Vài tháng sau khi mùa bóng kết thúc, Bruce Leba tình cờ đi trên phố chính của thị trấn Tulsa. Anh đột nhiên nhìn thấy một khuôn mặt quen quen, bèn đỗ xe lại. Ra người mặc bộ đồ sang trọng của hãng thời trang Toppers Menswear nổi tiếng kia lại chính là cậu bạn chí thân ngày trước, Ron Williamson. Có vẻ cậu ta đang đi rao hàng. Đôi bạn xưa ôm ghì lấy nhau rồi bắt đầu hỏi thăm nhau đủ thứ. Đôi bạn ngày trước thân nhau như thế, coi nhau như anh em ruột, nay xa nhau, mỗi người đi theo một ngả gần như trái ngược nhau.

Sau khi tốt nghiệp trường phổ thông trung học Asher, họ mất liên lạc với nhau. Bruce Leba chơi bóng chầy thêm hai năm nữa ở trường trung học Junior, rồi do bị chấn thương đầu gối, anh bỏ nghề. Con đường của Ron Williamson cũng không may mắn hơn là bao. Cả hai đều đã qua một lần li dị. Bây giờ gặp nhau họ mới biết chuyện người kia đã kết hôn. Cả hai đều không lấy gì làm ngạc nhiên khi biết rằng họ đều vẫn say mê cuộc sống về đêm.

Cả hai đều trẻ, đều đẹp trai, đều đã lại độc thân. Cả hai đều làm việc rất hăng và đều có tiền đầy túi. Thế là họ lại kéo nhau vào các nhà hàng, câu lạc bộ, lại ăn nhậu và tán tỉnh các cô gái.

Bruce Leba vẫn sống ở thị trấn Ada, mỗi lần anh đến thị trấn Tulsa là chỉ để gặp Ron và cùng chơi bời với nhau cho đến sáng.

Tuy môn bóng chầy đã làm trái tim họ tan nát, nhưng nó vẫn là môn thể thao được cả hai yêu thích và chăm chỉ theo dõi nhất. Kỷ niệm về những ngày huy hoàng ở trường trung học thị trấn Asher vẫn còn tươi rói trong ký ức của họ. Những trận đấu quang vinh, rồi huấn luyện viên Bowen... và ước mơ của họ ngày ấy.

Do bị chấn thương đầu gối, Bruce Leba đành phải bỏ bóng chầy, và anh đã bỏ luôn cả ước mơ trở thành nổi tiếng. Nhưng Ron Williamson thì không. Ron vẫn tin rằng anh sẽ còn chơi bóng được và sẽ chơi cho đến khi trở thành nổi tiếng. Ron vẫn tin rằng cái khớp vai của anh sẽ có lúc bình phục và sẽ đến lúc một câu lạc bộ nào đấy biết đến khả năng của anh, tìm đến anh. Khi ấy cuộc đời lại bay lên cao vút.

Nghe bạn tâm sự, lúc đầu Bruce Leba nhún vai. Đấy chỉ là vết tích của mơ ước nổi danh ngày xưa. Anh đã rút kinh nghiệm và thấy rằng không có ngôi sao nào tắt nhanh như những ngôi sao nổi lên tại các trường trung học. Bruce Leba cho rằng giấc mơ thuở học sinh đã tan tành thì hãy chấp nhận nó, rồi quên nó đi mà sống tiếp. Khốn nỗi có những chàng trai cứ ôm giấc mộng ấy hàng mấy chục năm trời.

Tuy nhiên, Ron phải nhận thức rằng hy vọng trở lại nghề cầu thủ bóng chầy và một ngày kia nổi tiếng là chuyện đã không còn. Nhưng ý nghĩ ấy làm Ron quá đau đớn, đến mức anh không chịu nổi và anh vẫn cứ cố ôm một niềm hy vọng mà anh biết thật ra là mơ hồ. Ron không chịu nổi sự thất bại. Anh liên tục hỏi bạn xem ở thị trấn Ada người ta nghĩ về anh thế nào. Liệu họ có thất vọng thấy anh không trở thành nổi danh như Mickey Mantle không? Khi ngồi chuyện phiếm trong các quán hàng và câu lạc bộ, họ có nhắc đến anh không? Bruce Leba trả lời là không. Không ai nhắc đến Ron cả. Mà điều ấy có quan trọng gì đâu?

Không hề quan trọng!

Khốn nỗi Ron đinh ninh rằng dân ở thị trấn quê hương anh nhìn anh với con mắt nhìn một kẻ thất thế. Điều ấy làm anh hết sức đau lòng. Và cách duy nhất để thay đổi cách nhìn ấy của họ là bằng cách nào xoay cho được một hợp đồng, rồi tìm cách leo dần lên đến những câu lạc bộ bóng chầy tầm cỡ.

“Tỉnh lại đi, ông bạn!" Bruce Leba luôn miệng nhắc bạn. “Quên cái chuyện chơi bóng ấy đi. Giấc mơ đã tan biến rồi. Quăng nó đi."

Gia đình Ron bắt đầu chú ý đến những thay đổi đột ngột trong tính nết của anh. Thỉnh thoảng anh lại nổi cáu vì những cớ rất nhỏ. Đầu óc Ron lúc nào cũng để tận đâu đâu, không tập trung vào thứ gì được. Và tính tình luôn thay đổi, vừa mới vui đấy mà buồn ngay được. Đang làm việc này bỗng bỏ, chạy sang làm việc khác.

Trong những buổi tụ họp cả gia đình, Ron thường chỉ ngồi lặng lẽ, thế rồi đến một lúc nào đấy bỗng nổi cơn cáu gắt. Mỗi khi cất tiếng nói, anh bắt mọi người phải lắng nghe, không ai được phản đối gì. Và bất cứ chuyện gì anh cũng vận vào bản thân rồi bực tức.

Người ta thường nhìn thấy Ron ngồi đờ đẫn, im lặng, rít hết điếu thuốc này đến điếu khác. Và anh lặp lại cái tính từ ngày nào, là đột nhiên bỏ nhà một thời gian, đi đâu không biết.

Dịp lễ Tạ ơn năm 1977, chị Annette mời toàn thể gia đình đến nhà chị ăn cỗ. Thế mà cả nhà đang ăn, Ron bỗng đứng dậy, ra khỏi nhà, đi thẳng đến nhà mẹ anh ở đầu kia thị trấn. Không nói lý do.

Trong một số lần tụ họp toàn thể gia đình, Ron bỗng bỏ vào phòng ngủ, khóa trái cửa lại, ở lì trong ấy một mình, khiến cả nhà ngơ ngác không hiểu tại sao, hay ai lỡ nói câu gì mếch lòng anh? Hay ai làm điều gì khiến anh khó chịu? Thế rồi một lúc sau, Ron mở cửa phòng ngủ, băng ra nói huyên thuyên một thôi một hồi, những thứ chẳng ăn nhập chút nào với đề tài cả nhà đang bình luận.

Có lần Ron vớ cây đàn ghi-ta, gảy loạn xạ, hát sai cả nhạc, rồi bắt mọi người cùng hát theo. Hát một lúc xong, anh bỗng đứng bật dậy, đi nhanh về phòng ngủ, đóng cửa lại. Mọi người nhìn theo. Những tiếng thở dài ngao ngán. Những cặp mắt ngơ ngác, không hiểu ra sao. Tuy đau lòng thấy con em họ như vậy, nhưng rồi trạng thái này của Ron, mọi người cũng quen dần, và lại coi là bình thường.

Gia đình biết Ron vẫn thường xuyên uống bia, rượu, và cảm thấy hình như anh dùng cả chất ma túy. Rất có thể bia rượu và ma túy làm cho tính tình anh thất thường như vậy? Chị cả Annetta và bà mẹ Juanita nhiều lần dò hỏi, nhưng không những Ron không trả lời mà còn tỏ ra cáu kỉnh, không muốn ai đụng đến những chuyện riêng của anh.

Rồi ông Roy Williamson bị chẩn đoán là mắc bệnh ung thư. Thế là chuyện tính tình thất thường của Ron lui xuống hàng thứ yếu. Khối u của ông nằm ở trực tràng và tiến triển rất nhanh.

Tuy được mẹ chiều chuộng và rất yêu mẹ, nhưng Ron cũng rất yêu mến và kính trọng cha. Anh cảm thấy mình có lỗi trong cách cư xử với mọi người trong gia đình, nhất là với cha. Khổ tâm nhất đối với Ron là đã làm cha đau buồn về mình.

Và chính tình trạng bệnh tật của ông Roy càng làm tăng thêm chứng trầm cảm của Ron. Anh hối hận thấy mình đã đòi hỏi quá nhiều ở cha, nào quần áo đắt tiền, rồi các dụng cụ bóng chầy loại tốt nhất và đắt nhất, cả việc ông Roy đã vất vả xoay xở để anh có thể đến thị trấn Asher theo học trường trung học ở đấy và tham gia đội bóng chầy của trường, dưới sự điều khiển của huấn luyện viên Bowen... Rồi anh nhớ lại, cha anh đã lặng lẽ đi mua những bộ quần áo sang trọng đã qua sử dụng cho con trai. Ron nhớ lại hình ảnh cha anh vất vả đi dọc các phố dưới trời nắng gay gắt để bán hàng chỉ cốt để nuôi gia đình và cung phụng những đòi hỏi vô lý của anh. Và Ron lại nhớ đến hình ảnh ông già Roy cha anh ngồi ở khán đài theo dõi các trận đấu có anh tham gia.

Ông Roy được đưa ra tận thành phố Oklahoma City, thủ phủ bang Oklahoma để tiếp tục thăm khám và điều trị. Nhưng bệnh viện ở đấy cho biết bệnh của ông đã đến giai đoạn vô phương cứu chữa. Ông được đưa về thị trấn Ada. Tiếp đó bệnh tình của ông tiến triển hết sức nhanh. Ron rời thị trấn Tulsa về Ada để có thể túc trực thường xuyên bên cạnh cha. Anh cầu xin ông tha thứ cho những lỗi lầm của anh đã gây ra cho ông. Lúc tỉnh, nghe được những lời ấy, ông nói: “Đã đến lúc con phải sống như người lớn, một người trưởng thành, con yêu quý ạ. Đừng than khóc tiếc nuối gì hết. Hãy tiếp tục sống và nhìn về phía trước.”

Ông trút hơi thở cuối cùng ngày 1 tháng Tư năm 1978.

***

Năm 1978, Ron vẫn còn ở thị trấn Tulsa và thuê một căn hộ chung với Stan Wilkins, một chàng thợ sắt trẻ, kém anh bốn tuổi. Hai người cùng mê đàn ghi-ta và thể loại âm nhạc đại chúng, và dành rất nhiều thời gian để đàn hát. Ron có giọng rất khỏe nhưng không được tập luyện, và anh có năng khiếu chơi ghi-ta. Anh có thể ngồi chơi ghi ta nhiều tiếng đồng hồ liền.

Lúc ấy ở thị trấn Tulsa đang có phòng trào disco, và đôi bạn trẻ luôn vắng nhà. Sau buổi làm việc họ thường uống một ly rượu, rồi ra câu lạc bộ, nơi Ron đã trở thành người nổi tiếng.

Anh rất thích phái đẹp và rất trâng tráo trong việc tán tỉnh họ. Anh thường đứng quan sát đám người, chấm cô nào “nóng” nhất, rồi tiến đến, mời cô ta nhảy. Nếu cô ta đồng ý nhảy, là nhảy xong, Ron đưa cô ta về nhà. Mục tiêu của anh là mỗi tối ngủ với một cô khác nhau.

Tuy thích rượu, nhưng Ron rất thận trọng, không để say xỉn khi rình mò gái. Anh biết, nếu say quá thì không còn đủ tỉnh táo để quyến rũ các cô. Nhưng một vài loại ma túy thì lại không ảnh hưởng gì. Chất côcain đang thịnh hành khắp đất nước và rất dễ kiếm tại thị trấn Tulsa. Đám trẻ ít nghĩ đến các bệnh lây lan theo đường tình dục. Với những cậu trai thích chơi bời thì mấy năm cuối thập niên 1970 là thời gian tận hưởng cao độ nhất. Và Ron Williamson không thấy bị kiềm chế chút nào.

Ngày 19 tháng Tư năm 1978, có người gọi điện cho cảnh sát thị trấn Tulsa, yêu cầu đến căn hộ của cô Lyza Lentzch. Khi cảnh sát đến, cô này khai với cảnh sát là đã bị Ron Williamson cưỡng dâm. Ngày 5 tháng Năm, cảnh sát bắt tạm giam Ron, và anh phải nộp 10.000 đô la mới được tại ngoại.

Ron Williamson thuê ông luật sư kỳ cựu John Tanner, già đời trong việc bào chữa cho các bị cáo hình sự, rồi đàng hoàng nhận là đã có quan hệ tình dục với cô Lyza Lentzch. Anh thề rằng cuộc tình ấy là do hai bên tự nguyện chứ không phải cưỡng bức. “Hai người gặp nhau trong một câu lạc bộ, sau đấy cô ta mời tôi đến nhà cô ta và chúng tôi lên giường". Luật sư Tanner thật sự tin vào lời khai của thân chủ, và sự thật lại đúng như lời của anh ta! Đây là một sự trùng hợp hãn hữu trong cuộc đời hành nghề của ông luật sư.

Theo nhận định của bạn bè Ron thì chuyện cưỡng dâm đúng là phi lý. Thực tế phụ nữ rất thích Ron và sẵn sàng ngủ với anh. Ron có thể rủ rê bất cứ người phụ nữ nào trong bất cứ câu lạc bộ nào. Đấy đâu phải nhà thờ. Loại phụ nữ anh gặp trong các câu lạc bộ và nhà hàng disco đều thuộc loại dễ dãi, sẵn sàng ngủ với bất cứ ai.

Tuy bị lời kết tội làm mất thể diện nhưng Ron quyết định không quan tâm đến chuyện ấy. Anh càng ăn chơi táo tợn hơn và hễ ai bảo anh đang lo lắng, anh đều cười vang, gạt đi ngay. Anh có một luật sư giỏi. Cứ việc đưa anh ra tòa, anh không sợ gì hết.

Tuy nhiên trong thâm tâm Ron rất lo, mà điều này có lý do. Bị buộc vào một tội quan trọng như vậy đã rất phiền. Nhưng điều anh sợ nhất là phải đứng trước tòa và rất có thể phải nhận một bản án và phải ngồi tù nhiều năm.

Ron giấu biệt chuyện này không cho gia đình biết. Thị trấn Ada chỉ cách thị trấn Tulsa này hai tiếng đồng hồ lái xe. Nhưng rồi các thành viên trong gia đình anh đều biết và lại biết qua những lời đồn có thêm thắt. Vì thế họ càng rất lo cho Ron.

Hoàn cảnh của Ron Williamson trở nên tồi tệ hơn và anh đấu tranh bằng toàn bộ sức lực để chống chọi. Anh uống bia rượu nhiều hơn, ngồi quán hàng đến khuya thường xuyên hơn, tán tỉnh con gái nhiều hơn, nỗ lực để cuộc sống đỡ buồn chán và tận hưởng tất cả những gì có thể hưởng. Khốn nỗi bia rượu lại làm bệnh trầm cảm của Ron nặng nề thêm. Mà cũng có thể hai thứ đẩy nhau lên. Càng trầm cảm càng uống nhiều bia rượu, và càng uống nhiều bia rượu trầm cảm càng nặng. Ron ngày càng sầu não, ngày càng cáu kỉnh và càng khó chiều hơn.

***

Ngày19 tháng Mười một, cảnh sát thị trấn Tulsa lại nhận được một cú điện thoại báo tin về một vụ cưỡng dâm khác. Một cô gái mười tám tuổi tên là Amy Dell Femeyhough về đến nhà vào khoảng 4 giờ sáng, sau một đêm dài la cà tại một câu lạc bộ. Bạn trai của cô ngủ trong căn hộ của cô và khóa cửa phía trong.

Thế là khi thấy mãi khuya cô mới về và gọi cửa, cậu ta tức giận nhất định không chịu mở cho cô vào. Mà cô thì rất mệt, cần nghỉ ngơi. Cô bèn xuống thang gác, đến một cửa hàng tùy chọn mở cửa suốt đêm. Tại đây cô chạm trán với Ron Williamson, cũng đang tận hưởng cái thú la cà ban đêm. Hai người không quen nhau nhưng sau khi bắt chuyện với nhau, họ kéo nhau ra khỏi cửa hiệu, đến một bãi cỏ và làm tình.

Theo lời cô Amy Dell Femeyhough khai thì Ron đã đánh cô rất đau rồi lột hết quần áo của cô và cưỡng hiếp cô.

Theo lời Ron khai thì cô Amy Dell Femeyhough do uất bạn trai không chịu mở cửa cho cô vào nhà, đã tự nguyện ngủ với Ron để trả thù người bạn trai kia.

Chỉ trong vòng năm tháng mà Ron đã phải nộp tiền lần thứ hai để được tại ngoại và phải cầu cứu đến ông luật sư John Tanner. Với hai vụ án cưỡng dâm treo trên đầu, Ron sợ, không dám la cà ban đêm nữa mà chỉ ở lì trong nhà, trốn vào cuộc sống cô độc, tránh xa mọi người. Anh hầu như không gặp ai, trò chuyện với ai. Annette biết sơ sơ chuyện của em vì chị đã đưa em tiền để xin tại ngoại. Cậu bạn thân thuở nhỏ Bruce Leba chỉ nghe loáng thoáng chứ không biết rõ đầu đuôi câu chuyện ra sao.

Tháng Hai năm 1979, vụ cưỡng dâm cô Pemeyhough được đưa ra xét xử trước. Ron khai trước tòa rằng, quả là anh có làm tình với cô, nhưng được cô đồng ý. Điều khiến người ta lấy làm lạ là sao cô gái lại đồng ý làm tình ngoài bãi cỏ đằng sau cửa hàng tùy chọn như vậy? Lại vào bốn giờ sáng? Hội đồng xét xử thảo luận kín suốt một tiếng đồng hồ, ra phán quyết là lời khai của Ron có lý, có thể tin được và tuyên bố anh trắng án.

Đến tháng Năm, tòa án quyết đình mở phiên xét xử vụ án do cô Lyza Lentzch kiện Ron Williamsor. Lần này anh lại khai đầy sức thuyết phục trước tòa. Anh khai là đã gặp cô Lyza Lentzch tại một câu lạc bộ hộp đêm, nhảy với cô, mến cô. Anh thấy cô cũng tỏ ra mến anh, bởi nhảy xong, cô mời anh đến căn hộ của cô rồi tại đây hai người đã làm tình. Bên nguyên thì khai trước tòa là cô không định làm tình và cô đã ngăn chặn Ron từ lúc trước, vì cô vốn sợ Ron Williamson, nhưng anh vẫn cưỡng bức cô và cô sợ anh ta hành hung nên buộc phải đồng ý làm tình với anh ta. Lần này tòa cũng lại thừa nhận lời khai của Ron là hợp lý và tuyên bố anh vô tội.

***

Lần thứ nhất bị mang tiếng đi cưỡng dâm đã làm Ron khổ tâm và xấu hổ, và anh biết tiếng xấu ấy sẽ còn tồn tại rất lâu. Nhưng hiếm ai chịu để cái tiếng xấu ấy bôi nhọ mình lần thứ hai, mà lại trong vòng có sáu tháng.

Làm sao chàng Ron Williamson, cầu thủ bóng chầy vĩ đại, thần tượng tương lai của lớp trẻ, lại có thể chịu mang cái tiếng xấu ấy?

Bất kể tòa phán xét thế nào, dân chúng không cần biết. Họ chỉ truyền nhau những lời đồn, rồi còn thêu dệt thêm cho câu chuyện sinh động và hấp dẫn hơn. Và Ron đi đến đâu, người ta cũng trỏ anh cho người khác cùng nhìn.

Lâu nay Ron vẫn nghĩ, mình hai mươi sáu tuổi, và trong phần lớn cuộc đời đã qua, mình đã từng là ngôi sao cầu thủ bóng chầy, một người hùng, từng tham gia những câu lạc bộ bóng chầy nổi tiếng nhất. Sau đấy mình vẫn là cầu thủ xuất sắc, chỉ có điều cánh tay bị chấn thương, nhưng rồi chỗ chấn thương ấy chắc chắn sẽ khỏi, mình sẽ lại tung hoành trên sân cỏ và lập những chiến công còn lẫy lừng hơn xưa.

Dân chúng hai thị trấn Ada và Asher chưa quên Ron. Anh còn trẻ và cái quý chính là ở cái tuổi trẻ ấy. Mọi người đều biết tên anh.

Mọi thứ đột nhiên thay đổi khi xảy ra chuyện tòa án đem vụ cưỡng dâm ra xét xử. Ron biết rằng anh có thể bị người ta quên với tư cách cầu thủ bóng đá và chỉ được biết đến với tư cách một kẻ cưỡng dâm phụ nữ. Anh giữ lấy cho riêng mình tâm sự ấy và càng ngày anh càng thu mình lại, trốn vào bóng tối, vào tư thế của một kẻ mang tiếng xấu. Ron bắt đầu trễ nải công việc và cuối cùng xin thôi việc ở hãng bảo hiểm Toppers Menswear. Sự phá sản nối tiếp nhau và khi đã đánh mất mọi thứ, anh gói ghém đồ đạc, lặng lẽ rời khỏi thị trấn Tulsa. Cuộc đời anh tan nát và bây giờ trên con đường đi xuống, anh lại chỉ biết tìm sự quên lãng trong chất men và chất ma túy.

Bà Juanita vẫn chờ đợi và bà rất đau xót trước vận đen của đứa con trai duy nhất và cũng là đứa con út. Bà chỉ biết sơ qua những rắc rối con bà phải chịu đựng ở thị trấn Tulsa, nhưng những điều bà biết cũng đủ làm bà và chị Annette lo lắng. Rõ ràng Ron là cả một mớ những thói hư tật xấu: bia rượu, ma túy, chơi bời trác táng, tính khí thất thường, vui nổ trời đấy nhưng lại buồn rũ ra ngay, và càng ngày tính tình Ron càng quái đản. Anh để tóc dài, râu ria không cạo, áo quần bẩn thỉu, lem luốc. Vậy mà đấy chính là Ron Williamson, con trai bà Juanita và em trai chị Annette, người mà mới trước đây không lâu còn áo quần sang trọng, ăn nói lịch sự, và thạo cách ăn mặc đến mức anh ta có thể chỉ ra ngay chiếc cà vạt nào không hợp với bộ âu phục nào.

Ron về nhà mẹ, nằm trên đi văng, trong bóng tối và sắp sửa ngủ. Trước đây không lâu, anh đâu có thói nằm trên đi văng và ngủ suốt hai mươi tư tiếng đồng hồ? Phòng ngủ của anh vẫn sạch sẽ và sẵn sàng đón anh kia mà, nhưng sau khi trời bắt đầu tối là anh nhất định không vào đấy. Trong phòng hẳn có cái gì khiến anh sợ. Tuy ngủ rất say nhưng thỉnh thoảng anh lại choàng thức giấc, vùng ngồi dậy, hét to là sao nhà đầy rắn rết thế này?

Ron bắt đầu nghe thấy trong tai có những tiếng gì đấy nhưng không chịu kể với mẹ anh, bà Juanita, là những tiếng gì. Rồi anh trả lời những tiếng người mà anh tưởng như nghe thấy đang nói với anh.

Thứ gì cũng làm Ron mệt. Ăn, tẳm rửa đối với anh bây giờ là những cực hình. Anh lãnh đạm với mọi thứ, nhiều lúc như thể khúc gỗ, không cảm nhận bất cứ thứ gì, tuy thỉnh thoảng có những lúc anh điềm tĩnh. Bà Juanita xưa nay không chấp nhận ai uống bia rượu trong nhà, và bà ghét cả khói thuốc lá. Và bà đã phải cố gắng chịu đựng tạm thời, trong khi Ron chui vào trong gian để ô tô, ở cạnh bếp. Tại đây anh có thể uống bia rượu, hút thuốc và đánh ghi-ta mà không làm bà nhăn nhó. Lúc nào cần ngủ, Ron lên nhà, vào phòng riêng, nằm trên ghế đi văng.

Có lúc tâm trạng Ron biến đổi đột ngột, lại hồ hởi. Và có những lúc anh lấy lại tác phong la cà đến khuya tại những nơi công cộng. Lại bia rượu say khướt, lại cần sa hoặc côcain, và lại tán tỉnh các cô gái, mặc dù bây giờ tất cả những thứ ấy anh làm một cách thận trọng hơn. Ron cũng thường bỏ nhà đi mấy ngày liền, đến sống với bè bạn và xoay tiền của bất cứ người quen biết nào. Thế rồi đến một lúc, gió đổi chiều, anh lại về nhà và tiếp tục cuộc sống như lúc trước. Lại chui vào gian để xe ô tô, lại ngủ vạ ngủ vật trên đi văng, tách biệt với cuộc đời.

Bà Juanita rất khổ tâm, nhưng vẫn kiên nhẫn chờ đợi con trai trở lại sinh hoạt bình thường như xưa kia. Gia đình này đâu có gien mắc bệnh tâm thần. Nhiều thế hệ trước cũng không ai mắc chứng bệnh gì thuộc loại tâm thần, và bà không biết nên làm thế nào. Bà luôn cầu nguyện Chúa Trời phù hộ và cứu giúp gia đình bà. Bà chịu đựng tất cả những nỗi khổ tâm ấy một mình, không thổ lộ với hai con gái, Annette và Renee, để họ biết về tình trạng em trai họ. Cả hai chị Ron đều đã có gia đình và sống hạnh phúc, mà Ron như vậy là nỗi khổ tâm của bà, bà cho rằng phải một mình chịu đựng, không bắt thêm ai phải gánh chịu.

Đôi khi Ron nói đến chuyện tìm một công việc để làm. Anh thấy nếu không đi làm anh sẽ mốc meo ra và cũng không tự nuôi sống bản thân được. Một người bạn Ron quen một doanh nhân ở bang California đang cần thuê người, thế là Ron tìm đến chỗ ấy. Vài hôm sau, anh gọỉ điện về cho mẹ, khóc, nói rằng anh đang sống với những kẻ tà đạo, chúng đe nẹt anh và cấm không cho anh bỏ đi. Bà Juanita bèn gửi đến cho con một tấm vé máy bay để anh tìm cách trốn khỏi đám người tàn bạo kia.

Ron đến các bang Florida, New Mexico và Texas để tìm công ăn việc làm, nhưng không đâu anh ở được lấy một tháng. Những chuyến đi ấy làm anh thêm tuyệt vọng và càng nằm lì trên ghế đi văng nhiều hơn.

Cuối cùng bà Juanita thuyết phục con trai đi khám một chuyên gia tâm lý. Ông ta đã khám và kết luận anh bị trầm cảm nặng. Ông ta kê đơn cho anh dùng thuốc có chất Lithium, nhưng anh không chịu uống đều. Anh xin làm việc nửa ngày tại nơi này nơi khác, cuối cùng vẫn không trụ được ở công việc nào. Khả năng duy nhất của anh là bán hàng, nhưng trong tình trạng hiện nay anh không muốn gặp ai và cũng không có hào hứng tranh thủ cảm tình của ai. Đi đâu Ron cũng vẫn tự xưng mình là cầu thủ bóng chầy chuyên nghiệp, là bạn thân của Reggie Jackson, nhưng dân thị trấn Ada thì đã biết tỏng anh thất thế đến mức nào rồi.

Cuối năm 1979, chị anh, Annette, xin gặp chánh án tòa án quận Ronald Jones tại trụ sở của tòa án quận Pontotoc. Chị trình bày tình trạng của em trai chị và hỏi xem nhà nước hoặc tòa án quận có thể làm gì để giúp em chị. Chánh án Jones trả lời là không có cách nào, trừ phi Ron trở thành mối đe dọa cho bản thân hoặc cho người khác.

***

Vào một ngày thuận lợi đặc biệt, Ron viết đơn xin được tham gia một khóa rèn luyện tại Trung tâm phục hồi tại thị trấn Ada. Ông cố vấn của trung tâm kinh hoàng nhìn thấy tình trạng của Ron và đưa anh đến khám bác sĩ MP. Prosser tại bệnh viện Thánh Anthony ở thành phố Oklahoma City, anh được nhận vào điều trị tại đây ngày 3 tháng Mười hai năm 1979.

Đã xảy ra rắc rối khi Ron đòi hưởng một số ưu đãi mà bệnh viện không thể cung ứng. Anh đòi phải được hưởng những chế độ đặc biệt, cứ như anh là bệnh nhân duy nhất của bệnh viện. Khi không được thỏa mãn các yêu cầu, Ron bỏ về để rồi ít ngày sau quay lại, xin được nhập viện.

Ngày 8 tháng Giêng năm 1980, bác sĩ Prosser ghi trong phiếu theo dõi bệnh nhân: “Bệnh nhân này thể hiện những hành vi quái đản, hay cậu ta mắc đúng chứng bệnh mà ông cố vấn Trung tâm phục hồi nhân cách tại thị trấn Ada nhận định: cậu ta bị chứng tâm thần phân liệt kèm theo chứng rối loạn nhận thức xã hội và chứng tâm thần phân liệt... Bệnh này đòi hỏi phải điều trị lâu nhưng không được để cậu ta biết là cậu mắc chứng tâm thần phân liệt.”

Ron Williamson thường xuyên sống trong mộng ảo đã từ lâu, từ khi anh còn ở tuổi thiếu niên, từ khi anh đạt thành tích cao trong môn bóng chầy, và chưa bao giờ anh chịu chấp nhận thực tế là đã thất bại trong nghề và vĩnh viễn không bao giờ còn được làm cầu thủ nữa. Ron vẫn đinh ninh rằng “họ”, tức là những người có thế lực trong lĩnh vực bóng chầy, một ngày kia sẽ lại tìm đến anh và tạo điều kiện để anh nổi tiếng. “Đấy chính là phần phân liệt trong rối loạn tâm thần của anh ta.” Bác sĩ Prosser viết: “Anh ta đòi phải được đấu bóng chầy và đấu trên tư cách một ngôi sao.”

Người ta tính kế hoạch điều trị bệnh tâm thần phân liệt trong thời gian lâu dài, nhưng Ron không chấp thuận. Do bệnh nhân không tự nguyện cộng tác nên cuối cùng việc chẩn đoán vẫn không thể hoàn tất mỹ mãn. Nhưng bác sĩ Prosser nhận xét: “Anh ta là người có sức khỏe cơ bắp tốt, năng động hiếm có trong số thanh niên ở độ tuổi anh ta.”

Khi Ron nảy ý định muốn làm việc gì để kiếm ăn, anh tính làm nghề gì bây giờ? Bán rong và giới thiệu hàng của hãng Rawleigh trên các đường phố thị trấn Ada giống như cha anh ngày xưa, ông Roy Williamson, đã từng làm ư? Nhưng công việc này đơn điệu, đòi hỏi kiên nhẫn. Hàng đều là hàng vặt, giá trị không lớn và công việc tủn mủn. Ron lại không đủ nhẫn nại để làm công việc giấy tờ. Hơn nữa, anh là Ron Williamson kia mà, một ngôi sao bóng chầy, vậy mà bây giờ lại thèm đi bán rong hàng thực phẩm và dụng cụ nhà bếp hay sao?

Không được doanh nghiệp ưu ái, không chịu uống thuốc, lại vẫn không bỏ được thói bia rượu, Ron trở thành khách hàng thường xuyên của quầy rượu trong các nhà hàng và câu lạc bộ xung quanh thị trấn Ada. Anh uống rượu như nước lã, ăn to nói lớn, huênh hoang về nghề cầu thủ bóng chầy của mình, rồi quấy rối phụ nữ. Anh làm nhiều người rất sợ. Các nhân viên bán hàng cũng như nhân viên bảo vệ tại các nhà hàng và câu lạc bộ nhẵn mặt anh. Anh xuất hiện tại một quầy rượu nào là mọi người đều nhận thấy và nhìn anh.

Một trong những quầy rượu anh ưa thích nhất là quầy rượu tại câu lạc bộ Coachlight. Các nhân vỉên bảo vệ tại đây theo dõi anh rất chặt chẽ.

Chẳng bao lâu chuyện Ron bị ra tòa vì tình nghi cưỡng dâm ở thị trấn Tulsa lan đến thị trấn Ada. Cảnh sát bám theo anh, theo dõi từng bước đi của anh trong khắp thị trấn Ada này. Một đêm, anh cùng với Bruce Leba la cà hết quầy rượu này đến quầy rượu khác, giữa đường dừng lại để mua xăng đổ vào xe. Một nhân viên cảnh sát đã theo dõi họ từ mấy ngã tư, bây giờ chặn họ lại, tố cáo họ ăn cắp xăng. Tuy đấy là chuyện vặt và cũng chỉ là cái cớ để bắt giam, nhưng may rồi chuyện cũng xong.

Tuy nhiên, chuyện bắt giam vẫn được tiến hành. Tháng Tư năm 1980, hai năm sau khi cha anh mất, Ron bị tống giam về tội say rượu trong lúc lái xe. Đây là lần đầu tiên anh bị bắt giam về tội này.

Tháng Mười một, bà Juanita Williamson thuyết phục con trai chữa bệnh nghiện rượu. Do mẹ thúc giục, Ron đến phòng khám sức khỏe tâm thần khu vực Nam của bang Oklahoma nằm tại thị trấn Ada. Anh được bác sĩ Duane Logue khám, ông là chuyên gia về tật lạm dụng các chất kích thích. Ron thừa nhận anh có những biểu hiện tâm thần không bình thường, thừa nhận anh đã mười một năm nghiện bia rượu, về chất ma túy, tuy anh sử dụng không thường xuyên nhưng cũng đã được bảy năm. Ron cũng khai thêm là tật uống bia rượu và sử dụng chất ma túy tăng thêm sau khi bị liên đoàn bóng chầy Yankees sa thải. Ron không nhắc gì đến hai vụ bị nghi là cưỡng dâm phụ nữ tại thị trấn Tulsa.

Bác sĩ Logue gửi Ron đến trại cai nghiện Bridge House ở thị trấn Ardmore, cách Ada sáu mươi dặm. Ngày hôm sau Ron trình diện tại trại Bridge House và đồng ý thực hiện một đợt cai nghiện hai mươi tám ngày tại đây. Anh rất bồn chồn, nhưng cố không kể với trại trưởng về những chuyện kinh khủng anh đã trải qua. Trong hai ngày liền, anh chỉ nằm một mình, ngủ suốt ngày và không ăn uống gì. Một tuần sau, anh bị bắt quả tang hút cần sa ngay tại giường và bị quy tội vi phạm kỷ luật và đuổi ra khỏi trại. Chị Annette đến đón em về, thì ra chị đang có việc ở gần đây. Nhưng về nhà hôm trước thì hôm sau Ron bỏ trốn, quay lại trại, nằn nì xin được nhận lai. Nhưng trại yêu cầu anh quay về thị trấn Ada, làm lại thủ tục xin cai nghiện. Không muốn làm mẹ buồn, Ron không về nhà mà bỏ đi đâu trong mấy tuần lễ, không nói với ai là đi đâu.

Ngày 25 tháng Mười một, bác sĩ Duane Logue gửi cho Ron lá thư, yêu cầu anh đến khám vào ngày 4 tháng Mười hai. Trong thư bác sĩ Logue viết: “Tôi rất lo cho sức khỏe của anh và rất muốn khám lại cho anh.”

Ngày 4 tháng Mười hai, bà Juanita báo với phòng khám sức khỏe tâm thần là Ron đã kiếm được việc làm và chuyển sang sống ở thị trấn Ardmore. Anh đã có một số bạn mới tại đây, đã đi lễ nhà thờ, lại chấp nhận Chúa và không cần đến sự giúp đỡ của cơ quan bảo vệ sức khỏe tâm thần nữa. Hồ sơ bệnh án của anh được đóng lại và cất vào tủ lưu trữ.

Mười ngày sau, hồ sơ ấy lại được mở ra và Ron được bác sĩ Duane Logue khám lần nữa. Bác sĩ kê đơn cho anh là phải nằm điều trị trọng một thời gian dài, nhưng Ron không chịu. Anh cũng không chịu uống thuốc theo đơn của ông, mà quan trọng nhất là thuốc có chất Lithium. Thỉnh thoảng anh nhận là có lạm dụng bia rượu và ma túy, nhưng lúc khác anh lại chối, bảo chỉ uống bia thôi, và cũng không nhiều.

Vì không thể đi làm nên Ron rất túng bấn. Khi bà Juanita từ chối không “cho vay”, anh lồng lộn chạy khắp thị trấn Ada tìm người để xin tiền. Đám bạn bè xa lánh anh dần và rất sợ gặp anh. Nhiều lần anh mò đến thị trấn Asher, tìm gặp huấn luyện viên Bowen trên sân bóng và hai người trò chuyện. Ron nói dối là đang chơi cho một đội bóng và “vay tạm” người huấn luyện viên cũ hai chục đô. Khi Ron hứa sẽ hoàn lại, Bowen thường vẩy tay, bảo không cần.

Nơi Ron trốn là nhà Bruce Leba. Anh bạn này đã lập gia đình lại và sống cuộc sống yên tĩnh tại một ngôi nhà cách thị trấn vài dặm. Mỗi tháng cứ khoảng hai lần, Ron liêu xiêu đến gõ cửa nhà bạn, say khướt, chân không đứng vững. Anh lè nhè xin bạn cho ngủ nhờ một đêm. Bruce Leba thường dìu bạn vào nhà, cho bạn ăn uống rồi cho bạn vài đồng.

Tháng Hai năm 1981, Ron lại bị bắt về tội lái xe trong lúc say rượu và lần này thì bị giam thật sự. Sau vài ngày nằm trong nhà tù, Ron được thả và anh đến Chickasha thăm bà chị thứ hai Renee cùng chồng chị là Gary. Một Chủ nhật, khi đi lễ nhà thờ về hai vợ chồng Renee thấy cậu em ngoài sân sau. Ron giải thích rằng anh ngủ trong một chiếc lều bạt ngay sau hàng rào của nhà Renee và bịa ra chuyện bị một đám lính đuổi, phải náu tại đây. Và bây giờ Ron cần một chỗ trú chân. Hai vợ chồng Renee bố trí cho cậu em ngủ ở phòng của con trai họ. Ông anh rể Gary xin cho cậu em vợ một chỗ làm tại một nông trại chuyên xử lý cỏ khô. Nhưng chỉ được hai ngày thì Ron bỏ việc, bảo đã tìm thấy một đội bóng mềm cần đến anh ta. Sau đấy người chủ nông trại có gọi điện đến cho vợ chồng Renee, nhắn Ron đừng đến làm nữa vì ông ta nghi tâm thần Ron có vấn đề.

Mối quan tâm đến sự nghiệp các Tổng thống Hoa Kỳ của Ron được hâm nóng lại, và trong nhiều ngày liền anh không nói đến thứ gì khác ngoài thành tích các vị Tổng thống ấy, Anh không chỉ nhớ những chi tiết về mỗi vị như ngày sinh ngày mất, những thành tựu chủ yếuvv... mà còn nhớ cả chi tiết về vợ, các con, cùng các trợ lý thân cận của từng vị. Khi ở nhà bà chị và ông anh rể, Ron suốt ngày đem những kiến thức ấy ra kể. Ban ngày anh ngủ triền miên, nhưng ban đêm lại thức suốt đến sáng. Một hôm ông anh rể Gary thấy tiếng động dưới bếp, xuống xem có chuyện gì thì thấy ông em vợ đang lục tủ thuốc, bảo muốn uống một viên an thần.

Được ít lâu, không hề nói gì với chị và anh rể, Ron lẳng lặng bỏ đi và về thị trấn Ada ở với mẹ, bà Juanita.

***

Bệnh tình Ron mỗi lúc một trầm trọng. Bà Juanita rất lo. Hai bà chị Annette và Renee cũng rất lo cho cậu em, nhưng họ không biết phải làm thế nào. Ron vẫn bướng bỉnh, chỉ làm theo ý mình, không nghe ai và có vẻ vừa lòng với kiểu sống vô mục đích của mình. Cách cư xử của anh ngày càng quái đản và thấy rõ là tâm thần anh không bình thường. Nhưng vấn đề này vượt ra ngoài khả năng của hai chị. Bà Juanita chỉ có thể khuyên con trai đi khám một bác sĩ tâm thần.

Ron ngày càng như người lẩn thẩn, hoặc như kẻ điên. Anh có thể ngày này sang ngày khác cầm cây đàn ghi-ta vừa đánh loạn xị, vừa hát inh ỏi, ngay trước cửa nhà mẹ anh, hoặc trong vườn, mắt nhìn lên trời xem đàn chim. Nếu không có tiền để mua xăng thì anh đi bộ lang thang khắp thị trấn Ada, tay cầm cây đàn ghi-ta gảy và hát ầm ĩ.

Ngày 4 tháng bẩy năm 1981, anh bị cảnh sát bắt giam về tội say rượu gây rối và bị kết án. Bà mẹ anh, Juanita, rất tức giận và đòi anh phải tìm người bênh vực. Anh được nhận vào bệnh viện trung tâm của nhà nước tại thành phố Norman. Tại đây anh được bác sĩ Sambajon khám. Ông bác sĩ này là chuyên gia nổi tiếng về các bệnh tâm thần. Điều yêu cầu duy nhất của Ron là cần được giúp đỡ. Lòng tự trọng và nghị lực của anh rất thấp, và điều làm Ron nản chí là anh thấy mình không đáng giá gì, không có triển vọng gì, và nhiều lúc anh nghĩ đến tự tử.

Ron nói: “Tôi không thể làm gì tốt cho bản thân tôi và cho những người xung quanh. Tôi không làm được công việc nào lâu và tôi là kẻ vô tích sự.” Anh nói với bác sĩ Sambajon rằng thời gian anh bị trầm cảm nặng nhất là trước đây bốn năm, khi nghề chơi bóng chầy của anh bị vứt bỏ, cùng một lúc với cuộc hôn nhân của anh bị tan vỡ. Ron thừa nhận có lạm dụng bia rượu và chất ma túy, nhưng không cho rằng việc sử dụng chúng khiến tình trạng tâm thần của anh tồi tệ như hiện nay.

Bác sĩ Sambajon nhận xét rằng Ron “ăn mặc lôi thôi, bẩn thỉu và ăn nói lỗ mãng”. Ông chẩn đoán bệnh của Ron là bệnh dysthymic - một biểu hiện thấp của trầm cảm. Ông kê đơn thuốc cho anh, kê chế độ nghỉ ngơi và đề nghị gia đình hỗ trợ thêm.

Sau ba ngày ở bệnh viện của bang, Ron đề nghị cho ra viện và được xóa tội. Một tuần sau, anh quay lại phòng khám bệnh tâm thần ở thị trấn Ada. Tại đây anh được bác sĩ Charles Amos khám, ông là trợ lý về bệnh tâm thần. Ron khai anh là cầu thủ chuyên nghiệp bóng chầy và bị trầm cảm từ khi bị sa thải, không được chơi bóng nữa. Anh còn đổ lỗi bệnh trầm cảm của anh cho tôn giáo. Bác sĩ Amos đưa anh cho nữ bác sĩ Marie Snow khám. Bà là bác sĩ tâm thần duy nhất ở thị trấn Ada. Bà bắt đầu khám cho Ron mỗi tuần một lần. Bà kê cho anh thuốc Asendin, loại thuốc chỉ định cho bệnh nhân trầm cảm. Dùng thuốc này, Ron có vẻ khá hơn chút ít. Bà bác sĩ cố thuyết phục Ron điều trị tích cực căn bệnh trầm cảm, nhưng sau ba tháng, anh lại bỏ.

Ngày 30 tháng Chín năm 1982, Ron lại bị kết tội lái xe mô-tô trong lúc say rượu. Anh bị bắt, tạm giam và sau đấy bị xử tù chính thức.