàng Châu, thuê lữ quán bao phòng thì lại được phép chắc?"

Câu nói cuối cùng suýt chút nữa khiến Đinh lão tiên sinh hộc máu mồm, bàn tay run rẩy trong không khí, muốn thốt lên câu "Mời cậu đi cho", mà cũng chẳng nói nên lời.

Xe hơi của Thiếu Kinh ở đầu ngõ đụng phải Minh Hiên đang bị mưa xối ướt sũng đầu tóc, nhìn thấy anh ta thở hồng hộc lao tới, Thiếu Kinh ra hiệu cho tài xế mặc kệ anh ta, cứ thế lái xe phóng đi. Nước mưa nước mồ hôi nhễ nhại khắp mặt Minh Hiên, anh ta giậm chân tức tối nhìn theo chiếc xe hơi của Thiếu Kinh, rồi quay đầu chạy về phía nhà họ Đinh.

Bước vào đại môn, bên trong đã rối tinh rối mù. Minh Hiên thở dài bước vào, đám nữ gia nhân nhà họ Đinh nhìn thấy anh ta, tranh nhau kể lại, nhưng chẳng có ai nói năng rõ ràng cả.

Đinh lão tiên sinh một mình nổi giận trên lầu Truy Nguyệt, không cho người khác bén mảng tới. Minh Hiên thừa biết chuyện Hòa Hán thư viện do Đinh lão tiên sinh làm viện trưởng thế nào cũng bị bại lộ, đành cắn răng lên lầu, chột dạ đến mức không dám mở miệng.

Đinh lão tiên sinh không chút biểu cảm ngồi trên chiếc ghế gỗ hồng mộc, không chút biểu cảm nhìn Minh Hiên, nhìn một lúc lâu, vẫn không chút biểu cảm.

Minh Hiên húng hắng ho khan một tiếng, vừa định mở miệng, Đinh lão tiên sinh bỗng nhiên đứng phắt dậy, xoay chiếc ghế gỗ hồng mộc một góc một trăm tám mươi độ, hướng thẳng vào bức tường, rồi vẫn với vẻ mặt không chút biểu cảm mà ngồi xuống.

Minh Hiên vô cùng lúng túng đứng hầu, trong lòng rối như tơ vò, bỗng nghe thấy dưới lầu vang lên một tiếng gọi lớn "Bá Kỳ về rồi", anh ta thở dài một hơi thật sâu, nói với Đinh lão tiên sinh: "Diễn công, cháu xuống dưới đó một lát, sẽ lên ngay ạ."

Hoảng hốt chạy trối chết xuống lầu Truy Nguyệt, gặp Bá Kỳ, anh ta dang rộng hai tay, tỏ ý hoàn toànó bó tay. Lại một tiếng động nữa vang lên, Trọng Tường nghênh ngang bước về, thấy trong nhà có vẻ khác thường, bèn mỉm cười dùng ánh mắt dò hỏi mọi người.

Bá Kỳ thấy cảnh tượng hỗn độn không ổn chút nào, bèn dẫn mọi người sang phòng phía tây để nói chuyện. Bọn gia nhân thấy điều nên tránh thì tự giác lui ra. Lưu thị thấy Tiểu Văn bước vào phòng phía tây, cũng lẽo đẽo bước theo vào.

Minh Hiên như sực nhớ ra điều gì, cất lời: "Tôi còn chần chừ ở đây làm gì nữa chứ?" Đem những lời đe dọa của Thiếu Kinh thuật lại cho mấy người nghe, vừa nói vừa thở dài: "Lão tiên sinh chỉ cốt được hả giận, nhưng nói thật lòng chúng ta, một kẻ như Thiếu Kinh, nhà họ Đinh hiện giờ đắc tội nổi sao?" Nói xong, giục Bá Kỳ lo liệu ổn thỏa bên này, còn anh ta thì như ngồi đống lửa vội vã đi tìm Thiếu Kinh.

Thiếu Kinh ở nhà cũng có chút hối hận, mặc dù đã trút được cơn giận dữ, nhưng nghĩ đến Uyển, anh ta vẫn cảm thấy bản thân mình có hơi quá đáng. Khi Minh Hiên đến gõ cửa, Thiếu Kinh dặn nữ bộc ra ngoài bảo rằng anh ta không có nhà.

Không ngờ Minh Hiên mặc kệ ba bảy hai mươi mòn lao thẳng vào, lải nhải luyên thuyên một thôi một hồi lộn xộn cả lên. Thiếu Kinh nghe thấy phiền phức. Nữ bộc bưng trà nước lên, Minh Hiên vừa bưng chén trà lên định uống thì Thiếu Kinh đã nói: "Minh Hiên huynh, đầu tôi hơi đau, để hôm sau hãy nói, thế nào? Tôi phải nghỉ ngơi đây."

Minh Hiên thấy Thiếu Kinh thậm chí đã hạ lệnh trục khách, trong lòng thấp thỏm bất an, mà lại không tiện mặt dày không đi, đành gượng cười, xã giao vài câu với người nữ bộc tiễn anh ta ra cửa, rồi rời khỏi căn biệt thự nhà vườn của Thiếu Kinh.

Trong đại viện nhà họ Đinh, Uyển trốn trong phòng đã khóc mấy bận. Nam bộc nữ bộc tụ tập lại với nhau, liền len lén bàn tán gì đó. Bá Kỳ ở trên lầu đồng hành cùng ông nội ngồi úp mặt vào tường ngây người. Lưu thị đông hỏi tây thăm, khiến cho ai nấy đều cảm thấy phiền phức.

Tiểu Văn nhân lúc rảnh rỗi kéo Trọng Tường sang một bên, kể cho cậu ta nghe chuyện ăn cắp tranh đã bị bại lộ, khiến cậu ta lo lắng đến phát khóc. Trọng Tường thoạt đầu có hơi giật mình, nhưng rồi liều mình nói: "Tôi đi nói với ông nội, không sao đâu."

Đùng đùng chạy lên lầu, cất giọng cục cằn nói với Đinh lão tiên sinh: "Hai bức tranh của ông nội là do cháu lấy đấy, ông muốn trách thì trách cháu đi." Đinh lão tiên sinh vẫn không chút biểu cảm ngồi ở đó, phớt lờ Trọng Tường.

Trọng Tường nói: "Cháu biết ông nội đang giận mà." Bá Kỳ xua xua tay, ra hiệu cho cậu ta đừng nói nhiều nữa, Trọng Tường trợn trắng mắt nói tiếp: "Đường đường nam nhi làm việc gì thì dám nhận việc đó, tranh là do cháu lấy, trách cháu là được rồi. Còn chuyện khác, cháu mặc kệ." Nói xong, tự cắm cổ bước xuống lầu.

Bá Kỳ bầu bạn với ông nội suốt một đêm, suốt đêm không nói một lời.

Chương IV

Đinh lão tiên sinh qua đời vào khoảng một năm sau đó. Nói ra thì cũng không phải căn bệnh gì ghê gớm, chẳng qua là sau lưng mọc một cái nhọt. Tên gọi trong dân gian gọi là "đạp bối" (nhọt mọc ở lưng).

Thậm chí Đinh lão tiên sinh cũng không ngờ đại hạn của mình lại chính là lúc này, ông vẫn ăn, vẫn uống, ngay đến cái ngày trút hơi thở cuối cùng, vẫn còn bảo Tiểu Văn đi xem phim.

Cũng đã chịu không ít tội xác thịt, cái lưng mọc một cái nhọt to tướng như thế, ngủ nghỉ không sao yên giấc được.

Lúc đầu còn có thể nằm nghiêng, về sau lở loét quá nặng, chỉ có thể nằm sấp mà ngủ. Cứ ngủ được một lúc, chốc thì chê gối cao, chốc lại chê gối thấp, Tiểu Văn bận rộn đến mức đầu tắt mặt tối.

Ông chồng của Thất cô nương Á là Trữ Hằng Sơn, nghe tin từ đằng đẵng xa xôi rằng thông gia đổ bệnh, liền dẫn theo con trai con dâu đến thăm hỏi. Á mang thai đứa con trai đầu lòng, đứa con thứ hai còn chưa biết đi, thì trong bụng lại đã lúm lúm thêm một múp nữa, vì nghén ngẩm nên vừa lên lầu Truy Nguyệt là đã nôn ọe chua lè cả người.

Nguyên Thái cũng chẳng biết bố vợ mắc bệnh gì, vác theo hai con ngỗng lớn với vẻ mặt tốn công vô ích chẳng được tích sự gì, dọc đường tiếng ngỗng kêu cạp cạp khiến người ta phiền muộn, vừa bước đến đầu ngõ, đụng phải Bá Kỳ biết Đinh lão tiên sinh mắc bệnh "đạp bối", sợ đến mức không dám xách ngỗng vào trong đại môn.

Tục truyền ở Nam Kinh, mắc bệnh "đạp bối" tối kỵ nhất là ăn thịt ngỗng. Năm xưa Chu Nguyên Chương muốn sát hại công thần, nghe tin Tường Quốc công Từ Đạt mắc bệnh "đạp bối", bèn sai người mang tới một con ngỗng đã nướng chín, Tường Quốc công quả nhiên qua đời vào ngày hôm sau.

Hằng Sơn trách con trai không tìm hiểu cho kỹ đã hành động lỗ mãng, vừa mắng con vừa nhân tiện giải thích với Bá Kỳ. Nguyên Thái vừa giận vừa thẹn, định bụng thả hai con ngỗng ra đó rồi tính.

Bá Kỳ cười nói: "Ông nội không cho ngài ăn là được chứ gì, Thất cô phụ cất công mang từ xa đến thế này, cũng không dễ dàng gì." Tiến lên đón lấy con ngỗng, vừa đi vừa nói chuyện, mang về nhà đưa xuống nhà bếp bảo gia nhân làm thịt.

Bệnh tình của Đinh lão tiên sinh, tốt một ngày, xấu hai ngày, khiến cho trên dưới nhà họ Đinh oán thán thấu trời. Đừng nói là bệnh lâu ngày không có con có hiếu, ngặt nỗi ai nấy đều chẳng thèm coi bệnh tình của Đinh lão tiên sinh ra gì.

Ngày nào lên lầu Truy Nguyệt thỉnh an một tiếng là điều không thể thiếu, thế nhưng cũng giống như đánh răng rửa mặt, coi là một việc phải làm, mà cũng chẳng phải việc gì to tát, máy móc đến mức chỉ còn trơ trọi lại một thứ nghi thức.

Khổ nhất là Bá Kỳ và Tiểu Văn. Mời thầy kê đơn bốc thuốc, dường như đã trở thành việc mặc định của Bá Kỳ, người khác thay thế làm thì không yên tâm.

Tiểu Văn đêm nào cũng phải trở dậy vô số lần, quen dần rồi cũng chẳng thấy khổ nữa. Ngược lại Đinh lão tiên sinh lại cảm thấy áy náy, cảm thấy làm liên lụy đến Tiểu Văn, thường hay nói tốt về cô sau lưng.

Ngày Đinh lão tiên sinh qua đời, lồng ngực bứt rứt khó chịu có lẽ chính là điềm báo trước. Sáng sớm tỉnh dậy, chẳng qua chỉ ăn hai quả trứng bồ câu, bảo rằng trong vị thấy nghẹn ứ khó chịu.

Cái lưng vừa mới được đắp thuốc xong, cảm giác vẫn chẳng có gì khá hơn. Vừa hay hôm trước Thiếu Kinh có gửi tới một xấp vé xem phim lớn, là phim Nhật Bản. Đã hẹn là Tiểu Văn cũng đi xem, thế nên trên dưới cũng giấu giếm Đinh lão tiên sinh, chỉ nói là kiếm được từ chỗ bạn học cũ của Trọng Tường, là phim Hollywood của Mỹ.

Đến lúc Tiểu Văn sắp đi, Đinh lão tiên sinh đang lên cơn bứt rứt ở ngực, thấy Tiểu Văn có chút chần chừ, liền kiên quyết bảo cô cứ đi đi, lại dặn dò Bá Kỳ dọc đường nhớ chiếu cố cô một chút.

Tiểu Văn đi theo một đám người nhà họ Đinh, ngoại trừ những gia nhân không thể dứt ra được, chỉ còn lại một mình Trọng Tường ở lại lầu Truy Nguyệt bầu bạn với ông nội.

Trọng Tường dạo gần đây đã quay đầu là bờ, kiếm được một chân giáo viên tiểu học, cứ lơ ngơ ngác ngác mà làm. Bạn học cũ gặp nhau, nhắc đến tình trạng hiện tại của bản thân, bàn về những người bạn học quen thuộc chung, tự dưng lại sinh thêm nhiều cảm thán.

Nghe đồn có một người bạn học của họ ở trong nội địa đang làm mưa làm gió, chiến công hiển hách, đã thăng chức làm đội trưởng không quân gì đó rồi.

Trọng Tường năm xưa cũng từng có ý định đăng ký đi làm không quân, thế nên cảm thán của cậu ta càng sâu sắc hơn. Quay trở về vùng bị chiếm đóng rõ ràng là một sai lầm lớn.

Đến ngày người ta khải hoàn trở về, phò chừng cậu ta còn phải hối hận nhiều hơn nữa.

Bỗng chốc, Đinh lão tiên sinh lại bắt đầu kêu đau tức ngực. Trọng Tường luống cuống tay chân một hồi, Đinh lão tiên sinh lúc này mới dịu lại, người nằm sấp xuống, đầu nghiêng trên gối, thở hổn hển một lúc, rồi phân phó Trọng Tường ngồi xuống trước mặt mình.

Trọng Tường vừa ngồi xuống, ông lại sai cậu ta đi mở cửa sổ, bảo rằng trong phòng ngột ngạt quá.

Đúng lúc hoa quế đang nở rộ rực rỡ, vừa đẩy cửa ra là hương thơm xộc thẳng vào mũi, Trọng Tường quay lại ghế ngồi xuống, hỏi ông nội có ngửi thấy mùi hoa quế thơm không. Cụ ông họ Đinh nói: "Con ngồi yên đó đừng động đậy, ông có chuyện muốn nói với con."

Trọng Tường biết lại sắp phải nghe đạo lý lớn, đành ngậm tùng cắn răng chờ đoạn sau. Cụ ông họ Đinh thấy vẻ thiếu kiên nhẫn lộ rõ trên mặt cháu, thở dài một tiếng, nói: "Thánh giữ trọn tiết tháo, bậc kế tiếp giữ gìn tiết tháo, kẻ kém nhất mất tiết tháo. Ông đã già lụm cụm, đạo lý này không dám quên. Các con còn trẻ thế này, ôi, ông cũng chẳng cần nói nhiều." Nói xong, cụ nhắm mắt dưỡng thần, biểu cảm trông có vẻ rất đau đớn. Trọng Tường gọi hai tiếng ông nội, thấy cụ không muốn đếm xỉa đến mình, bèn cố ý ngẩn ngơ nhìn trần nhà, nhìn một lúc thì cúi đầu xuống, cụ ông họ Đinh đã ngủ thiếp đi, một giọt nước mắt lấp lánh vừa hay đọng lại trên chóp mũi. Không biết thế nào, Trọng Tường cảm thấy giọt nước mắt trên chóp mũi ấy tựa như một chùm cánh hoa quế trong sân, tiếng ngáy nho nhỏ của cụ ông họ Đinh chính là làn hương nồng nàn đang ẩn mình lan tỏa.

Ý của bác sĩ, nhọt "đáp bối" tuy mọc ở sau lưng, nhưng lại sát ngay vùng tim. Độc khí đánh đường vòng từ phía sau, tấn công thẳng vào tim, cho nên mới qua đời đột ngột như vậy. Di chúc của cụ ông họ Đinh đã được lập từ lâu, khi sống không đội trời chung với nhật báo bạo tàn, khi chết cũng không muốn giáp mặt với giặc Oa. Cụ dặn đi dặn lại Bác Kỳ, lỡ có bề gì thì hãy chôn cất ở tiểu viện dưới lầu Truy Nguyệt. Vương sư ngày nào chưa bình định được Trung Trung, Hồ Lỗ ngày nào chưa bị tiêu diệt, thì cụ ông họ Đinh ngày đó không bước chân ra khỏi cổng lớn nhà họ Đinh.

Linh cữu được đặt ở đại sảnh dưới lầu Truy Nguyệt. Cụ ông họ Hoàng được hai người cháu dìu đến, đã khóc một trận.

Hai người cháu đỡ cụ ông họ Hoàng đi, cụ ông ba bước lại ngoảnh đầu một lần, nước mắt già giàn giụa, Bác Kỳ và Trọng Tường đi theo tiễn ra đến cửa, đến trước cửa bốn người trẻ tuổi nhìn nhau không nói nên lời, nỗi cảm khái ngập tràn, sự hổ thẹn khôn cùng.

Thiếu Kinh gửi đến một cặp câu đối viếng, viết trên lụa trắng. Nét chữ của anh vốn có chút công phu, mấy chữ phác thảo mà không thô tục, cực kỳ chịu khó ngắm nhìn:

Không bỏ một ông lão đau lòng chia nửa con đã đủ ngàn thu ngoảnh đầu cách suối vàng

Bác Kỳ nghĩ nếu cụ ông họ Đinh mà biết chắc sẽ tức giận, Thiếu Kinh vừa đi khuất chân, liền tháo cặp câu đối xuống gấp lại cất đi.

Trọng Tường vẫn phớt lờ chuyện trong nhà, đã hẹn với mấy bạn học bạn bè, định đi Thượng Hải, vòng qua Hương Cảng, quay trở lại đại lục.

Thế hệ trước của nhà họ Đinh, lấy Minh Hiên làm đầu, đều phản đối việc chôn cất cụ ông họ Đinh ở trong viện. Lý do thì có rất nhiều. Lý do thứ nhất, ngoài hai anh em Bác Kỳ Trọng Tường ra, trong đại viện họ Đinh có quá nhiều phụ nữ, làm một ngôi mộ trong viện thì có người thấy ngại. Lý do thứ hai, việc này nếu truyền ra ngoài, người Nhật biết được thì cũng không hay.

Bác Kỳ chiến đấu đơn độc, địch không lại sự tấn công liên hoàn của phu nhân họ Lưu lẫn thím mình, đành phải nhượng bộ làm theo ý họ.

Hôm đưa tang về, trời lúc âm lúc tạnh, chớp mắt đã đến thời điểm thắp đèn, Bác Kỳ một mình lên lầu Truy Nguyệt, ngồi bên chiếc ghế gỗ gụ mà ông vẫn hay ngồi, ngồi mãi rồi đờ đẫn cảm thấy cụ ông họ Đinh vẫn đang ngồi ở chỗ cũ, đen hơn một chút, gầy đi một chút, chỉ là không nói năng gì.

Chuyện của Uyển và Thiếu Kinh được tiến hành vội vã trước khi đưa tang, dân gian gọi là "nhổ xanh trên đầu quan tài". Theo quy tắc của phép cũ, trong vòng ba năm có tang cha thì không cử hành hôn lễ. "Nhổ xanh trên đầu quan tài" là biện pháp cấp cứu duy nhất. Không ai biết Uyển và Thiếu Kinh đã làm hòa với nhau thế nào, chỉ biết Thiếu Kinh vẫn luôn rất hối hận, chỉ biết Uyển vẫn luôn phớt lờ anh ta.

Khoảng thời gian đó, người nhà họ Đinh nếu ra vào vào lúc chập tối, chắc chắn sẽ có thể nhìn thấy chiếc xe của Thiếu Kinh, đậu từ xa ở đầu ngõ không dám tiến vào, ai nấy đều mang ra làm trò cười. Sự kiên quyết của Uyển vượt ngoài sức tưởng tượng của mọi người. Thiếu Kinh ngày nào cũng đến đúng giờ đó, ngốc nghếch đứng đợi suốt nửa tiếng. Người trên kẻ dưới nhà họ Đinh có lẽ cũng nghĩ, Uyển rốt cuộc cũng là người đàn bà từng qua một đời chồng, có người đàn ông thích cô ấy như vậy, cũng đâu phải chuyện dễ dàng.

Người đàn bà thích Thiếu Kinh thì có cả tá, người đàn bà Thiếu Kinh thích chỉ có một.

Bác Kỳ thường xuyên mơ ngủ. Có hôm mơ thấy một ngọn lửa. Lầu Truy Nguyệt cấu trúc bằng gỗ, sợ nhất là lửa. Giấc mơ này chỉ có một mình Bác Kỳ mơ thấy.

Cụ ông họ Đinh thọ bảy mươi ba tuổi, người Nam Kinh. Sinh thời Đồng Trị, đỗ tiến sĩ đời Quang Tự, từng tham gia Đồng Minh hội, tạ thế vào năm Trung Hoa Dân Quốc thứ hai mươi chín.