“Anh từng đọc chủ nghĩa Mác - Lênin chưa? Ở đây không có giai cấp vô sản, thế nên không có cơ sở để thành lập đảng phái của giai cấp vô sản.” Xag-la-dã-bố xua đi làn khói trước mặt, nhìn chằm chằm người cha rồi nhỏ giọng nhấn mạnh: “Không có cơ sở.”

Cha thầm giật mình, vị Chủ tịch họ Xa này chắc chắn đã đọc sách của Mác Lênin, hơn nữa lại còn có đầu óc và mưu tính.

“Công nhân công nghiệp ở đây có lẽ không có.” Cha cũng châm một điếu thuốc lá, nheo nheo đôi mắt lại: “Tuy nhiên, ở đây có địa chủ không?” “Có chứ.” “Có bần cố nông không?” “Có chứ.” Cha tôi gật gật đầu, lại hỏi: “Còn về vùng mục tiêu, có vương gia và mục chủ không?” Xag-la-dã-bố thừa nhận, “Đương nhiên là có.” Cha nói: “Thế thì, cũng có những nô lệ chăn thả cho họ mà bản thân chẳng có gì chứ?” “Có chứ.”

Cha cười: “Bần cố nông và nô lệ chính là cơ sở giai cấp.”

“Không đúng,” Xag-la-dã-bố kêu lên, “Điều này không phù hợp với giáo huấn của chủ nghĩa Mác - Lênin, họ không phải là giai cấp vô sản!”

Cha nói: “Họ là giai cấp vô sản và bán vô sản ở nông thôn. Đây là điều Chủ tịch Mao đã giảng. Cậu xem bài “Phân tích các giai cấp trong xã hội Trung Quốc” của Chủ tịch Mao sẽ rõ. Tư tưởng Mao Trạch Đông chính là sản phẩm kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với thực tiễn cách mạng Trung Quốc.”

Môi Xag-la-dã-bố mấp máy vài cái, nhỏ giọng lẩm bẩm: “Vùng mục khu thì không có kẻ xin ăn, sự phân hóa giai cấp không rõ ràng.”

A-nhĩ-đăng-ca ngồi một bên sớm đã tỏ ra thiếu kiên nhẫn, chẳng hiểu hợp tác và lãnh đạo mà họ nói rốt cuộc là khác nhau chỗ nào. Càng chưa từng nghe qua cái gọi là chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Mao Trạch Đông gì đó. Chẳng lẽ thứ đó còn lợi hại hơn cả mã tấu và súng máy? Có lẽ cũng giống như Ca-thu-sa chăng? Nghe người Liên Xô kể, cái thứ Ca-thu-sa ấy ba phút là có thể khiến thành phố Xích Phong biến mất khỏi thảo nguyên rồi! Anh ta lắc hai tay hướng về phía cha chất vấn: “Những thứ anh nói lợi hại thế nào so với Ca-thu-sa?”

Cha sững sờ, quay sang nhìn Xag-la-dã-bố. Xag-la-dã-bố cười khổ: “Anh ta đến một chữ cũng không biết viết, chỉ biết cưỡi ngựa.” Cha liền bật cười. “Đương nhiên là lợi hại hơn Ca-thu-sa, lợi hại hơn nhiều. Người Liên Xô dựa vào nó để xây dựng quốc gia xã hội chủ nghĩa, chúng ta cũng dựa vào nó để đánh bại người Nhật.”

Sắc mặt A-nhĩ-đăng-ca thay đổi, suy nghĩ một lúc, lại lớn tiếng hùng hồn nói: “Chỉ cần anh dám uống rượu của tôi, tôi sẽ nghe lời anh!”

Xag-la-dã-bố lại cười khổ với cha. Tuy nhiên, điều này cũng vừa hay tạm dừng cuộc đàm phán khó mà tiếp tục diễn được nữa: “Được rồi, uống rượu trước, đàm phán sau.”

Trong sảnh đường bày một chiếc bàn Bát Tiên lớn, trước mặt mỗi người là một chiếc đĩa, một cái bát sứ trắng, nhưng lại không có đũa. Trên bàn đặt một đĩa và một đĩa bột tiêu. Xem ra họ định dùng nghi thức long trọng nhất để thết đãi cha tôi — ăn thịt cừu nguyên con.

Cha liếc nhìn Thường Phát, không khỏi lo lắng. Bởi vì trên bàn không có bình hâm rượu và loại chén sứ thô ba đồng tiền thường thấy trên thảo nguyên, điều đó chứng tỏ họ không có ý định uống Ninh Thành Lão Giao hay “Mã gia thiêu oa”. Ở đây sẽ không có bia và rượu vang, vậy thì chỉ có thể là uống rượu sữa ngựa. Rượu sữa ngựa không màu trong suốt, uống vào mềm môi, rất dễ uống trượt miệng mà không kìm lại được. Nhưng loại rượu này hậu vị rất nặng, một khi say mềm thì khó mà tỉnh lại được. Nghe mấy cụ già kể lại, mỗi sum hoặc ai-li trên thảo nguyên, một năm thế nào cũng phải có vài người uống say mà chết. Nếu không có ai uống chết, cái sum cái ai-li coi như mất mặt—không có lấy nổi một kẻ biết uống rượu.

Đôi mắt của Thường Phát lại chỉ dán chặt vào phía trước A-nhĩ-đăng-ca và Ôn Nhĩ Tháp, bọn họ quá kiêu ngạo, thứ bày trước mặt là bát sứ thô to cộ, lớn gấp đôi chiếc bát sứ trắng tinh tế của những người khác.

Một làn sóng vui mừng lướt qua sảnh đường, mấy tên tráng đinh khiêng vò rượu thùng rượu bước vào. Ngực A-nhĩ-đăng-ca hơi phập phồng, đó là một thứ hưng phấn bản năng sau khi ngửi thấy mùi thơm của rượu. Khi đám tráng đinh lui ra khỏi cửa sảnh, ở cửa đồng thời bốc lên những làn hơi nóng ngút ngàn, một tên lính mặc áo choàng Mông Cổ bưng chiếc mâm gỗ sơn mảy đỏ bước những bước nặng nề thình thình xông vào sảnh, trên mâm đó đặt một con cừu lớn nặng chừng sáu bảy mươi cân.

Cha ngồi ở hướng chính Bắc, là chỗ ngồi của khách quý. Cừu nguyên con được bày lên bàn, đuôi cừu hướng về phía khách quý, khối mỡ đuôi cừu này trong mắt người Mông Cổ là phần ngon nhất. Cổ cừu thò ra khỏi mâm gỗ hướng về phía A-nhĩ-đăng-ca ngồi ở hướng Nam. Đầu cừu bị chặt xuống đặt lên lưng cừu, bốn móng cũng bị chặt đẻ dưới thân con cừu đang quỳ phục. Bốn góc mâm đặt dồi huyết và lòng cừu. Tên lính đó rút từ thắt lưng ra hai con dao Mông Cổ, trước tiên dùng một con dao rạch một đường ở trán đầu cừu, cắm con dao lên lưng cừu, rồi dùng con dao thứ hai rạch hai đường thịt rộng tầm một tấc ở hai sườn cừu, cắt từ sau ra trước, nhưng không cắt đứt, thấy có tướm chút tơ máu liền đặt dao xuống, cầm lấy đầu cừu mang ra ngoài sảnh.

“Thánh chủ Thành Cيس Hãn của chúng ta bình định thiên hạ, ban yến tiệc cho các công thần, bày tiệc thịt cừu nguyên con gọi là yến Ô Tra.” Xag-la-dã-bố cầm dao trong tay, cắt một miếng đuôi cừu: “Hôm nay chúng ta dùng nó để thiết yến vị khách quý Chính ủy Quyền của chúng ta.”

Cha nhận lấy miếng đuôi cừu dài nửa thước đó, nuốt vào miệng như ăn mì sợi, không chấm muối cũng chẳng chấm tiêu. Thế là, ông nhận được một tràng hò reo: “Chính ủy Quyền, anh thật giỏi, đúng là bạn của chúng ta—”

Con dao của Xag-la-dã-bố tiếp tục cắt, đưa cho mỗi người một dải mỡ đuôi cừu. Đừng coi thường miếng mỡ đuôi cừu này, nó sẽ tạo thành một lớp màng bảo vệ trong ruột người, trừ bỏ nỗi lo say rượu nhanh khi bụng đói.

Hai tên lính dùng gáo múc rượu sữa ngựa đầy các cái bát trên bàn. A-nhĩ-đăng-ca giơ chén cất tiếng hát, câu hát đó cha tôi chỉ nhớ được một câu: “Ba-la-tư, hô-cầm-nặc, bác-hối-đắc-a-hồ-tang.” Ý nghĩa chính là “Cơ thể tôi cường tráng và có sức mạnh như hổ”. Anh ta giơ chén mời mọi người cạn ly, chú Thường Phát của tôi liền chộp lấy chén hưởng ứng, nhưng lại không uống, anh ta thế mà cũng cất tiếng hát bài ca Mông Cổ với cảm xúc phóng khoáng âm điệu xa xăm đó. Anh ta hát bằng tiếng Hán: “Không có lông vũ, dù cánh có lớn đến đâu cũng không thể bay; không có lễ phép, dung mạo có đẹp đến đâu cũng bị người ta chê cười. Tôi thỉnh cầu Thánh chủ Thành Cát Tư Hãn phân xử công bằng: Chủ nhà dùng bát lớn, cớ sao khách chỉ cho bát nhỏ?”

Đây vốn là dân ca Mông Cổ. Hai câu trước là lời nguyên bản, hai câu sau là do kẻ thô lỗ Thường Phát vắt óc suy nghĩ nửa ngày sau khi lên bàn nặn ra. A-nhĩ-đăng-ca còn thô lỗ hơn chú Thường Phát của tôi, chỉ nghe ra âm điệu chuẩn chứ không hiểu lời, liền cất giọng to lớn hào hứng khen hay. Vẫn là Xag-la-dã-bố cười khổ nhắc nhở: “Khách đang oán trách anh đấy, vậy mà anh còn khen hay!”

A-nhĩ-đăng-ca mở trừng mắt ngây ra.

“Cậu dùng bát lớn, cho người ta bát nhỏ, người ta không vui.”

“Hà!” A-nhĩ-đăng-ca kêu lên, “Mày dám dùng bát lớn à?”

Thường Phát cười lạnh, “Mày dám sao tao lại không dám?”

Khuôn mặt vàng vợt của A-nhĩ-đăng-ca chuyển thành đỏ lựng, đây là sự khiêu khích, anh ta có thô đến đâu cũng nếm ra mùi vị. Liếc nhìn Thường Phát một cái, bỗng nhiên quát lớn: “Lấy bát lớn tới đây! Thánh chủ Thành Cát Tư Hãn ở trên, xem tao đấu một trận với người bạn này!”

“Các người đông người, cứ uống lộn xộn thế này thì không nói rõ được. Các người chọn ra một người, chúng ta đấu một chọi một.” Thường Phát không phải không cẩn thận ranh mãnh. Dù sao đối thủ lần này của anh ta không phải tầm thường.

A-nhĩ-đăng-ca trao đổi ánh mắt với Ôn Nhĩ Tháp, lại thì thầm vài câu.

“Chính là tao uống với mày đây!” A-nhĩ-đăng-ca phừng phừng cất tiếng.

“Tao thua, quỳ xuống dập đầu với mày ba cái, gọi mày một tiếng cha! Mày thua, toàn bộ một đoàn nhân mã này của tụi mày thuộc về Chính ủy Quyền của chúng tôi, từ nay về sau nghe lệnh của ngài ấy. Có dám không?”

Xag-la-dã-bố vội vàng xua tay ngăn cản. Nhưng nào cản được? A-nhĩ-đăng-ca đã gầm lên: “Mi-ni-hồ [ii], cứ quyết định thế đi!”

“Cậu đừng vội ‘hồ’ vội, đánh cược thế nào đây?”

“Một bát đối một bát, ai ngã xuống người đó thua.”

“Thế thì không được, uống chậm thì tôi chờ không nổi.” Thường Phát thừa biết công phu uống rượu chậm kéo dài thâu đêm suốt sáng của đám hảo hán thảo nguyên này, liền nói: “Chúng ta lấy hai tiếng làm giới hạn, cuối cùng đếm bát, ai nhiều bát hơn người đó thắng!”

“Sảng khoái!” A-nhĩ-đăng-ca đập bàn kêu rầm rầm, “Chúng ta đứng mà uống, không cho phép ngã, ngã cũng tính là thua!”

“Thế là giao kèo nhé!” Thường Phát cởi ve áo, gầm lên một tiếng: “Rót rượu!”

Cha tôi hiểu rằng, hai tên này lớn tiếng gào thét, không chỉ vì khí phách, mà còn để chiếm ưu thế về mặt khí thế. Uống rượu sợ nhất là nhụt chí, một khi đã nhụt chí, tửu lượng sẽ giảm xuống.

Chỗ ngồi lại được điều chỉnh, hai đại hán một Bắc một Nam; một tráng kiện một thô mãnh, ánh mắt va chạm giao phong cùng nâng chén lên. Hàng chục tên lính bên ngoài ùa vào, vây quanh chiếc bàn Bát Tiên, bầu không khí náo nhiệt kích động, thậm chí có chút điên cuồng.

Tiếng rót rượu ực ực vang lên, y như tiếng trống trận trên chiến trường làm rung động lòng người, sôi sục huyết dịch. Hai đại hán gần như cùng một lúc đặt chén không xuống, trong tiếng hò reo cổ vũ tựa sấm rền, ánh mắt chạm vào nhau một tia lửa, mỗi người hét lên một câu. “Đưa rượu!”

Sớm có người rót sẵn mười mấy bát rượu bày trên một chiếc bàn dài khác, chuyển lên liên tục như nước chảy. Sự thành thực của các anh em Mông Cổ quả thực rất cảm động, đặt cược lớn thế mà chẳng có ai nghĩ đến chuyện dùng nước đổi rượu để chơi gian lận giúp đoàn trưởng của họ.

Trên bàn Bát Tiên đã xuất hiện hai chồng bát không cao một thước. Hai đại hán không còn lớn tiếng đòi rượu nữa, đổi sang âm trầm thấp. Đây là một thứ nội kịch theo đuổi sự bền bỉ. Cha nhìn chiếc đồng hồ bỏ túi đặt trên bàn, thời gian vừa mới qua nửa tiếng. Thế là, bầu không khí náo nhiệt trong đại sảnh lại tăng thêm vài phần căng thẳng và bất an. Thỉnh thoảng lại trầm lặng, yên tĩnh đến mức giật mình. Chỉ nghe tiếng nuốt ực ực hết tiếng này đến tiếng khác nối tiếp nhau. Bỗng nhiên có tiếng loảng xoảng vang lên, bát không rơi chồng lên nhau, xung quanh liền bùng nổ tiếng hò reo cổ vũ. Bỗng nhiên lại im phăng phắc, lại là tiếng nuốt ực ực... Chu kỳ này cứ thế lặng lẽ kéo dài, nhịp điệu trở nên khó khăn nặng nề. Cuối cùng đã xuất hiện tiếng thở hổn hển như bò thở.

Đã qua một tiếng. Chú Thường Phát của tôi lại bưng một bát rượu lên, ực, ực, ực, không còn là uống cạn một hơi nữa, mà uống từng ngụm nhỏ chậm rãi, uống vô cùng khó khăn. Khi còn lại nửa bát, anh ta dừng lại thở dốc, bụng phập phồng không ngừng giống như lợn rừng đang tiêu hóa thức ăn. A-nhĩ-đăng-ca không bưng chén, ở phía nam bàn Bát Tiên đi đi lại lại những bước chậm rãi, bỗng nhiên cất cao giọng hát bài ca Mông Cổ trầm hùng xa xăm: “Vào ngày chiến trận, lấy thịt người làm thức ăn. Vào lúc giáp lá cà, lấy máu người làm rượu. Xua đuổi những hảo hán cầm vũ khí, chém giết để cướp lấy cây cung thần thánh đó!...”

Chú Thường Phát của tôi vừa nghe tiếng hát vừa tiếp tục phập phồng cơ bụng, tiếp tục chậm rãi uống chén rượu trong tay. Anh ta đã uống nhiều hơn A-nhĩ-đăng-ca ba bát rượu rồi. Bước chân của A-nhĩ-đăng-ca đi càng lúc càng gấp gáp, liên tục trút mấy ngụm hơi lớn, cất cao vài tiếng hát kéo dài, mồ hôi bỗng ào ào trào ra. Những hạt mồ hôi to bằng hạt đậu xanh lăn lóc, hội tụ thành từng dòng suối nhỏ, từ khóe mũi, má, mang tai, sau gáy ào ào chảy xuống. Bộ quân phục bông màu xám vàng ướt sũng từ bao giờ, tỏa ra làn hơi nước bốc nghi ngút. Đám lính đang căng thẳng vây xem như nhìn thấy chiến thắng, tiếng gầm vang trời dậy đất: “Đổ mồ hôi rồi! Đổ mồ hôi rồi!” “Hay lắm, thế này thì có cách rồi!”

A-nhĩ-đăng-ca dừng bước đi đi lại lại ngâm nga, đứng vững bên bàn, đôi mắt lóe sáng, tinh thần phấn chấn hẳn lên. Bưng một bát rượu ực ực uống cạn một hơi, thế đánh vừa hung vừa mãnh. Chén không rơi xuống chồng bát, mỗi lần đều kéo theo tiếng hò reo kinh tâm động phách. Tiếng hò reo đó ngắn ngủi, chợt nổi chợt tan, chỉ trong khoảnh khắc mấy phút anh ta đã uống vượt hơn Thường Phát một bát.

Chú Thường Phát của tôi không đổ mồ hôi, uống càng lúc càng chậm càng khó khăn. Uống một ngụm, màng bụng phập phồng một cái. Trái tim của cha càng lúc càng treo lên cao, nhìn đồng hồ, vẫn còn hơn bốn mươi phút nữa cơ mà!

Thế nhưng, khóe miệng Thường Phát lại nở một nụ cười lạnh, đặt chiếc bát không vừa uống xong xuống hạ bộ, rút cái vật đó ra, trong chớp mắt bắn ra một tia nước. Anh ta hết bát này đến bát khác hứng lấy, số bắn vãi ra không tính, hứng trọn bảy bát nước tiểu! Tiếp đó, không biết thế nào trong lồng ngực phát ra một tiếng dài như rồng ngâm, liền cúi người cởi giày. Ôi chao, anh ta nghiêng ra ngoài, bên trong thế mà tuôn ra hai dòng suối nhỏ, thoang thoảng mùi hôi chân và hương rượu! Đám lính kia kinh ngạc không nhỏ, ồ lên một tiếng thở phào: “Hắn có thể ép rượu từ lòng bàn chân ra kìa!”

Chú Thường Phát của tôi đứng vững trở lại bên chiếc bàn Bát Tiên thoang thoảng mùi nước tiểu và hương rượu, bưng một bát rượu lên, mỉm cười, ngửa cổ uống cạn, ngon lành như cam lộ vậy. A-nhĩ-đăng-ca miễn cưỡng nhếch khóe miệng, trong ánh mắt đã có vẻ sợ hãi. Uống rượu sợ nhất là nản lòng, một khi đã mất đi hứng thú mất đi hào khí oai phong, thật sự còn khó chịu hơn cả uống thuốc bắc.

Hai tiếng đã hết. Chú Thường Phát của tôi đổ sạch bát chứa nước tiểu đi rồi chồng gọn gàng, tổng số nhiều hơn A-nhĩ-đăng-ca ba bát. A-nhĩ-đăng-ca muốn nói gì đó, miệng vừa há ra, ọe một tiếng nôn ra một bãi nước vàng, thuận thế quỳ sụp xuống: “Chính ủy Quyền, lời tôi nói giữ lời, toàn bộ một đoàn nhân mã này nghe lệnh của ngài...”

Hảo hán có cái eo thon như sói là Thường Phát này, khi cùng cha tôi rời khỏi đoàn 35, thế mà lại uống thêm ba bát rượu lên ngựa. Thế là, đại danh của anh ta vang dội như sấm trên thảo nguyên Chiêu Ô Đạt.

[i] Sum: Tương đương với quy hoạch cấp khu. Ai-li: Ngôi làng nhỏ.

[ii] Tiếng Mông Cổ: Con trai của ta.