Hơn hai vạn tên lính Nhật cộng với bốn năm vạn ngụy quân, đuổi theo Sở chỉ huy phân khu đến tận núi Thần Tiên, lọt vào một thung lũng. Đội ngũ tiến vào thung lũng hơn chục dặm, phát hiện đây là đường cùng. Trong góc sâu của khe núi có một mỏ than bỏ hoang tên là Thán Hôi Phủ, trên mỏ từ lâu đã không một bóng người. Ba mặt là vách đá dựng đứng nguy hiểm, một mặt bị quân Nhật và ngụy phong tử kín mít. Sở chỉ huy chỉ có binh lực hai đại đội, mang theo các thầy trò Địa ủy, Chuyên thự và trường học Bạch Cầu Ân, lại còn dùng cáng khiêng Phó tư lệnh Quân khu Tấn Sâm là tướng Tiêu Khắc đang lâm bệnh nặng, được sơ tán từ phía dưới lên.

Cảm giác sợ hãi, hoang mang đang lan truyền. Thường Phát là một tên gan góc bất thường, lủng lẳng lắc lư trên lưng ngựa, vậy mà trông như đang hoài niệm một niềm vui thầm kín nào đó, tay mơn trớn khẩu súng lục Rô-béc, hai mắt liếc ngang liếc dọc, bỗng cất giọng gào lên với Liên trưởng Nhiên đang dẫn quân: "Này, anh bạn!"

"Mày gào cái gì? Cái thớ thịt lại ngứa rồi hả!" Liên trưởng Nhiên bực bội, chửi bới thô tục.

"Bây giờ mà dám ngứa mới là hảo hán." Thường Phát hếch cằm, quả nhiên thọc tay vào đũng quần gãi sồn sột, móc ra một con vật nhỏ gì đó, bỏ vào miệng nhai "tợp" một tiếng, rồi rống to: "Mày có muốn ngứa cũng không được, để tao dẫn binh cho!"

Liên trưởng Nhiên bị nghẹn họng, nghiến răng lầm bầm: "Đúng là đồ chó đẻ hoang giống!"

Cận vệ Trần Phát Hải nhổ nước bọt khinh bỉ vào mông ngựa của Thường Phát. Từ khi Thường Phát theo cha tôi, Trần Phát Hải chưa từng thèm đếm xỉa đến hắn, đi ngang qua mặt cứ như đi qua bãi tha ma, coi như không có con người này tồn tại.

"Hiếm ghê, mày lại chịu nhổ nước bọt vào mông ngựa của tao cơ đấy." Thường Phát như mọc thêm mắt sau đầu, quay đầu cười cợt nhả. Đuôi con ngựa quét qua vết nước bọt trên mông hệt như đang đuổi ruồi nhặng.

Trần Phát Hải làm như không thấy không nghe, tự lo nói chuyện với ba chiến sĩ cảnh vệ lâu năm: "Đúng là xui xẻo thật, mấy hôm nay cứ có gió Tây Bắc thổi tới mùi hôi thối, chịu không nổi."

Thường Phát thôi cười, tối sầm hai mắt nhìn Trần Phát Hải. Trần Phát Hải không thèm nhìn hắn, lại nhổ một bãi nước bọt thật mạnh xuống đất. Ngực Thường Phát rộng như chiếc quạt nan bắt đầu phập phồng, đôi vai rộng thẳng cũng bắt đầu chuyển động, bỗng nghiến răng phát ra một chuỗi tiếng kèn kẹt, rồi thúc gót chân vào sườn ngựa. Thân ngựa chồm lên, lao đi như tên bắn. Phía sau lớp bụi mù do móng ngựa cuốn lên, có tiếng ai đó chửi rủa: "Đồ chó hoang này hôm nay phát tình thật rồi!"

Hoàng Vĩnh Thắng ở phía trước kìm cương ngựa, nhìn Thường Phát đang quất ngựa phóng cuồng cuồng, quay đầu hét lên:

"Nó chạy đi đâu thế? Thằng cao lỏng!"

Cũng chẳng biết tâm trạng hay ý thức gì đang chi phối, cha tôi đáp một tiếng: "Đi xem địa hình!"

"Lão tử còn chưa xem, nó tính cái thá gì!" Hoàng Vĩnh Thắng chửi, chỉ chiếc roi da về phía dãy nhà đổ nát ở khu mỏ: "Nhóm lửa nấu cơm trước!"

Từ phía sau núi truyền đến tiếng vo ve, chớp mắt, hai chiếc máy bay Nhật đã bay đến đỉnh đầu, lượn lồng lộng sát ngọn núi, luồng gió mạnh thổi những cây đại thụ trên núi ngả nghiêng đông tây như say rượu. Đội hình đang tản ra không nhóm lửa nữa, nhốn nháo ngước từ chỗ ẩn nấp lên bầu trời.

Chính ủy Vương Bình nhìn máy bay, rồi đảo mắt nhìn quanh những ngọn núi chót vót nối tiếp nhau, như thể quên mất có bảy vạn quân địch đang áp sát, bỗng cười vang một cách sảng khoái: "Ha ha, núi cao ắt có mãnh hổ. Bát Lộ Quân chúng ta, có một ngọn núi là coi như có binh lực của một đoàn. Đã lên núi Thần Tiên, chúng ta chính là thiên binh thiên tướng, tôi chỉ sợ làm quân Nhật chết khiếp ấy chứ."

Tâm trạng có thể lây lan, sự hoang mang sợ hãi đã ngừng lan truyền. Sự thư thái của các vị tướng lĩnh đổi lấy sự trấn tĩnh của binh lính.

Cận vệ lấy lương khô tới, cha tôi ăn vài miếng rồi mệt mỏi tựa vào nửa bức tường đổ chợp mắt. Đang lúc mơ màng dễ chịu, bỗng bị ai đó túm lấy vai lắc cho tỉnh dậy. Mở đôi mắt chi chít tơ máu, nhận ra đó là chính ủy.

"Thằng cao lỏng, mau tới đây một lát, họp ủy ban đảng." Vương Bình vốn có tính cách cởi mở nay lại tỏ ra nghiêm nghị hiếm thấy, "Hoàng Vĩnh Thắng cứ khăng khăng đòi đi ngủ kìa!"

"Ai cũng buồn ngủ mà." cha tôi mơ màng nói.

"Cậu vẫn chưa tỉnh à?" Vương Bình hiếm khi trừng mắt quát lớn, cha tôi lắc lắc đầu cho tỉnh hẳn, rồi lắng nghe Vương Bình giới thiệu tình hình.

Thường Phát đúng là đã làm như lời cha tôi nói, đi xem địa hình thật. Hắn quanh năm bôn ba ngoài cửa ải, bất kỳ ngọn núi hay dãy núi nào, chỉ cần nhìn thoáng qua là biết chỗ nào có thể đi qua. Hắn chẳng tốn chút sức lực nào đã tìm được một "con đường" vượt núi chưa từng có ai đi qua ở tận cùng khe núi. Không làm phiền người cha đang chợp mắt, hắn đi thẳng đến chỗ Tư lệnh để báo công.

Hoàng Vĩnh Thắng chỉ cần liếc qua khuôn mặt tràn ngập vẻ đắc ý của Thường Phát là trong lòng đã hiểu rõ. Nhưng hắn vẫn điềm nhiên như không, miệng nói "Lão tử còn chưa xem, nó tính cái thá gì".

Hoàng Vĩnh Thắng xị mặt giơ ống nhòm lên, khung ngắm di chuyển trên ngọn núi đằng xa, nơi đó từng vang lên tiếng súng. Hắn tìm thấy ba tên lính quỷ như dự đoán, chắc chắn là lính trinh sát đi đầu. Một khi nhìn rõ lũ lính quỷ cũng đang dùng ống nhòm nhìn về phía mình, trong lòng hắn càng thêm vững vàng. Hạ ống nhòm xuống, liếc nhanh ngọn Tây Sơn đang che khuất ánh mặt trời chiều, kéo dài giọng ra lệnh: "Thông báo cho bộ đội, ăn cơm xong thì tại chỗ nghỉ ngơi đi ngủ. Rạng sáng mai hành động."

"Thế này không ổn chứ?" Vương Bình lắc đầu.

Thái độ của Hoàng Vĩnh Thắng lúc này chính là đang chờ Vương Bình lắc đầu. Hắn không vội nói ra căn cứ để đưa ra quyết định của mình, mà cố tình liếc xéo nhìn chính ủy: "Sao lại không ổn?"

"Mấy tên lính đi đầu đó là kẻ địch từ hướng Phụ Bình tới. Dù chúng có phát hiện chúng ta lọt vào đường cùng, thì cũng chưa chắc đã đợi đến sáng mai mới tấn công."

Khuôn mặt Hoàng Vĩnh Thắng đỏ bừng lên. Hắn không ngốc, chính ủy lại càng thông minh hơn. Những gì cần thấy, cần nghĩ thì đều đã thấy và nghĩ đến rồi, chỉ là phán quyết và quyết tâm có phần khác nhau.

Thế là, sự ngang bướng của Hoàng Vĩnh Thắng nổi lên: "Tấn công cái nỗi gì? Cho dù chúng có gan báo đi nữa cũng chẳng dám nửa đêm đến đây quấy rầy lão tử!"

"Không phải quấy rầy, mà là bao vây tiêu diệt." Giọng điệu của Vương Bình vô cùng bình thản, anh vẫn thường nói có lý thì không cần nói to. Anh nhặt một cành cây vẽ sơ đồ trên mặt đất: "Kẻ địch từ Phụ Bình đến đánh thọc sâu một mạch, đuổi sát theo sau lưng. Kẻ địch ở Lai Nguyên và Đường Huyện cũng đã xuất động. Máy bay địch đã phát hiện chúng ta ở núi Thần Tiên, kẻ địch ở Lai Nguyên và Đường Huyện chắc chắn sẽ kéo đến vây kín trong đêm."

"Nó vây cái thá gì, lão tử vượt núi đi!"

Vương Bình liếc nhìn Thường Phát: "Đúng là có một con đường vượt núi, mỗi bước là một vách đá dựng đứng như cái thang tre, tiếp theo đó là những khúc cua tay áo."

Thường Phát kinh ngạc chớp chớp mắt: "Sao chính ủy lại biết?"

"Thực ra mấy đoạn hiểm trở nhất cậu còn chưa đi qua hết đâu, cậu chỉ nhìn thấy có thể qua được thôi. Mấy đoạn đó gọi là 'Mũi Diêm Vương', 'Hạt Châu Trượt' và 'Bụng Đại Cô Nương'..."

Thường Phát há hốc mồm kinh ngạc. Hắn nào đâu biết rằng, khi Vương Bình đến đây mở căn cứ địa, từng chỉ dẫn theo một chiến sĩ cảnh vệ và một người dắt ngựa, đi khắp mọi non nước ở chốn này.

"Vượt qua núi Thần Tiên là có thể đến thôn Hắc Giác của Đường Huyện. Nếu chúng ta hành động chậm chạp, cửa khẩu này bị bịt kín, hình thành thế bao vây, chúng ta sẽ nguy hiểm."

"Nghe tiếng dế kêu mà sợ thì tôi khỏi cấy ruộng nữa à, cậu sợ chết thì đi trước đi!" Hoàng Vĩnh Thắng lại quát lên, "Tôi không sợ!"

"Tôi sợ cái gì? Đánh từ Tỉnh Cương Sơn đến Diên An rồi đến Tấn Sâm Ký, tôi sợ cái gì chứ?" Huyết tính của Vương Bình trỗi dậy, giọng nói cao hơn hẳn: "Tôi sợ Phó tư lệnh Tiêu Khắc xảy ra chuyện ngoài ý muốn, tổng tư lệnh Nhiếp đã căn dặn tôi, tôi phải chịu trách nhiệm!"

"Cậu cứ đi mà chịu trách nhiệm, lão tử đi ngủ đây!" Hoàng Vĩnh Thắng quát xong liền nằm phịch xuống nửa chiếc giường đất rách nát ấy, cơm cũng chẳng ăn.

Trò chuyện riêng không có tác dụng, Vương Bình đành quyết định triệu tập cuộc họp ủy ban đảng. Anh nói với Trương Lâm Trì, Tuân Xương Ngũ và cha tôi: "Tôi nói chuyện không thông với Vĩnh Thắng nữa rồi, chỉ còn nước cãi nhau thôi. Đại địch trước mắt, ba đồng chí ủy viên các cậu hãy đi tìm hắn trước, dùng lời lẽ của các cậu để bày tỏ ý kiến của tôi."

Cha tôi đến gõ cửa căn nhà rách nơi Hoàng Vĩnh Thắng đang ngủ, trong phòng phát ra một tiếng gầm như sấm: "Khốn nạn! Cút ngay!"

Cha tôi đành liều mình đẩy cửa. Cửa không cài then, chỉ chặn mấy viên gạch. Cha tôi cẩn thận đẩy hé cửa nửa vời, rồi gọi một tiếng: "Hoàng Tư lệnh..." Bỗng cảm thấy có gì đó không ổn, có bóng đen sượt qua, vội nuốt nửa câu còn lại rụt đầu né tránh.

Bốp! Roi da quất vào cửa, bụi trên khung cửa rào rào rơi đầy người cha tôi.

"Mẹ kiếp nhà mày, lão tử đánh cho mày một trận..." Hoàng Vĩnh Thắng phắt mở tung cửa, roi da vẽ một vòng trên không trung, nhưng không giáng xuống nữa. Hắn đổi giọng: "Thằng cao lỏng, tôi không quất anh, tôi quất cái..." Hắn nhìn ra sau lưng cha tôi, vì cha tôi vóc dáng cao lớn nên hắn chẳng thấy gì cả.

Ba ủy viên ủy ban đảng lần lượt nêu quan điểm của mình, quan điểm tự nhiên đều thống nhất với Vương Bình.

"Bao vây? Ừm, bao vây!" Hoàng Vĩnh Thắng đã động tâm, nhíu mày hỏi: "Chính ủy đâu?"

Giao liên nhanh chóng mời chính ủy tới. Hoàng Vĩnh Thắng vẫn muốn vớt vát thể diện, nói: "Tôi nghĩ kỹ rồi, chúng ta cứ nhân lúc trời tối đột kích đối đầu thẳng sang hướng Phụ Bình với quân địch."

"Đại quân đối đầu trực diện sẽ làm lộ mục tiêu." Vương Bình nghiêm nghị nói, "Bây giờ chúng ta họp ủy ban đảng để quyết định phương án hành động."

"Họp cái con khỉ!" Hoàng Vĩnh Thắng lại với lấy cây roi da.

"Tôi là Bí thư ủy ban đảng, xin tuyên bố lại lần nữa: Bây giờ mở họp ủy ban đảng!"

"Bộ đội nghe lời cậu hay nghe lời tôi? Lão tử mới là tư lệnh!"

"Bộ đội nghe theo lệnh tư lệnh của anh, còn tư lệnh anh thì phải nghe theo đảng." Giọng của Vương Bình vừa trầm lắng đặc biệt, lại vừa vô cùng mạnh mẽ.

Ngực Hoàng Vĩnh Thắng phập phồng một hồi, để trút giận, hắn vung mạnh roi da ném vào góc tường, rồi nằm phịch trở lại giường đất không lên tiếng nữa. Cứ nằm như vậy để tham gia cuộc họp ủy ban đảng.

Cuộc họp ủy ban đảng cũng có châm chước giữ thể diện cho Hoàng Vĩnh Thắng một chút, quyết định bộ đội tại chỗ nghỉ ngơi hai tiếng, trời tối sẽ bắt đầu đột phá vòng vây.

Trong khe núi được bao bọc bởi những dãy núi non, trời tối nhanh như chớp. Bộ đội đã tập hợp xong xuôi không một tiếng động. Trước khi hạ lệnh, Hoàng Vĩnh Thắng vẫn không quên châm chọc chính ủy một câu: "Đảng lãnh đạo xong chưa?"

"Bây giờ là lúc nào rồi? Anh đừng có gây gổ vì tự ái cá nhân." Hai mắt Vương Bình lấp lánh trong bóng tối. Hoàng Vĩnh Thắng có chút mất tự nhiên, lắc lắc vai, bước về phía đội ngũ. Tiện chân đá một cái vào chiếc thùng phuy đặt bên cạnh đội ngũ, đó là cái thùng mà Vương Bình dẫn người tìm được từ mỏ than.

Hoàng Vĩnh Thắng điều động bộ đội quả thực rất có bài bản, mệnh lệnh ngắn gọn rõ ràng. Hắn hạ lệnh cho một đại đội đi theo Sở chỉ huy, mỗi người một cây đuốc, khi lên núi thì đốt đuốc sáng trưng, cố gắng tạo thanh thế để thu hút địch. Lệnh cho một đại đội khác do Chính ủy Đoàn 42 Hùng Quang Diễm dẫn đầu, bảo vệ Phó tư lệnh Quân khu Tiêu Khắc, nhân lúc hỗn loạn đâm thẳng trực diện với quân địch, đột phá vòng vây hướng về Phụ Bình.

Vương Bình dặn dò nhỏ với Chính ủy Hùng: "Cậu không được để mất Tiêu Khắc. Cậu có thể hy sinh, nhưng không được để mất chú ấy. Đây cũng là lời dặn dò của Tư lệnh Nhiếp!"

Ở phía bên kia, Hoàng Vĩnh Thắng chỉ vào chiếc cáng của Phó tư lệnh rồi ra lệnh cho viên đại đội trưởng: "Cậu phải bám sát chiếc cáng, không được rời nửa bước: Kẻ địch không phát hiện thì thôi, ngộ nhỡ bị phát hiện, cậu phải bắn chết ông ấy trước!"

"Á:" Đại đội trưởng kinh ngạc.

"Bắn chết trước." Hoàng Vĩnh Thắng nói nhỏ, giọng điệu không cho phép nghi ngờ, "Người khác có thể bị bắt làm tù binh, nhưng ông ấy thì không được phép bị bắt làm tù binh!"

Sau khi đại đội trưởng đi rồi, cha tôi nhỏ giọng hỏi: "Sao lại phải bắn chết thủ trưởng trước? Trời tối thế này, dù có bị phát hiện thì chưa chắc đã không đột phá ra ngoài được."

"Cậu hiểu cái quái gì?" Hoàng Vĩnh Thắng ngửa mặt nhìn trời, trầm giọng nói: "Ông ấy biết quá nhiều rồi..."

Đội ngũ bắt đầu tản ra di chuyển. Thường Phát đầy vẻ kiêu ngạo cưỡi ngựa bám sát Hoàng Vĩnh Thắng, đi ở vị trí đầu tiên.

Hoàng Vĩnh Thắng bỗng quay đầu lại, lẩm bẩm: "Nhiều ngựa thế này không thể để hời cho bọn Nhật được."

Thường Phát nhoài người trên lưng ngựa về phía Hoàng Vĩnh Thắng. "Tư lệnh cứ yên tâm, ngựa của tôi dẫu có thả đi ba nghìn dặm thì cũng tự tìm đường về được. Ngựa của tôi không mất, thì ngựa của mọi người cũng sẽ không mất đâu."

Hoàng Vĩnh Thắng nửa tin nửa ngờ. Thường Phát kẹp chặt hai chân, con ngựa lập tức chồm lên phía trước, trông cứ như chực đâm vào một vách đá cao chừng hai ba thước. Đúng khoảnh khắc sắp đâm sầm vào vách đá, tay Thường Phát giật vòng dây cương, con ngựa bỗng lặng lẽ đứng thẳng bằng hai chân sau, hai chân trước cong lại như tay người, lúc sắp hạ xuống, nó bất ngờ vươn tới trước, hai móng trước bám chặt vào vách đá. Gần như cùng lúc đó, Thường Phát nhanh như con chồn lướt, thân hình chao đảo, chỉ chớp mắt đã theo lưng ngựa phóng vút lên, đứng vững vàng trên vách đá.

"Thật là cái tài nghệ chó chết!" Hoàng Vĩnh Thắng thốt lên khen ngợi, hất cằm về phía cha tôi, "Này, thằng cao lỏng, không sai chứ? Thời loạn thì phải dùng người theo lối loạn!"

Thường Phát đã tháo chiếc thắt lưng bằng vải lụa xanh của mình xuống: "Lên thôi! Nhanh lên!"

Cán bộ cơ quan đi trước, chiến sĩ đại đội theo sau, nhờ vào chiếc thắt lưng dài cả trượng của Thường Phát mà tất cả đều lên được núi. Khi các chiến sĩ đồng loạt đốt sáng đuốc, hô vang khẩu hiệu leo núi, thì thung lũng dẫn đến khe núi lập tức vang lên tiếng súng rền trời, hơn nữa tiếng súng càng lúc càng dữ dội, càng lúc càng áp sát.

Chính ủy Vương Bình đứng trên một tảng đá lớn chăm chú lắng nghe suốt nửa tiếng đồng hồ, nhẹ nhõm thở dài một hơi: "Không sao rồi, họ đã đột phá qua được rồi."

Cha tôi hiểu Vương Bình đang nói đến các vị thủ trưởng quân khu và đại đội làm nhiệm vụ bảo vệ thủ trưởng, thế là cũng thở phào nhẹ nhõm theo. Phán quyết của vị tướng quân Hồng quân từng trải trăm trận trăm thắng này chắc chắn không thể sai được.

Khi trời sáng, bộ đội đã vượt sang phía bên kia. Phó bí thư địa ủy bên đó là Mã Thiên Thủy vội vã chạy tới đón tiếp. Anh ta cuộn cho cha tôi một điếu thuốc lá to bản, giúp cha châm lửa. Anh ta chỉ vào một bãi cát cách đó không xa và nói: "Chỗ đó vốn có một cứ điểm lô-cốt của lũ quỷ, năm ngoái đã bị chúng ta san bằng rồi." Khi cha tôi và Mã Thiên Thủy đang cùng nhau vui mừng, nào đâu ngờ rằng hơn hai mươi năm sau mảnh đất này lại nổi lên một cơn bão táp chính trị; lại càng không ngờ rằng, người đồng chí này vì đầu quân cho "Bè lũ bốn tên" mà hơn ba mươi năm sau lại bị tâm thần hoảng loạn, hễ nghe tiếng ô tô là lại cắm cổ chạy cuồng chạy tháo trên mảnh đất này, lao đầu vào bãi cỏ. Khi xe ô tô chở Bí thư Thành ủy Thượng Hải từng có thời hoàng kim này đi chữa bệnh, mảnh đất ấy lại gọi về ký ức xa vời của ông ta: "Chỗ đó vốn có một cứ điểm lô-cốt của lũ quỷ, sau đó đã bị chúng ta san bằng rồi..."

Hơi ôi, lịch sử chính là như vậy đấy.