Bầu không khí trong nhà thờ khá nặng nề. Phòng triển lãm có rất nhiều bức ảnh đen trắng, chủ yếu là thời Thế chiến II, những năm năm mươi sáu mươi cũng có, nhưng càng về sau này lại càng ít đi.

Tần Thời Âu xem những bức ảnh này chỉ để hiểu thêm về Canada ngày trước, còn Auerbach lại có nhiều cảm xúc hơn, ông thở dài: "Có rất nhiều thứ trong đó, tôi đã nhiều năm rồi không nhìn thấy."

Tần Thời Âu mỉm cười: "Thời gian trôi nhanh thật, đúng không?"

Auerbach vỗ vỗ vai cậu nói: "Cho nên cậu phải trân trọng thời gian khi còn trẻ. Ta nghĩ lần tới khi nói câu này, có lẽ cậu cũng đã bằng tuổi ta rồi, ha ha."

Sau khi xem xong phòng triển lãm đầu tiên, Simmons chuẩn bị dẫn họ sang phòng triển lãm thứ hai thì Hamel đi tới, chào hỏi: "Chào Tần, ngài Auerbach, Winnie thân mến, vừa rồi tôi đã lơ là các vị, tôi phải xin lỗi mọi người mới được."

Tần Thời Âu bắt tay với hắn, cười nói: "Chuyện này không cần thiết đâu, sau này đối xử với cấp dưới của anh tốt một chút là được."

Simmons tưởng rằng đang nói mình, mặt đầy vẻ uất ức, vội vàng giải thích: "Không, ngài Hamel đối với tôi rất tốt mà."

Tần Thời Âu kéo Winnie qua, nói: "Anh hiểu lầm rồi, ngài Simmons, tôi đang nói đến vợ tôi, chẳng phải cô ấy cũng được xem là cấp dưới của ngài Hamel sao?"

Sau khi hội họp với Hamel, tiếp đó lại có người đi tới, đó là người cầm lái của Hội Tương trợ người Hoa tại Newfoundland, Diêm Đông Lỗi. Những dịp như thế này đương nhiên không thể thiếu ông ta.

Sau khi tìm thấy Tần Thời Âu và hàn huyên ngắn gọn, Diêm Đông Lỗi dẫn cậu tới một phòng triển lãm khác mà Simmons dự định dẫn cậu đi lúc nãy: Phòng triển lãm kỷ niệm đóng góp của người Hoa trong Thế chiến II.

Trong căn phòng này đa phần là những người Hoa da vàng tóc đen, còn có những cựu chiến binh mặc quân phục, đeo huân chương quân công. Tổng cộng có năm cụ già như vậy, đều đã ở độ tuổi bát tuần, cửu tuần, bên cạnh đều có người đi cùng.

Danh tiếng của Tần Thời Âu ở Newfoundland đã khá lớn, những người này hầu như đều biết cậu, cho dù không biết cậu thì cũng biết Diêm Đông Lỗi, mạng lưới quan hệ của người sau dường như đã phủ khắp giới người Hoa trên toàn Canada.

Những người này lần lượt chào hỏi hai người, Tần Thời Âu đáp lễ. Dưới sự giới thiệu của Diêm Đông Lỗi, cậu đã làm quen với mọi người.

Lúc cậu bước vào phòng, đã có một cụ già chống gậy đầu rồng chăm chú quan sát cậu. Đến khi nghe Diêm Đông Lỗi giới thiệu thân phận của cậu, cụ già này vội hỏi trước: "Chàng trai, cậu họ Tần? Có phải hậu duệ của Tần Hồng Đức lão ca không?"

Tần Thời Âu nghe ông nói vậy, vội vàng chỉnh đốn thái độ. Người ta rõ ràng là chỗ quen biết với nhị gia gia của cậu, như vậy đã được coi là bậc trưởng bối rồi: "Vâng, thưa bác, cháu là cháu nội của ông ấy."

Cụ già bật cười, nhìn cụ chắc cũng phải tầm chín mươi tuổi rồi. Mái tóc thưa thớt màu trắng bạc, nhưng giọng nói vẫn rõ ràng sang sảng, chỉ là tiếng phổ thông không còn lưu loát, may là giọng miền Bắc nên Tần Thời Âu vẫn nghe hiểu được.

Cụ già lấy ví ra, bên trong có một tấm ảnh chụp chung, toàn là một đám thanh niên đang độ tuổi phong hoa chính mậu. Cụ chỉ vào một thanh niên cao ráo ở chính giữa nói: "Người này. Người này cậu có nhận ra không?"

Tần Thời Âu đã xem ảnh nhị gia gia rất nhiều lần, tướng mạo hai người rất giống nhau, có lẽ liên quan đến di truyền cách đời. Cho nên cậu nhận ra ngay. Người mà cụ già chỉ chính là nhị gia gia của cậu.

Tần Thời Âu dìu cụ già ra ngoài tìm một chỗ ngồi xuống, hỏi: "Trong thời Thế chiến II, hai bác là chiến hữu của nhau ạ?"

Cụ già bật cười, nói: "Phải, coi là chiến hữu, tuy chưa từng cùng nhau ra trận đánh giặc, nhưng từng cùng nhau huấn luyện."

Diêm Đông Lỗi giới thiệu: "Trần lão tiên sinh là anh hùng chiến đấu thời đó, cụ là một thành viên trong Đội đặc nhiệm 136 do phía Anh tuyển mộ tinh nhuệ tại Canada thành lập. Tám mươi chiến sĩ ưu tú năm đó, nay chỉ còn lại một mình cụ."

Nghe vậy, Tần Thời Âu nghiêm trang kính trọng. Về Đội đặc nhiệm 136, trước khi đến đây cậu đã đặc biệt tìm hiểu qua, đội quân này toàn là người Hoa, nhiệm vụ là thâm nhập vào sâu trong lòng địch để làm công tác trinh sát và phá hoại, dùng cách nói bây giờ thì họ đều là đặc nhiệm.

Sở dĩ đội quân chiến đấu này toàn là người gốc Hoa, là vì lúc đó chiến trường châu Á cần những trinh sát có đặc điểm người châu Á để dễ dàng phái vào hậu phương quân Nhật hơn, mà người châu Á ở Canada thời đó đông nhất chính là người gốc Hoa.

Cụ già vỗ vỗ tay Tần Thời Âu nói: "Ta và ông nội cậu quen nhau vào lúc này, chúng ta đều ứng tuyển nhập ngũ vào Đội đặc nhiệm 136, huấn luyện ở Vancouver. Sau đó sĩ quan người Anh cho rằng Tần lão ca thông thạo thủy tính, đi Đông Á đánh giặc thì quá lãng phí, thế nên chúng ta mới tách ra."

Điểm này Tần Thời Âu từng nghe Auerbach kể qua, nhị gia gia của cậu không chính thức nhập ngũ, nhưng từng phụ trách công tác vận tải của quân Đồng minh ở Bắc Đại Tây Dương thời Thế chiến II, trong tay từng có một đội tàu vận tải.

Trước những năm tám mươi, cuộc sống của người Hoa ở Canada rất khó khăn, chịu sự phân biệt đối xử vô cùng nghiêm trọng, người Hoa muốn mở ngư trường tư nhân là chuyện gần như không thể. Nhị gia gia của cậu có thể sáng lập Ngư trường Đại Tần là vì ông từng lập công huân trong thời chiến, hơn nữa còn có một đội tàu vận tải tích lũy cho ông số vốn đầu tiên.

Cụ già thích hồi tưởng, sau đó cụ bắt đầu kể lại những chuyện cũ năm xưa khi ở cùng Tần Hồng Đức, cũng như những sự việc cụ đã trải qua trên chiến trường.

Qua lời kể của cụ, đặc biệt cảm nhận rõ sự phân biệt đối xử mà người Hoa phải chịu đựng thời bấy giờ. Giai đoạn đầu chiến tranh, thanh niên gốc Hoa muốn nhập ngũ đều không được chấp nhận, nhất là không quân. Trong suốt thời gian Thế chiến II, không quân Canada không tiếp nhận một người gốc Hoa nào.

Theo đà chiến tranh kéo dài, tiền tuyến cần thêm nhiều binh lực, nên từ năm 1940 mới bắt đầu tiếp nhận người gốc Hoa nhập ngũ. Ban đầu phần lớn là theo quân đội Canada đi tham chiến ở chiến trường châu Âu, sau đó phát hiện họ phát huy tác dụng ở chiến trường châu Á hơn, rồi sau đó mới có sự thành lập của Đội đặc nhiệm 136.

"Thời đó chủ yếu hai bác làm gì ạ?" Tần Thời Âu hỏi.

Cụ già cười giải thích: "Phần lớn thời gian ấy à, là trước khi đại quân hành động quân sự, thâm nhập vào hậu phương địch thực hiện nhiệm vụ trinh sát, xem tình hình bố trí phòng tuyến của Nhật Bản, khi hành động quân sự bắt đầu thì làm chút phá hoại. Ta còn từng đến Miến Điện, làm phiên dịch cho người Mỹ và quân đội của tướng Đới An Lan, thời đó đều là quân Đồng minh cả mà."

Nói đến đây, cụ dừng một chút rồi nói: "Tướng Đới An Lan là một hảo hán, dám đánh những trận khó, sĩ quan người Mỹ thời đó của ta rất khâm phục ông ấy, đáng tiếc thay."

Cụ già lắc đầu. Đới An Lan là một trong những thống soái cao nhất của Viễn chinh quân Miến Điện thời đó, tỷ lệ tử trận của Viễn chinh quân ở nước ngoài rất cao, tướng Đới An Lan với tư cách là sư trưởng sư đoàn 200 cũng không thể sống sót trở về nước.

Diêm Đông Lỗi muốn dẫn Tần Thời Âu đi làm quen thêm với các đồng bào người Hoa tham gia hoạt động kỷ niệm, nhưng Tần Thời Âu không hứng thú lắm, bảo lát nữa có đầy thời gian để làm quen, cứ để cậu trò chuyện cùng Trần lão tiên sinh đã.

Người già rồi, thú vui duy nhất chỉ là trò chuyện. Chắc là ngày thường cụ cũng chẳng có ai để tâm sự - ngay lần đầu gặp mặt, Diêm Đông Lỗi đã nói với Tần Thời Âu rằng, sau khi giải ngũ cụ không lấy vợ, sống cô độc một mình.

Diêm Đông Lỗi rời đi, Tần Thời Âu một mình trò chuyện cùng cụ. Cậu tìm chủ đề để nói chuyện, việc này rất dễ, cứ trò chuyện về những tấm huân chương trên người cụ là được.

Trò chuyện hơn một tiếng đồng hồ, lúc này Diêm Đông Lỗi tìm thấy cậu, bảo hoạt động sắp bắt đầu rồi, muốn mời họ cùng đi tham dự.

Tần Thời Âu dìu cụ già đứng lên, vừa định đi thì cụ vỗ vỗ trán nói: "Ôi chao, bây giờ đầu óc ta chẳng còn dùng được nữa rồi, trước kia ta từng chuẩn bị một món quà cho Tần lão ca, ai ai ai, sớm biết có thể gặp hậu duệ của lão ca, ta đã mang theo cho cậu ấy rồi."(Còn tiếp)