Người trong nhà, cùng với một số thân thích vội vã dọn đến, lặng lẽ ngồi trong gian nhà chính đã tối sầm lại. Ánh trăng xanh nhạt chiếu vào trước cửa lán tranh, đó là trăng mùng tám mùng chín. Cậu út mới năm tuổi cũng ở đây, cái đầu trọc vừa mới cạo, tựa vào lòng mẹ là Lưu nhị ma, ngoan ngoãnểểểểểểểểểểểểểvểvểểểểtểểểrểểngểểngểểbểằngểđôiểtaiểnhỏểểngheểngóng. Cậu hoàn toàn không biết mình đang nghe cái gì, chỉ bắt chước những người khác, tất cả mọi người, cứ thế mà nghe vậy thôi.
Đằng xa hình như có tiếng chó sủa. Gió mang theo vài thứ âm thanh khiến lòng người bất an, nhưng chỉ là những âm thanh mơ hồ, có lẽ chính là tiếng gió lướt qua những ngọn cây rậm rạp.
– Nghe kìa, nghe thấy chưa? Các người nghe kìa! – Một giọng nói nhỏ phát ra từ góc nhà.
– Có phải có ai đang hét gì không?
– Đúng vậy, giống như truyền đến từ bến đò phía Đông ấy.
– Quỷ thần ơi, bố chẳng nghe thấy gì sất.
– Trông giống như có tiếng động thật đấy, đừng lên tiếng nữa, nghe đi!
Những lời thì thầm to nhỏ không dứt trong chốc lát, vừa lúc khiến người ta có chút nghe đến mức nôn nóng, thì bà cụ ngoại móm mẩn, điếc tai, tóc đã rụng sạch ấy lại run run cất lên giọng nói khô khốc tự lẩm bẩm:
– Hầy, biết làm sao đây! Ông trời ơi! Thầy bói nói năm nay là cửa ải của ta. Mong là nước đừng tràn tới thì hơn. Cả đời ta trải qua biết bao nhiêu tai ương, đều thoát được cả. Cửa ải này không biết thế nào đây. Ta không hề sợ chết, ta chỉ sợ chết kiểu này, con cháu đông đúc thế này một bầy, xương cốt của ta thì không sao, ta làm sao có thể yên tâm cho chúng nó đây...
– Đại hạn đến rồi, cái gì cũng mặc kệ thôi, mặc kệ mẹ nó chứ, mặc kệ con cháu nhà chúng mày...
– Mày nhỏ tiếng lại một chút thì không được à, cái đồ không có lương tâm này! Mày muốn để bà ấy nghe thấy đấy à!
– Kêu bà ấy đi ngủ đi. Mao Muội! Em qua gọi bà nội đi ngủ trên giường Tam cô đi. Hôm nay bà chắc chắn mệt rồi. Bà đã đi một quãng đường dài lắm đấy.
– Nội ơi! Nội ơi! Đi ngủ thôi! Đi ngủ thôi!
– Cái con bé này! Tao muốn ngồi ở đây, tao muốn đợi bọn chúng, bọn chúng đến bao giờ mới chịu về đây?
– Đại ma! Thật sự không còn một tiếng động nào nữa rồi. Bọn họ không biết đang ở nơi nào? Chị nói thế nào? Đêm nay không sao chứ? Nhà chúng ta... hầy...
– Quỷ mới biết mấy chuyện này! Bây giờ cầu Phật cũng vô dụng rồi!
– Bồ Tát á, tôi không tin ngài lại cứ muốn đối đầu với chúng ta như vậy, cứ qua một năm là nước lại dâng lên một lần, thật sự chỉ có Bồ Tát làm trò quỷ, chúng ta nhất định phải đánh sụp Bồ Tát xuống, mặc kệ ông ta là Long Vương hay Diêm Vương, Na Tịch Tam Thái Tử còn từng rút gân Long Vương cơ mà. Mấy người chúng ta, những kẻ cấy lúa này, những kẻ chịu tai ương này, chẳng lẽ còn sợ không đánh ngã nổi một vị Bồ Tát sao? Cứu cái đê gì, canh cái đêm gì, mặc kệ nước mẹ nó tràn vào luôn đi! Chúng ta chỉ đi đánh Bồ Tát, cái kẻ đối đầu với chúng ta ấy...
– Đại Phúc, thằng nhóc này mày biết cái gì! Bồ Tát vốn dĩ không nhìn thấy được, mày cứ nói nhăng nói cuội cái gì thế...
– Đúng là cứ qua một năm là nước lại dâng...
– Hừ, các người cứ chờ mà xem, năm nay không thể giống như mấy năm trước đâu...
Giọng nói của những người phụ nữ rắn rỏi này, ngày thường vốn không hay nói chuyện, không có cơ hội tốt thế này để tụ tập lại với nhau. Những người phụ nữ tay chân bận rộn ấy, giờ đây đều lần lượt cất lời, quên mất sự tĩnh lặng ban nãy.
Đan xen trong những tiếng nói hỗn loạn tranh nhau phát ra ấy, mấy cậu con trai lớn hơn một chút bị các bà mẹ kìm chặt không cho ra ngoài, chốc chốc lại thốt lên những âm thanh bực bội đầy coi thường; lại thêm tiếng lẩm bẩm như đọc chú của bà cụ ngoại:
– Mấy chục năm rồi, hồi tôi còn nhỏ, Long Nhi lớn chừng này, bảy tuổi, tôi từng ăn vỏ cây, ăn đất Quan Âm, đi qua rất nhiều nơi, đi theo người nhà, một đám đông, ban đầu thì rất nhiều, sau đó ngày một ít đi, nạn đói, ôn dịch, thây ma nằm rải rác khắp bốn phương tám hướng, ai đi chôn cất đây, cho quạ ăn, cho chó hoang ăn, chết nhiều quá. Chị tôi, đứa em trai nhỏ — đứa em đang bú sữa mẹ chết trước con bé, bác gái chết sau con bé, tiếp theo là thúc phụ, chỗ chúng tôi gọi là thúc phụ mà... Tôi khi ấy bảy tuổi, cái mạng lại không tính là nhỏ, tôi lê lết đến tận đây, làm kẻ ăn mày nhỏ suốt bao lâu, sau đó bị bán vào nhà họ Trương làm nha đầu, ngày nào cũng bị đòn roi mà vẫn không chết. Chuyện qua đi sáu mươi năm, sáu mươi lăm năm rồi, nghĩ lại cứ như ngay trước mắt vậy, tôi đúng là lớn chừng Long Nhi, bảy tuổi, tôi có một cái bím tóc nhỏ, giống như đuôi chim sẻ, đó là lần đầu tiên tôi nhìn thấy nước, nước... sau đó là...
Long Nhi không thích nghe ngoại nhắc đến tên mình, nó nghe tiếng kêu khô khốc ngắt quãng kể lể ấy, bỗng thấy hơi sợ, có cảm giác như sắp tiếp cận với những điều điềm gầm, nó khẽ dịch người sang phía các anh.
Cậu út ven tai lên nghe ngóng, mang theo cơn buồn ngủ mờ ảo, lại mở to mắt nhìn từ những bóng người mơ hồ này sang người khác, khi nhìn đến bóng dáng của bà ngoại, nhớ đến cái miệng móm mém của bà, cái vẻ móm mém đầy nhọc nhằn ấy, sự nghịch ngợm lại bò dậy trong cái đầu nhỏ thông minh, cậu chỉ muốn cười, nhưng đêm nay không biết vì sao, bầu không khí nặng nề đè ép lấy cậu, cậu thế nào cũng không cười nổi.
“Cốp” một tiếng, không biết lúc nãy ai đã va phải làm rơi thứ gì, đại khái là cái tách trà hay thứ gì đó rơi từ trên bàn xuống, vỡ tan trên nền đất. Mọi lời nói lúc này đều khựng lại, trong lòng mọi người giật thót một cái, nhưng cũng chẳng ai truy cứu nữa. Sự im lặng bất an lại len lỏi bò vào.
Gió thực sự mang theo một vài âm thanh của nước.
Bà ngoại vẫn tiếp tục câu chuyện của mình, những thứ giống như bùa chú ấy.
– Tôi vốn dĩ chẳng biết nên oán trách ai cho phải, người chồng quá cố là kẻ lực lưỡng, con trai là kẻ lực lưỡng, chúng tôi chưa từng lười biếng, ông trời thật sự không công bằng, ngày tháng không có điểm dừng, đói khát cũng không có điểm dừng, tôi thì không sao, tính ra cách cái chết chẳng bao xa, nhưng hết đời này sang đời khác, chẳng phải vẫn thế cả thôi. Hồi còn trẻ, tôi chỉ mong có một ngày thế giới này lật ngược lại một vòng, để đến lượt những người nghèo chúng ta ngẩng mặt. Đến khi già rồi mới biết đó chỉ là những suy nghĩ ngây ngô, cả đời chất phác, cả đời ngu ngốc. Đến mai sau, tôi chết đi, thế giới này không biết sẽ ra sao nữa? Nhất định còn khổ hơn, khổ hơn nữa...
– Ghét chết đi được, lải nhải thì có ích gì? Khổ hơn, khổ hơn nữa, khổ đến cùng cực thì mới mong lật mình được, sợ cái nỗi gì chứ...
Âm thanh có chút sắc sảo, có chút phẫn nài này đã bị một tiếng chó sủa điên cuồng bỗng chốc trỗi dậy nuốt chửng xuống. Ánh mắt mọi người đều tập trung xuyên qua màn đêm xanh biếc, xám tro ấy, từ cánh cửa mở rộng, nhìn ra phía xa xăm mịt mờ, chìm trong làn sương khói không nhìn rõ hình thù, đã biến mất nét viền. Dưới gốc cây hoa quế lớn sừng sững đứng trước cửa nhà, bên bờ ao, bên vệ đường, một bóng người bước ra, gầm lên hai tiếng “Suỵt, suỵt”, thế là tiếng sủa liền dừng lại, hai con chó vừa đánh hơi vừa đi theo sau bóng người bước vào nhà.
– Ồ, là Tam gia.
– Thế nào rồi, từ trên đê về đấy à?
– Chắc là đã rút đi một chút rồi...
– Nhị ca đâu...
– Sao đến cái đèn cũng không thèm thắp một ngọn, cứ làm như trời sắp sập đến nơi, không muốn sống nữa à?
– Hết dầu rồi mà. Vẫn còn sót lại hai ngọn nến nhỏ, chẳng lẽ không để dành lúc cấp bách dùng sao?
– Rốt cuộc là thế nào rồi? Chẳng nghe thấy tiếng tăm gì cả, rút bớt chút nào chưa?
– Rút với chả rách, chẳng có cái ý định rút tẹo nào cả. Người ta đều xuống dưới ấy hết rồi, ở dưới đánh chiêng không nghe thấy à? Vùng Thang Gia Khuyết có chút không ổn định, đê ở đó lỏng lẻo hơn. Cứt tới đít rồi mới chịu đi đào hố xí. Mẹ kiếp cái quỷ gì không biết! Tôi không tin cứu được cái gì đâu! Mặc kệ cái quuyết Thang Gia, quuyết Lý Gia gì đó, ngày mai nhìn lại xem, tất cả thành hồ nước hết!
– Thế còn nhà chúng ta thì sao?...
– Tam gia, dưới đó vẫn ổn chứ, ngày mai chúng ta có thể về lại chứ? Lúc đi, quên mất hai con heo nhỏ mất rồi.
– Có trà không? Nói không chừng, Thang Gia Khuyết mà vỡ thì chúng ta không phải sợ, nước sẽ chảy về hướng đó, thế cục ở đây sẽ được nới lỏng một chút. Chỉ là ở đằng kia, mảnh ruộng nhìn không thấy bờ ấy, thật sự bị ngập thì ở trong này còn đỡ hơn một chút, chúng ta bên trong này gộp lại còn chưa bằng một nửa bên ấy. Thế nên tất cả mọi người mới đều chạy ra đó. Nước sôi lửa bỏng đến nơi rồi còn phân biệt cái gì ngươi với tôi! Chỉ là người ở lại đây ít quá, tôi đến để gọi người đây, Đại Phúc, Nhị Phúc đều theo tôi đi đi, chỉ cần có một cái lỗ nhỏ rò nước mà phát hiện muộn một chút là xong đời ngay. Thật không phải chuyện đùa đâu!
– Còn con mèo mây đen che tuyết ấy nữa...
– Cứu được phía dưới, thế thì nhà chúng ta chẳng phải tiêu đời rồi sao, chúng ta có thể ở đây suốt đời chắc?
– Nước mà còn lớn hơn nữa, chỗ này cũng không giữ được đâu...
– Nửa năm sau thì biết tính sao đây?...
– Ngay trước mắt đây còn chẳng xong nữa là?...
– Dưới gối vẫn còn một con dế mèn đấy, tôi không nên đặt nó dưới gối chứ - nước đến rồi, nó nhất định không chạy thoát được đâu...
Bóng dáng của Tam gia, nhìn qua bóng tối cũng có thể thấy được lồng ngực và cánh tay vạm vỡ ấy, ông đứng dậy, bước đến cạnh cửa, trầm giọng nói:
– Yên lặng một chút đi, đừng hoảng hốt, chuyện xảy ra rồi có vội cũng chẳng ích gì. Chúng ta đi thôi, Nhị Mao, Tam Mao cũng đi, lũ trẻ mắt tinh, đi ra giúp một tay nhìn ngó cũng tốt. Út biểu đệ người không khỏe thì đừng đi.
Bọn chúng đều hận không thể được đi ngay, ngồi ở nhà nghe mấy người phụ nữ lải nhải đúng là phát bực chết đi được, nước có muốn tới thì cũng phải tận mắt nhìn thấy nó tới mới được, mấy cái bóng lanh lợi, nhảy nhót, sờ soạng tìm áo ngắn. Năm nay đúng là một mùa hè mát mẻ, ở ngoài trời mà cởi trần thì có chút không chịu nổi.
– Rốt cuộc thế nào rồi, không nhìn thấy thì rốt cuộc vẫn không yên tâm...
– Nhìn thấy rồi cũng chẳng yên tâm được đâu, đi thôi, chẳng nhìn thấy gì ngoài một mảng nước lớn mờ mịt không thấy bờ. Gầm thét chảy đến, rồi lại chảy đi. Nghe vào ban đêm, cho dù tim có sắt đá đến đâu cũng thấy hơi sợ.
Hán tử to con Tam gia này, một nông dân tráng kiện, đầy đặn, ngày thường trời không sợ đất không sợ, người đời gọi là Trương Phi Tam gia, một người có lá gan và thân hình khiến người ta tin tưởng, vậy mà đứng trước mấy người phụ nữ lại nói sợ, vô hình trung làm nặng thêm gánh nặng trong lòng người ta.
– Mấy giờ rồi thế? Tôi nhất định đi theo các anh. Tôi không muốn ở lại nhà, hôm nay trong nhà có quỷ. Hầy, sợ chết đi được!
– Nói nhảm, không cho phép em đi theo, em có tích sự gì chứ, ở nhà trông chừng Long Nhi với Cúc tỷ đi, trong nhà có quỷ, bên ngoài mới càng có quỷ hơn ấy.
Tam tẩu đứng phắt dậy, bực bội ngồi phịch xuống, Cúc tỷ liền bước đến trước mặt bà.
Đại Phúc bọn họ nhẹ nhàng nhảy ra ngoài nhà. Bên ngoài gió mát, trên trời có vầng trăng mờ ảo, lại thêm những vì sao chi chít, dải Ngân Hà vắt xéo.
– Ngân Hà cũng dâng nước đấy phỏng?...
– Chức Nữ với Ngưu Lang cũng phải chạy nạn đấy...
– Chừng nào mới được về?...
– Làm gì có giờ giấc nhất định, chắc là trời sáng đi.
– Tôi thì không sợ, tôi sống hơn bảy mươi tuổi rồi, thấy nhiều lắm rồi, ôn dịch chạy theo sau nạn đói, cái chết lại chạy ở phía sau. Tôi không có gì là không nợ cái chết cả, thế giới vốn là như vậy. Những người như chúng ta tốt quá, tốt quá rồi, chết xuống âm gian không biết thế nào, chắc cũng phải công bằng một chút chứ...
Tam gia dẫn mấy đứa trẻ, sải bước chạy về phía bên kia cây hoa quế. Hai con chó vàng chạy theo sau bọn chúng, chạy được một quãng xa lại chạy quay về.
Từng ánh mắt từ trong bóng tối tiễn bọn chúng đi xa, mọi người đều không biết bọn chúng đi đến nơi nào.
Long Nhi rón rén đặt tay lên chiếc ghế dài Đại Phúc vừa ngồi lúc nãy mà sờ soạng, vốn định gọi bố một tiếng, lại muốn chạy theo các anh, nhưng đều không làm được. Lúc này nhìn thấy bọn chúng đi khuất dạng, bọn chúng nhất định đã đi ra con đê kia rồi. Ban ngày nó nhìn thấy dòng nước cuồn cuộn màu vàng trên đê, trên nước trôi nổi nào là bàn ghế, giường, tủ sơn son thếp vàng, lại có cả gà, có cả chó, có người ngồi xổm trên nóc nhà, nó không hiểu được lòng thương xót của người lớn khi chỉ trỏ, nó chỉ cảm thấy mới mẻ thú vị, nhìn những thứ trôi đi trong dòng nước xiết, cơm cũng chẳng muốn ăn. Thế nhưng dưới bầu không khí hiện tại, bị đè nén đến nghẹt thở, nó dẫu vẫn đang nghĩ đến những phát hiện thú vị kia, cái nôi nhỏ bé ấy cũng đang trôi bồng bềnh trên mặt nước, vậy mà không thể nảy sinh ra một chút tâm tư vui vẻ nào, ngược lại đâm ra một thứ cảm xúc ảm đạm, đang gánh vác một tâm sự rất lớn cho những thứ ngay trong đêm tối cũng không thể dừng lại không trôi đi ấy.
– Tôi biết chứ, người có tiền sẽ không sợ nước, mấy thứ này chỉ bắt nạt những người lương thiện như chúng ta thôi. Hồi tôi làm nha đầu ở nhà họ Trương cũng từng bị ngập lụt, năm đó không biết có bao nhiêu kẻ ăn mày, toàn là người chạy nạn, hừ, chuyện đó nào có liên quan gì đến bọn địa chủ đâu, các thiếu gia vẫn cứ nhởn nhơ chạy lên lầu Khuê Tinh uống rượu, còn bảo là cảnh trí đẹp cơ chứ; lão gia năm đó còn vơ vét được nhiều tài sản hơn, giá lúa gạo tăng vọt sáu bảy lần, ông ta vẫn không chịu bán, trơ mắt nhìn thây ma ngoài đồng ngày một nhiều thêm... Hầy, kể ra chẳng ai tin đâu, lòng dạ người giàu hình như không phải làm bằng thịt, đôi mắt của ông trời, tôi kính ngưỡng thần linh cả đời, đến nhìn chúng ta lấy một cái cũng không thèm, thần linh chỉ nuôi dưỡng ở những nhà có người giàu có thôi phỏng...
Con chuột từ phòng trong chạy ra, lại chạy sang căn phòng đối diện, tiếng động rất lớn, va phải một số đồ đạc, làm cậu út đang thiu thuật ngủ giật mình hoảng tỉnh.
– Có những chuyện rất kỳ lạ, con chuột này rất có linh tính, nước còn chưa tới mà nó đã biết dọn nhà, trong nhà bỗng nhiên không thấy bóng dáng con vật này thì nhất định là có tai họa, các người không tin, nghe tôi kể này, hồi trước...
Đại ma hay kể chuyện, vô tình vớ được đề tài này, không đợi người ta hỏi liền bắt đầu câu chuyện nửa nghe được, nửa thêu dệt nghe như chuyện thần thoại của mình. Mấy đứa con gái dùng tâm trạng bất an để lắng nghe, giả sử là ngày thường, đây nhất định là một cuộc trò chuyện rất náo nhiệt, nhưng vì mọi người, dẫu ngày thường cũng thích nghe dăm ba câu chuyện phiếm, lúc này trong lòng đang treo một màn đêm u ám lớn lao, lại hoàn toàn không thể hiện ra chút nhu cầu hay thú vị nào trong việc nghe những lời này. Cho nên câu chuyện nói chưa được mấy câu thì ngừng bặt. Sau khi đột ngột dừng lại, trong căn nhà càng làm nặng thêm bầu không khí trống trải và bất an.
Gió từ xa thổi tới, cứ thế lùa thẳng vào trong nhà, mang theo mùi đất ẩm ướt, lại mang theo cả những âm thanh không muốn nghe nhưng quả thật có chút hỗn tạp của tiếng người, từ xa xa, mơ hồ tiếng trò chuyện của mấy người đàn ông. Tiếp theo đó, thấp thoáng ẩn hiện trong những tán lá là ánh lửa chớp lóe, một đám người vây quanh ngọn đuốc đang đi xuống phía con đê. Trong ánh lửa chập chờn bóng dáng vạm vỡ của những cánh tay vạm vỡ, những cánh tay chất phác của những người nông dân hiền lành mà các cô vô cùng quen thuộc và yêu thương. Lúc bấy giờ họ vẫn giữ được sự bình tĩnh vốn có của người nông dân để chống lại sự xuất hiện của cơn đại họa ấy, bất cứ lúc nào, họ cũng đều là chỗ dựa đáng tin cậy nhất của vợ con họ. Nơi gửi gắm hy vọng của họ cứ thế theo ánh lửa đi xa dần.
Con đê nằm vắt ngang ở phía bên trái cách căn nhà này chừng hai ba dặm, cho nên vừa quay người là ngọn đuốc liền không còn thấy nữa, chỉ nghe thấy tiếng người ở đằng xa đang lớn tiếng gọi. Ánh trăng mờ nhạt phản chiếu trên gương mặt nhợt nhạt của con người, gió trong lùm cây không ngớt thổi vi vu rít gào. Trong lòng mọi người ngập tràn nỗi sợ hãi, màn đêm bao la giăng thẳng ngay trước mũi chân, chỉ chờ bước xuống là thôi.
Con chó trước gốc cây hoa quế đột nhiên sủa vang lên, không ngớt, tiếng sau dữ tợn hơn tiếng trước; một, hai, bốn cái bóng cao thấp xuất hiện. Con chó vẫn không ngừng sủa điên cuồng, trong nhà phát ra những âm thanh căng thẳng:
– Ai đấy?
– Hầy, đáng thương quá, thương lượng một chút đi, là người chạy nạn từ bãi Ngưu Mao đến đây...
Dưới ánh trăng mờ ảo, nhận ra là hai người phụ nữ và hai đứa trẻ.
– Á, bãi Ngưu Mao! Bãi Ngưu Mao, là chuyện xảy ra đêm hôm trước phải không...
– Cách đây năm sáu mươi dặm cơ mà...
– Chỗ đó thấp hơn chỗ chúng ta phải không...
– Này, vào đây đi, chỗ các người xảy ra chuyện thế nào vậy?
Một số người bước đến cửa nhà, hai người phụ nữ ở bãi Ngưu Mao bước vào, lũ trẻ mệt mỏi đến mức không còn chút sức lực nào, ngồi xổm sát cửa.
– Đêm hôm trước, trời tối như mực, mưa lất phất, chúng tôi chẳng vớt vát được gì cả, ngập hết rồi, nhà cửa cũng bị cuốn trôi cả. Cái lán nhỏ của chúng tôi tính là cái gì chứ, chịu sao nổi một đợt sóng. Nhà sát vách chúng tôi kìa, cả người lẫn nhà bị cuốn trôi đi mất, chỉ chậm có một bước, bọn họ còn muốn vớt vát chút đồ đạc cơ. Hôm qua mỗi người chỉ được ăn nửa bát cháo loãng, hôm nay còn chưa ăn gì cả...
– Được, tôi tìm giúp các chị ít đồ ăn xem nào, hình như vẫn còn chút cơm thừa.
– Đàn ông nhà các chị đâu rồi?...
– Các chị đi đâu thế?...
– Bãi Ngưu Mao vẫn còn ngập trong nước à?
– Thật sự cảm ơn nhiều lắm, có chút ít cho bọn trẻ ăn là tốt rồi. Đàn ông ở lại phía trên bãi Ngưu Mao...
Có người phụ nữ không ngừng hít mũi, giống như đang khóc.
– Nhà cửa không còn, đồ ăn không còn, quần áo mặc không còn, đến cả chỗ làm việc cũng không có nơi, còn ở lại đó làm gì chứ...
– Làm sao mà đi được chứ, đợi nước rút chứ, nước làm hỏng lúa, làm bủn đất rồi, vẫn phải canh chừng nó chứ, chúng ta dựa vào cái này để sống, kiểu gì cũng không thể bỏ nghề này được...
– Các chị đi đâu thế?
– Trước tiên cùng cô ấy về nhà mẹ đẻ ở nhờ mấy ngày, vẫn còn anh trai ở đó, hôm nay nghe nói đường đi núi Quạ Đen đứt đoạn rồi, nước trong nội đồng còn lớn hơn, ngập đến mức đáng sợ hơn nữa, tôi chẳng biết nên đi đâu cho phải, cô ấy không phải người ở đây, cô ấy là thím dâu của tôi, chúng tôi là chị em dâu mà. Đàn ông nhà tôi còn tưởng chúng tôi đi núi Quạ Đen cơ chứ...
Người phụ nữ đang khóc càng không kìm được mà nức nở lớn tiếng hơn, là một người phụ nữ trẻ tuổi, dưới ánh sáng yếu ớt, có thể nhìn thấy cô là một người phụ nữ nhà quê phác thực.
– Ngày mai định quay về xem sao...
– Quay về bãi Ngưu Mao á?...
– Vâng, chỉ còn cách quay về thôi. Chỉ cần chỗ này không ngập nước, quay về vẫn còn đường...
– Chỗ này cũng không giữ được đâu, người của chúng ta đều ra ngoài hết rồi. Không biết ngày mai lại là cái thế giới gì nữa đây?...
– Thật sự chỗ chúng ta cũng không giữ được sao?...
– Thế thì nhà cửa chúng ta đành vứt bỏ thôi...
– Vậy chúng ta biết ở đâu bây giờ?...
– Đường đứt thì phải làm sao đây?...
– Lão bản vẫn tưởng chúng tôi đi núi Quạ Đen cơ mà.
Giọng nói nghẹn ngào, cố nhịn khóc của mấy người phụ nữ đều kêu lên sắc bén, bà cụ ngoại nhìn bọn họ, bất an hỏi:
– Bên ngoài hỏng rồi sao? Các người khóc lóc cái gì thế?
Không ai thèm để ý đến bà. Lòng mỗi người đều bị thắt chặt lại bởi một sợi dây, giống như quả bóng được thổi căng phồng, dự cảm rằng trái tim mình sắp nổ tung. Bọn họ nhìn ra phía xa, không dám cầu xin, cũng không dám tưởng tượng, bọn họ tự an ủi lẫn nhau, tự mình nói với chính mình rằng:
– Chắc là không sao đâu...
Ngay vào lúc này, từ phía con đê truyền đến tiếng chiêng đồng, dẫu rằng truyền đến từ nơi xa, âm thanh không đến mức làm điếc tai, nhưng có thể nghe ra đó là tiếng gõ hỗn loạn trong sự hoảng hốt. Trong đêm tĩnh lặng, gió thổi tản mát tứ phía, mỗi một tiếng búa gõ đều nện thật nặng vào tim của mỗi người. Tiếng chiêng, thứ âm thanh rung động kinh hoàng ấy lấp đầy cả chòm xóm rộng lớn, con người, gia súc, những chú chim non đang ngủ say trong xóm làng, cùng với cả khu rừng, đều run rẩy nhảymật lên, cả vũ trụ giống như một sợi dây bị kéo căng, chạm vào một cái là đứt ngay.
– Ôi trời ơi! Các người có nghe thấy không!...s
Trong nhà có một người chồm dậy, điên cuồng lao ra ngoài nhà.
Không còn ai đứng lại để phân biệt nữa, tất cả đều vô thức đuổi theo phía sau, khi không nói chuyện còn đáng sợ hơn là lúc nói chuyện.
Trừ bà cụ ngoại ra, mọi người đều đổ xô ra ngoài gốc hoa quế. Lũ trẻ gào khóc chen chúc trong đám đông. Chó cũng chen chúc ở chính giữa.
Nơi gần hơn cũng bắt đầu vang lên tiếng chiêng lớn, có người đang gọi ở phía đó.
– Ra đê đi, mang theo cuốc của các người! Phải giữ cho bằng được, đàn ông không được trốn trong nhà, không được tranh nhau chạy trốn trước, chúng ta phải cứu đê...
– Mang cuốc theo, mang đuốc theo...
Gần xa đều có tiếng chó sủa, gà cũng bắt đầu kêu lên. Phía bên đê có những quả cầu lửa nhỏ đang lóe sáng. Gió mang theo tiếng gọi từ nơi xa vọng lại, chắc là có rất nhiều người đang hỗn loạn hét lớn...
– Cầu ông trời phù hộ, phù hộ nhé, Địa Tạng Vương Bồ Tát, Long Vương Bồ Tát... Nước không được tràn đến chỗ chúng ta đâu đấy nhé! Nước không được tràn đến đây...
Không biết ai đã quỳ xuống, vừa khóc vừa gào lên.
Những hộ gia đình lân cận cũng từng nhóm đứng ngoài nhà, cũng phát ra những tiếng kêu gào và tiếng khóc kinh hoàng tương tự.
Lũ trẻ bơ vơ oà khóc nức nở. Con chó bên cạnh hưởng ứng với phương khác, không kiêng nể gì mà sủa hết tiếng này đến tiếng khác.
Trong tiếng kêu gào hoảng loạn của những người phụ nữ gần xa, vang lên tiếng chiêng dữ dội hơn, ngọn đuốc lớn xuất hiện. Giọng khàn đặc đang hét lên tuyệt vọng:
– Các đồng chí! Đều ra đây cả đi, ra đê!
– Cứu lấy, cứu lấy con đê của chúng ta, nhà của chúng ta ở đây, vợ con chúng ta...
– Chạy mau lên, mau đến đây, đồng bào ơi...
– Giơ đuốc cao lên một chút...
Đám đông cuồn cuộn, đoàn người cầm đuốc cuồn cuộn, lao vụt về phía con đê.
Những nơi khác lại cuồn cuộn những đoàn người khác, những ngọn đuốc khác, tiếng hô hoán từ đó lại lan rộng ra.
Vùng hoang dã sôi sục này, vẫn đang thổi từng cơn gió nhẹ. Ánh trăng chiếu trên ngọn cây, chiếu trên thảm cỏ, lại chiếu lên cả một vùng ruộng lúa vô tận dưới ánh mặt trời sẽ ánh lên một thứ sắc màu xanh mướt, những mảnh ruộng lúa phì nhiêu, đang thì thầm trò chuyện những lời yêu thương khe khẽ trong gió nhẹ.
Những người đã thét gào, đã khóc lóc, đang luống cuống không biết làm sao. Những người phụ nữ đáng thương đã mất đi sức lực, sau khi thét gào khóc lóc xong, lại ngẩn ngơ câm lặng, nhưng hễ nghe thấy tiếng động gì, những tiếng chiêng đồng và tiếng hô hoán hết đợt này đến đợt khác gấp gáp hơn, thì lại tuyệt vọng đè nén nỗi đau đớn như muốn nổ tung lồng ngực, lớn tiếng thét gào, khóc lóc lên. Sự hoảng sợ và căng thẳng tột độ đã thống trị đám đông đáng thương này, cái thế giới tràn ngập sự vô tri đáng thương này!
Những ngọn đuốc đều cuồn cuộn lao về phía bờ đê, thế nhưng tiếng chiêng hoàn toàn không ngừng lại, những người phụ nữ ấy liền cũng lao ra ngoài nhà, đẫm nước mắt, khan cả giọng chạy đi.
– Tam tẩu! Thím không được đi đâu —
– Mẹ ơi —
– Đừng quản tôi, tôi phải đi, tôi không ở yên được nữa rồi —
– Tôi cũng phải đi!...
– Mẹ ơi!...
– Em ơi!...
Đám người chạy nháo nhác, điên cuồng chạy xuống sườn dốc. Tóc xõa trên vai, phía sau lại có một nhóm khác đuổi theo, để lại trong nhà những tiếng gọi và tiếng khóc đầy lo lắng, cùng với cả những âm thanh dỗ dành con trẻ trong cơn hỗn loạn.
Nhà bên cạnh lại có thêm mấy người chạy theo, nhà bên cạnh của nhà bên cạnh cũng chạy đi rất nhiều... Thế là trên đê vang lên tiếng hô hoán và mệnh lệnh của đàn ông, cuốc xẻng va vào đá dăm, tiếng chiêng gõ không ngừng nghỉ. Trên mấy bờ ruộng ngoài hoang dã, toàn là bóng dáng phụ nữ đang ngọ nguậy, cũng có một số đứa trẻ không ai quản đi lê thê phía sau. Bọn họ đều cắm cổ chạy về phía đê, cũng có người mang theo cào ngắn và cuốc ngắn, gào thét, cuồn cuộn lao về phía đê trong cơn cuồng loạn.
Bầu trời vẫn tĩnh lặng, ánh trăng xanh nhạt, mùng tám mùng chín, rải lên những mái tranh, những vì sao đang chớp mắt, dải Ngân Hà vắt chéo, có cơn gió nhẹ đang lướt qua đêm hè mát mẻ ấy.
Bà cụ ngoại run rẩy lần mò ra ngoài nhà, đôi môi càng khó nhọc mọng động, giống như nhìn thấy tất cả mà không có chút cảm giác gì, bà tự lẩm bẩm:
– Thầy bói nói năm nay là cửa ải của ta...
Dòng nước đang vươn những chiếc chân dài đáng sợ với tốc độ chóng mặt, ban đêm không nhìn rõ màu sắc, đã trở thành một dòng lũ đen sì không thấy đáy, gầm thét kêu gào như sấm dậy, dữ dội ập tới. Đám đông mất đi lý trí, phát cuồng lại càng gào thét những tiếng kêu tuyệt vọng có thể làm rung chuyển cả vũ trụ này, giữa ánh lửa bập bùng từ mấy chục dặm bốn phương tám hướng, cũng cuồn cuộn kéo đến bờ đê nơi tiếng chiêng đồng đang được nện dồn dập và gấp gáp nhất. Vô số ngọn đuốc chiếu rọi, vô số cái đầu người không thể đếm xuể, không nhìn rõ đang chen chúc ở đây, hoảng hốt chạy đi chạy lại. Có mấy chục người đang ngược xuôi vận chuyển những khối đất và đá dăm, lại có những người ngay sát bên cạnh múc luôn lớp bùn ướt ở ruộng cạnh chân, kèm theo cả những mầm lúa non phì nhiêu, xẻ từng tảng lớn, không ngừng đắp lên cái lỗ thủng mới xuất hiện to bằng cái chậu. Dòng nước vàng óng, giống như thác nước trong khe núi, từ miệng lỗ xối xả lao xuống. Những khối đất không ngừng được hất lên, mấy chục cây cuốc liền theo những khối đất đó mà nện xuống, nước có lúc vừa ngưng lại, trong lòng người ta vừa thở phào nhẹ nhõm một hơi, thế nhưng, ở một nơi không xa, lại phát hiện ra một cái lỗ nhỏ khác, nước liền ào ào chảy ra, đảo mắt một cái, cái lỗ lại lớn dần lên, thế là đất lại được hất về phía đó, tiếng cuốc cũng theo dòng nước, theo những khối đất mà dịch chuyển sang chỗ khác. Sự lo âu lại lấp đầy lòng người. Có người bắt đầu chửi rủa:
– Mẹ kiếp! Con đê này sắp không xong rồi!...
Có người lớn tiếng hét:
– Chửi cái mẹ gì mày, xem bây giờ là lúc nào rồi! Chỉ được phép có một lòng, tử thủ lấy con đê này! Chúng ta không được lơi lỏng chút nào đâu đấy!
Những tiếng mệnh lệnh cũng đang gào thét trong mớ tiếng động hỗn tạp:
– Không được vây quanh chỗ này! Phía trên! Phía dưới! Chia bớt người ra đi chứ! Chú ý quan sát vào...
– Gọi mấy mụ vợ đó quay về đi! Bảo bọn họ chạy trốn đi! Chạy ra đây chịu chết à!
Những người phụ nữ ấy, đều lê lết đôi chân trần đã rớt cả giày, xõa tung mái tóc dài, gào thét khóc lóc trong cơn cuồng loạn, gọi tên ông trời, gọi bố mẹ, gọi chồng mình, gọi con trai mình, bọn họ đi đến bờ đê, muốn chen chân vào, lại bị những bàn tay to lớn của mấy người đàn ông đẩy vạt ra:
– Mẹ kiếp! Mấy con đĩ quỷ các người thì có tích sự gì chứ!
Một số đàn ông cũng hướng về phía bóng tối, hướng về phía đám đông phụ nữ đang tràn tới, truyền đi những âm thanh thê thảm:
– Đại tỷ! Mẹ của Quế nhi! Mau dẫn con cái trốn đi! Đừng quản tôi nữa!
Nước vẫn không chút tình người xối xả lao vào con đê không kiên cố này, mọi người vẫn không thể vứt bỏ con đê này mà đi, bởi vì thời gian đã không cho phép họ có thể chạy thoát nổi. Ngoại trừ việc tử thủ con đê này, đợi nước rút, đợi dòng nước chảy chậm lại thì không còn cách nào khác. Tiếng chiêng mặc dù không ngừng gõ, ngọn đuốc mặc dù được soi sáng hơn, con người mặc dù túc trực đông nghịt, mà những cái lỗ nhỏ mới vẫn không ngừng được phát hiện. Trong đêm tối này, dưới bầu không khí vô tri, vô giác này, càng làm tăng thêm sự u ám, tăng thêm sự bàng hoàng, tăng thêm sự kích động. Trên thân hình của những người nông dân tráng kiện không biết mệt mỏi ấy, càng đè nặng thêm sự tuyệt vọng, tăng thêm những tiếng gào thét vang trời dậy đất rộng lớn, thứ tiếng gào thét khiến quỷ thần cũng không nỡ nghe, cũng phải rơi nước mắt. Thời gian ở đây như ngừng trôi, không gian bị nén chặt lại, thậm chí cả những đàn gia súc không ai quản, những chú chim non không thể ngủ, vỗ cánh bay tứ tung, đều dự cảm được thảm kịch sắp sửa diễn ra mà phát cuồng lên, mà ồn ào náo loạn không biết phải làm sao!
Vây quanh mấy chục dặm vùng xa xôi ấy, những nơi dần cao lên, con người từ bốn phương mấy trăm dặm, cũng bị đánh thức từ trong đêm sâu, trong bóng tối, ngẩn ngơ nhìn thấu qua phía này, lắng nghe những tiếng gào thét thê thảm đứt quãng từ trong gió đưa tới. Bọn họ không ngừng đi qua đi lại, không ngừng thở dài, trái tim bị sự bất an và lòng thương xót đóng băng lại. Bọn họ cầu nguyện ông trời, bọn họ sợ nước tràn qua đê, mà nhấn chìm những người ở phía dưới, mà tràn đến tận chân bọn họ. Bọn họ không gánh chịu nổi, bọn họ sợ nhìn thấy thảm kịch lớn lao này, bọn họ hy vọng có được sự khoan hồng trong số phận, hầy, tai họa hiếm có này, tai họa phi nhân gian này, rốt cuộc đã được tạo nên như thế nào cơ chứ!
Vầng trăng bán nguyệt, từ đằng xa sắp lặn xuống rồi, giống như hình thù quả dưa bị bổ đôi, nhả ra sắc đỏ đáng sợ, chiếu vào dòng nước, chiếu vào vùng hoang dã, chiếu vào mảnh ruộng lúa đang reo vang, chiếu vào những vách tường lán tranh, chiếu vào đám người đang giãy giụa trên ranh giới của sự sống cái chết, thế là trên những thứ này, phản chiếu lại sắc màu máu cũ kỹ nhợt nhạt.
Khi con người vẫn đang bận rộn đến mức tay chân luống cuống, từ phía dưới, vùng Thang Gia Khuyết vốn đã sớm mang nặng tâm sự ấy, cũng đột nhiên vang lên tiếng chiêng cấp bách, tiếp theo là những tiếng gào thét tương tự hưởng ứng lại phía này. Gió từng cơn thổi tới, cường độ náo loạn ngày càng tăng cường, truyền đến tai của đám đông đang tê dại và đang gào thét ấy. Mọi người đều bất giác im bặt để lắng nghe, sau sự kinh ngạc rồi lại gào thét lên.
– Hầy! Chỉ sợ bên đó còn nguy hiểm hơn ấy chứ...
Lại có người lớn tiếng hét:
– Đừng quản nữa! Chú ý quan sát vào! Không được lơi lỏng! Không được buông tay!
– Châm thêm mấy ngọn đuốc nữa!
– Kêu mấy mụ vợ đó cút đi!
Tiếng chiêng phía dưới có vẻ như càng lúc càng dồn dập và cấp bách hơn.
Lê lết, lê lết, những người đàn ông có bản lĩnh ấy, không chịu buông lỏng dù chỉ một chút, căng thẳng, cẩn thận bịt kín hết cái lỗ nhỏ này đến cái lỗ nhỏ khác, tử thủ đoạn đê này, coi như lại qua được một khoảng thời gian nữa. Trên bầu trời đã đổi một loạt các chòm sao, mặt trăng đã lặn xuống. Những người phụ nữ vẫn tụ tập ngày một đông hơn, giống như kiến bò trên chảo nóng, có người chạy về nhà rồi lại chạy ra ngoài, chạy loanh quanh trên cánh đồng, lẩm bẩm không thôi. Cũng có lác đác vài người lớn phần lớn không có chồng ở trên đê, dẫn theo con trai, cũng có những người bà dẫn theo cháu, tản mác chạy về hướng đất cao, va vấp, con đường gập ghềnh thường khiến họ ngã nhào. Dắt theo con trẻ ngã rồi lại bò dậy, mò mẫm chạy tiếp về phía trước, mà tiếng khóc của họ lại càng thảm thiết hơn.
Đột nhiên, tiếng chiêng ở đằng xa bỗng chốc im bặt, tiếng chiêng chìm xuống ấy, khiến người ta giật thót mình hoảng hốt y như tiếng chiêng vang lên lúc đầu, có người gọi lớn:
– Các người nghe thử xem nào...
Chỉ nghe thấy tiếng khóc thét thê thảm còn khiến người ta đau lòng hơn, sợ hãi hơn bất cứ thứ gì, dẫu ở xa đến mức vừa vặn có thể nghe thấy, thế nhưng những người đang hoảng hốt vì chính mình ở đây, đều đồng loạt run bắn lên.
– Trời ơi! Chẳng phải là Thang Gia Khuyết vỡ rồi sao — có người đàn ông vừa khóc vừa gào lên.
Rất nhiều ngọn đuốc từ trên đê chĩa xuống dòng sông.
– Mực nước thấp xuống rồi! Thấp xuống rồi! Tốt quá rồi! Tốt quá rồi!
Thế là khắp chốn hoang dã lan truyền tin mừng này:
Trái tim con người vào lúc này đều thả lỏng một chút, đều thở phào ra được một hơi. Thế nhưng lại vì một nỗi đau khác, tiếng khóc ở nơi xa xôi đang dần vơi bớt, dần tiêu tan ấy. Trong lòng mỗi người chỉ lặp đi lặp lại một ý nghĩ duy nhất:
– Hầy, Thang Gia Khuyết, Thang Gia Khuyết...
Những cái lỗ nhỏ lập tức thưa dần đi, thế nước cũng tương đối nhẹ hơn một chút. Tiếng khóc và tiếng gào thét của phụ nữ, cũng giống như thủy triều rút đi, dần dần yếu đi. Mà sự hỗn tạp náo loạn mới lại phổ biến lan rộng ra. Bọn họ như nhớ ra điều gì, gọi tên nhau, khắp nơi tìm kiếm người thân của mình, gần xa hô ứng lẫn nhau, nhưng chẳng nghe rõ cái gì cả. Người chen chúc trong người. Một số đàn ông liền rút lui ra, trong những cái bóng đen đang chen chúc bên ngoài, bắt đầu tìm kiếm vợ mình. Những người đã làm lụng suốt cả đêm không ngừng tay chân, không nạp một chút nước uống thức ăn nào, cũng đột nhiên cảm thấy mệt mỏi, cúi gằm ngồi phịch bên bờ đê, vì một thứ sự yếu đuối quá mức, lại vì một thứ may mắn mà run rẩy. Có người giữa lúc trăm bề bận rộn, bỗng nhớ ra một chuyện đau lòng, đùi đét chửi rủa:
– Mẹ nó! Tao nói sao mà xui xẻo thế này, hóa ra con quỷ nào cướp mất cái tẩu thuốc của tao rồi...
Trong những tiếng la hét không định hình ấy, lại có một giọng nói lớn hơn, rắn rỏi hơn gầm lên chửi rủa:
– Lũ súc sinh! Chúng mày làm náo loạn cái gì thế! Vui lắm đấy à! Chết đến nơi rồi kìa! Mẹ kiếp cái đồ khốn, con đê làm bằng giấy này! Chúng mày tính không sợ nữa đấy à?...
Lại có giọng nói khác đang gọi:
– Giơ đuốc lên xem lại lần nữa xem, nước rốt cuộc đã hạ xuống bao nhiêu rồi?...
– Không bao nhiêu cả, hai thước, tối đa là ba thước thôi —
– Không thấm vào đâu cả, có hạ xuống nữa cũng chẳng thấm vào đâu, cái thứ đê rách nát toàn lỗ chỗ này, cuối cùng cũng không giữ được đâu, sớm muộn gì cũng bị cuốn trôi thôi! Mỗi người vẫn là nhanh chân chạy trốn giữ mạng đi thôi...
– Chạy trốn, dễ thế đấy à! Nước chạy nhanh hơn mày nhiều lắm!
– Mặc kệ mẹ nó chứ, canh giữ cho thật cẩn thận, tối nay chắc chắn sẽ không sao đâu; bảo mấy mụ vợ đó dẫn theo lũ trẻ chạy đi, hỏng rồi, để bọn chúng sống, giữ vững rồi, để bọn chúng quay lại...
– Cấp trên thế lực còn lớn lắm đấy, đây không phải là thứ nước một hai ngày có thể rút đi được, không biết là con quỷ nào đang làm quái đây...
– Thôi được, trước tiên kêu bọn chúng cút đi...
Thế là vùng hoang dã lại sôi sục lên, sự bất an mới, nỗi sợ hãi mới, tiếng gào khóc mới chiếm lĩnh. Mỗi người đàn ông đều gầm lên tức giận, xua đuổi đám phụ nữ vô tri, vô lý trí ấy chạy đi, người phụ nữ lại nhảy lên điên cuồng, không biết phải làm sao, liền dốc sức hét khan cả giọng.
– Mẹ kiếp, mấy mụ vợ thối tha các người, mau cút đi, ở lại đây chịu chết à!...
– Đánh bọn chúng chạy đi —
– Ái chà! Làm sao bây giờ hả giời ơi, bố của A Mao ơi!...
– Người thân của tôi ơi, anh ở đây thì tôi không đi đâu cả! Muốn chết thì chết chung một chỗ...
– Mẹ kiếp, hở ra là khóc, bố tao đục con mẹ mày chứ!
– Bảo bọn chúng, bảo bọn chúng đi trước đi, trời sáng rồi, chúng ta lại chạy. Cứ tính là thật sự không cứu nổi nữa sao? Ngày mai sẽ đắp lại thật tốt, từng chỗ từng chỗ tu sửa cho đàng hoàng. Không sợ nữa đâu, bọn chúng lại quay về. Bảo bọn chúng, cầu xin bọn chúng, mẹ kiếp, lũ đàn bà đúng là đòi mạng người ta mà!
– Bảo các người đi cơ mà, ngày mai đê sẽ được tu sửa lại đàng hoàng thôi...
Thế là những người phụ nữ đang bị chửi rủa ấy, hết nhóm này đến nhóm khác, trong sự đành chịu không còn cách nào khác, ngậm ngùi nước mắt, mang theo một tia hy vọng mỏng manh, già trẻ lớn bé chạy về hướng ngược lại, mang theo tiếng khóc và tiếng gào thét, mang theo sự quấy rầy và bất an, lan rộng ra bốn phương tám hướng của vùng đồng cỏ, đến những gò đất cao, đến những ngọn núi xa xôi, những nơi vốn dĩ ngủ yên trong sự tĩnh mịch, thế là vạn vật ở đó, ngay cả những ngọn cỏ nhỏ bé cũng đều ven tai lên, mở to đôi mắt nhìn bầu trời, bầu trời vô tri ấy, bầu trời dường như lại vì dưới mặt đất mà đau đớn thương xót ấy; nhìn những chiếc lá cây, những chiếc lá rậm rạp đang xào xạc thổi, dường như đang khóc lóc ấy. Tiếp theo đó, những đôi chân trần không biết cao thấp, hoảng hốt chạy trốn ấy, trong tiếng khóc nức nở, tuyệt tình giẫm đạp rầm rập lên những ngọn cỏ non. Ngọn cỏ không thể ngẩng nổi đầu lên, cũng đành thở dài thườn thượt.
Những người ở lại, vẫn là sự hoảng hốt và cãi vã tồi tệ không chịu nổi. Những lời chửi rủa tức giận điên cuồng theo những cái lỗ nhỏ ngày càng gia tăng. Một thứ bản năng thú tính của phái nam khi đứng trước cái chết, còn đáng sợ hơn cả dòng nước lũ sắp tràn tới, đang trỗi dậy. Có một số người vì mấy đợt nước dâng cuồn cuộn mà mất đi sự bình tĩnh, vì tiếng gào khóc của phụ nữ gần xa mà tâm trí rối bời, mà giận dữ nhảy dựng lên, dồn hết sức lực toàn thân, áp chế sự run rẩy, nghiến chặt răng, phun ra sự oán hận bị áp bức, bị bóc lột suốt mấy chục năm mà ngày thường không dám lên tiếng. Có một số người vẫn mang theo hy vọng, cổ vũ, đôn đốc những đồng bạn của mình:
– Không sợ nữa! Tốt rồi! Chỗ này tốt rồi! Chú ý bên kia!
– Sắp sáng trời rồi! Sáng trời rồi, trên huyện sẽ phái người đến tu sửa đê, thế thì không sợ nữa —
– Không được nhìn nữa, đều phải ra tay đi chứ! Vội vàng, thì tích sự gì? Đưa cánh tay của các người ra đây chứ!
– Đừng có oán trời trách đất nữa, đợi mọi chuyện ổn thỏa rồi chúng ta tính sổ sau; mẹ kiếp, chúng nó kiếm chác được bao nhiêu chứ, tiền quyên góp năm này qua tháng nọ, quyên vát quyên vẹo, trôi vào cái lỗ rốn của chúng nó hết rồi. Thế nhưng, bây giờ đừng có chửi rủa nữa, chúng ta cứu được đê rồi tính tiếp...
Từ đằng xa gà đã gáy rồi, gà gần đó cũng đang gáy, ở mép mây phía đông, có một vệt màu xanh lam, chắc là sắp sáng trời rồi nhỉ.
Thế nhưng thời gian ở đây đã bị phớt lờ, bởi vì có mấy chỗ vỡ lở ngày càng lớn hơn, mọi người đều dồn sức vào chỗ này, người không mang cuốc mang cào thì dùng cổ họng để phụ giúp, bọn họ không biết bầu không khí do chính họ tạo ra sẽ khiến tim người ta đập loạn nhịp như thế nào.
Một chỗ bỗng nhiên bị nước cuốn sạt mất một đoạn hổng, bọn họ không kịp đắp vào, nước cuồn cuộn chảy ùa vào, âm thanh của dòng nước, giống như lở núi nứt đất chấn động màng nhĩ ầm ầm cuốn theo dòng nước tràn vào. Những âm thanh gầm thét to lớn, giống như dã thú gầm lên:
– Trời ơi! Tiêu đời rồi! Chúng ta sống không nổi nữa rồi...
– Nhanh lên, đắp đất lên, không được phép sợ chết!
Có người phát cuồng lên, theo bản năng chạy tản mác ra bốn phía, lớn tiếng hét lớn:
– Cứu mạng với! Cứu mạng với! Ông trời ơi...
Có người vẫn đang gánh đất, bước đến chỗ bị vỡ, hất đất lên, đất lại bị nước cuốn trôi đi, người cũng ngã nhào vào giữa dòng nước ấy.
Cửa khẩu ngày một lớn dần, bên bờ ruộng đã ngập nước rất sâu, con người vùng vẫy nhảy ra ngoài trong dòng nước, đàn ông cũng bi thương cất lên những tiếng kêu thảm thiết:
– Cứu mạng với! Ái chà! Mẹ ơi! Tôi chết đây...
Mặc cho có người vẫn đang hét không được làm loạn, vẫn đang hét phải cứu đê, thế nhưng người ta không còn nghe những lời ấy nữa, bao trùm lấy tất cả là sự tuyệt vọng, là sự thê thảm, là sự giãy giụa đấu tranh với tử thần, là tiếng kêu cứu phát ra từ đôi môi của cái chết. Tất cả âm thanh của đàn ông và phụ nữ trộn lẫn vào nhau, bọn họ quên mất tất cả, đều chỉ có một ý niệm duy nhất, đều muốn sống sót, đều muốn chạy trốn cái chết.
Bầu trời lúc này hửng sáng mờ mờ, những bóng người hoảng loạn mờ ảo có thể nhìn thấy được một chút. Thế nhưng con người giống như mất đi tri giác, chạy loạn xạ không phân biệt được phương hướng. Nước sáng lóa cuồn cuộn lao đến đây, mang theo âm thanh kinh hoàng, và đột nhiên một cách chớp nhoáng, giống như sét đánh, con đê bị cuốn sạt đi mấy chục trượng, thế là dòng nước cuồn cuộn đổ xuống từ trên trời tràn đến, mấy trăm con người, đến cả một tiếng kêu cũng không kịp thốt lên đã bị cuốn đi mất. Lại có mấy nghìn người đang không ngừng thét gào sắc nhọn ở bốn bề nước lũ. Nước càng thêm vô tình hướng về những nơi có con người, có gia súc, có nhà cửa ấy, mang theo cái chết mà dâng trào tới. Thế là, dần dần, âm thanh nhỏ dần đi, và nước đã chiếm lĩnh toàn bộ mảnh vùng hoang dã lớn lao này, chôn vùi dưới đáy sâu ấy là vô số sự nhọc nhằn của những người nông dân và chính bản thân những người nông dân, cùng với cả gia quyến của họ.
Trời từ từ sáng hẳn. Không có ánh mặt trời, bầu trời ảm đạm chiếu xuống dòng nước lũ vàng cuồn cuộn, trận lụt đêm hôm qua đã nhấn chìm Thang Gia Khuyết, lại nhấn chìm cả một vùng biển rộng mênh mông ở một bến đò, đều nuốt chửng tất cả dòng nước lớn đáng sợ, trận nước lũ ấy vẫn đang giương oai múa võ, uy hiếp những sườn núi thoai thoải xung quanh, hơn nữa còn chiếu xuống mấy con người đáng thương còn sót lại lác đác, làn da vô lực, sắc mặt tiều tụy, dùng ánh mắt đờ đẫn, bò toài ra bốn phía.
Một bến đò sau trải qua đêm hôm ấy, cũng đã thoát ra được một số người, Triệu Tam gia cùng với người cháu Đại Phúc cũng lảo đảo chạy thoát ra ngoài, lại gặp nhau ở một ngã rẽ, lại gặp thêm từng tốp từng tốp những người ở những túp lều tranh lân cận đã chạy tản mác nay lại tụ tập lại, cũng có phụ nữ, cũng có trẻ con. Mọi người nhìn thấy nhau đều ôm mặt khóc lớn, đều bị nỗi đau thương và hoảng sợ quá mức đè nặng đến mức không nói nổi một lời nào. Tất cả mọi người đều cảm thấy gắn bó hơn, đều không muốn tách rời, đều túm lại một đám, chậm rãi đi về phía Trường Lĩnh Cương, là một đám người đã mất đi tinh thần, mất đi dũng khí, với cái bụng đói meo.
Nước lũ ở phía sau họ, có những ngôi nhà vẫn còn ngủ nửa mình trong nước, ngọn của những cây cổ thụ lớn cũng vươn lên khỏi mặt nước phản chiếu dưới ánh mặt trời, đung đưa những tán lá rậm rạp, hơn nữa còn có một số tiếng người truyền đến từ đó, những tiếng kêu cứu. Bọn họ cũng lội qua mấy vũng ngập nước nông, một đám người cứ thế chậm rãi bước đi.
Dọc đường cũng có một số nhà dân, đều đi ra đầy lo lắng hỏi han lải nhải. Cũng có người không nói gì, chỉ nặng trịch đặt ánh mắt thương xót lên người họ. Bọn họ đi một lúc, vì mấy người phụ nữ và trẻ con đều la lối kêu không đi nổi nữa, thế nên đành dừng lại, ngồi trên một gò đất hoang có mồ mả. Hầy, phụ nữ trông thật sự suy sụp thảm hại đến kỳ lạ.
Bầu trời không một gợn mây, xanh ngắt, trải dài tận vô tận. Phía dưới là nước, vàng cuồn cuộn, không dứt trào dâng. Những nơi còn sót lại, những con người còn sót lại, lê lết sinh mạng tàn tạ, vô lực bò hết lần này đến lần khác.
Đám người ngồi trên gò mả hoang này, có chừng hơn ba mươi người, một nửa là phụ nữ và trẻ con, một nửa là đàn ông. Ngồi một lúc lại đứng dậy đi tiếp, thời gian im lặng nhiều hơn thời gian nói chuyện, phụ nữ sụt sùi khóc lóc còn nhiều hơn nữa, lũ trẻ con không hiểu chuyện chốc chốc lại nhao lên kêu đói:
– Mẹ ơi! Đói bụng quá!...
– Phải đi đến nơi nào mới có đồ ăn chứ?...
– Tôi đi không nổi nữa rồi...
Những người làm mẹ, có người đã mất mẹ, được mấy người thân hoặc thím nhà bên cạnh dắt theo những người thân ấy, lại có một số người phụ nữ đã rời xa con cái, đều không tìm ra nổi một câu nói nào để an ủi bọn họ, thế là những người đàn ông ấy liền dỗ dành bọn họ, lại ôm lấy bọn họ mà đi:
– Sắp đến rồi! Không còn xa lắm đâu! Đến nơi sẽ mua bánh bao cho Mao Mao ăn nhé...
Đám trẻ kêu đói đã được dỗ cho nín, lại có mấy đứa khóc lóc đòi mẹ đòi bố, cảnh tượng này thật sự khiến một hán tử tráng kiện nghe thấy cũng phải đau lòng, huống chi đây lại là những người đàn ông đã mất đi nhà cửa, mất đi người thân, trốn chạy từ cái chết của tử thần ra. Lại đau đớn trong lòng, thế nhưng vẫn phải nhẫn nhịn, hơn nữa có mấy người còn phải dùng sự hy vọng để khích lệ dũng khí của mọi người:
– Cún con ơi! Mẹ ở phía trước kìa, mẹ đi mua bánh rán cho Cún con rồi. Cún con ngoan đừng khóc nữa...
– Trương đại gia! Ông ẵm Vương hòa thượng đi đi, mẹ nó ẵm nó không nổi nữa rồi...
– Hầy, Tam gia! Đến Trường Lĩnh Cương rồi thì phải tính sao đây? Ông hãy phóng khoáng tâm trí một chút đi. Tôi nhìn thấy Tam tẩu nhà ông từ sớm đã dẫn theo Long Nhi chạy đi rồi, bọn họ nhất định đi về phía nhà mẹ đẻ của cô ấy rồi. Là đi về phía hướng núi Thái Dương ấy mà. Tôi còn tưởng ông ấy tiêu đời rồi cơ chứ, may thay, không biết thế nào qua một hồi lại gặp lại ông ấy...
Trần đại tẩu lê lết phía sau lão bản của mình và Triệu Tam gia, nhìn thấy Triệu Tam gia đường đường là một người nông dân tráng kiện như vậy mà đến một câu cũng không nói, chỉ lủi thủi không ngừng thở dài và lau nước mắt, bất giác quên mất bản thân mình cũng đã rời xa những người thân khác trong nhà mà quay sang an ủi người khác.
– Hầy, sống sao nổi, mấy ngày nay cô ấy cứ thấy quỷ thần suốt, tôi đã đoán điềm gớm không lành rồi, bà nội cả ngày nói năm nay là một cửa ải, hầy, bà ấy hơn bảy mươi tuổi rồi, cả đời trải qua biết bao nhiêu khổ cực, thế mà lại nhận được một kết cục thế này! Hầy, Long Nhi... Nhà chúng ta đông người như vậy, thế mà chỉ còn sót lại một mình tôi và Đại Phúc!
Nhìn Đại Phúc, Tam gia lại nặn ra thêm hai giọt nước mắt trong đôi mắt đờ đẫn.
Đại Phúc hoạt bát, cũng bị bầu không khí chìm đắm trong bi cảm của mọi người đè nặng đến mức cảm thấy không nói nên lời, nghĩ đến bố và mẹ, nghĩ đến em trai em gái cùng những người trong nhà, chỉ đành dùng ánh mắt thương xót lại vừa muốn người khác thương xót để đáp lại Tam gia.
Cũng may trong này có một hán tử trẻ tuổi Vương Đại Bảo, và Lý Tịt Mũi, một người làm công dài hạn đã làm việc ở Tam Phú Trang suốt hai mươi năm. Bọn họ không mất đi chút dũng khí nào, cũng không mất đi lý trí, ngày thường vốn không được người ta tín nhiệm, lúc này lại tự nhiên khiến mọi người đều dựa dẫm vào lời nói của bọn họ.
– Khóc thì có ích gì chứ, chết thì cũng chết rồi, khóc mà đòi lại được người chắc? Không chết thì tổng phải xốc tinh thần lên mà nghĩ cách chứ, lẽ nào cứ mặc kệ để chết sao?
– Đừng khóc nữa, đi theo tôi, đến Trường Lĩnh Cương lo là bọn chúng không cho chúng ta ăn chắc. Mấy đứa này, ăn được chứ, ở đó có ba con phố, có hơn một trăm cửa tiệm, Tam Phú Trang, những đại hộ ở Mã Yên Sơn đều có người ở đó, có trấn trưởng do huyện phái tới, có cục trưởng cục phân cục, có binh cảnh, có học đường. Hừ, nhà cửa tan nát người mất nhà tan của lão tử đây, lão tử giữ lại cái mạng này, còn phải tính sổ nữa đấy chứ!... Khóc cái gì, đừng khóc nữa, trang nam nhi! Ngày tháng còn dài lắm, khóc lóc thì giải quyết được cái thá gì...
– Ở Trường Lĩnh Cương, ăn ở Trường Lĩnh Cương, đợi vợ đến, đợi con đến, chỉ cần không chết, từ từ rồi bọn họ cũng sẽ chạy nạn đến thôi. Nước rồi cũng có ngày rút. Nhà cửa bị cuốn trôi, đất đai vẫn còn đó mà, cái nhà đó đáng giá bao nhiêu chứ, đáng giá nhất là bản thân chúng ta đây, hai cái cẳng lông lá, hai cánh tay, năm nay coi như xong đời. Có khổ một chút, trên đời này làm gì có chuyện người chết đói, năm sau lại làm lại, sức lực thì có thừa, còn sợ cái gì...
– Nơi khác thì tôi không biết, Tam Phú Trang thì tôi nắm rõ trong lòng bàn tay, mở kho lương của bọn chúng ra, đủ cho người một bến đò chúng ta ăn mấy năm đấy chứ. Xem bọn chúng có thật sự không nỡ lòi ra một chút nào không, nhẫn tâm để chúng ta chết đói ư...
– Tịt Mũi mày đừng có khoác lác, mày có bản lĩnh thế, mày không đến mức ngay cả một chiếc quần lành lặn cũng không có đấy chứ. Mày làm công dài hạn hai mươi năm, cấy lúa, trồng trọt, làm tạp dịch, khiêng kiệu, mà vẫn chưa chết đói, đã coi là vận may của mày rồi, mày còn coi chủ nhà của mày là người tốt à, cái đồ súc sinh mày!
“Mẹ nó chứ, sao mày chửi tao? Mày mới là đồ heo chó! Tao làm nô tài, chẳng còn cách nào khác, kiếm bát cơm ăn cũng hết cách rồi, mày tưởng tao cam tâm tình nguyện chắc? Người ta không đứng lên, một mình tao thì làm được tích sự gì? Bây giờ chúng ta là một bọn rồi, hết cách rồi, nhà bị nước cuốn trôi, có phải vì lười biếng đâu, có phải vì cướp bóc đâu, tại sao họ không cho chúng ta ăn? Họ thu tiền quyên góp của chúng ta, không chịu tu sửa đê điều, đem đi đánh bạc, đi cưới vợ bé, để nước phá hủy nhà cửa của chúng ta, chết bao nhiêu mạng người, thế mà họ nhẫn tâm không cho chúng ta ăn sao? Đâu phải chúng ta tình nguyện thế này, đâu phải chúng ta giả vờ thế này. Chúng ta sợ cái gì, người trốn lũ lụt nhiều lắm, miễn là chúng ta ở cùng nhau, nghĩ cách, không lo bị chết đói đâu, các người cứ yên tâm, cứ mặc kệ vào cái mũi tẹt này...”
“Chúng ta nhất định không được khóc, mau đi thôi, đến Long Lĩnh Cương chúng ta sẽ tìm cục trưởng của họ, hoặc người ở đoàn, có ai hỏi thì Mũi Tẹt anh đáp lời...”
Vừa đi vừa chầm chậm bàn bạc về một số kế hoạch sau này, trong lòng mọi người cũng cảm thấy phấn chấn hơn đôi chút. Khi nhìn thấy làn khói bếp của Long Lĩnh Cương thì đã là thời điểm sắp ăn trưa. Họ lại gặp một nhóm người trốn chạy từ Thang Gia Khuyết đến. Thế là cả bọn nhập làm một để tiếp tục tiến lên.
Ngoài trấn Long Lĩnh Cương, từng đám gia đình dắt díu con cái đã chen chúc nghìn nghịt. Sự đói khát đã khiến tất cả gầy giơ xương, có người dựa vào gốc cây vì mệt mỏi, có người ngồi xổm trên phiến đá, thẫn thờ nhìn đoàn người mới trốn chạy kéo đến.
“Các người từ đâu đến vậy?...”
“Từ một bến đò phải không? Lúc trước cũng có một nhóm đến rồi...”
“Cha mẹ ơi! Có người đàn bà mặc áo vải xanh nào không? Ước gì con Yêu Muội ở trong đó thì tốt quá...”
“Trời ơi của tôi, không biết mẹ tôi còn sống không nữa!...”
“Các người ở đâu tới, đến lâu chưa?”
“Hầy, bọn họ đói đến mức trông không ra hình thù gì nữa rồi...”
“Mũi Tẹt này! Trên đời này chỗ nào mà chẳng có người chết đói, sau này anh cứ chờ mà xem...”
Họ lại tiếp tục tiến bước, đi về phía trấn.
Càng đi tới lại càng thấy nhiều những con người vàng vò gầy guộc, những kẻ có cùng chung số phận với họ lại càng nhiều thêm. Nhìn sắc mặt là có thể phân biệt được người đến mới hay cũ, người đến càng lâu thì lại càng hốc hác tàn tạ.
Cảnh tượng bày ra trước mắt lại khiến trong lòng mọi người dâng lên dự cảm thất vọng, nhưng cái bụng rỗng lại đang bị một ngọn lửa thiêu đốt, họ đành phải cắn răng tiếp tục bước về phía trước.
“Này, các người đi đâu thế?” Trong đám đông hốc hác có người cất tiếng hỏi.
“Đến trấn, muốn tìm trừng trưởng, hay cục trưởng gì đó, trước tiên cho chúng tôi chút gì ăn đã, chúng tôi gặp nạn từ tối hôm qua cơ mà.”
“Họ thèm quản các người chắc? Người của chúng tôi còn không được phép lên phố, họ sợ chúng tôi còn hơn sợ thổ phỉ ấy chứ!”
“Thật á? Thế thì chúng ta phải làm sao đây?...”
Bọn trẻ khóc thét, mấy người phụ nữ lại òa khóc.
Hai đầu đường đứng rất nhiều binh lính mang súng đát vừa được tăng viện từ huyện thành đến. Cũng có một số đội phòng vệ trấn tạm thời được huy động.
Trên tường dán những tờ thông báo chữ to bằng cái bát. Người nào biết chữ liền giải thích cho những người khác nghe: Nói là đã trình văn bản lên huyện rồi, chẳng mấy chốc sẽ có tin vui tới, yêu cầu những người này an phận thủ thường chờ đợi, nếu có kẻ nào manh tâm, muốn thừa cơ quậy phá, sẽ đem chém đầu không tha...
Hết cách, họ đành ở lại ngoài trấn, đi đến gõ cửa vài nhà dân ngoài trấn để xin ít đồ ăn, nhưng gọi thế nào cũng không mở cửa. Cũng có một số lán tranh, nơi này thì chật ních người, bọn họ lấy ra chút bánh ngô kiều mạch thô ráp, nuốt chửng với nước một cách thèm thuồng. Lại có một số am quan, trong am quan cũng chật kín người, họ không tìm được chỗ ở, đành phải giống như rất nhiều người khác, từng cụm từng cụm canh giữ dưới mấy gốc cây lớn. Tiếp đó, từng đợt, từng đợt người lại kéo đến, nhóm năm nhóm ba, nhóm tám nhóm mười, rồi nhóm mấy chục người đều tới cả. Lại gặp người nhà rồi, lại gặp cả họ hàng, người làng hàng xóm, niềm vui lẫn lộn với nỗi buồn, nụ cười hòa lẫn trong nước mắt...
Mặt trời mọc lên từ hướng đông, rồi lại lặn xuống phía tây, thời gian cứ thế trôi đi trong sự đau khổ, giãy giụa, đói khát, hoang mang vô vọng. Nước vẫn chiếm giữ tất cả những vùng đất trũng thấp, xác chết của người và súc vật cứ trôi nổi, trôi nổi, rồi lại chìm xuống. Một số nơi đất cao hơn đã biến thành những hòn đảo nhỏ, làn khói lác đác bốc lên từ đó, nơi vẫn còn lưu lại những người chờ cứu nạn. Những người nông dân ở vùng lân cận, có người bị nước cuốn đi, có người không có việc làm, bèn lấy những chiếc thuyền nhỏ làm từ thân cây, chèo ra những hòn đảo trũng thấp để đón những con người có giọng nói đã khàn đặc, có khuôn mặt tái mét nơi bờ vực cái chết. Những người được cứu sống này lại từng đàn từng lũ kéo nhau đi về hướng Long Lĩnh Cương, cũng có người lại đi đến những ngôi làng khác. Tóm lại, bất kể họ đi đến đâu, sự bất an cũng đi theo đến đó, ngay cả những gia đình có chút ít tích lũy cũng giấu kín tài sản trong nhà, ai nấy đều ra vẻ nghèo khổ, mang ánh mắt bất an đầy sợ hãi để quan sát đám đông lương thiện này.
Nước lũ đã nhấn chìm một bến đò, Thang Gia Khuyết, nay lại càng uy hiếp mở rộng địa bàn, dọc theo bờ đê đã vỡ thêm nhiều đoạn. Trên Long Lĩnh Cương và nhiều thôn trấn khác, dòng người đói khát phải tha hương cầu thực ngày một tăng lên không dứt, tiếng kêu la và tiếng nức nở sục sôi cả ngày lẫn đêm. Tiếng khóc thương người thân, tiếng khóc than số phận và tiếng kêu gào vì đói khát ngày càng lan rộng và dữ dội hơn, còn sự bất an thì lại càng chồng chất. Con đường đi đến huyện thành đã bị cắt đứt, nhưng những chiếc thuyền buồm lại chở đến một ít quân nhu chứ không hề đem lại sự cứu trợ nào. Những chiếc thuyền buồm đầy ắp hàng hóa xuôi về huyện thành chính là ông chủ và gia quyến của mấy tiệm lớn ở Long Lĩnh Cương. Người ở Mã An Sơn, Tam Phú Trang... cũng đi sạch. Dân tị nạn có người lại đi nơi khác, người nơi khác lại chuyển đến đây, nơi nào cũng giống nhau, đều tuyệt vọng như nhau.
Một số người ở Long Lĩnh Cương vì sợ hãi, mang theo sự bất an trốn vào trong thành, khi đến nơi mới vỡ lẽ trong thành cũng tràn ngập bất an, chỉ có điều ở đây được cấp thêm nhiều quân nhu từ tỉnh lệnh xuống, lại thêm tường thành dày bao bọc nên rốt cuộc cũng yên tâm hơn phần nào. Dù nói là vùng nông thôn lân cận ngoài thành tụ tập rất nhiều nạn dân, nhưng những kẻ giàu có hơn cả Long Lĩnh Cương ở trong thành lại lên những chiếc tàu hơi nước nhỏ, giắt ngọc ngà châu báu trong ngực, trốn chạy về tỉnh lỵ. Họ bỏ lại mấy tên thân sĩ, nhà từ thiện tiến hành việc đánh điện chờ gạo cứu trợ đến. Họ cũng thiết lập một hai nhà cháo, người đến trước còn có thể lãnh được một bát cháo loãng, người đến sau thì chẳng được gì nữa. Thế là chuyện ẩu đả xảy ra, những người vì bất bình mà bị báng súng và lưỡi lê đánh đập thực sự không ít.
Vương Đại Bảo ở Long Lĩnh Cương dẫn theo mấy tên tráng đán cùng vài người phụ nữ trẻ con lặng lẽ chạy trốn vào huyện thành. Lúc đi đã ước định với họ rằng bên đó hễ có cách sẽ cho người mang tin nhắn để họ cũng qua đó. Lý Mũi Tẹt cùng Triệu tam gia, Trần đại thúc, Trương đại gia vẫn ở lại đây để chờ tin từ trong thành.
Tinh thần nhẫn nại của những người nông dân, hòa lẫn với cám bố thí, quả dại chốn đồng hoang, lá cây, đã duy trì cái bụng của họ, cứ thế qua ngày này qua ngày khác. Bao trùm lên vẫn là sự hoảng sợ không đáy và cơn đói khát khôn cùng.
Dù là đang trong bi thương, trong đói khát, nhưng dù sao họ cũng là một tập thể, một tập thể lớn, họ thấu hiểu lẫn nhau, thân thiết với nhau, cho nên ngoài những thứ có thể kéo dài sự sống ấy ra, còn có một nguồn khích lệ mạnh mẽ dành cho tiến trình sự sống được trao cho nhau, tạo thành hy vọng. Trong đám đông này, nguồn sức mạnh mới mẻ ấy cùng với sự gia tăng của quần chúng ngày càng trở nên hùng mạnh hơn.
“Các người cãi cọ cái gì chứ, đừng sợ, cứ đợi đi, chẳng lẽ thực sự không nghĩ ra cách để mặc cho ngần này người chúng ta chết đói chắc?”
Dần dần họ cũng đã có tổ chức. Mỗi ngôi làng nhỏ đều cử ra một người đứng đầu, những người đứng đầu tụ tập lại với nhau, bàn bạc một số việc, đi đến trấn, rồi trấn lại có rất nhiều người đi theo, mang theo một ít bột ngô, cũng mang theo một chút an ủi:
“Đây đều là chuyện không còn cách nào khác, thiên tai mà...”
“Trong trấn chỉ có ngần này, không phải không nghĩ cách, người đông quá, chia không xuể...”
“Trấn trưởng đích thân lên huyện xin gạo cứu trợ cho các người rồi, các người nên yên tâm chờ đợi...”
“Nước lớn quá, nơi khác còn lớn hơn chỗ chúng ta, mấy trăm năm nay chưa từng có, đúng là Bồ Tát nổi giận rồi...”
“Bây giờ mang số bột ngô này đến cho các người, phải mua với giá rất cao đấy, sau này những thứ này còn tăng giá mạnh nữa...”
“Các người cứ yên tâm, huyện trưởng cũng là người thương dân, kiểu gì cũng sẽ có cách. Vợ trấn trưởng tối hôm trước còn lên miếu Thành Hoàng thắp hương cho các người đấy.”
“Huyện, tỉnh đều đang quyên góp đấy, nghe nói còn quyên đến tận kinh thành, người nước ngoài cũng quyên góp nữa...”
“Quyên góp là gì thế?”
“Quyên góp chính là đi hóa duyên chứ gì nữa...”
“...”
Quả nhiên đã phát huy tác dụng, rất nhiều lời an ủi hòa với một ít bột ngô đã nuôi sống những sinh mạng này, hơn nữa còn khiến họ nhen nhóm lên những giấc mộng.
“Quan ở kinh thành mới thực sự giàu sang, họ chịu nhổ một sợi lông chân thôi, chúng ta cũng béo bở lên rồi...”
“Người nước ngoài là loại người nào nhỉ, cũng đi hóa duyên cơ á, chắc đều là người tốt cả chứ...”
“Trấn trưởng tính ra vẫn tốt, tri huyện chắc cũng là quan thanh liêm nhỉ, làm cha mẹ của dân, không thương bách tính thì không hay đâu...”
“Nói nơi khác nước còn lớn hơn, đúng là thiên tai, hầy, đừng nói là từng thấy, đến nghe còn chưa từng nghe bao giờ nước lại to thế...”
Cũng có một số tiếng kêu bất bình, Mũi Tẹt thường cùng một số thanh niên nông dân khác ở nơi khác hay nói những lời này trong đám đông:
“Nói trấn trưởng tốt, tri huyện tốt, sao họ không mở kho lúa ra, chia cho chúng ta một ít chứ?...”
“Quyên góp, đợi bọn chúng quyên góp, mẹ kiếp, chim cò của lão tử sắp chết đói đến nơi rồi!...”
“Đốt cái miếu ma quỷ nhà nó chứ, thắp hương thắp vào ngực cái lão chồng hoang của ả ta ấy, con mụ đàn bà đó, lão tử thấy rồi, lắc mông cứ như hồ ly tinh hoa màu, chẳng qua chỉ là một con đĩ hạng ba ở huyện, ai mà không biết chứ!”
“Đĩ thõa thì mày còn chưa hiểu đâu, đồ heo chó nhà mày, là loại đem bán đấy, nghe nói phải một quan tiền một đêm cơ đấy...”
“Phi! Chết tiệt!...”
“Mở miệng ra là thiên tai, Bồ Tát nổi giận, cho dù có là Bồ Tát nổi giận thật, cũng không nên trút giận lên đầu chúng ta chứ! Tại sao những kẻ cầm tiền mà không làm việc, vét sạch mười phần đất đai, suốt năm đánh nhau giết người đó lại không gặp xui xẻo đi?..”
Quần chúng lại xao động, nhưng những kẻ đứng đầu lại kìm nén họ xuống. Những kẻ đầu sỏ này phần lớn là những người nhà cửa vốn dĩ khá giả, biết chữ, ngay trong bản làng đã đóng vai trò người dẫn dắt. Họ thường mắng mỏ dân chúng:
“Mẹ kiếp, lũ khốn nạn không chết đói nổi các người! Đang nhai cái gì thế, muốn làm loạn hả, chửi bới cái gì... Các người muốn liên lụy đến đại chúng à! Giả sử bọn họ mặc kệ chúng ta thì thực sự chúng ta tiêu đời đấy!...”
“Đừng nghe lời của cái lũ khốn nạn rùa mốc này, chúng nó muốn hại các người đấy! Còn dám ăn nói hàm hồ nữa thì trói lại tống cổ lên trấn bây giờ!...”
Bọn đầu sỏ tuy mắng mỏ như vậy, nhưng cũng không dám trói họ lại. Trong đám đông đói khát, họ tin tưởng lời nói của đám Mũi Tẹt, nhưng lại vẫn muốn dựa dẫm vào những kẻ đầu sỏ. Trấn trưởng không tốt; người có tiền cũng không tốt, thực ra bọn họ chẳng ra gì cả, nhưng biết làm sao bây giờ? Chẳng lẽ thực sự nổi dậy làm phản chắc, đó là tội chém đầu đấy!
Qua một lúc, trấn trưởng mang theo bao hoài niệm lo âu và hy vọng từ huyện trở về trấn. Không mang theo gạo, cũng không mang theo quân nhu nữa. Quần chúng lại hò hét náo loạn, đè nén thế nào cũng không xuống, sự bất an phồng rộp khắp đồng hoang. Tiếng cãi vã, tiếng chửi rủa, tiếng oán thán, tiếng thở dài, thậm chí có rất nhiều người nhảy dựng lên phát cuồng, đói khát và tuyệt vọng đã lấp đầy lòng người, thế là bọn đầu sỏ lại phải đi đến trấn. Trấn trưởng tái mét mặt mày, không phải vì không có gạo, mà vì không xin được quân nhu xuống khiến hắn ta vô cùng bất an. Trấn trưởng nói:
“Hô hào cái lũ lưu manh đó yên tĩnh lại đi, ta tự nhiên phải nghĩ cách cho các người chứ, làm loạn thì chẳng ích gì đâu. Xin gạo xin cái gì ở huyện cũng vô ích cả, ngoài thành chen chúc toàn là nạn dân. Cốc lúa quyên góp ở nơi khác chưa đến, chẳng lẽ ta lại tình nguyện để các người chịu đói chắc? Các người quay về đi, mai lại đến, ta có cách. Còn hò hét nữa thì không được đâu, hừ, còn muốn làm loạn thì đành cho bọn chúng nếm thử thuốc viên vệ sinh thôi...”
Cách giải quyết là thế này, có thể để mấy kẻ đầu sỏ dẫn một nhóm người rời đi, đến những nơi rất xa, những nơi không có nước mà lại có lương thực, ở đó có rất nhiều đại phú hào, đại thiện nhân, nơi mà nhiều người ăn thế nào cũng không hết, tạm trú ở đó, đợi khi nước rút, đợi lúc có thể làm việc rồi hãy quay về.
Thế là rất nhiều kẻ đầu sỏ bắt đầu hành động. Quần chúng bước đến trước mặt bọn chúng, làm ra vẻ mặt đáng thương, dùng giọng điệu mềm mỏng nói:
“Tôi muốn đi theo ngài, đi đâu cũng được, hầy...”
“Được chứ! Các người có chịu an phận không? Nhà có mấy miệng ăn? Đi ra ngoài không giống như ở bản xứ đâu, phải nghe lời ta đấy!...”
“Hừ! Mày là người phương nào, sao tao không quen biết mày! Mày tưởng là trò đùa chắc, tao dẫn người ra ngoài là mang cả tính mạng gia đình ra liều lĩnh đấy! Tao còn phải tìm người bảo đảm nữa, các người muốn đi là đi ngay được à?...”
“Cái này bất công quá! Chẳng lẽ chúng ta phải chết ở đây sao?...”
“Đông người thế này, làm sao có thể đi hết được!...”
Thế là lần lượt có mấy kẻ đầu sỏ cầm giấy chứng nhận, dẫn theo một nhóm năm sáu mươi người, hoặc bảy tám chục người, lên thuyền rời đi. Vợ chồng Trần đại tẩu cũng được dẫn đi, họ với kẻ đầu sỏ kia tính ra vẫn có chút họ hàng xa. Mũi Tẹt chẳng ai thèm lấy, còn mắng tên thợ dài này là đồ khốn. Triệu tam gia, Đại Phúc, cùng nhị thẩm và lão Út gặp lại sau đó, gia đình tàn tạ này cũng rất muốn ra ngoài kiếm ăn, nhưng lại vấp phải bức tường đá lớn. Những người nông dân nghèo này thực sự chẳng hiểu thế sự gì cả.
Những nơi khác, khắp các vùng nông thôn cũng như ở huyện đều làm như vậy, các huyện lân cận cũng làm thế, nhưng nạn dân quá đông, số người được đưa đi chưa đến một phần trăm. Những người này có vẻ như đã đến được những nơi tốt đẹp, những nơi đáng ao ước. Còn những người ở lại thì sao? Dùng cái bụng rỗng chứa đầy ảo tưởng và sự lừa dối, chờ đợi khoản tiền quyên góp khổng lồ, gạo lúa và tiền bạc sẽ được gửi đến từ phương xa. Thật là một đám đông đói khát vô tận và đáng sợ biết bao!
Thời gian chầm chậm trôi qua, nước cũng từ từ rút đi lặng lẽ ở một số nơi, để lộ ra những bãi bùn ẩm ướt lớn. Nơi đây ngập tràn sự thê thảm kinh hoàng sau khi bị tàn phá vô biên, khắp nơi bừa bãi những xác chết không kịp trôi đi hoặc trôi dạt tới đã thối rữa. Trên những thi thể người và súc vật bị ăn mòn, ruồi nhặng bâu kín, từng đàn quạ liên tục bay lượn quần đảo. Mặt trời oi ả cứ chiếu rọi hết lần này đến lần khác. Gió nhẹ mùa hè thổi đi thổi lại, mang theo đủ loại khí tức bốc lên từ người chết, bay phấp phới về khắp bốn phương. Thế là dịch bệnh lại tiếp tục bám theo sau dòng nước, sau cơn đói khát để đuổi theo con người.
Con người vẫn ở lại những nơi đó, từ khắp các ngả tụ tập lại, trong đám đông ngày một tăng lên theo từng ngày lại vô tình vơi bớt đi, bởi vì cái chết đã dừng chân ở đây. Đầu tiên là những đứa trẻ đang bú mớm, ngậm những đầu ti teo tóp, chết trong lồng ngực khô héo của người mẹ. Tiếp theo là một số người già may mắn trốn thoát khỏi bờ môi của dòng nước cũng chầm chậm qua đời. Còn những người phụ nữ, chẳng còn chút sức lực, mặt mũi và thân thể bám đầy bụi bẩn, rơi những giọt nước mắt ít ỏi vừa rên rỉ vừa khóc lóc. Những gia đình còn sống sót lại ngày một tan nát thêm. Có một số người đàn ông, những người đàn ông đã để cơ bắp phai mờ đi sự tráng kiện, là những người có khát vọng sống sót kiên cường ngoan cường, đang đấu tranh với đói khát, đấu tranh với dịch bệnh, đấu tranh với nước mắt của phụ nữ, đấu tranh với tất cả những cảnh tượng thê lương làm tan nát cõi lòng. Họ vẫn giữ lại một tia hy vọng, tia hy vọng ấy khiến họ ngày một gầy đi, nhưng ngày một trong sạch hơn.
Dưới ánh mặt trời, dưới bầu trời xanh thẳm, dưới những gốc cây lớn bị con người tảng thực không còn một chiếc lá xanh, trên những tảng đá lớn chẳng thể làm dịu cơn đói, thường tụ tập từng đám đông người đáng sợ. Quần áo rách rưới treo lủng lẳng trên bộ xương nhô ra đầy bẩn thỉu. Tóc mọc dài ra. Trên khuôn mặt đen đúa lộ ra đôi mắt đói khát như loài thú. Bọn họ từng được an ủi bởi một số thông báo, một số lời đường mật, một số niềm hy vọng, một số lá cây trộn cám. Còn bây giờ thì sao? Bọn họ đã hiểu ra, thứ hiểu ra chính là sự tuyệt vọng. Giả như họ vẫn cứ ở lại đây, thì thứ ở lại đằng sau đó chính là cái chết không dứt! Thế nên khi chẳng còn nơi nào để dùng đến sức lao động của mình, họ bèn ở những nơi này, bên cạnh những kẻ đói sắp chết, trút ra những nỗi bất bình của mình.
Lúc này lại có một số người từ trong thành đến, trấn trưởng mổ gà mổ vịt thiết đãi nồng hậu. Đó là những người đi điều tra, là những người đến tham quan, ở giữa còn có cả những phu nhân trát phấn tô son. Bọn họ dùng ánh mắt tò mò và có phần sợ sệt để thám thính trong đám đông này. Trước tiên họ ban phát cho họ những tiếng thở dài kinh ngạc đầy vẻ đồng cảm giả tạo nhưng vô ích. Họ lại móc từ trong ngực ra một vật đen sì chĩa về phía họ không biết làm gì. Họ giải thích với họ rằng muốn chụp lại tình hình lũ lụt đáng sợ này của họ, mang ra bên ngoài để quyên góp chút tiền. Thế nhưng những lời lẽ đáng lẽ nên khiến người ta vui mừng này đã mất đi tác dụng. Trong trái tim đã chịu đựng rất nhiều lừa dối của đám nông dân này đã tràn ngập sự tự tin kiên quyết, không còn bày ra vẻ mặt cầu xin hay nụ cười vui mừng sau khi bị lừa gạt đối với những kẻ ăn bám vào họ nữa.
Từ trong thành lại truyền đến một số tin tức tồi tệ hơn, những nơi khác cũng truyền đến tin tức tương tự, chính là trong số những người không bị đói khát và dịch bệnh dồn vào đường chết, lại có một số người bị hàng loạt báng súng và lưỡi lê xua đuổi đến một nơi không biết tên là gì. Nơi đó vốn dĩ là nơi khói lửa mịt mù, vốn dĩ là một pháp trường rộng lớn, thế nên những con người đói khát không chết vì nước này lại trở thành vật hy sinh dưới làn đạn pháo. Những người trốn thoát từ đây về đã mang theo sự hoảng sợ lớn hơn, vượt qua cả nước lũ, vượt qua cả cơn đói khát, khiến con người ta phát cuồng trong sự run rẩy. Thế nên rất nhiều lời nguyền rủa tiêu cực oán trách trời đất dần dần lại biến thành những lời nói có sức mạnh.
Bây giờ trên Long Lĩnh Cương, phóng tầm mắt nhìn ra là những đám đông đói khát nối tiếp nhau. Nổi trôi trên đầu đám đông là những âm thanh khàn đợt hỗn tạp của đàn ông, và tiếng thét sắc nhọn cố gồng lên trong bất lực của phụ nữ, truyền đi một cách vô thứ tự:
“Chắc chắn phải chết rồi, đường ở đâu chứ?...”
“Đừng nằm mơ nữa. Tuyệt đối không có ai đến cứu chúng ta đâu, sống thì sống như loài heo, chết thì chết như loài heo thôi...”
“Cái gì mà quyên góp chứ, đồ ngốc cứ ở đó mà chờ đi! Hừ, mẹ kiếp cái thói đời, miếng mỡ béo dâng đến miệng rồi mà còn chịu nhả ra chắc? Chẳng phải lại đút vào túi quần của chúng nó rồi sao...”
“Các người, mẹ kiếp lũ khốn nạn không chết đói nổi này, chết đói thì có liên quan gì đến chúng nó chứ...”
“Thật sự, chi bằng chết quách đi cho rồi, đỡ phải phiền phức chân tay...”
Trên cành cây lớn, có một gã nông dân mặt đen, cởi trần nửa thân, hắn rống lên với giọng to lớn:
“Làm loạn cái gì hả cái lũ ma quỷ? Đồ tạp chủng! Nghĩ cách đi chứ! Không được quậy phá! Nghe ta nói đây!...”
Ánh mắt mọi người đều hướng về phía này. Trong đám đông lại có người hô lên:
“Đúng đấy! Chúng ta phải nghĩ cách chứ! Cứ nghe anh ấy nói đi...”
“Trương đại gia đâu, ông cũng nên nghĩ cách giúp chúng tôi chứ...”
“Tôi cũng muốn nói đây, cục tức cả đời tôi suýt nữa làm nổ tung cái bụng rỗng này lên rồi đây!...”
“Không được cãi, cãi cái khỉ mốc gì! Cứ để hắn nói trước đã. Anh họ gì thế?...”
Trên thân cây đối diện cũng trèo lên một số người với đôi mắt mở to đầy đói khát và phẫn nộ. Gã đàn ông cởi trần nửa thân lại lớn tiếng nói:
“Bây giờ hiểu ra chưa, đồ tạp chủng! Chúng ta, mở to mắt ra mà nhìn đi, phàm là những nơi nhìn thấy được, đi tiếp mà nhìn xem, chỉ cần là nơi có ruộng đất, chỉ cần có đất đai, thì đều có mặt chúng ta. Nói cho các người biết, đều có chúng ta đổ mồ hôi sôi nước mắt, chịu rét chịu đói ở đó. Lão tử đi qua mấy tỉnh rồi, hồi trẻ từng khiêng kiệu, từng ăn lương phạn, thấy nhiều lắm rồi, quạ ở đâu mà chẳng đen như nhau, người làm ruộng có ngày nào được sống sung sướng đâu? Nước muốn dìm chết các người, hạn hán muốn làm khô chết các người, đất đai chính là sinh mạng của chúng ta mà! Khó khăn lắm mới thu hoạch được lúa năm nay, mẹ kiếp người ở nha môn lại tới; lão tử đổ mồ hôi gieo trồng ba đấu sáu thưng ruộng, ăn cháo loãng còn chẳng đủ, sao có thể dung thứ cho chúng nó quyên góp hết lần này đến lần khác; chưa hết đâu, đông gia ông chủ tới, bọn họ ngồi im re chẳng nhúc nhích, không bỏ lúa giống, không bỏ phân bón, ngồi trong nhà cao cửa rộng thu nửa thành quả sẵn có thôi vẫn chưa đủ, còn cậy thế hung ác đến tống tiền, hừ, các ngươi dám ho một tiếng không? Có ngục tù để cho các ngươi ngồi đấy! Ngươi ngồi tù rồi, mẹ mày, vợ mày cũng phải chết thôi! Hừ! Lão tử bây giờ đã hiểu rõ rồi, lũ quỷ đói ơi, nói cho các ngươi biết, nếu chúng ta không ngoan ngoãn nghĩ cho ra một kế sách lâu dài, sớm muộn gì cũng sẽ chết đói thôi. Hơn nữa còn phải để lại mấy đứa con đứa cháu đi theo chết đói nữa đấy!...”
“Đúng vậy! Hừ, hắn nói không sai đâu!...”
“Nhị tỷ, đúng là thế đấy, hầy, chúng ta đáng thương quá...”
Đồng hoang sôi sục lên, tất cả đều hô hào:
“Chúng ta phải tính toán một phen mới được!...”
Trên cây đối diện cũng có một người hô lên:
“Sao lại không tính toán chứ, nói nhảm cái gì, trước mắt cái gì là quan trọng hơn cơ chứ. Người của chúng ta cứ chết hết lớp này đến lớp khác, cái bụng chúng ta trống rỗng, chúng ta có ăn thịt người chết cũng không đủ đâu! Da thịt chúng ta dẫu cứng cỏi, trái tim chúng ta rốt cuộc vẫn là tim người, chúng ta tuyệt đối không thể ăn thịt người sống được...”
“Phi, đm nhà mày, mày đi mà ăn thịt người sống ấy...”
“Ăn thịt người sống thì có gì lạ?” Gã cởi trần lại nói: “Lão tử chẳng phải đang bị người ta ăn thịt đó sao? Các ngươi ngẫm xem, những kẻ ngồi trong nha môn thu tiền quyên góp, những kẻ ngồi trong nhà cao cửa rộng thu thóc lúa, bọn chúng ăn cái gì? Ăn sức lực và tinh huyết của chúng ta đấy! Thật là đồ tạp chủng! Lão tử bị người ta ăn cho gầy mòn thế này, đến cả cha mẹ cũng bị ăn mất rồi mà vẫn còn hồ đồ, vẫn coi người khác là người tốt, đợi người khác đến ban ơn, còn mơ tưởng có người đến cứu chúng ta ư? Hừ! Cứ đợi đi, đến khi ruột gan cũng đói lòi cả ra, các ngươi xem có gạo được đưa đến không? Nói cho các ngươi biết, người của chúng ta đông thế này, chết đói mấy ngàn mấy vạn cũng chẳng tính là gì, còn sợ không sót lại chút người nào để làm nô lệ nữa chắc!...”
“Ái chà! Thật sự đáng sợ quá đi mất! Chúng ta bị người ta ăn thịt đến mức đáng sợ rồi...”
“Sợ cái người gì chứ? Đứng lên! Liều một phen với chúng nó, cùng lắm cũng chỉ là chết thôi mà...”
“Đúng thế! Cùng lắm cũng chỉ là chết thôi...”
Thế nhưng, lúc này trong trấn đã hoảng sợ đến phát điên. Nhà nào nhà nấy đều đóng chặt cửa lại. Từ hai đầu đường, một đám binh lính mang súng vác đao lao ra. Bọn họ xua đuổi đám đông, lớn tiếng quát tháo:
“Lũ quỷ đói các người! Hò hét cái gì! Còn dám quậy phá nữa, lão tử cho các người biết tay mới hiểu được, lão tử có mở tiệm gạo đâu mà chất đống ở đó chứ; cách của trấn trưởng cũng nghĩ cạn kiệt rồi đấy! Lại không giống như những năm trước, chỗ ngập nước năm nay, các người làm sao mà biết được, lớn lắm đấy chứ. Đánh giặc là các ngươi chắc? Mấy đứa chúng mày đáng giá bao nhiêu chứ!...”
Đám người bị xua tán lại tụ tập lại sau khi đám lính đi qua, hơn nữa lại càng khản cổ gào thét hỗn tạp không ngừng.
Trong trấn lại phái người đến huyện thành xin cách giải quyết, rốt cuộc nên làm thế nào để giải quyết đám ăn mày và lưu manh này đây? Huyện không muốn quản chuyện của bọn họ, bọn họ chỉ để lại một lượng lớn quân nhu, canh gác xung quanh huyện, không cho phép bọn họ bước vào, hơn nữa thường xuyên có tiếng súng vang lên. Bọn họ đang tuân theo phương pháp của tỉnh thành.
Những con người đang giãy giụa trên ranh giới sự sống ở tất cả mọi nơi, ai dám chắc là bọn họ sẽ không ngày càng hiểu rõ hơn và đoàn kết hơn chứ?
Đến tối, đợi khi đám lính đã rút hết vào trong trấn, dưới ánh trăng, họ càng tụ tập đông hơn một chỗ. Gã đàn ông cởi trần b lại trèo lên một cái cây lớn, lớn tiếng rống lên:
“Đồ ngốc ơi, đừng có tiếp tục bị lừa, tiếp tục nghe lời chúng nó nữa. Hôm nay chúng nó nói nghĩ cách, ngày mai nói nghĩ cách, rốt cuộc cách ở chỗ nào? Nói quyên góp, nói cứu trợ, mẹ kiếp, thời gian lâu như thế này rồi, quyên góp vào đít của nhà chúng nó rồi chứ gì! Chúng nó không mở tiệm gạo, có ai thấy bao giờ chưa? Lúa gạo của những tiệm gạo đó đâu, chúng giấu đi rồi, chúng phải có giá hời mới chịu bán đấy! Đông gia ông chủ của chúng ta thì sao, lúa gạo của họ chẳng lẽ không đầy ắp kho rồi sao, sao không lấy ra một chút cho chúng ta ăn, từ tổ tông của bọn họ đến nay đều dựa vào chúng ta để sống cơ mà!...”
“Trong kho của bọn chúng nhiều lắm, chỗ khác tôi không rõ, Tam Phú Trang thì tôi nắm rất rõ, chỉ cần bọn chúng chịu mở ra, đủ cho tất cả chúng ta ăn rất lâu đấy...” Mũi Tẹt cũng rống lên.
“Chịu mở ra, mày nằm mơ đấy! Bọn chúng khóa chặt lắm đấy, chỉ hòng chắp thêm tường sắt, chỉ hòng có thể lén lút vận chuyển đi mất thôi. Đừng nói đến Tam Phú Trang, chỗ nào mà chẳng có rất nhiều lúa ở đó, thế mà chúng ta chỉ có lá cây để ăn! Nói cho các ngươi biết, đồ tạp chủng! Phải do chúng ta tự tay đi mở ra đấy! Đặt ở đó không chịu ăn, lại đi chịu chết đói, đúng là đồ tạp chủng, bây giờ, đứng lên đi! Đứng lên!...”
“Đứng lên! Đi thôi, mẹ kiếp, liều một phen đi, cùng lắm cũng chỉ là cái chết! Đồ đang có sẵn ở đó, tại sao không cướp chứ!...”
“Đứng lên! Đi thôi!...”
“Đi đâu hả! Đồ heo chó, hò hét bừa bãi cái gì! Bàn bạc lại cho đàng hoàng đã chứ!...”
“Huynh đệ, anh nói có lý lắm, anh nói tiếp đi!...”
“Đồ ngu ngốc! Đúng là đồ tạp chủng! Các người muốn cướp cái gì chứ! Lão tử không cướp bóc gì cả, anh em chúng ta không phải ăn mày, cũng chẳng phải lưu manh, mà là những người nông dân chân chất an phận thủ thường. Bây giờ bị nước cuốn trôi, ở lại đây chịu đói, đợi cái sự cứu trợ mẹ kiếp lâu thế này, từng lớp từng lớp chết đi, ngày mai chúng ta đều sẽ chết hết, còn không bằng con chó nữa! Nói cho các ngươi biết, đứng lên thì phải đứng lên, nhưng không phải là cướp, mà là lấy lại tâm huyết của chính chúng ta, nói cho các ngươi biết, đồ tạp chủng, phàm là lúa gạo, đều là mồ hôi nước mắt của chúng ta đổi lấy. Chúng ta chỉ cần đồ của chính mình thôi, đó là của chúng ta mà...”
“Đúng vậy, đó là của chúng ta mà!...”
“Đi thôi, đi lấy lại đồ của chính mình!...”
“Đến nhà Lý lão bản đi, ở đó có mấy chục năm mồ hôi nước mắt của chúng ta đấy...”
“Đến nhà Lý lão bản đi, chúng ta mấy đời làm trâu làm ngựa cho bọn họ đấy...”
“Đồ heo chó, lại náo loạn lên rồi, không được cãi cọ! Chúng ta không thể làm loạn được. Chúng ta phải đồng lòng với nhau. Lắng nghe hắn nói đi, hắn nói có lý hơn chúng ta đấy! Những gì hắn nói đều không sai đâu! Huynh đệ, anh có bản lĩnh, anh nói tiếp đi!”
“Đúng rồi, chúng ta đều nghe lời anh, chúng ta phải làm thế nào đây!...”
“Đồ tạp chủng! Sợ cái gì chứ, anh em chúng ta đông thế này, còn sợ cái gì nữa, mọi người đồng lòng với nhau, đem cái mạng này phó thác cho tất cả mọi người, đi, làm thôi, anh em chúng ta sẽ thành công. Ta nói cho các ngươi biết...”
Giọng nói đau thương khàn đặc mang theo sức mạnh hùng hồn truyền từ gần đến xa, kích động những trái tim đang đói khát. Hơn nữa từng câu từng chữ của hắn đều đánh thức họ, đều là những lời lẽ mà họ nhận thức được nhưng vẫn chưa tìm được từ ngữ thích hợp để thốt lên. Bọn họ vào lúc này, cam tâm tình nguyện lắng nghe sự chỉ huy của hắn, bọn họ đồng lòng với nhau, đem cái mạng này phó thác cho tất cả, lấp đầy trong trái tim họ chính là ánh sáng vô biên vô tận.
Thế là khi trời vừa hửng sáng, đoàn người này, đoàn nô lệ đói khát này, đàn ông đi đằng trước, phụ nữ cũng chạy theo sau, gầm thét sự bùng nổ của sinh mạng, hung hãn hơn cả dòng nước lũ, lao về phía trấn.