Vài tuần lễ trôi qua.
Lúc đó đang chiều tháng ba. Mặt trời mà Dubarta, vị thánh tổ cổ điển của lối nói ví von, còn chưa gọi là đại công tước của các cây nến, vẫn không vì thế kém vui tươi tỏa sáng. Đó là một ngày xuân vô cùng dịu ấm, đẹp đẽ, khiến toàn thể Paris tỏa ra khắp các quảng trường và đi dạo phố, vui chơi như hôm chủ nhật. Vào những ngày sáng sủa, ấm áp và yên tĩnh này, cổng chính nhà thờ Đức Bà cần được ngắm xem, nhất là vào một giờ nào đó. Tức là lúc mặt trời xế về tây. Ánh nắng mỗi lúc một xiên ngang, từ từ rút khỏi nền đá lát quảng trường và leo dọc lên mặt tiền thẳng đứng làm trăm ngàn vết lồi lõm hình tròn nổi bật cạnh bóng tối của chúng trong khi bông hồng lớn chính đỏ rực như con mắt của vị thần thợ rèn khổng lồ độc nhỡn bừng sáng ánh lửa bễ lò phản chiếu.
Ta đang ở vào giờ phút đó.
Đối diện với tòa nhà thờ lớn cao vút, đỏ rực nắng chiều, trên bao lơn đá xây bên trên cổng chính một ngôi nhà sang trọng kiểu Gothic ở góc quảng trường và phố Sait nhà thờ, vài cô gái đẹp đang tươi cười trò chuyện, giở mọi trò duyên dáng và nghịch ngợm. Cứ nhìn tấm voan dài lê thê từ trên chỏm mũ nhọn đính ngọc trai rủ xuống tận gót chân, cứ nhìn vẻ tinh xảo của chiếc áo thêu che kín vai, nhưng theo thời thượng đáng yêu hồi đó, lại để lỗ chỗ ngực trần hơi nhú lên cặp vú xinh đẹp của cô gái trinh, cứ nhìn vẻ căng phồng của lớp váy trong, còn quý giá hơn cả lớp váy ngoài (thật là cầu kỳ tuyệt diệu!), cứ nhìn nào the, nào lụa, nào nhung dùng may các thứ đó, nhất là nhìn vào bàn tay trắng nõn chứng tỏ sự nhàn rỗi và lười biếng, ta cũng dễ dàng đoán ngay họ là những quý tộc được thừa hưởng gia tài lớn. Đó đúng là tiểu thư Fleur-de-Lys de Gondelaurier cùng các bạn, Diane de Christeuil, Amelotte de Montmichel, Colombe de Gaillefontaine, và cô bé Champchevrier, tất cả đều là con gái nhà gia thế, lúc đó đang tụ họp ở nhà bà quả phụ Gondelaurier, nguyên do vì có đức ông Beaujeu và lệnh bà phu nhân sắp tới Paris vào tháng tư này để chọn các tùy nữ danh dự cho hoàng thái tử phu nhân Marguerite, khi mọi người sẽ đến tận Picard để nghênh đón lệnh bà từ tay người Flandre. Thế là mọi địa chủ quý tộc ở trong vòng bán kính ba chục dặm đều tìm cách giành lấy đặc ân đó cho con gái mình và nhiều vị đã gửi hoặc thân dẫn con tới Paris. Các cô được cha mẹ gửi gắm dưới quyền trông nom kín đáo và đứng đắn của Aloïse de Gondelaurier phu nhân, vợ góa viên cựu chỉ huy nỏ thủ ngự lâm quân, bà cùng cô con gái độc nhất đã lui về sống tại căn nhà ở cạnh quảng trường trước sân nhà thờ Đức Bà, ở Paris.
Bao lơn, nơi các cô gái đang đứng, dẫn vào gian phòng lộng lẫy, treo thảm da thú xứ Flandre màu hung, có in hình hoa lá bằng kim nhũ. Các xà kèo rạch ngang song song trên trần nhà, được tô điểm vui mắt đủ loại chạm trổ kỳ lạ bằng sơn màu và thếp vàng. Trên các tủ chè chạm khảm, những đồ men rực rỡ lóng lánh đây đó: một đầu lợn lòi bằng sứ bày trên cái tủ bát đĩa lộng lẫy, hai tầng, chứng tỏ chủ nhà là vợ hoặc quả phụ một hiệp sĩ lãnh chúa. Trong cùng, cạnh lò sưởi cao, được tô điểm đủ loại huy hiệu suốt từ trên xuống dưới, ngồi trong ghế bành lịch sự phủ nhung đỏ là phu nhân Gondelaurier, cả mặt mày lẫn quần áo đều chưa lộ cái tuổi năm nhăm. Đứng cạnh bà là một chàng trai có vẻ mặt khá bảnh bao, tuy hơi vênh váo và làm điệu, một gã điển trai mà mọi đàn bà đều bằng lòng, mặc dù các ông nghiêm nghị và biết xem tướng lại nhún vai. Chàng kỵ sĩ trẻ tuổi mặc chiếc áo láng bóng của đại úy cung thủ ngự lâm quân, giống hệt áo của Jupiter, mà bạn đọc đã được ngắm nghía ở quyển một của tập truyện này, cho nên tác giả miễn phải miêu tả lần thứ hai.
Các tiểu thư một số ngồi trong buồng, một số ngoài bao lơn, người ngồi trên miếng đệm vuông bằng nhung Utrecht góc viền kim tuyến, kẻ ngồi trên ghế đẩu gỗ sồi chạm hoa lá, hình vẽ. Mỗi cô đặt trên đầu gối một góc của chiếc thảm lớn, để thêu, họ cùng làm chung, một đoạn thảm dài kéo lên trên chiếu trải dưới sàn.
Các cô nói chuyện thầm thì và cười rúc rích, đúng như cảnh bàn tán của các thiếu nữ khi có mặt một thanh niên trong đám. Còn chàng trai, mà riêng sự có mặt cũng đủ kích thích mọi tự ái phụ nữ, lại ra vẻ ít quan tâm; trong khi các cô gái đẹp gắng khêu gợi sự chú ý, chàng trai lại chỉ chăm chú dùng bao tay bằng da sơn dương đánh bóng chiếc khóa thắt lưng.
Thỉnh thoảng bà phu nhân già lại khẽ nói với chàng trai, còn anh ta cố gắng trả lời bằng vẻ lễ phép vụng về và gượng gạo. Cứ theo những nụ cười, những cử chỉ ra hiệu nho nhỏ của bà Aloïse, những khóe mắt liếc về phía cô con gái Fleur-de-Lys, khi bà nói nhỏ với viên đại úy, ta cũng dễ dàng nhận thấy việc đính hôn đã đâu vào đó, chắc chỉ còn chuyện cưới xin sắp tới giữa chàng trai trẻ và cô Fleur-de-Lys. Và cứ xem vẻ lạnh lùng lúng túng của viên sĩ quan, cũng dễ thấy ngay, ít nhất về phần anh ta, là ở đây chẳng có chuyện yêu đương. Tất cả vẻ mặt chàng lộ ra ý tưởng ngượng ngập và buồn chán, mà các thiếu úy doanh trại hiện nay diễn đạt thật tuyệt diệu bằng câu: Công việc khổ sai chó chết!
Bà phu nhân rất hãnh diện vì con, như một bà mẹ tội nghiệp, không nhận thấy sự thiếu sốt sắng của viên sĩ quan, càng ra sức khẽ chỉ cho chàng trai thấy sự vô cùng hoàn hảo của Fleur-de-Lys khi nàng cắm mũi kim hoặc gỡ con chỉ.
- Này, cậu em, - bà vừa bảo vừa kéo tay áo chàng để nói nhỏ vào tai, - cậu xem kìa! Con bé đang cúi xuống.
- Đúng thế ạ, - chàng trai đáp, rồi lại im lặng lơ đãng và lạnh nhạt.
Lát sau, chàng lại phải cúi xuống, nghe bà Aloïse nói:
- Có bao giờ cậu thấy được một khuôn mặt niềm nở và tươi tắn như khuôn mặt vị hôn thê của cậu chưa! Chả có ai da lại trắng, tóc lại hung đến như vậy? Bàn tay nó mới đẹp tuyệt làm sao! Còn cái cổ, có phải đúng là động tác một thiên nga không? Lắm lúc tôi phát ghen với cậu! Con người tự do bừa bãi như cậu mà sao lại sung sướng đến thế! Có phải con bé Fleur-de-Lys của tôi đẹp đến mê người, mà cậu cũng đang mê nó phải không?
- Vâng ạ, - chàng đáp, mải nghĩ đi đâu.
- Nhưng cậu tới nói chuyện với em đi, - bà Aloïse đột nhiên đẩy vai chàng đi. - Có chuyện gì cứ nói, cứ nói đi. Sao giờ cậu đâm rụt rè thế.
Xin khẳng định với bạn đọc, rụt rè chẳng phải là tính tốt hoặc tật xấu của đại úy. Tuy nhiên chàng cũng gắng làm theo yêu cầu.
- Này cô em xinh đẹp, - chàng lại gần Fleur-de-Lys và hỏi, - đề tài tấm thảm cô đang thêu đây là gì vậy?
- Ông anh tuấn tú ơi, - Fleur-de-Lys trả lời, giọng hơi bực mình, - em đã nói với anh ba lần rồi kia mà. Đó là động Neptunus.
Rõ ràng Fleur-de-Lys nhìn thấy dáng điệu lãnh đạm và lơ đãng của viên đại úy rõ hơn mẹ nhiều. Chàng thấy cần trò chuyện thêm dăm ba câu, nên hỏi:
- Thế cả cái trò hang động này dùng cho ai?
- Cho tu viện Saint-Antoine des Champs. - Fleur-de-Lys đáp, không ngước mắt lên.
Đại úy cầm lấy một góc thảm:
- Cô em xinh đẹp ơi, thế chú cảnh binh to béo đang phùng mồm thổi kèn này là ai vậy?
- Đó là Trito, - cô gái đáp.
Câu trả lời ngắn ngủi của Fleur-de-Lys vẫn đượm cái giọng hờn dỗi. Chàng trai hiểu cần nói nhỏ vài câu vào tai cô gái, một câu lăng nhăng, một câu tán tỉnh, bất cứ câu gì. Cho nên chàng cúi xuống, nhưng óc tưởng tượng không tìm ra được câu nào âu yếm và thân mật hơn câu này:
- Tại sao mẹ vẫn mặc cái váy cộc thêu huy hiệu như các cụ cố thời Charles VII? Này cô em xinh đẹp, cô hãy bảo bà cụ là bây giờ nó không hợp thời nữa đâu, còn cái lối thêu móc và cành nguyệt quế thêu thành huy hiệu trên áo dài làm bà cụ trông giống tấm che lò sưởi biết đi. Thật tình hiện nay không ai ngồi lên cờ hiệu nhà mình như thế nữa.
Fleur-de-Lys ngước cặp mắt đẹp đầy trách móc nhìn chàng, khẽ nói:
- Anh chỉ nói thật tình với em có thế thôi ư?
Trong khi đó, bà phu nhân Aloïse sung sướng thấy hai người cúi sát bên nhau thầm thì trò chuyện, vừa mân mê chiếc khóa cuốn kinh nhật tụng, vừa nói:
- Thật là cảnh yêu đương cảm động!
Đại úy mỗi lúc càng thêm ngượng nghịu, liền quay nhìn tấm thêu, reo lên:
- Quả là một công trình đáng yêu quá!
Nghe nói vậy Colombe de Gaillefontaine, một cô gái đẹp khác tóc hung da trắng, ăn mặc rất chỉnh tề bằng hàng gấm xanh, nhẹ nhàng ướm thử một câu, bảo với Fleur-de-Lys, hy vọng chàng đại úy điển trai đáp lại:
- Chị Gondelaurier ơi, chị đã được xem các tấm thêu ở lâu đài Roche-Guyon chưa?
- Có phải đó là lâu đài bên trong vườn Lingère của điện Lourve không? - Diane de Christeuil vừa cười vừa hỏi, cô có hàm răng đẹp nên cười luôn miệng.
- Tại đó còn có cả tòa tháp cổ lớn của tường thành cũ bọc quanh Paris, - Amelotte de Montmichel tiếp lời, một cô gái xinh tươi, tóc nâu quăn, chẳng hiểu sao lại có thói quen thở dài, như cô kia hay cười.
- Colombe yêu quý, - bà Aloïse nói, - có phải cháu muốn nói tòa lâu đài trước kia của ngài Bacqueville, dưới triều vua Charles VI không? Đúng là ở đấy có nhiều tấm thảm thêu go dọc đẹp thật.
- Charles VI! Vua Charles VI! - Viên đại úy trẻ vuốt ria, lẩm bẩm nói. - Trời ơi! Chuyện cũ rích mà phu nhân vẫn còn nhớ được.
- Quả là những tấm thêu đẹp thật, - bà Gondelaurier nói tiếp. - Bức thêu quý giá đến mức được coi là kỳ lạ!
Vừa lúc đó, Bérangère de Champchevrier, một cô bé mảnh khảnh lên bảy, đang nhìn xuống quảng trường qua các lỗ hổng hình cỏ ba lá trên bao lơn, reo lên:
- Ồ! Xem kìa, mẹ Fleur-de-Lys ơi, cô múa rong xinh đẹp đang nhảy múa trên mặt đường và đánh trống giữa đám dân quê kia kìa!
Thật thế, mọi người đều nghe thấy tiếng trống basque đang rung lên vang động.
- Chắc lại con Ai Cập xứ Bohême nào đó. - Fleur-de-Lys nói, thờ ơ quay xuống nhìn quảng trường.
- Ra xem đi! Ra xem đi! - Các cô bạn sôi nổi gọi nhau; rồi họ chạy ra ngoài sát bao lơn, trong khi Fleur-de-Lys, đang tư lự về thái độ lạnh nhạt của vị hôn phu, thong thả theo sau, còn chàng trai, mừng là nhờ có việc này mà chấm dứt được câu chuyện đang ngượng nghịu, liền quay lại cuối phòng, đầy vẻ hể hả của tên lính hết phiên canh. Mặc dù canh gác Fleur-de-Lys là một việc thích thú và đáng yêu, như trước đây chàng vẫn cảm thấy; nhưng dần dần viên đại úy thấy chán; viễn cảnh hôn nhân sắp tới mỗi ngày làm chàng thêm nguội lạnh. Vả lại, tính khí chàng bất nhất và liệu có nên nói thẳng ra là sở thích của chàng cũng hơi tầm thường. Tuy sinh trưởng nơi khá quyền quý, chàng đã tiêm nhiễm trong quân ngũ nhiều thói quen lính tráng. Chàng ưa la cà quán rượu cùng mọi chuyện tiếp theo sau đó. Chàng chỉ cảm thấy thoải mái giữa đám ăn tục nói nhảm, chơi bời lính tráng, đàn bà dễ tính và thành công dễ dàng. Không phải chàng không được gia đình giáo dục dạy dỗ, nhưng chàng sớm sống lang bạt từ nhỏ, quá trẻ đã tòng quân và hàng ngày lớp sơn quý tộc cứ bị mờ, dần vì cọ xát mạnh với bao súng cảnh binh. Tuy thỉnh thoảng vẫn đến thăm Fleur-de-Lys, do còn chút ít sự quý trọng con người, nhưng chàng thấy ngượng nghịu gặp đôi ở nhà cô; trước hết, vì cứ ban phát mãi ái tình khắp nơi khắp chốn, chàng chỉ còn dành cho nàng quá ít; sau nữa, vì ở giữa bao nhiêu giai nhân cứng nhắc, áo quần tề chỉnh và lịch sự, chàng luôn luôn run sợ cho cái miệng quen văng tục, nhỡ đột nhiên ngứa ngáy tuôn ra dăm ba câu bậy bạ nơi hàng quán. Lúc đó, tha hồ mà đẹp mặt!
Thế nhưng, mọi cái đó ở chàng lại xen lẫn với cái thích thú lớn và lịch thiệp, ăn mặc sang trọng, cử chỉ đàng hoàng. Cứ cố thu xếp mọi chuyện đến đâu hay đến đó. Tác giả chỉ biết kể chuyện thôi.
Thế là chàng cứ đứng đực ra đó hồi lâu, không rõ có nghĩ ngợi hay không, lặng lẽ tựa vào thành lò sưởi chạm trổ; bỗng Fleur-de-Lys đột ngột quay lại, nói với chàng. Dù sao, cô gái tội nghiệp cũng không thể thật bụng hờn dỗi được.
- Này anh, có phải anh đã kể cho chúng em nghe chuyện cô Bohémienne mà anh đã cứu cách đây hai tháng, trong lần đi tuần đêm, thoát khỏi tay hàng chục kẻ gian, phải không?
- Hình như đúng thế, em ạ, - viên đại úy đáp.
- Nếu vậy, có lẽ là cô Bohémienne đang nhảy múa ở trước sân nhà thờ ngoài kia. Anh Phoebus ơi, anh thử ra xem có đúng không.
Ý muốn làm lành kín đáo lộ ra trong câu mời dịu dàng của cô gái bảo chàng lại gần mình và trong cách chú ý gọi tên tục Đại úy Phoebus de Châteauper (vì chính là chàng mà bạn đọc đã biết qua từ hồi đầu chương này) thong thả bước ra bao lơn.
- Này, - Fleur-de-Lys nói, âu yếm đặt tay lên cánh tay Phoebus, - anh hãy nhìn con bé đang nhảy múa giữa vòng người xem. Có phải đúng là cô Bohémienne anh kể chuyện đó không?
- Phải, cứ trông con dê là nhận ra ngay, - Phoebus nhìn và nói.
- Ôi! Con dê con xinh thật! - Amelotte nói, hai tay chắp lại thích thú.
- Không biết sừng nó có thực bằng vàng không? - Bérangère hỏi.
Vẫn ngồi yên trên ghế, phu nhân Aloïse hỏi:
- Nó có phải thuộc bọn Bohémienne năm ngoái tới đây bằng cửa ô Gibard không?
- Thưa mẹ, - Fleur-de-Lys nhẹ nhàng đáp, - cửa ô đó nay gọi là cửa ô Địa ngục.
Tiểu thư Gondelaurier biết đại úy thấy rất chướng tai trước lối nói cổ lỗ của mẹ mình. Quả nhiên, chàng liền lẩm bẩm giễu cợt:
- Cửa ô Gibard! Cửa ô Gibard! Để cho vua Charles VI đi qua!
- Mẹ ơi, - Bérangère kêu lên, cặp mắt luôn luôn liếc đi liếc lại, chợt nhìn lên nóc tháp chuông nhà thờ Đức Bà, - cái người mặc áo thâm đứng trên kia là ai thế?
Tất cả các cô gái đều ngước nhìn lên. Quả có một người đang đứng tựa khuỷu tay vào lan can cao chót vót của chiếc tháp phía bắc, nhìn xuống quảng trường Grève. Đó là một linh mục. Thấy rất rõ bộ quần áo và khuôn mặt ông tựa trên hai bàn tay. Hơn nữa, ông ta đứng im phăng phắc như pho tượng. Con mắt đăm đăm nhìn xuống quảng trường.
Trông từa tựa như vẻ im lìm của con diều hâu vừa tìm ra một tổ chim sẻ rồi nhìn chằm chằm.
- Đó là ngài phó giáo chủ Josas, - Fleur-de-Lys nói.
- Mắt chị tinh thật, đứng tận đây mà cũng nhận ra ông ta! - Gaillefontaine nhận xét.
- Ông ta nhìn cô bé múa rong mới chăm chú chứ! - Diane de Christeuil nói tiếp.
- Liệu hồn cho con bé Ai Cập đó, vì ông ta không ưa Ai Cập đâu! - Fleur-de-Lys nói.
- Đáng tiếc là ông ta lại nhìn cô gái như vậy. - Amelotte de Montmichel chêm vào, - vì cô ta múa tuyệt quá.
- Anh Phoebus ơi, - Fleur-de-Lys đột nhiên nói, - anh có quen cô Bohémienne đó thì hãy ra hiệu gọi cô ta lại đây. Chúng em sẽ vui lắm.
- Phải rồi! - Cả bọn vỗ tay reo lên.
- Có họa là điên, - Phoebus đáp. - Cô ta chắc quên tôi rồi, còn tôi cũng chẳng biết tên cô ta nữa. Tuy nhiên, nếu các cô muốn vậy, tôi cũng thử xem.
Rồi cúi người ra ngoài lan can bao lơn, chàng gọi:
- Cô bé!
Lúc đó, cô gái múa rong không đánh trống. Cô quay đầu lại phía có tiếng gọi, con mắt long lanh đăm đăm nhìn Phoebus, rồi ngừng luôn múa.
- Cô bé! - Viên đại úy lại gọi; rồi chàng ngoắt ngón tay vẫy lại.
Cô gái vẫn nhìn chàng, rồi đỏ mặt như có lửa bốc lên má, cô cắp trống vào nách, rẽ đám đông ngạc nhiên, đi thẳng tới cửa ngôi nhà có Phoebus đang gọi, từng bước một, run rẩy, cặp mắt ngơ ngác như chim bị rắn thôi miên.
Lát sau, cánh cửa rèm thêu vén lên và cô Bohémienne xuất hiện trên ngưỡng cửa phòng, mặt đỏ bừng, lúng túng, hổn hển, cặp mắt to nhìn xuống và không dám bước thêm bước nữa.
Bérangère vỗ tay.
Nhưng cô múa rong vẫn đứng im trên ngưỡng cửa. Việc cô xuất hiện đặc biệt tác động đến các cô gái. Chắc chắn một ý muốn mơ hồ và vô định làm đẹp lòng viên sĩ quan đẹp trai đã đồng thời kích thích tất cả các cô, chắc chắn bộ quân phục lộng lẫy đã trở thành mục tiêu của mọi cách làm duyên làm dáng, và từ lúc có mặt chàng ở đây, giữa các cô đã có sự ghen tị ngấm ngầm, âm ỉ nào đó, mà chính các cô cũng chẳng dám hoàn toàn tự thú nhận, nhưng không vì thế mỗi lúc nó càng không bộc lộ rõ trong cử chỉ và lời nói. Tuy nhiên, vì đều xấp xỉ đẹp ngang nhau, cho nên các cô ganh đua với lợi khí bằng nhau và mỗi người đều hi vọng chiến thắng. Cô Bohémienne đột nhiên xuất hiện liền phá vỡ thế quân bình. Cô đẹp kỳ lạ, cho nên vừa ra mắt ở ngoài cửa phòng, hình như cô đã tỏa luôn thứ ánh sáng của riêng mình. Trong căn phòng chật hẹp, dưới khung cảnh u tối của rèm che và gỗ lát, cô càng vô cùng xinh đẹp và lộng lẫy hơn ngoài quảng trường công cộng. Như ngọn đuốc vừa mang từ ngoài trời vào nơi tối. Các tiểu thư quý tộc cũng bất giác bị lóa mắt. Mỗi cô đều bị tổn thương về sắc đẹp. Cho nên, trận tuyến của họ, xin bạn đọc bỏ qua cho danh từ này, lập tức thay đổi, chẳng ai cần bảo ai nửa lời. Và họ tuyệt đối nhất trí với nhau rồi. Bản năng phụ nữ thông cảm và đáp ứng nhanh hơn trí tuệ đàn ông. Họ vừa có kẻ thù mới, tất cả cảm thấy vậy, tất cả liền liên kết. Chỉ cần một giọt rượu nho là đủ nhuộm đỏ cả cốc nước; muốn nhuộm cả một đám đông gái đẹp theo khí sắc nào đó, chỉ cần dẫn tới một cô gái đẹp hơn, - nhất là ở đó lại chỉ có một người đàn ông thôi.
Cho nên cô Bohémienne được đón tiếp lạnh lùng tuyệt vời. Các cô ngắm cô ta từ đầu tới chân, rồi nhìn nhau, và thế là đủ biết. Các cô đã tự hiểu nhau. Còn cô gái vẫn chờ người ta hỏi tới mình, xúc động không dám ngước mắt nhìn lên.
Đại úy phá tan bầu im lặng trước tiên:
- Quả thực cô bé xinh thật! Có đúng thế không? - Chàng nói, giọng ngổ ngáo kiêu kỳ.
Câu nhận xét đó, mà một người sùng bái tế nhị hơn ít ra cũng cần nói nhỏ, không phải loại làm giảm cơn ghen tuông của các cô gái đang ngắm nghía cô Bohémienne.
Fleur-de-Lys trả lời đại úy, giọng ngọt nhạt khinh khỉnh:
- Không đến nỗi.
Các cô khác thì thầm với nhau.
Cuối cùng, Aloïse phu nhân, cũng không kém phần ghen tị, ghen tị thay cho con gái, bảo cô múa rong:
- Cô bé, lại đây.
Bérangère, cao tới ngang hông cô gái, cũng nhắc lại với vẻ nghiêm nghị tức cười:
- Cô bé, lại đây!
Cô gái Ai Cập lại gần bà mệnh phụ. Phoebus cũng tiến mấy bước đến gần cô ta và huênh hoang hỏi:
- Cô bé xinh đẹp, không biết tôi có diễm phúc lớn được cô nhận ra không...
Cô ngắt lời bằng cách mỉm cười và ngước mắt nhìn chàng dịu dàng vô hạn, nói:
- Ồ, có chứ!
- Trí nhớ cô ta tốt đấy, - Fleur-de-Lys nhận xét.
- Thế mà đêm hôm đó, cô đã vội chạy đi ngay, - Phoebus nói tiếp. - Tôi làm cô sợ hay sao?
- Ồ, không đâu! - Cô Bohémienne đáp.
Trong giọng nói khi cô thốt lên ba tiếng: “Ồ, không đâu!” tiếp sau ba tiếng: “Ồ, có chứ!” Phảng phất chút gì đó khó tả làm Fleur-de-Lys buồn lòng.
- Cô em xinh đẹp, - đại úy nói tiếp, miệng lưỡi được thoải mái trước cô gái vỉa hè, cô bỏ đi để lại ở đó một thằng ngợm nhăn nhăn nhó nhó, đã chột lại gù, tên kéo chuông của giám mục thì phải. Nghe thiên hạ nói nó là con riêng của một phó chủ giáo và bẩm sinh đã là quỷ sứ. Tên nó cũng buồn cười, nào Bốn mùa, Phục sinh nở hoa, Thứ ba béo, chẳng biết những gì nữa! Tóm lại tên của một ngày lễ có thỉnh chuông. Hóa ra nó dám bắt cóc cô, thế thì quá lắm. Không hiểu con cú vọ đó định làm gì cô? Thế nào, cô nói đi!
- Tôi cùng không biết, - cô gái đáp.
- Hỗn láo đến thế là cùng! Một tên kéo chuông mà dám bắt cóc con gái, cứ như một vị tử tước không bằng! Một gã cùng đinh dám săn trộm muông thú của quý tộc! Đó mới là chuyện lạ. Dù sao, nó cũng đã phải trả giá đắt. Thầy Pierrat Torterue là người mã phu mạnh tay bàn chải nhất để chà xát kẻ vô lại và tôi xin nói để cô mừng, làn da tên kéo chuông đã được âu yếm chải qua bàn tay lão ta rồi.
- Tội nghiệp anh ta! - Cô Bohémienne than, câu nói trên làm cô nhớ lại cảnh tượng ở giàn bêu tù.
Đại úy phì cười, thốt lên:
- Thương hại cái đếch gì! Thương hại vớ vẩn như vậy khác gì cắm cái lông vào trôn lợn! Tôi muốn bụng to như giáo hoàng, nếu... chàng kịp dừng lại:
- Xin lỗi quý cô! - Có lẽ tôi đã buột miệng văng tục.
- Thôi đi, ông! - Gaillefontaine nói.
- Anh ấy nói cùng một giọng với cô ta! - Fleur-de-Lys khẽ nói, mỗi lúc thêm bực bội. Bực bội càng không giảm khi cô thấy viên đại úy thích chí về cô Bohémienne và nhất là về bản thân, đã quay gót một vòng và nhắc lại câu tán tỉnh lỗ mãng vừa ngây ngô vừa lính tráng.
- Đúng là cô gái đẹp thật!
- Nhưng ăn mặc khá man rợ. - Diane de Christeuil nói, cười khoe hàm răng đẹp.
Nhận xét đó là tia sáng đối với các cô. Nó làm mọi người nhìn ra khía cạnh có thể tấn công vào cô gái Ai Cập. Không thể ngoạm nổi sắc đẹp, họ vồ lấy quần áo cô ta.
- Mà đúng thế thật, này con bé, - Montmichel nói, - mày học ở đâu cái thói cứ chạy rong khắp phố mà chẳng có khăn có yếm gì hết?
- Váy gì mà ngắn cỡn đến dễ sợ. - Gaillefontaine thêm vào.
- Này cô em, - Fleur-de-Lys nói khá chua ngoa, - cô có thể bị cảnh binh bắt vì cái thắt lưng vàng chói kia đấy.
- Này cô bé, cô bé ơi, - Christeuil lại nói, mỉm cười cay độc, - nếu chịu khó may thêm cái tay áo thì cũng đỡ bị cháy nắng đấy.
Quả thực đây là cảnh tượng xứng đáng với một khán giả thông minh hơn Phoebus, khi được thấy các cô gái xinh đẹp, có chiếc lưỡi nhiễm nọc độc và tức tối, đã uốn éo, luồn lách và quấn quýt như rắn quanh cô gái múa rong. Họ độc ác mà duyên dáng. Họ bới móc, tinh quái dùng lời nói soi mói vào bộ quần áo nghèo nàn và ngông cuồng gồm toàn mảnh rách và mảnh kim nhũ. Mọi người không ngớt cười đùa, chế giễu, nhục mạ. Lời lẽ cay độc như mưa rơi xuống cô gái Ai Cập, kèm thêm với vẻ thương hại kiêu kỳ và tia mắt độc ác. Tưởng như đó là những thiếu nữ La Mã nghịch ngợm, đang châm những mũi kim bằng vàng vào vú cô nô lệ đẹp. Họ giống đàn chó săn óng ả, mũi hếch lên, mắt đỏ ngầu, vây quanh con nai tơ tội nghiệp mà mắt chủ cấm chúng xâu xé.
Vả lại một cô gái múa rong nơi quảng trường công cộng là cái thá gì trước bọn con gái nhà quyền quý này! Họ hầu như không thèm đếm xỉa tới cô, bàn tán về cô ngay trước mặt cô, nói thẳng vào mặt cô, nói lớn tiếng, như nói tới cái gì đó khá bẩn thỉu, khá ô uế mà cũng khá xinh đẹp.
Cô Bohémienne không phải vô tình trước các mũi kim châm đó. Thỉnh thoảng má cô, mắt cô bừng đỏ xấu hổ hoặc tóe lên một ánh tức giận; môi cô ngập ngừng như muốn nói lời miệt thị; cô khẽ bĩu môi khinh bỉ, như bạn đọc từng biết, nhưng cô chỉ nín lặng. Cô đứng yên, đăm đăm nhìn Phoebus bằng con mắt nhẫn nại, buồn rầu và dịu hiền. Cái nhìn gói ghém cả hạnh phúc lẫn thương yêu. Tưởng như cô gắng nén giận, chỉ sợ bị đuổi đi.
Còn Phoebus, chàng cười cợt và về phe với cô gái, thái độ nửa ngông nghênh nửa thương hại.
- Cô bé ạ, cứ mặc họ nói! - Chàng vừa nói, vừa khua đinh thúc ngựa bằng vàng; - đúng là quần áo cô có hơi lôi thôi và man dại; nhưng xinh đẹp như cô thì có sá gì chuyện đó.
- Trời ơi! - Cô Gaillefontaine tóc hung thốt lên, vươn cái cổ thiên nga, mỉm cười chua chát, - rõ ràng quý vị cung thủ ngự lâm quân rất dễ bốc đồng trước cặp mắt đẹp Ai Cập.
- Sao lại không? - Phoebus hỏi lại.
Nghe câu nói của viên đại úy lững lờ đáp lại như hòn đá bỗng nhiên rơi xuống chẳng ai thèm chú ý, Colombe cười, cả Diane và Amelotte và Fleur-de-Lys cũng cười, nhưng cùng với nụ cười còn có một giọt lệ trong khóe mắt Fleur-de-Lys.
Cô Bohémienne từ nãy cúi gằm mặt trước câu nói của Colombe de Gaillefontaine, lúc này ngẩng mặt lên hớn hở vui sướng và kiêu hãnh, cặp mắt lại đăm đăm nhìn Phoebus. Lúc đó, cô gái thật xinh đẹp.
Bà phu nhân già nhìn cảnh tượng đang diễn ra, thấy mếch lòng và chẳng hiểu ra sao.
- Lạy Đức mẹ đồng trinh! - Bà đột nhiên thét lên, có cái gì lục sục dưới chân tôi thế này? Trời ơi, con vật khốn nạn!
Hóa ra con dê vừa đến tìm chủ và trong khi lao tới, liền bị vướng sừng vào đống vải quần áo của bà quý phái chất dưới chân khi ngồi xuống.
Chuyện xảy ra làm thay đổi không khí. Cô Bohémienne lặng lẽ gỡ cho con vật.
- Ồ! Con dê có bốn chân vàng đây rồi.
Bérangère reo, nhảy cỡn lên vui thích.
Cô Bohémienne quỳ xuống, áp má vào cái đầu êm ái của con dê. Tựa hồ cô xin lỗi nó vì đã trót bỏ rơi như vậy.
Lúc đó, Diane ghé vào tai Colombe, bảo:
- Ồ! Trời ơi! Có thế mà không nghĩ ra từ sớm! Nó chính là con Bohémienne có con dê cái. Họ đồn nó là phù thủy, còn con dê biết làm nhiều trò quỷ thuật lắm.
- Nếu thế, - Colombe nói, - đến lượt con dê phải làm trò vui cho chúng ta xem, làm một trò quỷ thuật.
Diane và Colombe vội vàng bảo cô gái Ai Cập:
- Này cô bé, hãy sai con dê làm trò quỷ thuật đi.
- Tôi không hiểu các cô định nói gì, - cô gái múa rong trả lời.
- Làm trò quỷ thuật, trò ma thuật, trò phù thủy chứ cái gì nữa.
- Tôi không biết làm.
Rồi cô lại vuốt ve con vật xinh đẹp, khẽ gọi:
- Djali! Djali!
Vừa lúc đó, Fleur-de-Lys nhìn thấy chiếc túi da thêu đeo nơi cổ con dê, liền hỏi cô bé Ai Cập:
- Kia là cái gì vậy?
Cô bé ngước cặp mắt mở to nhìn cô ta, rồi nghiêm nghị trả lời:
- Đó là bí mật của tôi.
“Ta cũng đang muốn xem bí mật của mày là cái gì”, Fleur-de-Lys thầm nghĩ.
Nhưng bà phu nhân đã đứng dậy, vẻ tức giận, bảo:
- Này con Bohémienne, nếu cả mày lẫn con dê đều không biết nhảy múa gì cả, thì còn đứng đó làm gì?
Cô gái không đáp, thong thả bước ra cửa. Nhưng càng tới gần cửa, bước chân càng chậm lại. Như có thỏi nam châm cực mạnh hút giữ cô ở lại. Đột nhiên, cô quay nhìn Phoebus bằng cặp mắt đẫm lệ và đứng lại.
- Trời ơi! - Đại úy kêu lên, - đừng bỏ đi như thế. Hãy quay lại đi nào, rồi nhảy múa vài điệu cho chúng tôi xem. A, này, cô em xinh đẹp, tên cô là gì?
- Esmeralda, - cô gái đáp, vẫn nhìn chàng chằm chằm.
Nghe cái tên kỳ lạ đó, các cô gái phá lên cười ầm ĩ.
- Tên con gái gì mà nghe kinh khủng vậy, - Diane nói.
- Các chị thấy chưa, - Amelotte nói, - nó đúng là đứa có pháp thuật.
- Cô bé ơi, - bà Aloïse long trọng thốt lên, - bố mẹ cô chẳng phải đã vớ được cái tên đó trong bình đựng nước thánh để đặt cho cô đâu.
Trong lúc đó, khi mọi người không để ý tới Bérangère từ vài phút rồi, cô bé đã cầm chiếc bánh hạnh nhân dứ con dê vào một góc phòng. Lát sau, cả hai đã thành bạn thân. Cô bé tò mò liền tháo cái túi đeo ở cổ con dê, mở ra và đổ xuống chiếu những thứ ở trong. Đó là những chứ cái, mỗi chữ viết riêng trên một mảnh gỗ hoàng dương nhỏ, những thứ xinh xinh này vừa lăn xuống chiếu, cô bé liền ngạc nhiên thấy, có lẽ đây là một trong những pháp thuật, con dê giơ cái chân vàng khều chữ, rồi gảy nhẹ nhàng để sắp xếp theo một trật tự riêng. Lát sau, một từ thành hình, mà con dê tựa hồ đã quen tập viết, vì nó không hề do dự lúc sắp chữ, và Bérangère đột nhiên reo lên, hai tay chắp lại, vẻ khâm phục:
- Mẹ Fleur-de-Lys ơi, lại mà xem con dê nó biết làm trò này!
Fleur-de-Lys chạy tới và giật mình. Các chữ xếp trên sàn nhà hợp thành một từ.
PHOEBUS
- Con dê nó viết đấy à? - Cô hỏi, giọng thất thanh.
- Thưa mẹ, vâng, - Bérangère đáp.
Không còn nghi ngờ gì nữa: con bé chưa biết viết. “Thì ra đó là điều bí mật!” - Fleur-de-Lys thầm nghĩ.
Trong lúc đó, nghe con bé reo lên, mọi người cùng chạy tới, đủ cả bà mẹ, các cô gái, cô Bohémienne và viên sĩ quan.
Cô Bohémienne trông thấy trò ngu dại con dê vừa làm. Mặt đỏ bừng, rồi tái xám, cô run rẩy như kẻ phạm tội trước mặt viên đại úy đang nhìn cô, mỉm cười thích thú và kinh ngạc.
- Phoebus! - Các cô gái sững sờ thầm thì với nhau, - đó là tên của đại úy!
- Cô nhớ tài lắm! - Fleur-de-Lys bảo cô Bohémienne đang run sợ. Rồi cô òa lên khóc, đôi bàn tay đẹp che lấy mặt, đau đớn nghẹn ngào thốt lên:
- Ôi! Đây là con phù thủy!
Và từ đáy lòng, cô còn nghe thấy một tiếng nói chua chát hơn bảo với mình: “Đây là một kẻ tình địch”.
Cô ngã xuống, ngất thẳng.
- Con ơi! Con ơi! - Bà mẹ hốt hoảng thét lên. - Cút ngay đi, con Bohémienne quỷ sứ kia!
Trong chớp mắt, Esmeralda đã nhặt xong những chữ cái tai vạ, vẫy con Djali và đi ra một cửa, trong khi Fleur-de-Lys được đem đi cửa khác.
Còn lại một mình, đại úy Phoebus lưỡng lự giây lát giữa hai cửa, rồi đi theo cô Bohémienne.