Một

Trước khi giai đoạn thứ ba của Chiến dịch Hoài Hải bắt đầu, Tư lệnh Thành Thành đích thân tới Lữ đoàn 3, Quân đoàn 11 để thăm Trần Thu Thạch. Ông không ngờ rằng lần này Trần Thu Thạch phát bệnh lại nghiêm trọng đến thế. Khi Triệu Tử Minh báo cáo với Thành Thành qua điện thoại, hắn đã mô tả rằng gã này cứ như bị yêu ma nhập, thường xuyên nói những lời không đâu vào đâu, hơn nữa miệng luôn nói mình có tội, có lỗi với tổ chức, có lỗi với gia đình vợ con.

Trong vô vàn những lời "có lỗi" mà Trần Thu Thạch lẩm bẩm, còn có một cái tên là Lão Sơn Dương.

Lão Sơn Dương đã già rồi. Trong giai đoạn cuối của Chiến dịch Hội Hà, Lão Sơn Dương cõng Trần Thu Thạch ra tiền tuyến chỉ huy ngăn chặn cuộc tấn công của Chương Lâm Pha, một mảnh đạn đã găm vào bụng nó. Trần Thu Thạch lập tức ra lệnh cho Đào Chí Chương cứu Lão Sơn Dương, Đào Chí Chương phản đối: "Người tôi còn chưa cứu nổi, lấy đâu ra thời gian cứu ngựa, tôi đâu phải bác sĩ thú y!"

Trần Thu Thạch nổi giận, quát lớn: "Ngựa của tôi ít nhất bằng sức chiến đấu của một đại đội, anh nhất định phải cứu sống nó cho tôi."

Đào Chí Chương không còn cách nào, đành vội vàng phẫu thuật cho Lão Sơn Dương. Mảnh đạn còn chưa lấy ra được, Phùng Tri Lương đã chỉ huy một đội người khiêng Trần Cửu Xuyên tới. Đào Chí Chương không nói hai lời, lập tức quay người nhào tới bàn phẫu thuật của Trần Cửu Xuyên. Trần Thu Thạch bất lực, đành ra lệnh cho một y tá tiếp tục phẫu thuật cho Lão Sơn Dương.

Viên Xuân Mai nghe tin chạy tới, thấy Trần Thu Thạch cứ quẩn quanh bên cạnh Lão Sơn Dương, giận không chỗ phát tiết, túm lấy Trần Thu Thạch: "Anh còn giống một Lữ đoàn trưởng không hả? Trung đoàn trưởng chủ lực tấn công của anh đang trọng thương, hấp hối, vậy mà anh lại tiêu tốn sức lực của bác sĩ vì một con ngựa ở đây."

Trần Thu Thạch hất tay áo nói: "Trần Cửu Xuyên là tội nhân, còn Lão Sơn Dương là công thần."

Lão Sơn Dương dường như nghe hiểu lời của Trần Thu Thạch, ngay lúc đó, nó cố gắng ngẩng đầu lên, dụi vào lòng Trần Thu Thạch.

Viên Xuân Mai rút súng ngắn cầm trên tay nói: "Lữ đoàn trưởng Trần, nếu anh còn gây rối ở đây, tôi sẽ bắn chết con ngựa này."

Trần Thu Thạch cũng nổi nóng, vỗ vỗ khẩu súng bên hông nói: "Nếu cô dám đụng đến ngựa của tôi, tôi cũng dám ra tay với cô."

Viên Xuân Mai cắn môi, "cạch" một tiếng mở khóa an toàn, họng súng chĩa thẳng vào đầu ngựa. Ngay khoảnh khắc đó, một người từ phía sau Viên Xuân Mai lao lên, nắm lấy cánh tay cô.

Cả Viên Xuân Mai và Trần Thu Thạch đều sững sờ, nhìn kỹ lại thì ra là Lương Sở Vận. Gương mặt Lương Sở Vận đỏ bừng, lồng ngực phập phồng dữ dội. Viên Xuân Mai hỏi: "Lương Sở Vận, cô đến đây làm gì?"

Lương Sở Vận nói: "Lữ đoàn trưởng Trần, Phó chính ủy Viên, đừng cãi nhau nữa, hai người trở về vị trí chỉ huy của mình đi, giao Lão Sơn Dương lại cho tôi."

Trần Thu Thạch cũng cất súng, cúi người xuống, nhìn Lão Sơn Dương đắm đuối một lúc lâu, rồi đứng thẳng dậy, nói với Lương Sở Vận: "Cảm ơn cô, Tiểu Lương, Lão Sơn Dương của tôi giao cho cô đấy, sống hay chết, nó tin tưởng cô."

Không còn bác sĩ, cũng chẳng còn y tá, Lương Sở Vận tìm hai thương binh nhẹ đến giúp, lấy được nửa bình cồn, dùng dao găm lấy mảnh đạn trong bụng Lão Sơn Dương ra. Sau đó cô lại gọi một y tá đến để sát trùng và khâu vết thương cho nó. Kỳ diệu thay, Lão Sơn Dương đã sống sót.

Sau đó, cứ vài ngày Lương Sở Vận lại đến thăm Lão Sơn Dương. Về sau nữa, Trần Thu Thạch phát bệnh, cũng phải nhập viện, Lương Sở Vận đến thăm ngựa tiện thể thăm luôn cả Trần Thu Thạch. Chỉ có điều, giờ đây cô đã nản lòng thoái chí, cô cuối cùng cũng hiểu ra, Trần Thu Thạch không thể nào chấp nhận cô.

Khi Thành Thành dưới sự tháp tùng của Triệu Tử Minh và Viên Xuân Mai đến bệnh viện, Trần Thu Thạch đang nhìn cảnh vệ Lý Thuyên Trụ tắm rửa cho Lão Sơn Dương ngoài lều. Đây là công việc bắt buộc mỗi ngày của ông, từ khi vào bệnh viện dã chiến, mỗi ngày ông nhất định phải làm hai việc: một là xem Lão Sơn Dương, hai là xem Trần Cửu Xuyên.

Thành Thành vốn mang theo quyết định bổ nhiệm, Binh đoàn đã quyết định bổ nhiệm Trần Thu Thạch làm Tư lệnh Quân đoàn 11. Nhưng khi Thành Thành gặp mặt Trần Thu Thạch, ông không tài nào lấy quyết định này ra khỏi cặp tài liệu.

Trần Thu Thạch gặp Thành Thành, dường như không có gì bất thường, còn đứng dậy chào Thành Thành một cái, miệng lẩm bẩm: "Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 3, Quân đoàn 11 Hoa Dã, Trần Thu Thạch đang dưỡng bệnh, sẵn sàng chấp nhận nhiệm vụ tác chiến mới bất cứ lúc nào."

Triệu Tử Minh và Viên Xuân Mai nhìn nhau, cảm thấy biểu hiện hôm nay của Trần Thu Thạch vẫn coi là bình thường.

Thế nhưng sự bình thường này chẳng kéo dài được bao lâu, mi mắt Trần Thu Thạch bắt đầu díp lại, ngáp dài liên tục, nước mắt nước mũi giàn giụa. Triệu Tử Minh và Viên Xuân Mai đều hiểu ngầm với nhau, biết tên này lên cơn nghiện thuốc rồi, nhưng vì Tư lệnh Thành Thành ở đó, không ai dám nói toạc ra.

Thành Thành quan sát Trần Thu Thạch, người đàn ông trước mắt đã gầy trơ xương, mặt mũi râu ria xồm xoàm, tóc tai cũng rối bời. Thành Thành nhíu mày nói: "Sao lại thế này, làm thế nào mà để Lữ đoàn trưởng của các anh ra nông nỗi này! Bệnh viện các anh không có người cạo râu sao?"

Triệu Tử Minh nói: "Gần đây cảm xúc của lão Trần biến động rất lớn, ông ấy bảo nếu không cho xuất viện đi chỉ huy tác chiến thì ông ấy không cạo râu."

Thành Thành trầm ngâm một lúc rồi nói: "Lão Triệu, anh còn nhớ ở căn cứ địa Bách Tuyền không, lần đó bệnh của lão Trần được chữa khỏi như thế nào?"

Triệu Tử Minh nói: "Là nhờ đánh trận. Sau đó Tư lệnh giao cho ông ấy một nhiệm vụ, chỉ huy độc lập một trận chiến, trận chiến thắng lợi, bệnh của lão Trần cũng khỏi hẳn."

Thành Thành nói: "Vậy thì lạ thật, lần này lão Trần phát bệnh chẳng phải là đang trong lúc chiến đấu sao, tại sao lần này lại không linh nghiệm? Chẳng lẽ tinh thần chịu phải cú sốc lớn nào?"

Triệu Tử Minh liếc mắt thấy Lưu Đại Lâu nhân lúc lau mặt cho Trần Thu Thạch, dường như đã đặt thứ gì đó dưới mũi ông, vội vàng đánh lạc hướng Thành Thành, kéo tay áo Thành Thành nói: "Thủ trưởng, có vài chuyện không tiện nói trước mặt lão Trần, tôi xin báo cáo riêng với ngài."

Không ngờ câu này lại chọc giận Trần Thu Thạch, Trần Thu Thạch hắt hơi hai cái, dường như có tinh thần trở lại, đứng bên cạnh mỉa mai: "Lão Triệu, anh lại giở trò gì đấy, tại sao không nói trước mặt tôi? Chẳng lẽ anh lại muốn đánh tôi thành phái đầu hàng? Anh là cái loại người lúc nào cũng giở trò quỷ, không phải là một người cách mạng trong sạch."

Triệu Tử Minh khẽ nói: "Tư lệnh, ngài xem, tên này thực sự lại phát bệnh rồi, lần này khác với mọi khi, lần này nặng hơn đấy."

Thành Thành nhìn Trần Thu Thạch, trầm tư nói: "Dáng vẻ này của ông ta, ba phần giống người, bảy phần giống quỷ, sao có thể lãnh đạo binh sĩ đánh trận đây?"

Nào ngờ Trần Thu Thạch nghe hiểu, lại chen ngang: "Báo cáo Tư lệnh, đồng chí Trần Thu Thạch không phải ba phần giống người, bảy phần giống quỷ, đồng chí Trần Thu Thạch bình thường lắm. Triệu Tử Minh và Viên Xuân Mai cùng những người khác cấu kết ngầm, muốn tước đoạt quyền chỉ huy của tôi, khôi phục quyền quyết định cuối cùng của Chính ủy. Họ lại giam lỏng tôi rồi. Xin Tư lệnh thả tôi ra, tôi muốn đánh đổ Tưởng Giới Thạch, giải phóng toàn Trung Quốc."

Thành Thành cười, bước đến trước mặt Trần Thu Thạch, vỗ vỗ vai ông: "Lão Trần, tôi tin ông. Ông bị bệnh là thật, chúng ta chữa khỏi bệnh cho ông cũng là thật. Nhưng mà, giai đoạn ba của Chiến dịch Hoài Hải vẫn chưa bắt đầu, bộ đội vẫn đang tập kết chỉnh đốn, ông cứ yên tâm dưỡng bệnh thêm một thời gian nữa, có nhiệm vụ, đặc biệt là nhiệm vụ trọng đại, tôi sẽ tìm ông. Ông nghe rõ chưa?"

Trần Thu Thạch chào theo nghi thức quân đội trả lời: "Tôi rõ rồi."

Thành Thành trở về Binh đoàn, suy đi tính lại, cuối cùng vẫn quyết định để Trần Thu Thạch rời vị trí dưỡng bệnh, không nhất định phải ở bệnh viện, cũng có thể đến vùng giải phóng địa phương. Ông thậm chí còn muốn đưa Trần Thu Thạch đến căn cứ địa Bách Tuyền ở Thái Hành Sơn hoặc là Bắc Bình vừa mới được giải phóng. Nhưng khi hỏi ý kiến Trần Thu Thạch, tên này kiên quyết không làm. Trần Thu Thạch nói: "Tôi không có bệnh, tôi phải tiếp tục chỉ huy bộ đội của mình."

Trần Thu Thạch càng nói vậy, thủ trưởng Binh đoàn càng không yên tâm, lại ba lần bốn lượt yêu cầu Triệu Tử Minh và Viên Xuân Mai làm công tác tư tưởng. Cuối cùng Trần Thu Thạch cũng buông lời, nói có thể rời vị trí dưỡng bệnh, nhưng ông chỉ có thể trở về Ẩn Hiền Tập ở Mai Sơn.

Triệu Tử Minh bảo Viên Xuân Mai nhanh chóng liên hệ với Trịnh Bỉnh Kiệt, Bí thư địa ủy Hoài Thượng Châu. Trịnh Bỉnh Kiệt nói, Ẩn Hiền Tập đã được giải phóng rồi, chính quyền địa phương đã tu sửa Trần Gia Vu tử, xây ba gian nhà tường gạch ngói, còn có một cái chái nhỏ, hoan nghênh Lữ đoàn trưởng Trần về quê dưỡng bệnh, công tác y tế và cảnh vệ đều do địa ủy phụ trách.

Trần Thu Thạch nói: "Lão Triệu, anh có ý đồ gì? Tôi thân thể khỏe mạnh, không bệnh tật gì, tại sao cứ ép tôi rời chức dưỡng bệnh? Chẳng lẽ tôi không còn giá trị gì nữa sao? Tư lệnh Thành Thành từng nói với tôi, có nhiệm vụ, nhất là nhiệm vụ trọng đại, ngài ấy sẽ tìm tôi. Nếu tôi đến Ẩn Hiền Tập, ngài ấy tìm tôi ở đâu?"

Triệu Tử Minh nói: "Lão Trần, ông nhìn lại ông xem, lúc thì giống người, lúc lại giống quỷ, làm sao ông có thể chỉ huy bộ đội đánh trận?"

Trần Thu Thạch nói: "Tôi chưa bao giờ giống quỷ, tôi tỉnh táo lắm."

Triệu Tử Minh nói: "Còn nữa, bây giờ ông còn hút thuốc phiện, cơn nghiện lên là buồn ngủ, việc này mà Binh đoàn thủ trưởng biết được, không bắn ông thì cũng cách chức."

Trần Thu Thạch nói: "Tin đồn nhảm, lũ phản động Quốc dân đảng tung tin đồn, anh cũng tung tin đồn. Lũ phản động Quốc dân đảng năm xưa tung tin tôi chết rồi, thế mà tôi vẫn còn sống. Anh tung tin tôi hút thuốc phiện, nhưng tôi không hút, tôi chưa bao giờ hút cái thứ đó."

Nói đoạn, lại ngáp một cái, lẩm bẩm: "Lưu Đại Lâu đâu, bạch phấn của tôi để đâu rồi? Lấy đến đây mau."

Hai

Trước Chiến dịch Vượt sông, Hoa Dã được biên chế lại thành Dã chiến quân số 3, các quân đoàn thuộc Binh đoàn Thành Thành, có đơn vị trực tiếp nâng cấp lên biên chế quân đoàn, có đơn vị sáp nhập thành quân đoàn, chỉ có Quân đoàn 11 là đặc biệt, vẫn sử dụng phiên hiệu cũ, và nhận một nhiệm vụ đặc biệt.

Sư đoàn mới số 7 của quân Quốc dân đảng trong giai đoạn đầu của Chiến dịch Hoài Hải, tấn công Hội Hà bị tổn thất nặng nề, trong giai đoạn hai khi tăng viện Túc Thành, lại bị Binh đoàn Thành Thành chia cắt bao vây, về cơ bản đã tan rã. Ngoài Lữ đoàn 1 của Dương Ấp vẫn còn tương đối nguyên vẹn, các lữ đoàn còn lại và bộ đội trực thuộc sư đoàn phần lớn đã bị tiêu diệt. Trong giai đoạn cuối của chiến dịch, Chương Lâm Pha không biết dùng chiêu trò gì, thuyết phục được Bộ chỉ huy, đưa tàn quân Sư đoàn mới số 7 rút khỏi chiến trường Hoài Hải từ sớm, mới tránh khỏi vận đen bị tiêu diệt hoàn toàn. Bộ đội rút ra chỉ còn lại hơn bốn ngàn người, biên chế vào Quân đoàn 2 của Tập đoàn quân số 7 do La Kiệt Anh chỉ huy, Chương Lâm Pha làm Quân đoàn trưởng, phiên hiệu Sư đoàn mới số 7 không đổi, nhưng chỉ còn biên chế một lữ đoàn với bốn trung đoàn. Đơn vị này không rút về Giang Nam, cũng không bỏ trốn bằng đường biển, mà quay lại Hoài Thượng Châu, tập hợp lực lượng ở Đại Biệt Sơn, dựng trại cố thủ một góc, trở thành một cái đinh cản trở Quân giải phóng vượt sông.

Nhiệm vụ của Quân đoàn 11 là bám theo đối thủ cũ, quay lại Đại Biệt Sơn, giai đoạn đầu là kiềm chế tiêu hao, trước khi chiến dịch vượt sông bắt đầu thì tiêu diệt chúng.

Đây là một nhiệm vụ có tính độc lập rất cao. Hàn Tử Quân nhiều lần kiến nghị với thủ trưởng Binh đoàn và Hoa Dã, xét vào tài năng chỉ huy của Trần Thu Thạch, cộng thêm việc ông rất am hiểu Sư đoàn mới số 7, nên vẫn nên để Trần Thu Thạch chịu trách nhiệm quân sự cao nhất của Quân đoàn 11. Vì vậy, mười ngày trước khi bộ đội chia tay, Thành Thành lại tới doanh trại Quân đoàn 11 để khảo sát tình trạng hiện tại của Trần Thu Thạch.

Khi Quân đoàn tổ chức cuộc họp triển khai hành động, Trần Thu Thạch cũng tham dự, thân phận lúc này của ông vẫn là Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 3. Sau khi Tham mưu trưởng đọc xong phương án hành động, Thành Thành hỏi Trần Thu Thạch: "Lão Trần, trước kia là ông thủ địch công, giờ tình thế ngược lại, địch thủ ông công. Nếu để ông chỉ huy, về mặt chiến lược ông có suy nghĩ gì?"

Trần Thu Thạch nói: "Hai vấn đề phải giải quyết, một là thời gian. Tôi kiềm chế lúc nào, kiềm chế trong bao lâu, cái này phải làm rõ. Hai là không gian. Hiện tại chúng ta không biết sự bố trí của kẻ địch, cho nên phe ta quay lại Đại Biệt Sơn, cũng giống như người mù sờ voi."

Thành Thành nói: "Ông phân tích từ xa đi, Sư đoàn mới số 7 sẽ áp dụng phương thức phòng ngự như thế nào?"

Trần Thu Thạch nói: "Tôi không phải thủ trưởng quân đoàn, đây không phải là vấn đề tôi cần cân nhắc."

Thành Thành nổi giận, đập bàn nói: "Sao lại không phải là vấn đề ông cần cân nhắc? Chiến dịch Hội Hà, phương án của Binh đoàn ông đều cân nhắc cả đấy thôi. Giờ chủ lực bộ đội muốn tiến về phía đông, các ông muốn xuống phía tây, chia tay đến nơi rồi, nước đến chân rồi mà ông còn làm cao. Bệnh của ông rốt cuộc đã khỏi chưa?"

Trần Thu Thạch nói: "Bệnh của tôi đương nhiên khỏi rồi. Để tôi chỉ huy Quân đoàn 11, tôi bách bệnh tiêu tan."

Thành Thành nói: "Được, vậy ông nói giả thiết của ông ra nghe xem nào."

Trần Thu Thạch ngáp một cái, hốc mắt hơi nhức. Ông muốn rời ghế, Thành Thành gầm lên: "Cho ông ta thuốc!"

Lưu Đại Lâu phía sau Trần Thu Thạch vội vàng đưa cho Trần Thu Thạch một điếu thuốc, tất nhiên là loại đã qua xử lý. Trần Thu Thạch dùng bàn tay run rẩy châm thuốc, rít một hơi thật sâu, thở ra một làn khói dài, rồi lấy từ cặp tài liệu của mình ra một tờ "Bản đồ phân tích tình hình địch tại Đại Biệt Sơn", trải lên bàn, bình tĩnh nói: "Mọi người xem này, căn cứ vào địa hình chân núi phía bắc Đại Biệt Sơn và trang bị, binh lực hiện tại của Sư đoàn mới số 7, tôi phân tích chúng sẽ áp dụng cách phòng ngự co cụm thời kỳ kháng Nhật, phía bắc giáp sông Hoài, phía nam dựa vào núi Mai, trọng điểm vẫn nằm ở tuyến Tây Hoàng Tập và Kỳ Tiên Tự..."

Thành Thành và Hàn Tử Quân nhìn nhau, trong mắt cả hai đều có sự kinh ngạc. Cho đến tận bây giờ, Trần Thu Thạch vẫn nắm chắc phần thắng, không hề có hiện tượng bất thường.

Buổi sáng hôm đó, Trần Thu Thạch nói hơn một tiếng đồng hồ, mạch lạc rõ ràng, logic chặt chẽ, phân tích thấu đáo, đối phó chính xác, hoàn toàn không giống một bệnh nhân tâm thần.

Sau cuộc họp, Thành Thành hỏi Hàn Tử Quân và Triệu Tử Minh: "Thằng cha này rốt cuộc là sao, tôi còn nghi ông ta không có bệnh đấy."

Triệu Tử Minh nói: "Phiền phức nằm ở chỗ đó, ngài vĩnh viễn không biết khi nào ông ấy tỉnh táo, không biết khi nào ông ấy phát bệnh."

Hàn Tử Quân nói: "Theo tôi được biết, năm xưa bác sĩ ở Thái Hành Sơn chẩn đoán ông ấy mắc chứng tâm thần phân liệt thể hoang tưởng, là không đúng. Bệnh này của Trần Thu Thạch rất giống cái mà người phương Tây gọi là chứng mất trí nhớ gián đoạn, triệu chứng chính là dưới sự kích thích mạnh, não bộ sẽ xuất hiện khoảng trắng ngắn ngủi, trí nhớ về người hoặc việc xung quanh mơ hồ, cho nên thường nói năng lảm nhảm. Nhưng bệnh này có một đặc điểm là không mất lý trí, cũng không đi đến cực đoan."

Thành Thành nói: "Ồ, bệnh này cũng thật kỳ lạ, chẳng lẽ ông ta bị bệnh cũng có chiến thuật? Thằng cha này, ông ta làm cho kẻ địch của chúng ta thần hồn nát thần tính, giờ lại giở trò này với tôi, giao bộ đội cho một kẻ nửa điên, chúng ta sao có thể yên tâm?"

Hàn Tử Quân nhân cơ hội nói: "Tôi nghe nói Tư lệnh từng nói ở Thái Hành Sơn, bệnh của đồng chí Trần Thu Thạch, chỉ có một liều thuốc quý, đó là đánh trận."

Thành Thành không nói, trầm ngâm hồi lâu mới hỏi: "Nếu giao quyền chỉ huy quân sự của Quân đoàn 11 cho Trần Thu Thạch, các anh có yên tâm không?"

Hàn Tử Quân nói: "Tôi giơ hai tay ủng hộ. Thứ nhất, từ sau khi Chính ủy Tào hy sinh, tôi vẫn luôn kiêm nhiệm cả quân sự lẫn chính trị, áp lực quá lớn. Thứ hai, Trần Thu Thạch nhậm chức Tư lệnh Quân đoàn 11, là sự uy hiếp cực lớn đối với Sư đoàn mới số 7. Thứ ba, Trần Thu Thạch chỉ huy đánh trận, quân ta có niềm tin hơn."

Thành Thành hỏi Triệu Tử Minh: "Anh có thể đảm bảo không xảy ra vấn đề gì không?"

Triệu Tử Minh nói: "Tôi cho rằng, bệnh của đồng chí Trần Thu Thạch là việc xấu, nhưng nếu biết tận dụng, cũng có thể biến thành việc tốt. Năm xưa đàm phán quân sự thất bại, bọn phản động Quốc dân đảng phái phân đội nhỏ ám sát Trần Thu Thạch, rồi tấn công vùng giải phóng, chúng ta đã tương kế tựu kế tạo ra tin giả đồng chí Trần Thu Thạch hy sinh, dụ địch tiến sâu, giành thắng lợi vang dội tại hai chiến trường Tây Hoàng Tập và Tây Hoa Sơn. Nếu có năm ngày không nói sai câu nào, tức là bệnh của ông ấy đã khỏi, đồng chí Trần Thu Thạch đã sáu ngày không nói sai câu nào rồi."

Thành Thành nói: "Xem ra ý kiến của các anh khá thống nhất, tôi về Binh đoàn sẽ báo cáo ý nghĩ của các anh với các thủ trưởng khác. Các anh phải chuẩn bị sẵn hai phương án."

Ngày hôm sau khi Thành Thành rời Quân đoàn 11, lệnh của Binh đoàn và Bộ Chính trị liên ký đã tới, bổ nhiệm Trần Thu Thạch làm Tư lệnh Quân đoàn 11.

Ba

Trần Thu Thạch đã tính đến mọi thứ, chỉ là không ngờ cục diện chiến trường sau này lại thay đổi nhanh đến vậy. Ông vừa cùng bộ đội lên đường, thông báo của Binh đoàn đã tới, địch đột ngột điều chỉnh bố trí, kế hoạch ban đầu là Sư đoàn mới số 7 cố thủ bờ bắc đã bị từ bỏ, Kiều Văn Thiên đang tổ chức bộ đội rút về Giang Nam, Hoa Dã chỉ thị Quân đoàn 11 lập tức chuyển hướng, truy kích Kiều Văn Thiên.

Bộ đội hành động thần tốc, ngay đêm đó đã thay đổi lộ trình hành quân, từ Lư Châu xéo về phía đông nam, lao thẳng tới An Khánh, áp sát Thông Thành. Tại Diên Sơn, cách sông Trường Giang hơn một trăm cây số, phong tỏa con đường vượt sông của Sư đoàn mới số 7.

Chiến dịch Diên Sơn nổ ra trước Chiến dịch Vượt sông năm ngày. Mặc dù chuẩn bị vội vàng, nhưng Trần Thu Thạch vẫn khảo sát thực địa, tận dụng tâm lý muốn thoát thân của địch, bày ra một trận đồ bông, trên dải đất 20 cây số giữa Thông Thành và Hồng Sơn, lấy tiểu đoàn làm đơn vị tác chiến, ba tiểu đoàn làm một mảnh, ba mảnh làm một diện, hỗ trợ lẫn nhau. Khi Trần Thu Thạch cùng Lưu Đại Lâu và Phùng Tri Lương nghiên cứu phương án tác chiến đã nhấn mạnh nhiều lần: Chiến dịch lần này, không phải là công thành chiếm đất, cũng không phải tiêu diệt địch, mà là đánh tiêu hao với chúng. Thời gian chúng ta chịu được, địch không chịu được, chúng ta đánh vận động chiến với chúng. Kìm chân địch hai ngày không thể đột vây, chúng sẽ tuyệt vọng, trận cuối cùng tôi ép chúng từ bỏ đột vây, nộp vũ khí đầu hàng, đó mới là mục tiêu cao nhất của chiến dịch.

Giai đoạn đầu của Chiến dịch Diên Sơn về cơ bản đã thực hiện được giả thiết chiến dịch của Trần Thu Thạch, Quân đoàn 11 trên dải đất 20 cây số giữa Thông Thành và Hồng Sơn, đã hóa một lữ đoàn thành các đơn vị nhỏ, chiếm đóng hơn ba mươi cao điểm, các cao điểm này hỗ trợ lẫn nhau, kín như bưng. Sau khi chiến dịch phát động, lấy Lữ đoàn 3 làm mũi chủ công, đột kích vào khớp nối phía tây nam của Sư đoàn mới số 7, áp sát Thanh Thành Sơn nơi đặt Bộ chỉ huy sư đoàn địch. Bộ đội của Kiều Văn Thiên đã chuẩn bị vượt sông rồi, nhưng dưới sự quấy nhiễu của bộ đội tiên phong Quân đoàn 11 và một trung đoàn độc lập của bộ đội địa phương do Trịnh Bỉnh Kiệt dẫn đầu, hành động bị trì trệ hai ngày, hai ngày này đã giúp Quân đoàn 11 giành thế chủ động, bố phòng thong dong. Lữ đoàn 1 của Dương Ấp hành động nhanh hơn một chút, khi nhận được tin bộ đội tiên phong Quân đoàn 11 đã bám theo, Dương Ấp liền kiến nghị với Kiều Văn Thiên, dù vội vàng, cho dù bộ đội hành động phân tán, cũng không được nán lại ở Diên Sơn, nhưng Kiều Văn Thiên không nghe. Kiều Văn Thiên nói: "Quân ta vẫn còn biên chế, tôi đâu phải chó mất chủ, tại sao tôi chưa gom đủ thuyền đã chạy? Nực cười!"

Kiều Văn Thiên từ tận đáy lòng vẫn coi thường vũ trang địa phương và các đơn vị nhỏ của Quân đoàn 11.

Dương Ấp quyết định ngay lập tức, lấy lý do hỗ trợ, dẫn quân di chuyển về phía bờ sông trước, ngay khi Lữ đoàn 1 sắp tiếp cận bờ sông, điện tín khẩn của Kiều Văn Thiên bay đến, thông báo chủ lực Cộng quân đã tới, tại Diên Sơn xuất hiện trận địa phòng ngự của Cộng quân, ra lệnh Dương Ấp quay lại cứu viện ngay lập tức.

Dương Ấp chửi thề suốt nửa ngày, không còn cách nào, đành dẫn quân quay lại Diên Sơn, trên đường không ngừng bị quấy nhiễu, tổn thất không ngừng tăng. Quay lại cứu viện Kiều Văn Thiên, Dương Ấp vốn dĩ không tích cực, gặp phải ngăn chặn, liền có lý do, đi đi dừng dừng, mãi đến một ngày sau mới tới Tam Sắc Cận, mà lúc này Cộng quân không hề xảy ra tấn công quy mô lớn, Kiều Văn Thiên ra lệnh Dương Ấp ở lại Tam Sắc Cận chờ lệnh.

Ngày 17 âm lịch, trăng tròn treo trên trời, Kiều Văn Thiên dẫn Bộ chỉ huy Sư đoàn mới số 7 di chuyển về phía bờ sông, đến nửa đêm, chỉ gặp sự kháng cự yếu ớt. Tin tức truyền đến, Dương Ấp không khỏi toát mồ hôi thay cho Kiều Văn Thiên, ông nghĩ đến bài học tấn công Tây Hoa Sơn năm xưa. Quả nhiên, đến sáng, dự cảm của Dương Ấp đã được xác thực. Bộ chỉ huy Sư đoàn mới số 7 và một lữ đoàn tấn công về phía nam hơn hai mươi cây số, đã không biết từ lúc nào bị chia cắt thành hơn ba mươi mảnh, trở thành nước chảy cát trôi, không thể hỗ trợ lẫn nhau, liên lạc trên dưới bị cắt đứt.

Dương Ấp điện khẩn cho Kiều Văn Thiên, tuyên bố nếu không thu quân lại, có khả năng bị Cộng quân chia cắt tiêu diệt từng phần. Kiều Văn Thiên lúc này cũng nhận ra bộ đội mình có thể đã rơi vào mê hồn trận, vội vã thu quân, tuy nhiên các đơn vị đều báo cáo, căn bản không thể đánh ra ngoài, cũng không biết đánh về hướng nào. Lòng quân hỗn loạn, không thể chiến đấu thêm.

Trận chiến đến giữa trưa, Kiều Văn Thiên chỉ thu quân được chưa đầy ba ngàn người, vội vàng điều chỉnh đội hình chiến đấu, bất chấp tất cả đột kích ra bờ sông.

Trước khi chiến dịch phát động, khi bố trí binh lực, Trần Thu Thạch đã đặt Trung đoàn 3 Lữ đoàn 3 tại trại Toàn Phong, đây là con đường duy nhất từ Diên Sơn ra bờ bắc sông. Nhiệm vụ Trần Thu Thạch giao cho Trần Cửu Xuyên rất rõ ràng, chỉ thủ không công, chỉ đánh không đuổi. Cách dùng binh như vậy, rõ ràng cho thấy Trần Thu Thạch đã không còn tin tưởng Trần Cửu Xuyên nữa. Không chỉ giao cho Trần Cửu Xuyên một nhiệm vụ bị động, thứ yếu, mà Trần Thu Thạch còn gạt bỏ mọi ý kiến khác, thả Hứa Đắc Tài và hơn hai mươi người từ đội cải tạo ra, cho mỗi người mỗi việc, Hứa Đắc Tài được bổ nhiệm làm Phó trung đoàn trưởng Trung đoàn 3, có trách nhiệm quyết đoán tại chỗ.

Trần Cửu Xuyên ban đầu không biết kẻ định đột vây từ Tam Sắc Cận sẽ là Lữ đoàn 1 của Dương Ấp. Trận chiến tiến hành được hai tiếng, Dương Ấp phái bốn đại đội, từ ba hướng bao vây trận địa phòng ngự của Trần Cửu Xuyên, mở ra hai lỗ hổng, chủ lực bộ đội trong vòng một tiếng đã đột phá ra ngoài.

Lúc này mới xuất hiện vấn đề. Trần Cửu Xuyên thấy trận địa xuất hiện lỗ hổng, bị quân địch xé rách, thương vong tăng lên, đặc biệt là khi ông biết kẻ địch trước mặt chính là bộ đội của Dương Ấp, càng giận không kìm được, lập tức quyết định bỏ trận địa, truy kích Dương Ấp.

Hứa Đắc Tài và Chính ủy trung đoàn Hạ Văn Hóa khuyên can không được hành động tùy tiện, Trần Cửu Xuyên giận dữ nói: "Tư lệnh bảo chúng ta tử thủ, là vì còn kẻ địch trong vòng vây, giờ địch đã chạy rồi, tôi còn thủ cái gì ở đây nữa!"

Hứa Đắc Tài nói: "Tư lệnh bố trí, một khi địch đột phá, cũng đừng truy kích, đây là cân nhắc về chiến thuật. Tôi đoán Tư lệnh sớm đã có sắp xếp, lũ địch này căn bản không thoát khỏi lòng bàn tay của Tư lệnh đâu!"

Trần Cửu Xuyên quát: "Lão Hứa anh vốn tham sống sợ chết, anh ở lại đây đi! Cảnh vệ, chuẩn bị ngựa!"

Hứa Đắc Tài rút súng ra cái "xoạch", chĩa vào mũi Trần Cửu Xuyên nói: "Trần Cửu Xuyên, anh nghe cho rõ đây, Tư lệnh có mật lệnh cho tôi, tôi có quyền tùy cơ xử lý trên chiến trường. Anh muốn truy kích cũng được, anh chỉ được phép mang đi một tiểu đoàn, hai tiểu đoàn còn lại, tiếp tục tử thủ trận địa."

Trần Cửu Xuyên nói: "Anh thực sự có mật lệnh?"

Hứa Đắc Tài lấy một tờ giấy từ túi áo quân phục ra, đưa cho Hạ Văn Hóa nói: "Chính ủy, ông đọc cho anh ta nghe."

Thủ dụ đọc xong, Trần Cửu Xuyên sững sờ, hỏi Hạ Văn Hóa: "Cái này là thật?"

Hạ Văn Hóa nói: "Là thật, đây là thủ bút của Tư lệnh Trần. Tôi nói thật với anh, tôi cũng không biết trong hồ lô của Tư lệnh bán thuốc gì, ông ấy thần cơ diệu toán, đi một bước nhìn ba bước, đâu phải là những kẻ nhà quê như chúng ta có thể thấu hiểu được. Nhưng Chính ủy tôi nói với anh, kiên quyết chấp hành lệnh của Tư lệnh Trần, thì có thể đảm bảo đánh thắng trận, cái này là không chút mơ hồ."

Bốn

Sau khi bộ đội Dương Ấp đột vây, rời Tam Sắc Cận chưa đầy bốn mươi cây số, đột nhiên gặp sự kháng cự mạnh mẽ, Dương Ấp chỉ mất chưa đầy ba phút đã phán đoán ra, kẻ địch trước mặt ông ít nhất có bảy trung đoàn, hơn nữa pháo hỏa mãnh liệt, đây cơ bản là chủ lực của Quân đoàn 11, nghĩa là, Trần Thu Thạch đã thả tàn quân Kiều Văn Thiên đi, mà tập trung binh lực đánh bộ đội của ông.

Hiểu rõ sự thật này, Dương Ấp không khỏi ngửa mặt lên trời cười lớn: "Ha ha, Trần Thu Thạch à Trần Thu Thạch, ta không uổng công dạy dỗ cậu học trò này, thầy trò chúng ta đúng là cái duyên trời định mà. Ta không ngờ thầy dốt cuối cùng lại bại trong tay trò. Tốt, vậy hãy để ta máu chảy thành sông, vậy để xem cậu vạn cổ trường thanh nhé! Thầy dốt thành toàn cho cậu!"

Đêm đó, Dương Ấp thu quân, còn lại gần hai trung đoàn binh lực đầy đủ. Ông quyết định không đánh nữa, ông muốn giết ngược lại Tam Sắc Cận, nổ tung ngay trong tim Quân đoàn 11 để tận trung báo quốc.

Trong cuộc đời binh nghiệp của Dương Ấp và Trần Thu Thạch, cuộc tử chiến thực sự giữa cặp thầy trò này mới bắt đầu.

Trời gần sáng, Dương Ấp chỉ huy tàn bộ, tinh giản thương binh, vứt bỏ thi thể, dàn thành ba mũi cột dọc, tiến về phía Tam Sắc Cận. Đường này giết dữ dội, công phá cửa ải, thế như chẻ tre.

Trong lúc chiến đấu ác liệt nhất, Trần Thu Thạch gọi Vương Ngô Đồng đến Sở chỉ huy, khởi động mật mã A2 của quân Quốc dân đảng, liên lạc với Dương Ấp qua đài phát thanh. Trần Thu Thạch nói: "Thầy ở trên, xin nghe đệ tử nói lời trung thành, đơn vị của thầy đã hoàn toàn lọt vào vòng phục kích của đơn vị con, con khuyên thầy hãy nghĩ đến ba ngàn chúng sinh, buông vũ khí, tiếp nhận sự cải biên của quân ta."

Dương Ấp nghiến răng nghiến lợi nói: "Trần Thu Thạch, bộ đội của ta còn một hơi thở, quyết không đầu hàng, cứ mang quân đến đánh đi."

Trần Thu Thạch nói: "Thầy, đệ tử sở dĩ thả Kiều Văn Thiên đi, chính là muốn giữ lại thầy. Đánh tiếp nữa, không thành công, cũng không thành nhân, tội gì phải cố chấp như vậy? Bộ đội của thầy còn dư ba ngàn quân đói, ngựa mệt người rã, đạn hết lương cạn, tội gì phải thiêu thân? Bộ đội của thầy, quân của con, đều là người Trung Quốc, trong kháng chiến tình như thủ túc, hoạn nạn có nhau. Thầy không thể coi mạng người như cỏ rác được!"

Dương Ấp nói: "Trần Thu Thạch, thầy trò ta thân làm quân nhân, một chữ Trung ta không thể vứt bỏ! Đánh đi, thầy dốt thân tàn vô ích, nguyện để lại nắm xương tàn giữa non xanh nước biếc."

Trần Thu Thạch nói: "Thầy bảo trọng, đệ tử thất lễ, chẳng phải ý nguyện của con."

Lời nói đến đây, không thể nói tiếp được nữa. Bên này Dương Ấp nước mắt giàn giụa, bên kia Trần Thu Thạch dường như cũng đang nghẹn ngào.

Trận chiến vẫn tiếp tục.

Trần Cửu Xuyên bất ngờ bị tấn công, không khỏi mừng rỡ.

Hứa Đắc Tài hớn hở, mày rạng rỡ nói: "Trần Cửu Xuyên, anh giờ hiểu rồi chứ, đây gọi là vây ba hở một, Tư lệnh cao tay thật. Lúc Dương Ấp tấn công ban đầu, chỗ chúng ta là đường chạy mà Tư lệnh cố tình để hở cho ông ta, vì lúc này sức chiến đấu của bộ đội Dương Ấp đang ở giai đoạn sung sức, nếu vây chết, ông ta không còn đường lui, chỉ có thể tử chiến, đó là dồn hổ khiến hổ bị thương. Còn bây giờ thì sao, ông ta lại bị đánh quay trở lại, đã mệt mỏi rã rời, niềm tin giảm sút, mà trung đoàn chúng ta lấy nhàn đãi mệt. Trận này đánh hay thật!"

Ba đợt tấn công trước của địch rất hung hăng, Tam Sắc Cận do Trung đoàn 3 phụ trách chỉ có chưa đầy một trung đoàn binh lực, xem ra địch đã là nỏ mạnh hết đà, Trần Cửu Xuyên nhiều lần dẫn quân lẻn ra, chỉ vài hiệp, địch đã chuyển hướng, không biết rút về nơi nào.

Mà ở các chiến trường khác, bộ đội của Dương Ấp mặc dù bị tổn thất nặng nề, nhưng vẫn chưa bị đòn tấn công hủy diệt, Dương Ấp thậm chí còn nghi ngờ họng súng của bộ đội Trần Thu Thạch đã được nâng cao lên.

Đến trưa, bộ đội thầy già lính mỏi, gần như hoàn toàn mất khả năng tấn công. Mấy sĩ quan đến khuyên Dương Ấp từ bỏ kháng cự, Dương Ấp ban đầu nổi giận, sau đó im lặng không nói. Kiểm tra quân số, thương vong ngược lại không lớn, nhưng đạn dược đã tiêu hao cạn kiệt. Tưởng Hoành Nguyên nói với Dương Ấp: "Lữ đoàn trưởng, rõ ràng Trần Thu Thạch đã nương tay rồi, nếu không chỉ cần ông ấy hai đợt tấn công, bộ đội chúng ta đã không thể thu quân lại nổi."

Dương Ấp tất nhiên hiểu tình cảnh, buồn bã nhìn Tưởng Hoành Nguyên nói: "Tham mưu trưởng ý thế nào?"

Tưởng Hoành Nguyên nói: "Trần Thu Thạch nói đúng, dù sao cũng là người Trung Quốc, trong kháng chiến đã từng đồng cam cộng khổ qua, tình nghĩa vẫn còn. Buông vũ khí, dù là đầu hàng, cũng không mất mặt, bỏ tối theo sáng đi."

Dương Ấp kiên quyết phủ quyết. Dương Ấp nói: "Tham mưu trưởng, ông có ý nghĩ này, tôi không trách ông. Ông tự liệu đi, ai muốn sống, ông cứ dẫn họ đi đầu hàng. Tôi, hoặc là tử chiến, hoặc là đột vây."

Sau đó không lâu, Dương Ấp triệu tập hơn hai mươi sĩ quan cấp tiểu đoàn trở lên họp, tuyên bố đầu hàng. Việc thương lượng với Cộng quân do Trung đoàn trưởng Hồng Đại phụ trách. Những người không muốn đầu hàng còn lại, do ông và Tưởng Hoành Nguyên dẫn đầu, dọc theo rừng cây phía tây Tam Sắc Cận đột vây.

Dương Ấp khi đột vây, không hề biết kẻ địch trước mặt là "Trung đoàn Búa tạ" của Trần Cửu Xuyên, càng không biết Trần Cửu Xuyên thực tế đã phong tỏa con đường cuối cùng của ông.

Dương Ấp dẫn hơn ba mươi kỵ binh cuối cùng, trải qua bao gian khổ, tướng sĩ áo quần rách rưới, cuối cùng đã lẻn ra khỏi rừng cây phía tây Tam Sắc Cận, vừa leo lên cao điểm Kỳ Lân, Tưởng Hoành Nguyên đột nhiên thốt lên: "Lữ đoàn trưởng, không ổn!"

Dương Ấp giật mình, đứng vững chân, nhìn theo hướng ngón tay Tưởng Hoành Nguyên, mắt ông bị một bóng dáng màu hạt dẻ đâm nhói — đó là Lão Sơn Dương.

Dương Ấp không nói hai lời, giơ súng ngắn lên, chĩa vào thái dương mình. Tưởng Hoành Nguyên tay mắt lanh lẹ, bước lên một bước chặn tay Dương Ấp. Dương Ấp trấn tĩnh lại nói: "Được rồi, tôi còn sống được vài phút, tôi gặp lại cao đồ của tôi rồi chết cũng chưa muộn."

"Thầy vẫn khỏe chứ?"

Lời hỏi thăm nhẹ nhàng này, giống như đến từ bên cạnh Dương Ấp. Dương Ấp quay mặt sang, ông thấy rồi, Trần Thu Thạch đang đứng dưới một cái cây bên trái ông.

Dương Ấp giận dữ nhìn Trần Thu Thạch, không nói một lời.

Trần Thu Thạch nói: "Thầy vất vả rồi, đệ tử chuẩn bị rượu áp kinh. Mời thầy lên ngựa."

Dương Ấp đột nhiên cười, cười lớn, cười cười, nước mắt tuôn rơi. "Tốt, tốt lắm, Trần Thu Thạch, cậu là anh hùng đương thời, nắm xương già của thầy dốt này chính là huân chương của cậu."

Trần Thu Thạch điềm tĩnh nói: "Thầy, đệ tử ngưỡng mộ đạo đức nhân cách của thầy, đặc biệt không quên những ngày sát cánh kháng chiến. Quốc dân đảng thối rữa thành bùn, đại thế đã mất, xin thầy suy nghĩ kỹ, hãy bỏ tối theo sáng."

Dương Ấp nói: "Được rồi, cắt đầu ta xuống, cầu công xin thưởng đi. Đừng hòng làm chân ta nhúc nhích một bước!"

Trần Thu Thạch nói: "Thầy thực sự không muốn trở thành khách quý của quân ta sao? Tư lệnh Binh đoàn quân ta, tướng quân Thành Thành đang chờ ở An Khánh, tối nay mời thầy dự tiệc."

Dương Ấp nói: "Trần Thu Thạch, thầy trò ta uổng phí một đời, cậu vẫn không hiểu con người của ta, ta sao có thể lấy thân phận tướng bại trận đi làm trò cười cho các cậu?"

Trần Thu Thạch nói: "Vì thầy đã quyết ý, đệ tử không dám giữ lại. Vậy mời thầy lên ngựa. Con Lão Sơn Dương này thầy nhận ra chứ, nó cũng già rồi, để nó đi cùng thầy."

Dương Ấp sững sờ, bối rối nhìn Trần Thu Thạch: "Trần Thu Thạch, cậu đang làm cái gì thế? Cậu muốn cho ta một đường Hoa Dung?"

Trần Thu Thạch chỉ con đường nhỏ dưới chân nói: "Con đường này không phải đường Hoa Dung, nhưng nó sẽ ghi nhớ những người có công kháng Nhật, trên con đường này, thầy sẽ thấy những thứ thầy chưa từng thấy."

Năm

Ngày Trần Thu Thạch dẫn đầu chỉ huy khảo sát địa hình, thời tiết không tốt lắm, sông rộng sóng vỗ, tầm nhìn có chút mờ mịt, tuy nhiên phóng tầm mắt ra xa, các chỉ huy vẫn nhìn rõ từng mục tiêu ở bờ đối diện.

Chiến dịch Diên Sơn kết thúc, Quân đoàn 11 trở về Binh đoàn Thành Thành, được biên chế thành Quân đoàn 7, Trần Thu Thạch được bổ nhiệm làm Quyền Quân đoàn trưởng, dẫn quân tham gia Chiến dịch Vượt sông, nhiệm vụ cụ thể là vượt sông từ Diên Sơn Hồng Độ đến Bắc Thái, đột phá phòng tuyến Ngô Ngọc Sơn. Lúc này trang bị của bộ đội đã được cải thiện rất nhiều.

Trong phương án vượt sông do Phó tham mưu trưởng Phùng Tri Lương lập ra, giao cho Trung đoàn 109 của Trần Cửu Xuyên làm thê đội một. Trận này, Trần Cửu Xuyên đánh rất đẹp, chơi một chiến thuật xuất sắc thần không biết quỷ không hay.

Ba giờ chiều ngày phát động chiến dịch, pháo binh bắt đầu bắn thử, khiêu khích hỏa lực đối diện. Pháo lựu địch phản ứng, pháo đội Quân đoàn 7 lập tức dùng bảy khẩu sơn pháo tập trung hỏa lực áp chế, rất nhanh đã đánh cho trận địa pháo lựu của địch câm họng. Bốn giờ bốn mươi lăm phút, Phùng Tri Lương chỉ huy thực hiện bắn hiệu quả. Pháo binh quả nhiên không phụ lòng, thực hiện chỉ thị "một củ cải một cái hố" của Trần Thu Thạch, phát đạn đầu tiên đã phá hủy ngọn hải đăng ở bờ đối diện. Tiếp theo, kho đạn gần Thổ Ki Cơ phía đông nam tháp than bị trúng đạn, lửa bốc ngút trời, nước sông run rẩy, bờ nam khói mù mịt.

Màn đêm buông xuống, Trần Thu Thạch thấy thời cơ đã chín muồi, ra lệnh Trung đoàn 109 khởi hành đột kích.

Sau khi lệnh ban ra, nửa ngày không thấy chiến thuyền đâu, Phùng Tri Lương đứng ngồi không yên, đến cả Trần Thu Thạch cũng có chút mờ mịt. Đang lúc nghi hoặc, phía bên trái đột nhiên truyền đến tiếng huyên náo, cách địa điểm xuất phát tấn công dự kiến khoảng hai cây số, một biên đội vượt sông như mũi tên rời cung, tranh nhau tiến ra giữa dòng. Hồi quang phía đuôi mỗi con thuyền làm cả dòng sông rực rỡ sắc màu, như những ngôi sao trên trời rơi xuống, rắc đầy mặt sông.

Hóa ra Trần Cửu Xuyên đã thuê phu kéo thuyền địa phương, trong hai tiếng trước khi chiến dịch phát động, bí mật kéo đội thuyền lên thượng nguồn Mã Đinh Loan, sau khi chiến đấu nổ ra, xuôi dòng mà xuống, điều chỉnh bánh lái một chút, đội thuyền như mũi tên rời cung, vượt qua tất cả bộ đội thê đội một, lao thẳng sang bờ đối diện với khí thế không thể ngăn cản.

Trần Thu Thạch đứng trên một gò đất bên sông, lo lắng nhìn mặt sông. Lúc này bộ đội đã tung ra, giao cho màn đêm đen kịt và dòng sông cuồn cuộn rồi. Ông cảm thấy được an ủi vì tốc độ nhanh đến bất ngờ của Trần Cửu Xuyên, ông phát hiện thằng nhóc này đánh trận cuối cùng cũng biết dùng não rồi. Đồng thời ông lại lo lắng, Trung đoàn 109 không phải là thê đội một, nhiệm vụ là tăng viện tiếp theo, mà trong chớp mắt, thằng nhóc này lại trở thành tiên phong vượt sông, liệu có tái diễn bi kịch Chiến dịch Hội Hà, đâm đầu vào vòng vây trọng binh của địch không? Trần Thu Thạch không nắm chắc việc này.

Mười mấy phút sau, một tham mưu kêu lên: "Quân đoàn trưởng, Sư đoàn trưởng Lưu mời ngài lên máy."

Trần Thu Thạch chộp lấy micro đài phát thanh, trong đó truyền đến giọng của Lưu Hán Dân: "Quân đoàn trưởng, đội thuyền Trung đoàn 109 đột nhiên chạy lên phía trước nhất, cản cũng không cản được, làm sao bây giờ?"

Làm sao bây giờ? Đến cả Trần Thu Thạch cũng khó xử. Theo nguyên tắc chung của vượt sông, ai có lợi nhất thì lên bờ trước, ai lên bờ trước thì đánh trước, cái này không cần bàn cãi. Đặt vào người khác, Trần Thu Thạch không có lo ngại, nhưng đặt vào Trần Cửu Xuyên, ông lại cảm thấy phiền phức. Cuối cùng Trần Thu Thạch nói với Lưu Hán Dân: "Trung đoàn 109 lên bờ trước, tinh thần rất đáng khen, nhưng nhất định phải kiểm soát Trần Cửu Xuyên, chỉ được phép chiếm lĩnh trận địa bãi bồi, yểm hộ bộ đội tiếp theo lên bờ, rời khỏi bờ sông là con đường chết!"

Lời vừa dứt, quân địch phòng thủ dường như phát hiện tình hình bất thường trên mặt sông, bắn ra một loạt pháo sáng dài, chiếu sáng bầu trời đêm như ban ngày, chạm mắt kinh tâm. Trong chốc lát, bờ nam sông Trường Giang huyên náo lên, vạn pháo cùng nổ, trên mặt sông dâng lên những cột nước ngút trời.

Có mấy đội thuyền bị đánh tan.

Trần Thu Thạch nhìn rõ mồn một, hét vào đài phát thanh: "Lưu Hán Dân, không thể vượt sông lén được nữa, theo kế hoạch cường công. Bảo bộ đội, nỗ lực tiến lên, đừng để Trung đoàn 109 một mình bay xa. Thê đội hai theo kế hoạch xuất phát, thành bại ở một cú này, nhất định không được do dự!"

Lưu Hán Dân dõng dạc trả lời: "Rõ! Xin Quân đoàn trưởng yên tâm!"

Đặt micro xuống, Trần Thu Thạch nâng ống nhòm, mượn ánh pháo và pháo sáng của địch, quan sát tình hình mặt sông, đôi tay cầm ống nhòm run nhẹ.

Trần Cửu Xuyên từ bộ đội tiếp theo trở thành bộ đội đột kích, vận động trên nước hơn bốn mươi phút, bốn mươi phút này chỉ có thể chịu đánh, bản thân không hề có khả năng chống trả, chỉ có thể dựa vào pháo hỏa yểm hộ. Thế nhưng pháo hỏa mà Trần Thu Thạch có thể kiểm soát quá ít ỏi, mật độ hỏa lực quá nhỏ, lại khó duy trì, việc áp chế bộ binh dọc bờ địch càng lực bất tòng tâm. Cộng thêm việc bờ sông địch còn đặt thủy lôi, mìn, hàng rào gỗ... các chướng ngại vật, gây ra khó khăn và thương vong cực lớn cho việc lên bờ.

Trần Thu Thạch lần đầu tiên cảm thấy bó tay không phương hướng, cũng là lần đầu tiên nảy sinh cảm giác hoang mang rối loạn.

Đội thuyền của Trần Cửu Xuyên càng áp sát bờ địch, hỏa lực của địch càng dày đặc mãnh liệt, khi cách bờ địch khoảng một trăm mét, người lái thuyền già trên thuyền chỉ huy nơi Trần Cửu Xuyên ngồi bị đạn lạc bắn bị thương, tiếp theo cột buồm cũng bị pháo hỏa cắt đứt, cùng với vải buồm đổ xuống sông. Thuyền mất kiểm soát, Trần Cửu Xuyên đích thân lao lên đón làn đạn, chộp lấy tay cầm lái. Nhìn thuyền chiến anh em lần lượt vượt qua, Trần Cửu Xuyên nhảy dựng lên, chỉ vào lá cờ đỏ đang tung bay trong gió "Đánh qua sông Trường Giang" gào to: "Các đồng chí, nhớ danh hiệu Trung đoàn 109 chúng ta là gì không?"

Các chiến sĩ hét: "Búa tạ, búa tạ, chúng ta là búa tạ thép!"

Trần Cửu Xuyên nói: "Được, lão tử muốn đánh qua sông Trường Giang đầu tiên, nện búa sắt vào Nam Kinh, nện vào trán Tưởng Giới Thạch!"

Các chiến sĩ kêu gào, cầm xẻng, mũ sắt ra sức chèo thuyền, chưa đầy mười phút, thuyền của Trung đoàn 109 lại vọt lên phía trước.

Quân phòng thủ thấy Quân giải phóng bắt đầu lên bờ, trận tuyến rối loạn, dùng súng phun lửa phong tỏa bãi bồi, hòng ngăn chặn bộ đội lên bờ.

Cảnh vệ giục mấy lần, Trần Thu Thạch vẫn không vào hầm trú ẩn, bướng bỉnh nhìn chằm chằm mặt sông.

Bờ nam bùng lên ánh lửa trại. Lên bờ thành công rồi!

Trần Cửu Xuyên lên bờ thành công, không có nghĩa là Quân đoàn 7 lên bờ thành công, thằng nhóc này hành động quá nhanh, bỏ xa đại quân ở phía sau. Xét về chiến lược, sớm đánh loạn phòng tuyến của địch, chiếm lĩnh trận địa bãi bồi, tất nhiên là đáng lấy. Thế nhưng như thế này, Trung đoàn 109 quân độc lập tiến sâu, thiếu hậu phương dựa vào, nếu địch cắt đứt đường lui của nó, có khả năng bị tiêu diệt hoàn toàn.

Quả nhiên, Lưu Hán Dân báo cáo, hiện tại chỉ có Trung đoàn 109 lên bờ, các bộ đội còn lại không lên được. Trần Cửu Xuyên chia quân làm hai ngả, đang chặn đánh bộ đội tăng viện của quân Quốc dân đảng, kẻ địch trước mặt khoảng hai lữ đoàn, hỏa lực cũng rất mạnh, Trung đoàn 109 rơi vào vòng vây, tình hình rất nguy cấp.

Trong đầu Trần Thu Thạch trống rỗng, nửa ngày mới cầm micro nói: "Bảo Trần Cửu Xuyên, ít nhất kiên trì một tiếng. Đồng thời lệnh cho các bộ đội vượt sông còn lại, dốc toàn lực tăng viện Trung đoàn 109! Bất chấp mọi giá, xông lên cho tôi!"

Lời vừa dứt, một quả pháo rơi xuống gần đó, Trần Thu Thạch loạng choạng, ngã vào vũng máu.

Sáu

Cảm giác của Trần Cửu Xuyên tốt cực kỳ, lần đầu tiên anh được Binh đoàn thông báo biểu dương, hơn nữa trong lần biểu dương này, gần như không nhắc đến việc anh dũng thiện chiến của anh, mà nói anh túc trí đa mưu. Về vấn đề chiến thuật, trước kia vẫn luôn là điểm yếu của Trần Cửu Xuyên. Có một thời kỳ, người khác cứ nói anh không sợ chết, anh liền rất giận dữ, tức tối phản kích: "Anh mới không sợ chết ấy." Lúc đó trong tâm trí anh, không sợ chết là một cách gọi khác của thằng ngu. Giờ tốt rồi, thông báo biểu dương của Binh đoàn nói anh là tấm gương vận dụng chiến thuật, tạo ra chiến lệ kiệt xuất sử dụng khéo léo thiên thời địa lợi.

Trần Cửu Xuyên không ngờ mình sẽ gặp Tư lệnh Thành Thành bằng cách đó.

Quân đoàn 7 từ sau khi vượt sông, vừa đi vừa truy kích suốt hai mươi sáu ngày, quãng đường một ngàn năm trăm dặm, thực hiện chiến đấu chính mười hai lần, tiêu diệt địch hơn mười hai ngàn tên. Bộ đội suốt ngày làm bạn với mưa dâm lầy lội, trên đầu không ô, dưới chân không giày, cơm không ăn được, ngủ không ngon giấc, không kể đêm ngày đuổi đánh ráo riết. Trung đoàn 109 của Trần Cửu Xuyên dẫn đầu suốt dọc đường, sĩ khí càng bành trướng.

Khi Trung đoàn 109 đuổi đến Nam Bình Loan, có một ngày gặp mấy lão binh râu ria xồm xoàm, dáng vẻ không bắt mắt, hình như đi mệt rồi, ngồi bên đường nghỉ ngơi. Trần Cửu Xuyên cưỡi ngựa cao to đi qua, thấy mấy lão binh này không vừa mắt lắm, chê họ chắn đường, chửi một tiếng: "ĐM, chó tốt không chắn đường, ngồi đây làm gì, muốn nghỉ thì tìm cái quán mà nghỉ!"

Nói xong thúc ngựa phi nước đại, bụi do móng ngựa tung lên phủ kín đầu mặt lão binh.

Không ngờ, một người trong số mấy người này, thân thủ bất phàm, nhảy vọt lên, chặn đầu ngựa của Trần Cửu Xuyên lại, lúc này lão binh tuổi hơi lớn đi tới, quát lớn: "Anh là đơn vị nào?"

Đơn vị nào? Trần Cửu Xuyên cười hì hì, ngẩng đầu, nheo mắt, thấy người này tầm vóc không cao, có ý coi thường, khinh khỉnh nói: "Hỏi tôi là đơn vị nào? Nói ra sợ anh giật mình, lão tử chính là bộ phận phi binh vượt sông, người đầu tiên cắm lá cờ đỏ lên Ngô Ngọc Sơn đấy!"

Hì hì, lão binh kia cười lạnh một tiếng nói: "Nói ra sợ anh thực sự giật mình đấy. Tôi là bộ phận chỉ huy các anh cắm lá cờ đỏ lên Ngô Ngọc Sơn đấy."

Trần Cửu Xuyên lập tức ngớ người, vội vàng lộn từ trên ngựa xuống, chào Thành Thành một cách quy củ: "Tư lệnh, tôi..."

Thành Thành nói: "Đi bảo Hàn Quân đoàn trưởng và Triệu Chính ủy của các anh, bảo họ đợi tôi ở Đại Cao Điếm."

Chính là lần này khơi mào, bộ đội phát động phong trào chống kiêu ngạo.

Trần Cửu Xuyên vốn tưởng mình sẽ bị xử lý, không ngờ, sau khi Hàn Tử Quân Quân đoàn trưởng và Triệu Tử Minh gọi anh đến chửi cho một trận, lại công bố một quyết định khiến anh sững sờ, anh được bổ nhiệm làm Phó sư đoàn trưởng rồi.

Cùng với lệnh thăng chức Phó sư đoàn trưởng của Trần Cửu Xuyên, còn có lệnh rời chức dưỡng bệnh của Trần Thu Thạch. Trần Thu Thạch trong giai đoạn cuối của Chiến dịch Vượt sông, không may bị pháo lạnh bắn trúng, cổ bị thương, phổi bị thủng, sau khi cứu chữa, nhưng vì mất máu quá nhiều, cơ thể rất suy nhược, suốt dọc đường đều phải dựa vào cáng khiêng đi. Binh đoàn sau Chiến dịch Vượt sông đã điều chỉnh nhân sự, Hàn Tử Quân lên làm Quân đoàn trưởng, Triệu Tử Minh làm Chính ủy, Trần Thu Thạch trên danh nghĩa giữ chức Phó quân đoàn trưởng Quân đoàn 7, Viên Xuân Mai điều chuyển làm Phó chính ủy Cục cung ứng Quân đoàn.

Truy kích xuống phía nam tới Thượng Nhiêu, Giang Tây, Binh đoàn quyết định, Trần Thu Thạch ở lại dưỡng thương.

Ngày trước khi bộ đội nhổ trại nam tiến, Trần Cửu Xuyên được Viên Xuân Mai gọi đi, Viên Xuân Mai dẫn anh lên một chiếc xe jeep Gaz, nói là đi hóng gió. Bất ngờ là, đi cùng còn có Lương Sở Vận.

Ngồi trong xe jeep Gaz, Viên Xuân Mai hỏi Trần Cửu Xuyên: "Búa tạ, những năm qua, anh đã từng nhớ một người nào chưa?"

Trần Cửu Xuyên nói: "Nhớ chứ, tôi nhớ mẹ tôi."

Viên Xuân Mai nói: "Còn một người anh không được quên."

Trần Cửu Xuyên sững sờ, trân trân nhìn Viên Xuân Mai: "Phó chính ủy Viên, cha tôi, cha tôi, ông ấy còn sống sao?"

Viên Xuân Mai nói: "Phải. Ông ấy còn sống. Cha anh năm xưa rời xa anh và mẹ anh, nói một cách công bằng, ông ấy có ý chê bai hai mẹ con anh, nhưng ông ấy không định vứt bỏ các anh. Thế nhưng về sau, ông ấy tham gia cách mạng, thân bất do kỷ. Trong thời kỳ kháng Nhật, cũng bao gồm cả thời kỳ chiến tranh giải phóng sau này, ông ấy luôn lẩm bẩm về vợ và con trai mình, bất cứ lúc nào ông ấy đều có thể nói chính xác ngày tháng năm sinh của anh, ông ấy từng nhiều lần nhờ người tìm kiếm tung tích hai mẹ con anh, ông ấy vẫn luôn không tin các anh đã rời bỏ nhân gian."

Tim Trần Cửu Xuyên đập dữ dội, xúc động nắm lấy tay Viên Xuân Mai nói: "Phó chính ủy Viên, cô đây là muốn dẫn tôi đi đâu, cô muốn dẫn tôi đi tìm cha tôi sao, ông ấy ở đâu?"

Viên Xuân Mai không trả lời, mở cặp tài liệu, lấy ra một bức tranh phác thảo đen trắng, mở ra rồi hỏi Trần Cửu Xuyên: "Búa tạ, người này anh có quen không?"

Trần Cửu Xuyên ngẩn người nhìn, đột nhiên gào khóc: "Mẹ, mẹ, đây là mẹ con..."

Viên Xuân Mai nói: "Đây là bức tranh cha anh dùng mấy tháng trời, hồi tưởng lại, một phóng viên chiến báo của chúng ta sửa đi sửa lại, cuối cùng được cha anh chấp nhận. Bao nhiêu năm nay, ông ấy luôn hối hận, luôn tìm cách chuộc tội, cho nên ông ấy không hề thành thân, ông ấy vẫn luôn tìm kiếm anh..."

Trần Cửu Xuyên đẫm lệ nhìn Viên Xuân Mai nói: "Nói như vậy, cha tôi, ông ấy ở ngay bên cạnh chúng ta sao?"

Viên Xuân Mai gật đầu nói: "Phải."

Trần Cửu Xuyên nói: "Thế nhưng tại sao ông ấy luôn không nhận tôi?"

Viên Xuân Mai nói: "Ông ấy đang tìm kiếm, ông ấy luôn luôn tìm kiếm, ông ấy đã tìm thấy tất cả các câu trả lời rồi."

Trần Cửu Xuyên hét lớn: "À, không, điều này không thể nào!"

Khi Viên Xuân Mai kể lại, nội tâm Lương Sở Vận chấn động dữ dội. Cô sớm hơn Trần Cửu Xuyên đã biết người mà Viên Xuân Mai nói là ai rồi. Thời khắc này, thực sự là trăm mối cảm xúc ngổn ngang. Lương Sở Vận bình tĩnh nói: "Đồng chí Trần Cửu Xuyên, đây không phải mơ, Phó chính ủy Viên nói là thật. Chúng ta sắp được gặp cha anh rồi."

Chiếc Gaz bảy rẽ tám quẹo, cuối cùng chạy vào một sân viện, dừng lại trước một tòa nhà ba tầng. Khi lên lầu, Trần Cửu Xuyên chỉ thấy tim đập chân run, hai chân mềm nhũn, lúc này Lương Sở Vận vô thức đỡ anh lên.

Cuối cùng cũng đến nơi, cuối cùng cũng thấy người đó rồi, ông nằm trên giường bệnh, nhắm mắt, trên người cắm rất nhiều ống. Trần Cửu Xuyên đã khóc không thành tiếng, hét lên một tiếng: "Cha, cha, cuối cùng con cũng tìm thấy cha rồi, con là con trai của cha đây..."

Trần Thu Thạch mở mắt ra. Trần Cửu Xuyên nhìn thấy đôi mắt từng uy nghiêm ấy, Lương Sở Vận nhìn thấy đôi mắt từng lạnh lùng ấy, giờ phút này lại bình thản, dịu dàng, tràn đầy tình thâm. Trần Thu Thạch thò một bàn tay ra từ dưới tấm ga trải giường, nắm lấy tay Trần Cửu Xuyên, chậm rãi nói: "Ta biết, ta biết con là con trai ta, ta đã biết từ ba năm trước rồi... Nhưng ta vẫn luôn tìm cách xác thực... Lau nước mắt đi."

Trần Cửu Xuyên vung tay lau mắt, vừa lau xong, nước mắt lại trào ra, lặng lẽ không một tiếng động, tuôn rơi không dứt.

Trần Thu Thạch nói: "Con trai, cha có lỗi với hai mẹ con con, hai mẹ con con đều là những người tuyệt vời. Cái danh chuyên gia chiến thuật này của cha, chính là đổi bằng nỗi khổ của hai mẹ con con..."

Trần Cửu Xuyên nói: "Không, không, cha, ba, con đều hiểu cả rồi."

Viên Xuân Mai nói: "Lão Trần, đừng xúc động quá. Cha con nhận nhau là chuyện vui tày gang, đợi ông bình phục, chúng ta sẽ ăn mừng thật lớn."

Trần Thu Thạch nói: "Cảm ơn các đồng chí đã nỗ lực vì sự đoàn tụ của cha con chúng tôi, hãy chuyển lời thăm hỏi của tôi tới đồng chí Trịnh Bỉnh Kiệt. Còn cô nữa, tiểu Lương, Cửu Xuyên trình độ văn hóa thấp, các cô là chiến hữu, phải giúp đỡ nó nhiều hơn."

Lương Sở Vận cũng lệ rơi đầy mặt, nắm lấy tay Trần Thu Thạch nói: "Thủ trưởng, xin hãy tha thứ cho con... vì sự non nớt của con. Ý của thủ trưởng con... đã hiểu rồi ạ."

Trần Thu Thạch nói: "Đồng chí Viên Xuân Mai, phiền đồng chí báo cáo với tổ chức, tôi muốn trở về Ẩn Hiền Tập."

Viên Xuân Mai nói: "Nhất định rồi, đợi vết thương của ông khá hơn, tôi sẽ cùng ông về Ẩn Hiền Tập."

(Hết)