"Nói xạo gớm! Nhóc con, đừng sợ, nói thật đi, ta là một bà lão đơn thân, chẳng lẽ còn hại cháu?"
Một bà lão móm mỉm, vài sợi tóc bạc thưa thớt từ chiếc khăn trùm đầu màu đen xõa xuống trán, mặc chiếc áo bông rách rưới, chống cây gậy làm bằng cành cây, trìu mến nhìn đứa trẻ đang hoảng hốt đứng trước mặt mình; đây là một đứa trẻ rách rưới đến mức ngay cả mũ cũng không đội. Bà lại động đậy cái miệng không còn chiếc răng nào, cười nói: "Cháu là ư, ta biết chứ."
Đứa trẻ này trông chừng mười ba tuổi, đôi mắt linh hoạt đảo liên tục, do dự nhìn bà lão, trông bà có vẻ rất ôn hòa và chân thật. Cậu lại nhìn ra xa phía cánh đồng vô tận, không một bóng người, đến cả bóng cây cũng không tìm thấy một chút. Mặt trời đã lặn, từng làn khói chiều nhẹ nhàng dâng lên từ đường chân trời, làm mờ đi con đường lớn kéo dài vô tận ở phía xa, con đường lớn này cũng chở theo hy vọng của cậu đi rất xa, hơn nữa cũng đang dần mờ đi. Cậu quay lại đánh giá bà lão lần nữa, lặp lại lời nói của mình:
“Thật sự không biết chút gì sao?”
“Không, ta chưa từng nghe tiếng súng, cũng không thấy có ai cả, hồi mùa xuân Hồng quân có đi qua đây, những đồng chí ấy mới thực sự tốt làm sao, ở lại ba ngày, hát cho chúng ta nghe, kể chuyện. Chúng ta giết ba con dê, nhất quyết đưa cho chúng ta tám đồng bạc dương, bằng bạc đấy, lóa cả mắt! Sau đó Đông Bắc quân cũng kéo đến theo. Thế thì không thể nói được, chậc.” Bà lắc đầu, thu lại ánh mắt đang đăm đăm nhìn bầu trời, chuyển về khuôn mặt của đứa trẻ. “Hay là theo ta về đi, trời tối rồi, cháu đi đâu chứ, lỡ rơi vào tay người khác thì, hừ.”
Vừa đi vừa khập khiễng, bà đi về phía trước, có một chiếc ống tất dài làm bằng nỉ lông cừu bao bọc lấy đôi bàn chân nhỏ. Đứa trẻ vẫn đăm đăm nhìn chạng vạng xung quanh, nhưng lại không thể không đi theo bà, hơn nữa còn cất giọng ngọt ngào hỏi:
“Bà lão tốt bụng ơi, nhà bà rốt cuộc có mấy miệng ăn?”
“Một người con trai, đi giúp người ta chăn cừu rồi, vợ và cháu gái đều chết hết vào năm ngoái. Người chết năm ngoái thật sự rất nhiều, toàn là cùng một chứng bệnh, biết là khí độc gì chứ?”
“Bà lão tốt bụng ơi, bà đi đâu về thế?”
“Ta có một người cháu gái sinh con, đi thăm về đấy, chỗ nó lại không ở được, đi về hơn hai mươi dặm đất, làm ta mỏi nhừ cả chân.”
“Để cháu đỡ bà nhé.” Đứa trẻ chạy lên phía trước đỡ bà, trìu mến ngẩng cổ xuyên qua mái tóc dài xõa xợi để đánh giá bà lần nữa. “Trong thôn có bao nhiêu hộ gia đình thế ạ?”
“Không nhiều, bảy tám hộ, đều là những người khổ làm ruộng cả, cháu sợ có người sẽ hại cháu sao? Không đâu. Rốt cuộc cháu chạy đến đây bằng cách nào thế? Nói cho ta nghe đi, tiểu Hồng quân của ta!” Bà ranh mãnh nheo đôi mắt mờ đục, nhưng lại vô cùng trìu mến dùng ánh mắt không còn biểu lộ được cảm xúc ấy để mơn trớn đứa trẻ lưu lạc này.
“Đừng nhắc đến những chuyện đó nữa.” Cậu cũng cười, lại khẽ nói với bà: “Trở về thôn, cứ bảo là nhặt được một đứa trẻ là được. Bà ơi, cháu thật sự làm con trai cho bà nhé, cháu biết nấu cơm, biết chặt củi, nhà bà có súc vật không? Cháu cũng biết cho súc vật ăn đấy.”
Súc vật, đứa trẻ nhớ lại con ngựa màu dẻ sẫm ấy rồi, quả là một con ngựa tuyệt vời làm sao, toàn thân nó chỉ có một màu, chỉ có chính giữa mũi là một vệt trắng, cậu thường hay đến sờ mũi nó, nhìn nó, nó cũng nhìn nó, khẽ phì phì hơi, dùng chóp mũi chạm vào cậu, đúng là một con ngựa ngoan làm sao! Cậu đã cho nó ăn nửa năm rồi, nó có được từ vùng Manh Tử, là của chính ủy, con ngựa trắng của đoàn trưởng cũng không tốt bằng nó, cậu nhớ tới nó rồi, cậu nhìn thấy bộ lông dài phấp phới trên cổ, và chiếc đuôi dài rủ xuống đất, còn cả cặp mắt mà cậu cảm thấy vô cùng hiểu chuyện, đầy yêu thương đang nhìn cậu, thế là nước mắt bất giác trào lên mi.
“Cháu từng cho súc vật ăn mà! Cháu từng cho súc vật ăn mà!” Cậu cố chấp, lặp đi lặp lại hết lần này đến lần khác.
“Ồ, cháu là kẻ cho súc vật ăn, súc vật và chủ nhân của cháu chạy đi đâu mất rồi? Vậy mà cháu lại lạc đến đây!”
Chậm rãi, hai người đã đến một đầu rạch. Trong rạch lác đác có mấy cánh cửa hang, lại có hai cái sân tường đất, cậu dắt bà đi xuống trên một con đường dốc, nhưng không dám lên tiếng, chỉ tráo trừng đôi mắt tìm kiếm tứ phía. Trong rạch đã tối hẳn, có hai cái thổ phao đã lộ ra ánh đèn mờ ảo, một con lợn (lừa) vẫn đang quay vòng bên cối đá, nhưng chẳng có ai. Họ đi qua trước hai cái cửa hang, từ khe cửa tỏa ra từng trận khói, đứa trẻ nấp sau lưng bà, dừng lại trước một cánh cửa hang. Bà mở khóa, nhường cậu bước vào trước. Trong hang tối om như mực, cậu không dám động đậy, nghe tiếng bà dò dẫm bước vào, đang tìm kiếm đồ vật. Bà thắp đèn lên, đó là một ngọn đèn dầu, có một chút đốm lửa nhỏ phát ra từ đó.
“Đừng sợ, nhóc con!” Giọng bà khàn khàn, “Đi nhóm lửa đi, chúng ta nấu chút cháo kê, chắc cháu cũng đói rồi chứ?” Hai người ngồi trước bếp, ánh lửa trong bếp không ngừng liếm láp trên mặt họ, trong nồi hơi nước đang phun trào, bà chốc chốc lại mơn trớn cậu. Còn cậu, cậu đã ấm lên, cậu cảm thấy rất đói, hơn nữa cậu biết rằng vào tối nay, có thể có một chiếc kang ấm áp, cậu rất mãn nguyện; vì mệt mỏi, một giấc ngủ sắp đến đang tấn công cậu vô cùng mãnh liệt.
Mùa đông Thiểm Bắc, vào ban đêm, thường nổi lên từng trận gió tây bắc. Ánh trăng lạnh lẽo cô độc lướt qua trong mây mỏng, bôi trát thứ ánh sáng mờ ảo tựa nước lên vùng hoang nguyên vô tận. Nhưng trong một cái hang tối vùi sâu trong một mảnh hoàng thổ này, lại đang có một giấc mơ ngọt ngào ôm ấp đứa trẻ lưu lạc: Lúc này cậu đang trở về đội ngũ của mình, đang chơi đùa cùng anh kèn hiệu hoặc đội viên tuyên truyền, hay là cứ để đoàn trưởng véo tai và thân mật mắng mỏ: “Cái đồ ngốc nhà cậu, ăn cơm xong sao không lớn lên thế?” Có lẽ cậu lại đang dắt con ngựa đực màu dẻ sẫm, dùng bả vai để tì vào môi dưới mang hàm thiếc ấy. Còn bà lão đơn thân rách rưới bẩn thỉu kia, cũng rời xa gió sương ngoài cửa khẩu, say sưa ngủ sâu ở bên cạnh cậu.
“Tôi là người Ngõa Diêu Bảo.” Người trong thôn thường thú vị lặp lại câu nói này với đứa trẻ, ai cũng hiểu đây là lời nói dối. Đặc biệt là mấy người phụ nữ trẻ tuổi, cầm một miếng đế giày đi đến trước mặt cậu, sờ đôi bàn tay nhỏ bị nứt nẻ vì lạnh của cậu, hỏi cậu: “Rốt cuộc cháu là người chốn nào, lời cháu nói sao tụi ta không tài nào hiểu nổi! Người Ngõa Diêu Bảo á? Nhóc con cháu đang lừa người ta đấy à!”
Đứa trẻ đi theo sau đến nơi xa để cắt cỏ, bó cỏ to chất đống, trông như nhét cả người vào trong đó rồi đi trở về. Bốn bề hoàn toàn không một bóng người, trên con đường cát phủ đầy bụi bặm, cũng chẳng tìm thấy dấu vết móng ngựa và chân người hỗn tạp nào nhiều, dựa vào mặt trời mọc mặt trời lặn, cậu phân biệt được phương hướng. Cậu nhiệt tình nhìn về phía đông nam, nơi đó có những người bạn của cậu, những người thân yêu của cậu, cái gia đình di động bốn phương mà cậu lớn lên trong đó. Bọn họ, đại đội rốt cuộc đã đi cách cậu bao xa rồi? Cậu tự trách mình, nghĩ đến những ngày cuối cùng ấy, mấy người đánh xe ngựa và mấy người trinh sát bọn họ đi theo mấy vị thủ trưởng trốn máy bay ở một ngách núi, cậu ẩn nấp trong một cái hang nhỏ, lắng nghe tiếng bom nổ liên tiếp, cậu hồi tưởng lại rất nhiều lần nguy hiểm mà mình đã trải qua. Sau đó, yên tĩnh rồi, cậu bò ra từ trong hang, thế nhưng chỉ còn lại một mình cậu. Cậu từng cất tiếng gọi lớn, cậu cắm cổ chạy cuồng cuồng về hướng mà cậu cho là đúng, thế nhưng suốt không gặp nổi một ai; cô độc bôn tẩu suốt một buổi chiều, ban đêm lạnh đến mức ngủ không nổi, ngày hôm sau, lại đi đến tận chập tối, mới lần theo bà lão. Vận may của cậu rất tốt, người trong thôn này ai nấy đều thích cậu, đối đãi tốt với cậu, đại khái đều đang đoán cậu là Hồng quân rớt lại đội hình, thế nhưng lại chẳng có chuyện gì phải lo lắng cả. Nhưng vận may lại quá tồi, sao họ đi rồi, mà cậu lại không hề hay biết chứ? Cậu muốn quay về, cậu đã quen sống ở nơi đó rồi, chỉ có phong cách sống ấy mới có thể nuôi sống cậu, cậu khổ sở nghĩ đến việc họ đã quay về, hoặc cậu có thể tìm thấy mấy người rớt lại đội hình khác. Buổi tối cậu lại đi gánh nước, cũng chẳng có chút tin tức nào. Trên vùng hoang nguyên rộng lớn, cậu đăm đăm nhìn, hình như có âm thanh truyền đến, đó là tiếng kèn điểm danh quen thuộc phải không. Hậu sinh ở cái hang bên cạnh, có đôi mắt đen linh hoạt và cái miệng rộng, mấy lần vỗ vai cậu, muốn cậu hát.
Ban đầu cậu cảm thấy có một ham muốn muốn thân mật với cậu ta, sau đó mới nhìn ra cậu ta trông rất giống quân trưởng của họ. Cậu chỉ nhìn thấy quân trưởng vài lần, có một lần là trên con đường hành quân, quân trưởng nghỉ ngơi ở đó, cậu dắt ngựa đi qua uống nước. Quân trưởng mỉm cười hỏi cậu: “Tiểu mã phu này cháu là người ở đâu? Sao lại đến làm Hồng quân?” Cậu nhớ câu trả lời của mình là: “Ngài đến làm Hồng quân thế nào, cháu cũng thế ấy.” Quân trưởng càng cười lớn hơn: “Ta hỏi cháu, tại sao phải đánh đổ chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản?” Cậu lại nghe thấy quân trưởng hạ giọng nói với người ngồi bên cạnh: “Phải giáo dục cho thật tốt, mấy chú nhóc này đều rất khá đấy.” Lúc ấy cậu suýt thì nhảy cẫng lên, nhìn khuôn mặt chân thành của quân trưởng, chỉ muốn lao tới. Từ lúc đó cậu càng yêu quý ông ấy hơn. Bây giờ hậu sinh này lại trông y hệt như quân trưởng, điều này càng khiến cậu nhớ đến những đám đông đã đi xa ấy.
Có người mang bánh ngô đến, lại có người mang đến một bát dưa cải muối. Một đôi tất lông cừu cũng được xỏ vào chân rồi. Một chiếc mũ nỉ rách cũng được đội lên đầu. Chiếc mũ có ngôi sao đỏ của cậu vẫn nhét trong ngực, không dám lấy ra. Mọi người đều vui vẻ đến gặng hỏi, đều thể hiện một nguyện vọng, nguyện vọng cậu có thể nói ra chút ít sự thật, những tình hình đại khái về Hồng quân.
“Hồng quân hay lắm chứ! Mùa xuân năm nay anh trai ta từng đến khu Xô Viết, nói cuộc sống ở đó qua rất sướng, Hồng quân đều giúp người dân cày ruộng đấy!”
“Cháu là một đứa nhóc thế này, cũng làm Hồng quân, mẹ cháu bố cháu có biết không?”
“Đồng chí! Có phải không? Mọi người đều gọi như thế cả. Đồng chí! Cháu cứ yên tâm, cứ nói đi, chúng ta đều là người một nhà!” Nụ cười ngây thơ, nhiệt tình hiện lên trên khuôn mặt đứa trẻ. Những lời nói và sắc mặt được gửi đến từ người dân như thế này, cậu thường xuyên nhận được, chỉ là không ngờ một mình cô độc ở lại trong thôn lại càng thấy trìu mến hơn. Cậu tạm thời quên đi nỗi buồn, cậu liên tiếp giải thích Hồng quân là một đội quân như thế nào, lặp lại một số lời học được từ các buổi họp tổ hoặc từ các bài diễn thuyết, thuộc làu làu rất nhiều thuật ngữ.
“Hồng quân là đội quân cách mạng, là mưu cầu lợi ích cho đại đa số công nhân nông dân. Nhiệm vụ trước mắt của Hồng quân chúng ta, chính là chiến đấu vì giải phóng dân tộc Trung Hoa, phải đánh đổ chủ nghĩa đế quốc Nhật Bản, bởi vì Nhật Bản sắp tiêu diệt Trung Quốc rồi, tất cả những ai không muốn làm nô lệ mất nước đều phải gia nhập Hồng quân để đánh Nhật Bản...”
Cậu nhìn những khuôn mặt vây quanh mình, đều hưng phấn nhìn cậu, lộ ra sự ngưỡng mộ vô hạn; cậu càng vui hơn. Bà lão cũng móm mém cười nói:
“Ta vừa nhìn là nhìn ra đứa nhóc này không phải người ở đây chúng ta rồi, các người xem cái miệng của nó linh hoạt biết bao chứ!”
Cậu tiếp tục kể một số kinh nghiệm đánh trận, cậu không hề phóng đại, mà sự thật lại được cậu miêu tả khiến người ta khó tin, cậu đành phải bổ sung thêm:
“Đó là vì chúng ta có giáo dục, những binh lính khác là vì hai đồng bạc tiền lương mỗi tháng, còn chúng ta là vì lợi ích giai cấp và đất nước, Hồng quân không có ai sợ chết cả; ai lại vì hai đồng bạc mà không cần mạng sống chứ?”
Cậu lại hát rất nhiều bài hát cho họ nghe, mấy đứa trẻ đều học theo. Những người phụ nữ phủi mái tóc trước trán, lộ ra hàm răng trắng cười. Nhưng đến ban đêm, mọi người tản đi hết rồi, cậu lại trở nên trầm mặc. Cậu lại nhớ đến đội ngũ, nhớ đến con ngựa mình từng cho ăn, hơn nữa lại có một chút sợ hãi, lỡ như ở đây có ai phản bội, cậu sẽ thế nào đây?
Bà lão hình như dò ra tâm sự của cậu, liền ấn cậu vào chăn trên kang, ranh mãnh cười nói: “Nếu có kẻ xấu nào đến, cháu không tiện giả vờ bệnh thì cứ nằm lì thế này nhé? Cứ yên tâm một trăm hai mươi phần trăm đi, ở đây toàn là người tốt!”
Người trong thôn, cũng an ủi cậu như thế: “Hồng quân rồi sẽ lại đến thôi, đến lúc đó cháu có thể về rồi, tất cả chúng ta đều sẽ đi cùng cháu, được không nào?”
“Tôi là người Ngõa Diêu Bảo!” Câu nói này rốt cuộc vẫn thỉnh thoảng tuôn ra trong những lời trêu chọc thân mật, cậu cũng đành phải đáp lại bằng một nụ cười ngượng ngùng.
Có một đêm giữa tiếng chó sủa hỗn loạn, trong sân vang lên những âm thanh tạp nhạp, ngựa hí lồng trong đó, tiếng bước chân và tiếng hò hét của người ùa vào cùng một lúc, không phân biệt nổi có bao nhiêu người ngựa, ngay lập tức làm sôi sục cái tiểu thôn cô độc tưởng chừng đã chết lặng này.
“Ngồi xuống, đừng kêu tiếng nào, để ta ra xem trước đã.” Bà lão ấn đứa trẻ bên cạnh mình, đứng dậy đi về phía cửa hang.
Đứa trẻ đang nhóm lửa, trái tim đập kịch liệt: “Lẽ nào thực sự là người của mình đến rồi sao?” Cậu ngồi sụp xuống đất, tựa đầu vào vách tường, nín thở lắng nghe bên ngoài.
“Bốp!” Cửa hang lại bị báng súng đẩy mạnh ra, một chút ánh sáng ban ngày nhạt nhòa chiếu ra một đám bóng người hỗn tạp.
“Mẹ kiếp...” Kẻ xông vào đâm bà lão ngã nhào xuống đất. “Cái đồ chó chết nào chắn đường...” Vừa chửi rủa, hắn vừa bước đến bên bếp. “Hừ, trong nồi chuẩn bị sẵn bữa tối cho đại gia tụi tao đi chứ.”
Đứa trẻ lặng lẽ nhìn hắn từ nơi tối, cậu nhận ra kiểu dáng chiếc mũ đó, huy hiệu trên mũ khác biệt. Cậu càng co rúm trái tim mình lại, hòng mong bức tường này lún xuống, hoặc là mọc cánh bay đi, bất kể là nơi nào cũng được, chỉ cần rời khỏi đám người mới đến này.
Tiếp theo lại có mấy kẻ bước vào, ở hang bên cạnh, có tiếng trẻ con khóc vọng ra sân. Bà lão run rẩy gượng đứng dậy, lắc lư cái đầu, đi đến bên cạnh đứa trẻ cạnh bếp, co giật dò dẫm. Đôi mắt mờ đục đảo quanh những kẻ xa lạ đó, một câu cũng không dám kêu lên.
Gùi lương thực bị lật đổ, có kẻ bắt hai con gà mang vào, trong sân vẫn vang lên tiếng bước chân chạy nhảy. Hình như là tiếng của phụ nữ: “Đồ chết bầm không được chết tử tế...”
“Bà già quỷ, nhóm lửa đi!”
Người ở đây lại chạy sang bên cạnh, người bên kia lại chạy sang đây, lưỡi lê khua kêu ken két, báng súng chốc chốc lại va vào khung cửa hoặc những đồ vật khác. Gió chốc chốc lại thổi vào từ cánh cửa mở toang, mang theo hơi thở sợ hãi, bầu không khí tràn ngập sự kinh hoàng, đè nặng lên ngôi làng này, vầng trăng hoàn toàn trốn ra sau những đám mây.
Sau một trận náo loạn, những người và ngựa đã ăn no nê đều tương đối yên tĩnh, bốn bề bừa bộn bát đũa và cỏ khô ăn thừa. Khá nhiều kẻ đã nằm trên kang, hút thứ thuốc phiện lục lọi được; có kẻ vây quanh ngồi giữa nhà, ở đó đốt một đống củi khô, uống trà, hát những khúc điệu dâm ô.
“Mẹ kiếp, ngày mai chắc không phải hành quân gấp đâu chứ, mấy ngày nay mệt muốn chết, càng đuổi càng xa, chân của đám quỷ đỏ rốt cuộc mọc thế nào vậy?”
“Vẫn là đi chậm một chút thì hơn, đề phòng nhất là sợ nó đánh úp từ đằng sau, loại thiệt thòi này chúng ta ăn phải quá nhiều rồi.”
“Ngày mai nhất định sẽ đóng quân lại, bộ đội hậu thuẫn còn cách hơn ba mươi dặm, chỗ chúng ta đây mới có một đại đội, chậc, nửa năm nay đại gia tao thực sự bị đám thổ phỉ đỏ này hành cho thấu xương rồi. Cứ chạy qua chạy lại thế này, cái quỷ quái này người thì ít, lương thực lại thiếu, lạnh chưa tới mức lạnh, thật là mẹ nó!”
Có ánh mắt quét lên khuôn mặt bà lão, lúc này bà vẫn co ro ngồi dưới đất, che chở cho đứa trẻ sau lưng mình.
“Phi”, một bãi đờm nhổ lên người bà.
“Cái đồ quỷ già chết tiệt này sao cứ ì ra đó thế. Trương Đại Thắng, mày qua đó sục sạo đi, xem ở đó, thể nào chẳng giấu đàn bà.” Bà lão động đậy, để lộ đứa trẻ đang trốn ở đó.
“Đúng rồi, có người, không trật đi đâu được, một đại cô nương.”
Có ba kẻ lao tới.
“Lão gia ơi! Tha cho chúng tôi đi, nhà chúng tôi chỉ có mỗi đứa cháu trai này thôi, nó bệnh rồi!” Bà bị kéo sang một bên, tóc xõa tung trên mặt.
Đứa trẻ bị tóm đến bên đống lửa. Tên Trương Đại Thắng đó tát cậu một bạt tai, tại sao nó lại là một thằng nhóc cơ chứ!
“Mặc kệ nó, mẹ kiếp!” Một đôi mắt tựa lửa khác áp sát lại, tóm lấy cậu, bắt đầu xé quần áo cậu.
Bà lão sợ hãi hét lên: “Trời ơi! Đồ thiên đao vạn quả!”
“Mẹ kiếp! Lão tử có súng lục bắn vỡ sọ tụi mày trước đồ súc sinh!” Đây là tiếng hét lớn của đứa trẻ, vì phẫn nộ, cậu ngược lại hoàn toàn không biết sợ hãi là gì, bình tĩnh trừng trừng hai con mắt, nơi đó đang thiêu đốt ngọn lửa dữ dội, tung một cước đá ra, không ngờ lại đánh ngã kẻ đó, quay ngoắt chân chạy thốc ra ngoài, nhưng ngay lập tức lại bị một bàn tay lớn tóm chặt lấy!
“Thứ nghiệt chủng ở đâu chui ra thế này!” Lại một đấm giáng xuống người khai sinh của cậu, “Khai ra, mày họ gì, làm nghề gì? Tụi mày nghe giọng nó xem, nó không phải người ở đây!”
Đứa trẻ không đáp, cố sức trừng to đôi mắt, nghiến chặt răng.
“Ông trời ơi! Bọn chúng muốn giết đứa cháu của tôi kìa! Đáng thương nhà tôi chỉ có mỗi đứa cháu trai này, tôi phải dựa vào nó để tống táng tuổi già...” Bà lão bò dậy lại bị quật ngã nhào xuống đất, thế là bà gào khóc.
Lúc này cửa đột nhiên mở ra, ngay cửa sững sững đứng một người, trong nhà tức thì yên lặng hẳn đi, tất cả đều đứng phắt dậy, Trương Đại Thắng sau khi chào liền nói:
“Báo cáo đại đội trưởng, có một tên tiểu gian tế hỗn xược.”
Đại đội trưởng bước vào, dò xét đứa trẻ, thẫn thờ ngồi xuống chiếc ghế đown thấp.
Tin tức lập tức lan truyền đi: “Ồ kìa! Đang thẩm vấn gian tế kìa!” Ngoài hang chen chúc đông nghịt rất nhiều người.
“Cháu của tôi mà! Đáng thương nhà tôi chỉ có mỗi một mầm móng này thôi, không tin thì hỏi xem, ai mà không biết chứ...” Mấy người dân khép nép bị gặng hỏi, lấy hết can đảm đáp: “Đúng là cháu của bà ấy đấy...”
“Nhất định phải sục sạo nó, đại đội trưởng!” Là ai nhìn thấy đại đội trưởng có ý định thả đứa trẻ ấy nên mới nói thế. Đồng thời ngoài cửa cũng có binh lính khác phản đối: “Một đứa trẻ con, gian tế cái nỗi gì!” Đại đội trưởng lại đăm đăm nhìn đôi mắt đang bắn thẳng tới ấy một hồi lâu, liền hạ một mệnh lệnh: “Sục sạo nó!”
Một con dao nhỏ, hai tờ phiếu giấy bị lục ra từ trong túi. Thắt lưng buộc một chiếc mũ đen, những đồ vật này làm hưng phấn tất cả mọi người trong phòng, mấy chục con mắt đều tập trung vào tay đại đội trưởng, đại đội trưởng đang lật qua lật lại những món đồ này. Trên phiếu giấy in hình hai người đầu, một là Lenin, người kia là Marx, mặt sau có một hàng chữ: “Ngân hàng Quốc gia nước Cộng hòa Xô Viết Trung Hoa”. Trên mũ lấp lánh một ngôi sao đỏ rực rỡ. Đứa trẻ nhìn thấy huy hiệu này, trong lòng càng thêm sáng rực, nhiệt tình dâng trào thứ tình cảm cao cả, tĩnh lặng chờ đợi phán quyết.
“Mẹ kiếp, nhỏ thế này mà cũng làm thổ phỉ!” Kẻ đứng bên cạnh đại đội trưởng nói thế.
“Khai ra đi!” Đại đội trưởng hỏi cậu.
“Không có gì để khai cả, mặc các người giết đấy! Thế nhưng Hồng quân không phải thổ phỉ, chúng tôi chưa từng quấy nhiễu bách tính, chúng tôi đi đến đâu cũng được chào đón, chúng tôi đối xử tốt với quân Đông Bắc, chúng tôi tranh thủ các người cùng chúng tôi đánh Nhật Bản, có một ngày các người cuối cùng cũng sẽ hiểu ra thôi!”
“Tên tiểu thổ phỉ này thật bướng bỉnh, Hồng quân chính là hung hãn như thế đấy!” Nhưng sự bướng bỉnh của cậu tuy nói đã chọc giận tâm can của một số kẻ, đồng thời cũng giành được rất nhiều sự kính trọng, điều này có được từ sự lây nhiễm trong bầu không khí trầm mặc ấy. Đại đội trưởng vẫn lạnh lùng nhìn cậu, lại lạnh lùng hỏi: “Mày có sợ chết không?” Câu hỏi này dường như sỉ nhục cậu, cậu thiếu kiên nhẫn ngẩng đầu lên, dồn dập đáp: “Sợ chết thì không làm Hồng quân!”
Người vây lại xem cứ hết lớp này đến lớp khác tăng lên, bao nhiêu người đang thót tim, bao nhiêu trái tim đang lo lắng, bao nhiêu đôi mắt hóa thành yếu đuối, lộ ra ánh mắt cầu xin để nhìn đại đội trưởng. Đại đội trưởng lại giấu sâu tình cảm của mình, chỉ thản nhiên nói:
“Vậy thì cho mày một viên đạn nhé!” Bà lão lại gào khóc. Phần lớn mi mắt nặng nề sụp xuống. Có kẻ thì bỏ đi. Nhưng không có ai, ngay cả những kẻ hung ác kia cũng không thỉnh thị, rốt cuộc có phải chấp hành ngay lập tức không.
“Không,” Đứa trẻ lại bình tĩnh nói, “Đại đội trưởng! Vẫn là giữ lại một viên đạn đi, giữ lại để đánh Nhật Bản! Ông có thể dùng dao giết tôi!”
Đại đội trưởng không kìm nén được nữa, chạy từ giữa đám đông ra ôm chầm lấy đứa trẻ, ông lớn tiếng hét lên: “Còn ai muốn giết nó nữa không? Lương tâm của mọi người để ở đâu rồi? Người Nhật chiếm quê hương chúng ta, giết cha mẹ vợ con chúng ta, chúng ta không đi báo thù, lại cứ ở đây tàn sát người Trung Quốc. Nhìn tiểu Hồng quân này xem, chúng ta xứng đáng lấy cái gì ra để so sánh với nó chứ? Nó là Hồng quân, là chúng ta gọi nó là thổ phỉ đỏ đấy. Ai còn muốn giết nó nữa không, giết tôi trước đi đã...” Giọng nói từ khàn đặc dần nghẹn ngào. Mọi người đều ùa tụm lại một cục, đứa trẻ cảm thấy có thứ chất lỏng ấm áp như nước nhỏ giọt lên bàn tay mình, trên vạt áo mình. Mắt cậu cũng dần mờ đi, trong thứ sương mù ấy, cách một lớp kính mờ, ngôi sao đỏ ấy đang bồng bềnh, dần dâng cao lên, mà cậu cũng được nhấc bổng lên rồi!
