Thường Phát thúc chớp chớp mắt, như thể vừa tỉnh mộng, thét lên một tiếng, cơ thể bị trói chặt co giật dữ dội, tựa như muốn giứt đứt sợi dây thừng kia, nhón gót gào lớn: "Ta thảo tổ tông nhà ngươi! Lão tử hai mươi năm sau vẫn là một hảo hán, ta lột da ngươi, ta cắn đứt xx của ngươi!"

"Ta bảo ngươi cắn!" A Nhĩ Đăng ca dùng nòng súng chọc vào miệng Thường Phát thúc: "Mày là con súc sinh này!"

Lúc này, chuyện kinh ngạc đã xảy ra. Thân thể Thường Phát thúc chồm lên, vậy mà ngoạm chặt lấy nòng súng, cắn kêu lách cách, hất đầu ngoẹo cổ gầm rú như chó để giật đoạt súng. A Nhĩ Đăng ca nào ngờ đâu lại hung hãn võ dũng thế này? Trong lòng chấn động, khẩu súng trong tay suýt bị cướp mất. Hắn ta theo bản năng bóp cò.

Pách đét, kim hỏa sập xuống. Súng lại không nổ! Viên đạn vậy mà lại lép ở một góc vạn lần chưa chắc gặp một lần.

A Nhĩ Đăng ca vốn đang hoảng hốt, cú này lại càng kinh hãi biến sắc, khẩu súng lục cứng rắn bị Thường Phát thúc cắn mất. Phía sau hàm răng, trong cổ họng vẫn phát ra tiếng gầm gừ hung ác trầm đục. Thế là, những tên lính mê tín đều run rẩy, ngay cả U Nhĩ Tháp hung hãn cũng run giọng kêu lên: "Không giết được, đây là sự phù hộ của Trường Sinh Thiên..."

A Nhĩ Đăng ca tâm thần hoảng loạn vội vã bước vào phòng Phật gia, quỳ trước tượng Phật cầu nguyện. Hắn ta nhận được sự chỉ thị của Phật gia: Nên ép hàng Thường Phát thúc.

A Nhĩ Đăng ca lột sạch quần áo của Thường Phát thúc tống vào một cái cũi gỗ lớn. Trong cũi trên dưới trái phải toàn là cọc gỗ nhọn, sát da da rách, chạm thịt thịt bươu. Cũi gỗ được đặt trên thảo nguyên Chiêu Ô Đạt tháng bảy: Gió thảo nguyên dữ dội hơn roi hắc mãng, nắng ban ngày độc hơn gậy mỏ vịt (một loại dụng cụ tra tấn trên thảo nguyên, chuyên làm tổn thương gân cốt). Thường Phát thúc là một trang nam tử cường tráng biết bao, đứng nghiêm một ngày, trên người vẫn là một vầng gấm vóc, con rồng lớn nhe nanh múa vuốt xăm trên mình, không phai đi một chút sắc đỏ nào.

Chập tối, U Nhĩ Tháp xách vào một thùng rượu sữa ngựa, một chiếc đùi sói, trước tiên dập đầu lạy Thường Phát thúc, sau đó dâng đùi sói và rượu sữa ngựa lên.

– Hảo hán, đi theo bọn tao nhé?

– Nha Đản mới đi theo tụi mày. (Thường Phát thúc gọi Nha Đản chính là cô nhóc).

Thường Phát thúc uống qua rượu sữa ngựa, cơ thể lảo đảo, con thanh long cưỡi mây đạp gió liền rỉ ra từng giọt máu tươi, đó là do cọc gỗ nhọn đâm phải. Sáng sớm hôm sau, Thường Phát thúc của tôi đã toàn thân bê bết máu. Ông ấy không thể đứng nghiêm được nữa. Mặt trời mọc lên, mùi máu tanh lan tràn, thu hút từng đàn ruồi nhặng vo ve kêu ro ro, vo ve bay hỗn loạn xung quanh cũi gỗ. Mặt trời lặn vào bụi cỏ tật lê, từng thanh gỗ bu lô dày lên gấp đôi, đen như mực tàu. A Nhĩ Đăng ca và U Nhĩ Tháp cùng mang rượu thịt tới, vẫn dập đầu lạy trước, rồi hỏi: "Có đi theo bọn tao không?" Thường Phát thúc nhổ một bãi nước bọt: "Nha Đản mới đi theo tụi mày."

A Nhĩ Đăng ca và U Nhĩ Tháp không vội không giận, vẫn dùng rượu ngon thịt ngon hầu hạ Thường Phát thúc ăn uống say sưa. Sau khi bọn họ đi, xung quanh cũi gỗ biến thành thế giới của loài sói, tiếng hú vang suốt đêm thấu sáng!

Ngày thứ ba, cũi gỗ bị bao trùm bởi một mùi hôi thối, ngọn gió thảo nguyên mạnh mẽ cũng đành bất lực, không thể xua tan đi mùi tanh hôi đậm đặc này.

Ngày thứ tư, ba con diều hâu xuất hiện trên bầu trời cũi gỗ, lượn lờ uyển chuyển như dòng nước. Người thảo nguyên tôn chúng là thánh loài chim, là sứ giả báo trước cái chết – khi một người thảo nguyên nào đó hấp hối, bầu trời trên lều Mông Cổ của người đó sẽ có diều hâu bay lượn vòng, chờ đợi để cử hành thiên táng cho anh ta.

Bảy ngày sau, dòi bò ra khỏi đám thịt rữa, thành hàng thành lớp bò ngược lên trên. Thường Phát thúc của tôi đã hai ngày không mở mắt, thế nhưng hàm răng vẫn còn lạo xạo cắn. Những con dòi trắng tinh chui vào lỗ mũi ông ấy, chui vào miệng. Ông ấy thong thả mài răng, nuốt từng cụm dòi béo múp míp vào trong bụng...

Đúng vào đêm hôm đó, kỵ binh tiêu phỉ của Quân đoàn Chiêu Minh quét qua mặt đất như trận cuồng phong, cứu Thường Phát thúc của tôi ra. Cha tôi ôm lấy Thường Phát thúc toàn thân thối rữa, nước mắt chực trào trong vành mắt, cuối cùng tuôn rơi như dòng sông. Đây là lần đầu tiên ông khóc sau khi tham gia cách mạng.

Cha thay thuốc cho Thường Phát thúc, Thường Phát thúc bỗng mở mắt ra, ông ngửi thấy mùi cồn. Ông đẩy cha tôi ra, bò xuống sập, lảo đảo đâm đầu về góc phòng. Ở góc phòng có một vạc rượu lớn, ông bò mãi bò mãi, bò vào trong vạc rượu. Nước rượu trong suốt trào ra khỏi vạc như thác đổ, làm ngập cả đất vàng. Ông ngồi thụp xuống thành một cục trong vạc rượu, đầu ngập vào trong nước rượu. Chẳng mấy chốc, trên mặt nước rượu nổi lên một tầng dòi trắng phau. Ông ngẩng đầu thở hồng hộc. Ông há miệng cười lớn cuồng dại. Ông uống từng ngụm lớn rượu, nuốt luôn cả đám dòi trắng phau vào bụng. Cha và những chiến sĩ cảnh vệ như Trần Phát Hải đều đứng chết sững vì kinh ngạc.

Thường Phát thúc bò ra khỏi vạc rượu, được cha tôi ôm lên sập. Ông ngã lăn ra sập cười lớn ba tiếng, hai mắt khép lại, tiếng ngáy lập tức vang như sấm. Thường Phát thúc ngủ liền ba ngày, gần như không lật người lấy một cái. Ba ngày sau tỉnh dậy, toàn bộ cơ thể mọc ra da thịt non mới. Dưỡng thương nửa tháng, con rồng thêu xăm dù đã trở nên chi chít lỗ chỗ, Thường Phát thúc của tôi vẫn là một trang nam tử cường tráng! Chỉ để lại một di chứng duy nhất: Trở nên thèm rượu. Một bữa không uống, tứ chi bủn rủn; một ngày không uống, toàn thân run rẩy; hai ngày không uống, sẽ ngã quỵ xuống như một kẻ phế nhân, thậm chí ngất xỉu...

Xe hơi xóc nảy, tôi đang đi trên con đường mà cha từng đi. Con đường này, một bên là thảo nguyên, một bên là sa mạc, một bên là sự sống và hy vọng, một bên là cái chết và sự tuyệt vọng. Tôi vô cùng xúc động trước cảnh tượng kỳ lạ của Chiêu Ô Đạt này, lại phát hiện hai bên đường chỉ còn lại một loại cỏ. Loại cỏ này có màu xám xanh, từng cụm từng mảnh lướt qua ngoài cửa sổ xe. Trên đỉnh ngọn cỏ có một tầng màu đỏ, chắc là hoa nở chăng?

– Thứ cỏ này gọi là gì? – Tôi hỏi.

– Cỏ sói độc. – Mã Đạt giải thích. – Lại gọi là hoa diêm quẹt.

– Là vì nở hoa đỏ sao?

– Không, đó là nụ đỏ. Kỳ thực nó nở hoa trắng, trắng như tuyết.

Thế là, tôi cuối cùng cũng phát hiện ra trong tầng đỏ như máu đó, quả thực có đốm trắng lướt qua. "Vậy, tại sao lại gọi là cỏ sói độc?"

– Dừng! – Mã Đạt gọi dừng xe, dẫn tôi xuống xe ngắm cỏ. Loại cỏ ấy có hình búi, dăm bảy chục khóm liền nhau liền thành cụm thành mảnh. Mã Đạt đưa một búi cỏ vào tay tôi: "Em xem đi. Cha em từng ném loại cỏ này vào mặt Thường Phát thúc của em, nói ông ấy là cỏ sói độc."

Tôi ôm búi cỏ màu xám xanh mọc nụ đỏ, nở hoa trắng như tuyết ấy ngẩn người.

– Cỏ sói độc hễ xuất hiện, chính là dấu hiệu thảo nguyên bị thoái hóa. Chẳng còn loại cỏ nào khác mọc được nữa, chỉ còn lại mỗi loại cỏ này. Vậy thì, chẳng bao lâu nữa nơi này sẽ biến thành một phần của sa mạc. Có người nói nó còn độc hơn cả sói, thứ mang đến cho con người là sự đe dọa của nỗi sợ hãi và cái chết. Thế nhưng, người từ trong sa mạc đi tới, nhìn thấy nó liền nhìn thấy hy vọng, biết rằng đằng sau nó chính là sự sống và chiến thắng. Chỉ có nó là có thể kiên cường mà kỳ diệu sống sót ở rìa sa mạc, nở hoa kết trái đi kèm với cái chết ở vùng ranh giới."

Chiếc xe hơi tiếp tục chạy về phía Khắc Thập Khằng Đằng kỳ, gió ngoài xe đã không còn là thổi vù vù, mà là gào thét ngày đêm. Những hạt cát đập vào kính xe và bạt che rôm rốp vang dội. Tôi ngửi mùi hương chát đắng của cỏ sói độc, trong đầu liền lại hiện lên hình ảnh Thường Phát thúc của tôi...

Đêm hôm đó, cha tôi và Thường Phát thúc cùng đến ở nhờ nhà một người đồng bào. Căn phòng cha ở ban đầu đã nhường lại cho Chủ tịch Ủy ban Quân chính Đông Bắc Cao Cương đến kiểm tra công tác.

Bước vào năm 1948, tình hình sản xuất ở Chiêu Ô Đạt không mấy khả quan. Tại Hội nghị Ký Sát Nhiêu, người ta đưa ra khẩu hiệu "Người chăn nuôi có gia súc của mình", Cao Cương đến Hàn Miếu một vòng, phát hiện người chăn nuôi phân được một con cừu liền giết thịt một con cừu, phân được một bầy cừu liền ăn thịt cả bầy cừu. Cao Cương nổi trận lôi đình, đuổi cổ hết những đội công tác đó đi, nói bọn họ đơn giản là đang phá hoại sản xuất, phá hoại chiến tranh giải phóng. Ra lệnh ngừng phân chia cừu, tránh để xảy ra tổn thất lớn hơn.

Ngay trong buổi sáng hôm đó, cha triệu tập hội nghị, thảo luận về việc phát triển sản xuất. Hai vị lãnh đạo cờ huyện Tô Lôi và Cống Cát đã phải lấy hết can đảm mới nói: "Nông dân nghèo cố nông làm cải cách ruộng đất thì được, phân ruộng phân tài sản tịch thu thì những phần tử tích cực đó đều làm được. Thế nhưng phát triển sản xuất, một số phần tử tích cực lại không chịu làm đâu, làm không được tốt cho lắm. Ngược lại nông trung đẳng nông giàu có thì làm tốt."

Cha cuối cùng phát biểu bày tỏ quan điểm: "Cải cách ruộng đất dựa vào nông dân nghèo là đúng, thực tế cũng đã chứng minh điều này. Thế nhưng phát triển sản xuất, một số nông dân nghèo đúng là không bằng trung nông. Trung nông chịu làm biết làm, còn nông dân nghèo ư, trước kia quả thật chịu đói chịu bóc lột, nhưng có người trong sản xuất cũng quả thực lêu lổng. Sau này các đồng chí phải chú ý phát huy tính tích cực sản xuất của trung nông, thượng trung nông."

Cống Cát nhỏ giọng nói: "Chính ủy, lời này anh nói thì được, tụi em thì không được đâu, đó là vấn đề lập trường."

Bốn mươi năm sau cha bảo với tôi, ông cũng không phải tùy tiện dám nói những lời thế này. Ông nghe Hoàng Khắc Thành nói: "Làm không tốt sản xuất cứ hở miệng ra là nói tai nạn do Tưởng. Tai nạn do Tưởng gì chứ? Giải phóng đã một năm rồi, chúng ta làm lãnh đạo cũng chẳng phải một năm rồi, làm không tốt chính là do bản thân chúng ta làm không tốt, đừng có hở ra là đổ vạ cho tai nạn do Tưởng!" Cha nhỏ giọng nói: "Ấy chà, lời này anh nói thì được, tụi em ai dám nói? Đó là vấn đề lập trường, bị tóm được thì không nhẹ đâu." Hoàng Khắc Thành nói: "Anh bạn to con ơi, cậu mà là đảng viên, thì về nhà hãy nói thật với tôi!"

Cha vào thành, bắt đầu chú ý đến giới công thương nghiệp, xuống nông thôn cũng chú ý tiếp xúc với trung nông thượng trung nông.

Gia đình đồng bào mà cha ở nhờ chính là thượng trung nông. Cha trò chuyện với ông ấy: "Các bác ăn gì thế?" Người đồng bào ủ rũ: "Cám!" Cha nói: "Tôi xem nào." Người đồng bào mở vung nồi. Cha chìa tay ra, nắm bánh cám vừa bóp liền vụn ra. Cha lắc đầu: "Các bác không biết ăn cám rồi!" Mắt người đồng bào sáng lên: "Thủ trưởng cũng từng ăn á?" Cha nói: "Nhà chúng tôi làm sao giống chỗ các bác chứ, lương thực ăn thỏa thích. Chỗ chúng tôi năm nào cũng là nửa năm cám nửa năm rau. Tôi dạy bác ăn, bác đem cám đổ vào cối xay nghiền nhỏ, kiếm ít vỏ cây du, phơi khô xay thành bột trộn vào, bánh cám sẽ không bị vụn ra nữa. Chỗ các bác còn sản xuất táo tàu, kiếm ít bột táo trộn vào coi như là cầu kỳ rồi, có vị ngọt, dễ ăn, mà lại không đến nỗi không rặn ra được cục phân." Thái độ người đồng bào thay đổi đại vị: "Không ngờ anh đúng là xuất thân khổ cực thật."

Trò chuyện chính trị, trò chuyện sản xuất, trò chuyện tương lai. Trước khi đi ngủ, người đồng bào hỏi: "Thủ trưởng, anh biết nhiều thật đấy. Năm nay anh bao nhiêu tuổi rồi?" Cha nói: "Bác đoán xem?" Người đồng bào nói: "Bốn mươi hai, ba gì đó chứ?" Cha cười: "Suýt soát."

Thực ra cha mới tròn ba mươi tuổi.

Thường Phát thúc nhổm người dậy từ trên sập, "Đồng bào này, bác đoán tôi bao nhiêu tuổi?" Người đồng bào trầm ngâm bảo: "Ừm, nhỏ hơn quyền chính ủy tầm một hai tuổi ấy nhỉ." Thường Phát thúc nhỏ hơn cha tôi nửa tuổi, nhưng tính kiểu này ông cũng bị đoán thành 40 tuổi.

Đêm đến, Thường Phát thúc trằn trọc ngủ không được. Trong ấn tượng của cha, đây là lần đầu tiên ông gặp cảnh đối phương mất ngủ. Ông bò dậy hỏi cha tôi: "Chính ủy. Anh thật sự nhìn tôi giống người 40 tuổi lắm à?" Cha nói: "Không giống, bác ấy đoán mò đấy. Em chẳng phải cũng giống người bốn mươi hai, ba hay sao?" Thường Phát lo lắng đăm chiêu; "Anh thì không sao chứ, vợ con đều có cả rồi. Còn em thì chẳng có gì cả."

Trong lòng cha khẽ chấn động, có cảm giác nợ nần. Yên lặng một lát, hỏi: "Trong lòng cậu có ai à?" Thường Phát nhìn trần nhà tối thui thẩn thờ, cuối cùng lẩm bẩm: "Có một cô nương hình như có vẻ có ý với em." Nếu cha tôi mà biết ông đang nghĩ gì, đêm nay chắc chắn sẽ không nhắm mắt, sẽ lập tức nhảy dựng lên, la oai oái. Nhưng dù thế nào đi nữa, ông cũng không thể ngờ tới trong lòng Thường Phát lại nghĩ như vậy, trái lại còn cổ vũ một câu. "Đã thực sự có người trong mộng, cô nương kia cũng đồng ý, vậy thì cứ thử xem sao."

Cha ngủ thiếp đi, hoàn toàn không biết gì về những chuyện lớn xảy ra xung quanh mình. Lúc rạng sáng, ông bị một thứ âm thanh náo động dồn dập cấp bách làm cho bừng tỉnh, quằn quậy ngồi dậy, nghe thấy tiếng người tiếng ngựa hò hét.

– Đừng đánh, không được bắn, bắn một phát là thương cả hai người đấy!

– Chặn từ bên kia kìa, chặn từ bên kia!

– Chạy về hướng tây rồi, phía tây phía tây!

---❊ ❖ ❊---

Tiếng động này đến thì hung mãnh, đi thì đột ngột, lướt qua một cái là vụt mất. Cha tôi không biết đã xảy ra tình hình gì, vội gọi Thường Phát, nhưng chỉ thấy một chiếc chăn trống không cuộn lại, bóng người đâu mất tăm?

Chiến sĩ cảnh vệ Trần Phát Hải xông vào, liếc mắt nhìn lên sập, sắc mặt lập tức tái mét, dậm chân kêu lên, "Tiêu rồi, tiêu rồi, làm không tốt đúng là tên nhãi ranh này rồi!"

– Rốt cuộc là thế nào? – Cha vẫn coi như giữ được bình tĩnh, vừa mặc áo vừa nói. – Giữ vững tinh thần kể lại xem nào.

– Con gái nhà họ Lục ở Úy Hưng Bình đã bị người ta cướp đi rồi. – Trần Phát Hải nói xong lại liếc nhìn chiếc sập một cái, cha tôi liền không kìm được mà cũng nhìn theo chiếc chăn cuộn trống không của Thường Phát. Nhà họ Lục là nhà tư bản dân tộc, bất kể là Hồng quân Liên Xô đến hay Đảng Cộng sản Trung Quốc đến, ông ta đều dành rất nhiều sự ủng hộ, là nhân vật mặt trận thống nhất quan trọng. Úy Hưng Bình là hiệu buôn do ông ta mở ở Chiêu Ô Đạt. Nhà ông ta ở một tòa tiểu lâu hai tầng, có một bức tường viện cao gần hai mét. Cha từng dẫn Thường Phát, Trần Phát Hải và các chiến sĩ cảnh vệ khác đến nhà họ Lục mấy lần, cũng từng nhìn thấy Thường Phát nói chuyện cùng cô con gái nhà họ Lục. Lúc đó không để ý lắm.

Trần Phát Hải tiếp tục báo cáo. "Ban đêm có người cưỡi ngựa nhảy qua tường viện. Người canh gác ban đêm nói, người đen ngựa đen, vèo một cái là nhảy qua đầu tường, chạy đến trước lầu, con ngựa liền chồm đứng lên, móng trước gác lên lầu hai. Người trên lưng ngựa theo sống lưng ngựa vọt lên cửa sổ lầu hai, phá cửa xông vào, kẹp cô gái nhà họ Lục vào nách, nhảy lên lưng ngựa rồi chuồn thẳng. Nghe thấy tiếng động, người trong nhà không chặn lại được, làm động đến người trên bộ đội, kỵ binh đuổi theo ra ngoài, còn không biết có đuổi kịp hay không..."

Sắc mặt cha vô cùng khó coi, người này chắc chắn là Thường Phát không trật đi đâu được. Ngựa đỏ ban đêm sẽ nhìn thành ngựa đen, con ngựa ấy sẽ đem móng trước gác lên lầu hai, cái hành vi ăn trộm ăn cắp kiểu chó này chỉ có Thường Phát và con ngựa hồng tía của hắn mới làm ra được.

– Con súc sinh này, tự tìm đường chết! – Cuối cùng cha cũng chửi thề một câu.

Khoảnh khắc ấy, trong đầu cha lướt qua biết bao nhiêu chuyện. Thường Phát nương theo lưng con ngựa chồm người dựng đứng vọt lên vách đá dựng đứng, một chiếc thắt lưng giúp Bộ Tư lệnh phân khu thoát khỏi sự truy kích của bảy vạn quân Nhật - ngụy, mà trên chiếc thắt lưng ấy lại thêu đầy những bông hoa đỏ gây chướng mắt. Thường Phát rút song súng tả hữu khai cung, cây cối nhỏ bị chặt gãy rạp như cỏ, lại bắn thủng ngay tâm lỗ đạn của quả sồi thò lên ở mái hiên. Thường Phát nâng chai uống cạn, nâng bát uống mừng, nâng thùng uống hào sảng, nâng chum uống cuồng nhiệt... Cuối cùng, ông phảng phất nhìn thấy Thường Phát quỳ sụp xuống trước mặt Hoàng Vĩnh Thắng mà nói rằng: "Tôi nghĩ, phụ nữ đều là ngày đầu tiên mắng tôi, ngày thứ ba thì không rời xa tôi được nữa..."

Cô gái nhà họ Lục bị cướp đi, đã gây ra sự phẫn nộ, bất an và náo loạn cực lớn trong thương hội và các tầng lớp xã hội. Thường Phát đã khó lòng thoát khỏi tội chết. Kỵ binh liên tục xuất phát truy bắt, địa ủy và quân phân khu cũng liên tiếp triệu tập các cuộc họp khẩn cấp, làm công tác rộng rãi trong xã hội, tiến hành tự phê bình. Cha tôi phải chịu áp lực vô cùng lớn, dẫu sao tội phạm cũng là cảnh vệ của ông. Mỗi khi một ngày căng thẳng trôi qua, cha tổng cộng lại ngẩn ngơ nhìn cuốn lịch một lúc.

Ngày thứ ba, là ngày cha nôn nóng bất an nhất. Chập tối, ông đập vỡ một chiếc tách trà, liền dẫn tiểu đội cảnh vệ đi về hướng tây bắc, phóng ngựa lao vào thảo nguyên mênh mông. Ở tận sâu trong nội tâm ông, ba ngày là một giới hạn...

– Chính ủy, anh nhìn kìa! – Trần Phát Hải trên lưng ngựa vung roi hô lớn.

Cha tôi đưa tay lên che trán nhìn từ xa: Đó là con đường nhỏ bị xe lê kéo ra những vết hằn sâu, hai bên nở rộ những bông cỏ sói độc thần kỳ, ngăn cách sa mạc với thảo nguyên. Một bên nhấp nhô những gò cát, trên gò cát mọc đan xen liễu bạc, hắc mai biển và cây sa sương, sau gò cát chính là đại mạc vô biên vô tận. Bên kia trải rộng mênh mông thảo nguyên mùa thu ở minh Chiêu Ô Đạt. Cỏ khô dưới ánh chiều tà rọi chiếu lóe lên ánh quang trạch vàng óng. Tận cùng thảo nguyên, phía chân trời đỏ rực có hai bóng người đang nhấp nhô trên lưng ngựa, tựa như bước thêm một bước nữa, sẽ lao thẳng vào vầng mặt trời lặn màu cam đỏ khổng lồ do đám cỏ tật lê miễn cưỡng đỡ lấy ở đằng xa...

Tiếng móng ngựa vang lên rào rào như mưa, đuổi theo hướng mặt trời lặn. Ánh nắng đỏ rực tưởng chừng với tới được, nhưng cuối cùng lại rơi tõm vào trong bụi cỏ. Chỉ còn lại mấy cụm mây rực rỡ bồng bềnh như núi non, cuồn cuộn như sóng vỗ.

Thế là, cha tôi kìm bớt tốc độ ngựa. Ông nghe thấy một bài hát. Đó là một bài "Cầu Hôn Ca" cổ xưa đượm đà phong vị dân tộc, mấy ngàn năm nay có hàng triệu thanh niên hát cho người con gái họ yêu thưa rằng:

Cưỡi trên con tuấn mã đỏ rực sóng vai đi bên nhau,

Cô gái dấu yêu ơi xin hãy dùng tay sờ lồng ngực nóng bỏng của anh.

Tuân theo ước hẹn ban đầu chúng mình hãy về quê hương thôi,

Nguyện chúng ta bạc đầu giai lão vĩnh viễn không rời xa!

---❊ ❖ ❊---

Tiếng hát trải rộng mênh mông ra tứ phía, như thảm cỏ mục đã chín lơ lửng chập chờn trong cơn gió nhẹ. Chỉ có những kẻ lang bạt kỳ hồ, năm tháng dài đằng đẵng dùng toàn bộ tâm hồn tưởng nhớ quê hương, luyến ái đại đất mẹ, và theo đuổi cuộc sống trên chặng đường chinh chiến khói lửa mới có thể cất lên tiếng hát lay động lòng người đến thế. Cha tôi cuối cùng cũng nhìn rõ một nam một nữ trên lưng ngựa nép sát vào nhau, thỏa mãn viên mãn vô ưu vô lo đung đưa. Trên thế gian này tuyệt nhiên không có bất kỳ chuyện gì khác có thể khơi gợi được sự chú ý của họ nữa...

Lòng cha tôi chấn động, khẽ thở dài. Sau đó ngọn lửa giận phừng phừng bốc lên, vung roi ngựa quát lớn: "Trói con súc sinh này lại cho ta!"

Lãnh đạo kỳ Khắc Thập Khằng Đằng tiếp đón tôi, uống rượu Lão Giao Ninh Thành, uống rượu Chế Xích Phong, uống bia Đĩa Bay. Vị phó kỳ trưởng trẻ tuổi say khướt cất tiếng hát, cơ thể nhảy nhót trên chiếc ghế đẩu như dùi trống: "Có một truyền thuyết cổ xưa: Trung Quốc có một vị hoàng đế vĩ đại..."

Vị lão kỳ trưởng đã nghỉ hưu dùng ngón tay quẹt chòm râu ướt sũng dính đầy nước rượu, bờ vai lắc lư theo tiếng hát, miệng nói với tôi: "Sau đó Thường Phát thúc của cháu được thương hội đồng lòng bảo lãnh thả ra, kết hôn với cô gái nhà họ Lục. Ha ha, mấy trăm người uống say bí tỉ đấy! Thế còn bố cháu thì sao? Ông ấy chỉ tặng Thường Phát thúc của cháu một búi cỏ sói độc!"

Phó kỳ trưởng hát đến mức toàn thân co giật: "Thành, Thành, Thành Cát Tư Hãn, chẳng biết có bao nhiêu thiếu nữ xinh đẹp đều sùng kính ngài ấy nhỉ, a ha ha ha, đều muốn làm tân nương của ngài ấy, a ha ha ha, thần tượng trong lòng người ta... Thành Cát Tư Hãn!"

Mã Đạt uống đến mồ hôi tuôn như suối, cất giọng oang oang nói. "Khi bố cháu đi, Thường Phát thúc của cháu muốn đi theo. Bố cháu nói. Đừng đi nữa, chú cứ ở lại Chiêu Ô Đạt đi. Chú theo tôi đến thành phố lớn, cứ hay vi phạm kỷ luật, sớm muộn gì cũng bị xử bắn, đến lúc đó tôi cũng không cứu nổi chú đâu. Thà ở lại Chiêu Ô Đạt thì an toàn hơn, bà con cô bác ở đây có thể thông cảm cho chú, yêu thương chú, chú cũng sống thoải mái hơn chút."

Lão kỳ trưởng nói: "Cũng may là được giữ lại, nếu không thì thể nào chẳng chết đói."

– Tại sao ạ? – Tôi khó hiểu hỏi.

– Thường Phát thúc của cháu uống rượu thành tật rồi, một bữa cũng không thể rời xa. Thực hiện chế độ tiền lương, tiền đều dùng để mua rượu, vợ con cơm cũng chẳng có mà ăn, những thứ trong nhà bán được đều bán sạch." – Lão kỳ trưởng lắc đầu cảm thán.

Mã Đạt cũng thở dài: "Hầy, những ngày tháng đó khỏi phải nhắc tới. Tôi đến thăm ông ấy, sáng sớm ngủ dậy đã không thấy đôi bốt đâu nữa. Đã bị ông ấy ăn trộm mang đi đổi rượu uống rồi."

Lão kỳ trưởng cười hề hề: "Dù sao cũng từng có cống hiến cho Chiêu Ô Đạt chúng ta, bà con cô bác không quên ông ấy, chính phủ cũng không dám quên ông ấy, đã xếp hạng thương tật cho ông ấy. Uống rượu được xếp hạng thương tật, mỗi tháng trợ cấp cho ông ấy 140 đồng tiền rượu, ở Chiêu Ô Đạt chúng ta thì đúng là độc nhất vô nhị. Cả nước chắc cũng chỉ có duy nhất một người!"

Tôi không khỏi lo lắng: "Uống rượu kiểu này, cơ thể không sao chứ?"

Mã Đạt cười ha hả, "Đừng nghe bác sĩ với sách vở hù dọa người ta. Thường Phát thúc của cháu năm 1964 đi khám sức khỏe, bác sĩ nói ông ấy bị xơ gan. Xơ gan do rượu gì đấy, sống không qua nổi một năm. Làm vợ ông ấy sợ chết khiếp không cho ông ấy uống nữa. Ông ấy bảo đằng nào cũng sống chẳng được mấy năm, làm ma thì cũng phải làm một con ma cho sướng miệng. Năm đó ông ấy uống dữ dội nhất. Uống một năm không chết, uống hai năm vẫn chưa chết. Uống đến năm 1984, lại đến Xích Phong khám sức khỏe. Hầy, cái vị bác sĩ bảo ông ấy sống không quá một năm ấy vậy mà lại chết trước, mới hơn năm mươi tuổi. Chậc chậc chậc. Đổi vị bác sĩ khác khám cho ông ấy, lại nói gan của ông ấy không xơ cứng nữa, đã mềm lại rồi. Hỏi Thường Phát có phải vì đã cai rượu không? Ông ấy bảo, gan của ông ấy là bị cồn ngâm mềm ra đấy..."

– Bây giờ ông ấy ở Lâm Đông, tuổi tác lớn hơn tôi, hơn 70 rồi, – Lão kỳ trưởng lắc đầu cảm thán, – Thể lực thì tuyệt đối khỏe hơn tôi nhiều, có thể leo lên đường Diêm Vương Đạo ở Hậu Triệu Miếu, con đường đó còn hiểm trở hơn cả Bách Xích Hạp ở Hoa Sơn cơ đấy!"

– Cuộc đời ông ấy chính là đi ra từ con đường Diêm Vương Đạo đó.

Tài xe dùng cả hai tay đánh vô lăng một vòng lớn, chiếc xe jeep lượn mười tám khúc cua, dọc theo sườn núi dốc đứng lao vút lên, đâm thẳng lên tận mây xanh. Bánh xe bay lượn trên những tầng mây nhẹ nhàng mờ sương, trắng muốt. Thoắt cái lại quay ngoắt cắm đầu lao xuống, cắm cổ chìm lún xuống. Thế là, cảnh tượng quen thuộc mà tráng lệ ấy lại một lần nữa hiện ra trước mắt. Con đường vàng óng nhìn không thấy điểm dừng, hai bên nở rộ những bông cỏ sói độc thần kỳ, một bên là sa mạc tuyệt vọng, một bên là thảo nguyên hy vọng...

Một chú chim sơn ca lướt qua trước đầu xe, rung rẩy lơ lửng giữa bầu trời thảo nguyên như thể đã dừng lại, giống như một trái tim trẻ trung đang đập rộn ràng. Chiếc xe hơi đã mọc cánh, tâm tư của tôi cũng mọc cánh, bay vút thật nhanh về hướng Lâm Đông, về hướng Thường Phát thúc của tôi.

Chỉ còn hai tiếng nữa là được gặp Thường Phát thúc rồi. Tôi có biết bao nhiêu chuyện muốn hỏi? Ông ấy có biết bao nhiêu câu chuyện muốn kể cho tôi nghe? Cả người thím mà tôi chưa từng gặp mặt bao giờ – vị tiểu thư khuê tú nhà họ Lục ở Úy Hưng Bình năm xưa, bây giờ trông ra sao... Tất cả những điều này đều được bao bọc bởi sự huyền bí và mới lạ, thu hút tôi như một khối nam châm.

Tôi nhìn chằm chằm vào những bông cỏ sói độc lướt vùn vụt qua ngoài cửa sổ xe, nhìn đến hoa mắt chóng mặt. Tôi nhớ đến cuốn "Từ Hải" tra cứu tối qua, đoạn văn nhìn thấy ở trang 1883:

Sói độc, tên thực vật. Rốt cuộc là loại nào, sách Bản Thảo ghi chép không rõ... Tiêu tích, sát trùng, nhưng có độc tính lớn, nên thận trọng khi sử dụng...