“Người Liên Xô chơi gái Trung Quốc thì được, sao tôi lại không thể chơi gái Liên Xô bọn họ?”
Bốp! Người cha tát Thường Phát một bạt tai. Những người từng trải qua chiến tranh tính khí thường nóng nảy, hay động tay động chân. Mãi đến cuối những năm ngũ mười, năm tôi học cấp hai, tôi vẫn từng thấy cha tát tai một vị cục trưởng.
“Cục trưởng đánh đi. Cô gái đó còn nói muốn giúp chúng ta nữa mà.”
Người cha hoàn toàn không để tâm đến câu lầm bầm này, ông vội vã quay về nghiên cứu đối sách, lập phương án rút lui.
Cuộc họp khẩn đang diễn ra, một tiếng động cơ ô tô vang lên, phiên dịch của Martinov, một người Trung Quốc đã mang quốc tịch Liên Xô tên là Vương Thanh bước vào. Đi sát ngay sau ông ta là nữ thư ký quân đội Liên Xô xinh đẹp, cười tươi rạng rỡ.
“Hôm nay các anh tạm thời chưa phải đi đâu.” Vương Thanh lớn tiếng nói.
“Chúng tôi ngày nào mà chẳng đi.” Người cha đáp trả một câu, lòng đã sớm nhẹ nhõm.
“Này, sao anh cứ thích cãi cùn thế nhỉ?” Vương Thanh vừa nói vừa đến gần cha tôi, ngón cái ra hiệu về hướng Tây Bắc, hạ thấp giọng: “Đã gọi điện sang bên kia rồi, nói rõ ý kiến và thái độ của các anh. Bên kia bảo không rút nữa.”
Nơi ông ta chỉ chính là Moskva.
“Cảnh vệ của anh lập công rồi đấy.” Vương Thanh cố ý ra vẻ thần bí, nháy mắt bĩu môi, cha liền nhìn thấy nữ thư ký xinh đẹp lại bám dính lấy anh chàng cảnh vệ gan góc của mình. “Con nha đầu đó giỏi thật, bộ đội đều đã rút khỏi thành rồi, vậy mà để cô ta quậy cho phải quay lại đấy.”
Kết quả này cha nằm mơ cũng không ngờ tới. Lại càng không ngờ anh cảnh vệ của ông lại có vẻ ngượng ngùng nói: “Chính ủy, tôi muốn kết hôn với cô gái Liên Xô đó.”
“Cái gì?” Cha trợn tròn hai mắt ngẩn ngơ, lúc định thần lại mới hỏi: “Cậu hiểu gì về cô ta không? Cô ta tên gì?”
“Không biết. Tôi nghe không hiểu. Cô ấy nói hai lần rồi mà tôi vẫn không nhớ nổi.”
“Tên còn không biết mà đã muốn kết hôn á?”
“Người ta đã giúp chúng ta một vố lớn cơ mà.”
“Là cậu muốn cưới hay cô ta muốn gả?”
“Cô ấy muốn gả, tôi cũng đồng ý.”
“Cậu nghe không hiểu tiếng thì làm sao biết cô ta muốn gả?”
“Chuyện thế này, khua tay múa chân ra hiệu chẳng lẽ còn không rõ hay sao?……”
Cha phì cười, bị biểu cảm đó của Thường Phát chọc cho buồn cười.
“Chuyện này cậu đừng quản nữa, để tôi liên hệ giúp, do tổ chức hai bên quyết định.”
Sau khi tình hình ổn định, cha quả thực đã tìm Martinov để bàn về chuyện này.
“Chuyện thế này chúng tôi không quản đâu nhé.” Martinov nhìn nữ thư ký của mình, nói. “Nhưng sớm muộn gì chúng tôi cũng phải rút quân, cô ấy còn phải về Liên Xô. Muốn kết hôn, Thường Phát của cậu phải đi theo nhập quốc tịch Liên Xô thì mới được.”
Cha nói với Thường Phát: “Hai người kết hôn thì được, nhưng cậu bắt buộc phải theo cô ấy về Liên Xô, nhập quốc tịch Liên Xô.”
Thường Phát nói: “Ở rể thì không đời nào. Bảo cô ấy theo tôi, nhập quốc tịch Trung Quốc.”
Cha nói: “Thế thì không được. Người ta đến đây là thực hiện nghĩa vụ quốc tế, thực hiện xong thì bắt buộc phải về. Còn cậu, tôi có thể mở cho cậu một con đường.”
“Không thèm.” Thường Phát lắc đầu, “Con tôi làm con lai thì được, tôi không làm.”
Chẳng bao lâu sau, nữ thư ký 19 tuổi đầy thất vọng ấy đã gả cho vị viện trưởng Bệnh viện Hồng quân hói đầu đã hơn 40 tuổi. Hôn lễ có mời cha tôi và Thường Phát tham dự. Nữ thư ký xinh đẹp trước mặt ba quân đã tặng cho Thường Phát một nụ hôn thật sâu không biết chán, nước mắt làm ướt đẫm gò má cả hai người. Vị viện trưởng hơn 40 tuổi ấy dịu dàng nhìn họ giống như người cha, cuối cùng lần lượt hôn lên trán hai người.
Chiến tranh thế giới thứ hai, nam giới Liên Xô thương vong thảm trọng.
“Không rút lui nữa, mẹ cậu sắp đến thăm cậu rồi.”
Cha tôi nhìn trần nhà, tìm kiếm những ký ức xa xôi. Ngày nào ông cũng trò chuyện với tôi như thế suốt một tiếng đồng hồ.
Tôi nói: “Đừng đi, đi nhất định bố sẽ đón ông ấy về.” Mẹ cậu nói: “Chuyện này cứ để tôi xử lý.” Tôi bảo Thường Phát đi cùng mẹ cậu. Ra khỏi thành xuống nông thôn, cậu ta còn đáng tin cậy hơn cả một tiểu đội cảnh vệ. Mẹ cậu đến nơi, cậu đã chẳng còn biết khóc cũng chẳng mở nổi mắt, bị vứt trong nhà củi chờ chết. Thường Phát rút súng định giết người, mẹ cậu đã ngăn lại. Người trong đội ngũ của chính mình còn đào tẩu không ít, huống chi là bách tính bình thường? Bọn họ đồng ý nhận nuôi cậu ban đầu cũng vì cỗ xe vải vóc và lương thực ấy thôi. Mẹ cậu ôm cậu về nhà, cậu liền bắt đầu lên cơn co giật, mặt tím ngắt. Trội vệ sinh bảo hết cứu rồi. Thường Phát liền gào lên: Tao ôm từ trong lửa ra, ngươi cứu không sống thì cũng đừng mong sống nữa! Trội vệ sinh bảo: Giết tôi thì cũng không cứu nổi nữa rồi. Mẹ cậu lặng lẽ khóc với tôi: Từ Diên An đến Xích Phong, tôi chịu bao nhiêu tội mới sinh được nó, cứu không sống thì tôi cũng không sống nữa. Nhiều người không sống thế này thì có được không? Cắn răng một cái, coi mèo chết như mèo sống, đội trưởng không dám dùng thuốc thì tôi dùng. Liền tiêm nửa ống ma hoàng tố chuyên dùng cho người lớn vào mông cậu. Mấy phút sau, cậu không co giật nữa, đã thở được. Tôi mừng rỡ, muốn hôn cậu. Cậu liền cắn chặt lấy môi tôi như bú ti, mút sinh ra một bọng máu lớn. Vì đói. Cái đồ khốn nạn vùng quê đó, bảo sao Thường Phát muốn giết hắn. Cho uống nước một ngày, ngày thứ hai mới dám cho bú sữa. Cứ thế mà ruột gan cậu cũng hỏng bết, tiêu chảy đến mức mất nước, lại suýt chết thêm một lần nữa. Từ đó về sau dạ dày ruột của cậu chẳng bao giờ tốt nổi…
Cha ngậm miệng lại, căn phòng chìm vào tĩnh lặng nặng nề. Gươm mặt cha như vách núi âm u, trải qua bao chuyện nhân gian tang thương, chỉ còn lại sự lạnh lùng và trầm tư. Bỗng nhiên, nhãn cầu của ông quay về phía tôi, lại lấp lánh những gợn sáng ướt át.
“Con đi đi.” Cha phẩy tay, “Đi thăm những người thân ở Chiêu Ô Đạt, đi thăm ân nhân cứu mạng của con là chú Thường Phát…”
Cuối cùng tôi cũng trở về thành phố Xích Phong, Nội Mông. Loa ở nhà ga vừa vặn phát bài hát do Phí Tường trình bày: Bên trời mây quê hương lững lờ, cô ấy không ngừng gọi mời tôi…
Thế là, tôi rơi một chuỗi nước mắt.
Các đồng chí ở Hội Liên hiệp Văn học Nghệ thuật thành phố Xích Phong tiếp đãi tôi, uống rượu Ninh Thành Lão Giao. Chủ tịch Hội Văn nghệ Vương Đống nói: Bí thư Quyền là lão chính ủy của chúng tôi, năm xưa từng ở nhà tôi. Theo quy tắc quê nhà, uống liền ba chén, coi như tẩy trần cho cậu.
Uống rượu bát lớn, ăn thịt miếng lớn. Bên tai âm vang tiếng gọi quê hương: Hồi đó loạn lắm. Người Liên Xô, người Nhật Bản; Cộng sản, Quốc dân Đảng; thổ phỉ vũ trang nhiều như lông bò. Tanaka Kakuei của Nhật Bản cũng từng làm lính ở đây. Khi ông ta làm thủ tướng sang thăm Trung Quốc, yêu cầu đầu tiên chính là được uống rượu Ninh Thành Lão Giao của chúng ta. Người về nước thì làm thủ tướng, người không về thì bác Đinh Khiết tham gia công tác cách mạng, đây là số sướng. Lại có kẻ số khổ nhập vào hàng ngũ thổ phỉ: “Hắc Long”, “Ngân Long”, “Thổ Long”, “Hải Long”, còn có “Mẫu Trư Long”. Ngũ long quậy tung Xích Phong, dưới tay ai nấy đều có người Nhật.
Tôi say rồi. Trong mơ màng, tôi thấy cha tôi và chú Thường Phát lắc lư trên lưng ngựa. Vòng qua một bãi phế tích “Tần Doanh pháo đội”, đi qua bãi tha ma hố cát gập ghềnh hoang vắng, lại phi qua “Đông đại doanh” nơi kỵ binh Mông Cổ từng đóng quân nhiều năm, thẳng tiến hướng Đông Bắc nơi năm ngọn núiụm vào nhau…
Xích Phong, tiếng Mông Cổ gọi là Ulan Hada. Ulan nghĩa là đỏ; Hada nghĩa là đỉnh núi. Những đỉnh núi màu đỏ.
Sông Âm Hà, sông Tích Bá, sông Bán Chi Tiễn bị đóng băng hội tụ tại cầu bắc Xích Phong thành sông Anh Kim rực rỡ ánh bạc. Cha dừng ngựa bên đầu cầu, tay che rọi ánh nắng, xuôi dòng nhìn sang phía đông: Giữa những đụn cát nhấp nhô sóng lượn, một dòng sông quanh co ẩn hiện, ánh vàng ánh bạc soi chiếu lẫn nhau, vừa hùng vĩ lại vừa tịch mịch. Lại hướng về phía Đông Bắc, năm ngọn núiụm lại sừng sững, vách đá tím ngắt, tường đỏ bốn phía bừng sáng, thụ khí bốc lên ngùn ngụt, tựa ráng mây tợ cầu vồng, hệt như chốn bồng lai tiên cảnh. Trên đỉnh núi thấp thoáng nhìn thấy những đoạn tường vỡ vách nát và đài phong hỏa của Trường Thành nước Yên thời Xuân Thu. Kích thích lòng người ngập tràn thiên hạ, máu sôi sục ngàn trượng, thành phố Xích Phong cũng vì năm ngọn núi hoàn toàn được cấu thành từ đá hoa cương đỏ rực này mà có tên.
“Đó là núi của Xích Long.” Cha quất roi chỉ xa xa, “Không thể để Mẫu Trư Long chiếm cứ. Hôm nay phải giải quyết cho triệt để.”
60 tên kỵ binh oai phong lẫm liệt. Phần lớn bọn họ là những lão Bát Lộ xuất thân từ Tấn Sát Ký, ai nấy đều trải qua trăm trận chiến. Bọn họ hiểu ý nghĩa trong lời nói của chính ủy. “Xích Long” là chỉ Đảng Cộng sản, “Mẫu Trư Long” là tên thổ phỉ khét tiếng ở minh Chiêu Ô Đạt, dưới tay có hơn trăm khẩu súng, chiếm cứ năm ngọn núi, cướp bóc nhà cửa, quấy nhiễu bốn phương. Nếu không quét sạch lũ thổ phỉ này, thì không thể phát động quần chúng, không thể xây dựng đảng, xây dựng chính quyền, xây dựng căn cứ địa vững chắc. Thổ phỉ trăm người ở minh Chiêu Ô Đạt có đến hơn trăm nhóm, thổ phỉ dưới trăm người thì đếm không xuể. Địa bàn của “Mẫu Trư Long” đã chặn đứng yết hầu phát triển về hướng Đông Bắc của Đảng Cộng sản, nhất định phải giải quyết cho bằng được. Trải qua mấy bận giao tranh, quân đội Cộng sản tuy có chút thắng lợi nhỏ, nhưng lại không thể tiêu diệt hoàn toàn nhóm thổ phỉ này. Đêm qua hai vị cao niên ở thôn Sa Thác đến báo tin, “Mẫu Trư Long” ra lệnh cho thôn chuẩn bị lương thảo cùng lợn dê gà vịt, tối nay sẽ đến vận chuyển.
Thôn Sa Thác chịu họa thổ phỉ vô cùng sâu sắc, toàn thôn bần cùng rách rưới, không một hộ nhà giàu nào. Cha từng dẫn binh mã đến thôn đó, con gái mười bảy mười Tám tuổi không có quần để mặc, mùa đông chỉ có thể nép trên sương khói. Dân làng trong lịch sử từng vùng lên kháng cự lại sự cướp bóc của thổ phỉ, hơn hai mươi người thương vong, ngoài việc tiếp tục làm con dân ngoan ngoãn phục tùng “Mẫu Trư Long” ra, thì chẳng còn sự lựa chọn nào khác. Đảng Cộng sản mang lại hy vọng cho thôn Sa Thác, dưới sự giúp đỡ của dân làng, đã hai lần đả kích “Mẫu Trư Long”, tiêu diệt hơn chục tên của bọn chúng. Tin tức lần này rất quan trọng. Cha tôi đã dùng toàn bộ tinh nhuệ bên mình—nửa đại đội lão Bát Lộ. Quyết tâm mai phục tại thôn Sa Thác, phấn đấu tiêu diệt gọn “Mẫu Trư Long”.
Cha không nói nhiều thêm, buông lơi dây cương, hai chân thúc mạnh vào bụng ngựa. Con ngựa Thanh sắt tung người bay lên, lao khỏi cầu bắc, dọc theo sông Anh Kim phi như bay. Theo sát hai bên ông là Thường Phát, Trần Phát Hải và hai vị cao niên ở thôn Sa Thác. Tục ngữ có câu, một con ngựa sinh gió, năm con ngựa sinh sấm. Sáu mươi kỵ mã sắt theo chân cha phi nước đại, khí thế rung chuyển đất trời, tiếng vang ầm ầm vang vọng khắp thảo nguyên Chiêu Ô Đạt.
Khi đến gần thôn Sa Thác, Thường Phát khẽ kẹp hai đùi, vượt lên dẫn đầu. Thân hình con ngựa của cậu thon dài, ngực trước rộng rãi, có phong thái của cá chép, diện mạo như con sóc, đôi tai dựng đứng cảnh giác như loài sói, lỗ mũi rộng phả ra luồng khí như khói, toàn thân lông đỏ lấp lánh. Sở hữu năm đặc điểm phi thường này, người xưa quen gọi nó là xích thố mã. 40 năm sau, một gã đàn ông mặt đỏ tên là Mã Đạt trong đội kỵ binh vẫn còn nói chuyện “ngựa” với vẻ mặt biến sắc mà kể lại với tôi. “Ghê gớm lắm chứ bộ! Con ngựa đó của chú Thường Phát ấy! Có lần đi Lâm Đông, con ngựa của cậu ta đá văng hòn đá làm chết một người qua đường. Từ đó về sau, hễ đi qua thôn qua trấn là cậu ta tuyệt đối không dám thả ngựa phi cuồng nữa.”
Thường Phát vẫy tay trong đường làng, đội kỵ binh liền cuồn cuộn cuộn vào thôn như cuồng phong, được dân làng dẫn thẳng đến khoảng sân lớn phía nam thôn. Đó chính là địa điểm mai phục đã bàn bạc từ trước.
Khoảng sân đó được xây dựng bằng tường đất “thiên đả lũy”, bên ngoài tường là một vòng cây dương già, bên trong tường là một dãy phòng mát.
Cha dẫn đội ngũ đi vào khoảng sân, quan sát xung quanh: Phía tây sân giáp một gò đất, ba mặt còn lại đều có thể nhìn thấy những ngôi nhà dân cao hơn tường viện.
“Ừ, chỗ tốt.” Cha trên lưng ngựa vừa vuốt râu vừa gật đầu, “Đồ đạc mà thổ phỉ muốn đều ở đây cả chứ?”
“Lần nào cũng tập trung ở đây.” Dân làng chỉ vào dãy phòng mát, “Đến giờ là bọn chúng đến lấy thôi.”
“Tốt!” Cha tung chân xuống ngựa, giơ roi ngựa chỉ điểm nói, “Bốn mặt áp đỉnh, chính là rùa trong hũ, không một tên nào hòng trốn thoát…”
Lời chưa dứt, trong phòng mát bỗng vang lên một tiếng cười quái dị khục khặc, âm thanh tựa như xé lụa. Cha nổi một trận da gà, liền nghe thấy cái giọng giống hệt tiếng vịt kêu đó: “Nói hay lắm! Rùa trong hũ, không một tên nào hòng trốn thoát… Đừng nhúc nhích, Thường Phát, ngưỡng mộ đại danh đã lâu, tôi biết cậu ra súng rất nhanh. Bây giờ tốt nhất là cậu nên ngoan ngoãn một chút, ngẩng đầu lên nhìn xung quanh rồi hãy làm động tác.”
Đội ngũ hỗn loạn, ngựa chiến hí vang. Trên mái nhà và gò đất như thể vừa được yểm bùa, bỗng nhiên xuất hiện một hàng miệng súng đen ngòm im lìm chĩa thẳng vào khoảng sân.
Sắc mặt Thường Phát tái mét, liếc nhìn cha tôi, đôi song súng hung tợn được cắm phắt trở lại thắt lưng. Cậu ta chỉ có thể chọn cách hành động này.
Cha tôi ngẩn người một thoáng, chuyển ánh mắt tuyệt vọng sang hai vị cao niên dẫn đường. Hai người dân làng không có vẻ gì là hoảng sợ hay muốn bỏ chạy, đứng bất động bên cạnh cha tôi, ngượng ngùng cúi gằm đầu xuống. Thế là, cha tôi đã hiểu ra tất cả mọi chuyện.
“Quyền chính ủy, bảo người của anh ngoan ngoãn một chút, nếu không thì đừng trách Mẫu Trư Long tôi không để lại một mạng sống nào.” Từ trong phòng mát nghênh ngang bước ra một người, khẩu súng lục trong tay vẽ một vòng tròn hướng về phía cha tôi. “Nhìn cho rõ vào, cổng lớn đã đóng rồi. Trong phòng mát này có 20
đàn em của ta, còn có cả 20 cô nha đầu dễ thương của thôn Sa Thác nữa.”
Ba tên thổ phỉ cùng ba cô gái chen chúc bước ra khỏi cửa, trong phòng mát vẫn có thể lờ mờ thấy bóng người đang lúc lắc.